როცა ვარსკვლავები წკრიალებენ

 (ხმები: 1)


ჯერ კიდევ შეხვდებით ისეთ ადამიანებს, რომლებსაც სჯერათ, რომ ვარსკვლავები წკრიალებენ. სჯერათ იმის მიუხედავად, ოდესმე საკუთარი ყურით მოუსმენიათ თუ არა. ასეთი ადამიანების რიცხვში ერთი პატარა ბიჭუნაც ერია. ბიჭუნა ვიოლინოზე დაკვრას სწავლობდა, თუმცა სიმართლე რომ ითქვას, საკმაოდ გულგრილად ეკიდებოდა ამ საქმეს. მისი აზრით, ვიოლინოს ხმას ბევრი არაფერი ჰქონდა საერთო ნამდვილ მუსიკასთან, ვარსკვლავების წკრიალთან ხომ სახსენებელიც არ იყო. სავარჯიშოების დაკვრისას მუდამ იმ ციურ, ჰაეროვან მუსიკაზე ოცნებობდა, რომლის შესახებ მხოლოდ ზღაპრებში წაეკითხა.
გვიან ღამით, როცა ყველას ეძინა, ბიჭუნა წამოჯდებოდა ლოგინში, ღია სარკმლიდან შეჰყურებდა მოწმენდილ ცაზე მოციმციმე ვარსკვლავებს და ელოდა, როდის აწკრიალდებოდნენ ისინი. ამ ლოდინში ხშირად ჩასძინებია კიდეც და გამოღვიძებისას თავის თავზე ჯავრობდა, ალბათ სწორედ მაშინ აწკრიალდნენ ვარსკვლავები, როდესაც მე ჩამეძინაო. ბევრი ღამე გაათენა, მაგრამ ვერა და ვერ მოისმინა ვარსკვლავების წკრიალი. მიუხედავად ამისა ერთი წამითაც არ შეპარვია ეჭვი, რომ ვარსკვლავები ნამდვილად წკრიალებდნენ, არც მათთვის თვალთვალი მოუშლია.
და ერთხელ, თითქმის განთიადისას, როცა ერთი პირი ძილი წყალსაც კი მოუვა, უკვე თვლემამორეულს ჩაესმა მელოდიური ნაზი წკრიალი.
ბიჭუნამ მაშინვე ფართოდ გაახილა თვალები, სმენა დაძაბა.
ახლა უფრო გარკვევით გაიგონა წკრიალის ხმა, ჯერ შორიდან მოისმოდა, თანდათან მოახლოვდა, გაძლიერდა და... გაოცებულმა ბიჭუნამ ფართოდ გახელილი თვალები კიდევ უფრო დააჭყიტა: ცაზე ვარსკვლავბიჭუნა მოფრინავდა. თავით ფეხამდე ვარსკვლავივით მოციმციმე შუქში გახვეულიყო, ხელში ვერცხლისფრად მოელვარე ჯადოსნური ხემი ეჭირა და სწორედ ამ ხემის შეხებისას წკრიალებდნენ ვარსკვლავები. დიდი ბრდღვიალა ვარსკვლავები ბროლის ლარნაკის მსგავს მჟღერ ბგერებს გამოსცემდნენ. პატარები ვერცხლის ზანზალაკებივით წკარუნებდნენ და ბიჭუნამ თავისი ყურით კარგად გაიგონა, ვიოლინოს მსგავსი ხმაც აშკარად ისმოდა ჯადოსნური ხემის ყოველი შერხევისას. ყველა ეს ხმა ერთდებოდა საამო, ჰაეროვან მელოდიად და იღვრებოდა ზეციდან ზღაპრულად მშვენიერი, ციური მუსიკა.
გაოცდა ბიჭუნა. ამას კი აღარ მოელოდა, არსად არ წაეკითხა, ვარსკვლავბიჭუნა აწკრიალებსო ვარსკვლავებს. თავი ვეღარ შეიკავა. გაოცების გამომხატველი ხმამაღალი შეძახილი აღმოხდა. დისონანსის ჰანგივით შეიჭრა ეს წამოძახილი სათუთი, ჰაეროვანი მუსიკის ტალღებში, დაარღვია მისი ჰარმონია. ვარსკვლავბიჭუნამ გაიგონა იგი, შეკრთა და ხელიდან ჯადოსნური ხემი გაუვარდა. თითქოს სიმი გაწყდაო, ისე დაიჟღერა ამ დროს ხემმა, ცაზე ვერცხლისფერი მეტეორივით გადაიქროლა და სადღაც ძალიან შორს დაეცა. ვარსკვლავბიჭუნა მაშინვე გაქრა.
დადუმდნენ ვარსკვლავები, აღარ წკრიალებდნენ.
ვინ მოსთვლის კიდევ რამდენი ღამე გაათენა ამის შემდეგ ბიჭუნამ, საათობით შეჰყურებდა ვარსკვლავებიან ცას და ელოდა, მაგრამ აღარ მოფრენილა ვარსკვლავბიჭუნა. დუმდნენ ვარსკვლავები, მოციმციმე თვალებით ჩამოჰყურებდნენ ზეციდან და თითქოს ისინიც რაღაცას ელოდნენ.
დარდობდა ბიჭუნა. თავის თავს თვლიდა დამნაშავედ, რომ ვარსკვლავბიჭუნას ჯადოსნური ხემი დაეკარგა და მის პოვნას ნატრობდა. იქნებ მაშინ მაინც მოფრინდესო ვარსკვლავბიჭუნა. ბევრი ეძება, მაგრამ არც ჯადოსნური ხემი ჩანდა სადმე.
ციური მუსიკის მოსმენას რომ ვეღარ ეღირსა, ისევ თავის ათვალწუნებულ ვიოლინოს მიაპყრო მთელი გულისყური. არ გამოჰპარვია, რომ ვიოლინოს ხმებიც ერია ვარსკვლავების წკრიალში. გულში მტკიცედ გადაწყვიტა, რაც შეიძლება სრულყოფილად დაუფლებოდა ამ ჭირვეულ ინსტრუმენტს, ნამდვილი ოსტატი გამხდარიყო და ისე აეჟღერებინა ვიოლინო, ვარსკვლავების წკრიალი ჩაექსოვა მის ხმაში.
სავარჯიშოების მომაბეზრებელ წრიპინში შეუმჩნევლად გაილია წლები. ბიჭუნა გაიზარდა, დავაჟკაცდა. ნამდვილ დიდოსტატად იქცა. ხშირად იწვევდნენ კონცერტებზე. აღტაცებით უკრავდნენ ტაშს მის ყოველ გამოსვლას. ყვავილებსა და დითირამბებს უძღვნიდნენ.
მაგრამ თვითონ უკმაყოფილო იყო თავისი თავის.
თითქოს წინაღამით მოისმინაო, ისე მკაფიოდ ახსოვდა ვარსკვლავების წკრიალის ხმა. ახსოვდა და ძალიან კარგად გრძნობდა იმის მსგავსი ჯერ კიდევ არაფერი შეეძლო. ბევრი შრომა და მონდომება შეალია, მაგრამ ვერა და ვერ მოახერხა ვიოლინოს ხმაში ვარსკვლავების წკრიალი ჩაექსოვა.
ამიტომაც მუდამ თავდახრილი იდგა სცენაზე, როდესაც ოვაციები მთელ დარბაზს აზანზარებდა. მუდამ მორიდებულად, დამნაშავესავით იღიმებოდა. და როცა თავს მაღლა ასწევდა, ისეთი იერი ჰქონდა, თითქოს რაღაცას ეძებსო.
მართლაც ეძებდა... ეძებდა ისევ იმ ჯადოსნურ ხემს, ოდესღაც ვარსკვლავბიჭუნამ რომ დაკარგა. გონებიდან არ შორდებოდა ძველი ბავშვური ოცნება. ხშირად, ღამღამობით ვარსკვლავებიან ცაზე თვალმიპყრობილი, ისევ ელოდა ვარსკვლავბიჭუნას.
ამ ლოდინში გადიოდა წლები. მუსიკოსს თმები ჯერ შეევერცხლა, მერე თითქმის სულ მთლად გაუთეთრდა. მისი ოსტატობაც კიდევ უფრო დაიხვეწა. საიდან აღარ მოდიოდნენ მის მოსასმენად. ყველა ერთხმად აღიარებდა, ასე ვირტუოზულად ვერავინ აჟღერებსო ამ ჭირვეულ ინსტრუმენტს.
თვითონ ისევ უკმაყოფილო იყო.
ვერ ჩააქსოვა ვიოლინოს ხმაში ვარსკვლავების წკრიალი, ამდენი წლის თავდაუზოგავი შრომისა და მცდელობის მიუხედავად, ახლაც კი, თავისი ცხოვრების მიწურულს, არ ავიწყდებოდა ის მშვენიერი მუსიკა, თავისი ბავშვობის დაუვიწყარ ღამეს რომ მოისმინა. ახლაც ნატრობდა მის მოსმენას, ჯადოსნურ ხემსაც შეუნელებელი ყურადღებით ეძებდა.
და ერთხელ, გვიან ღამით, ის ჯადოსნური ხემი თავის ოთახში იპოვნა. ვიოლინოს გვერდით იდო ისე, თითქოს იქ იყო მისი ადგილი და არა სხვაგან სადმე.
გაოცდა მოხუცი მუსიკოსი, აქ როგორ აღმოჩნდაო ჯადოსნური ხემი. აკი საკუთარი თვალით იხილა, სადღაც ძალიან შორს რომ დაეცა.
ფრთხილად აიღო ხელში, დაათვალიერა და გულით გაიხარა. ნამდვილად ის ჯადოსნური, ვერცხლისფრად მოელვარე ხემი იყო, ვარსკვლავბიჭუნას რომ გავარდა ხელიდან, მისი წამოძახილით შემკრთალს.
გამოვიდა გარეთ, ვარსკვლავებით მოჭედილ ზეცას ახედა.
უმთვარო ღამე იყო. ღრუბლის ფთილაც კი არსად ჩანდა. სულ პატარა, ვარსკვლავებიც კი მკაფიოდ გამოირჩეოდნენ ჩამუქებული ცის ფონზე. ძალიან ჰგავდა ეს ღამე მისი შორეული ბავშვობის ღამეს, როცა გაოცებისაგან თვალებგაფართოებულმა პირველად მოისმინა ვარსკვლავების წკრიალი.
ინატრა ცისკენ თვალმიპყრობილმა მოხუცმა მუსიკოსმა, ნეტავი ახლაც მოფრინდებოდესო ვარსკვლავბიჭუნა და ამ ჯადოსნური ხემით ააწკრიალებდესო ვარსკვლავებს.
დიდხანს იდგა ფეხმოუცვლელად, უხმობდა, ელოდა თავისი ბავშვობის ოცნებას.
თითქმის გაილია ღამე. სადაცაა განთიადი დაიწყებოდა. ნამისაგან დაწმენდილ, ბროლივით გამჭვირვალე ჰაერში კიდევ უფრო მკაფიოდ აკაშკაშდნენ ვარსკვლავები და თითქოს საცაა აწკრიალდებოდნენ კიდეც, მაგრამ არსად ჩანდა ვარსკვლავბიჭუნა და დუმდნენ ვარსკვლავები ჯიუტად.
გულდაწყვეტილმა, მთელი ღამის ლოდინით დაღლილმა მუსიკოსმა აიღო თავისი ვიოლინო, ჯადოსნური ხემი მოიმარჯვა და ფრთხილად შეეხო სიმებს.
მოესმა, როგორ გამოეხმაურნენ ვარსკვლავები მელოდიური, ნაზი წკრიალით.
შეკრთა მუსიკოსი, შეწყვიტა დაკვრა, ზეცისკენ აიხედა.
დადუმდნენ ვარსკვლავებიც, აღარ წკრიალებდნენ. უხმოდ ჩამოჰყურებდნენ ზეციდან მოლოდინით სავსე მოციმციმე თვალებით.
ისევ ასწია ხელი, ჯადოსნური ხემი გაუსვა სიმებს. ისევ აწკრიალდნენ ვარსკვლავები... როგორც ოდესღაც, მის ბავშვობაში.
უფრო ენერგიულად გაუსვა ხემი სიმებს. უფრო ხმამაღლა აწკრიალდნენ ვარსკვლავები, ჟღერადობა მოემატათ. მოახლოვდა სათუთ ბგერათა ჰაეროვანი, მსუბუქი ტალღები. მიჰყვა მოხუცი მუსიკოსი ამ უნაზეს, მსუბუქ ტალღებს. თვალისდახამხამებაში მოსცილდა მხრებიდან წლების მძიმე ტვირთი, სადღაც გაქრა თეთრი თმები... პატარა ბიჭუნად იქცა. დაფრინავდა ვარსკვლავებით მოჭედილ ცაზე. ვიოლინოს სიმების ნაცვლად საოცრად მოახლოებულ ვარსკვლავებს წვდებოდა და აწკრიალებდა ჯადოსნური ხემით. და ამჩნევდა უამრავ გამოღებულ სარკმელს, უამრავი ბავშვის ფართოდ გახელილ მეოცნებე თვალებს. ისინი შემოსცქეროდნენ და უსმენდნენ ისე, როგორც თვითონ შესცქეროდა ოდესღაც ჰაერში მფრინავ, მიუწვდომელ ვარსკვლავბიჭუნას.
როცა ჯადოსნური ხემი დაბლა დაუშვა, ტაშისა და ოვაციების ხმა შემოესმა.
თავი ასწია და მიიხედ-მოიხედა. მთელი ქუჩები, სადამდისაც კი თვალი გასწვდებოდა, ხალხით იყო სავსე. ყველა კარი და სარკმელი გამოეღოთ, ისეთებიც კი, წლობით რომ იყო დაგმანული. ყველგან ადამიანები იდგნენ. აღტაცებისაგან გაბრწყინებული თვალებით მისკენ იყურებოდნენ და დაუსრულებლად უკრავდნენ ტაშს. როგორც მათი ნაწყვეტ-ნაწყვეტი სიტყვებით გაიგო მუსიკოსმა, თურმე გვიან ღამით მთელი ქალაქის მოსახლეობას ძილი დაუფრთხო რაღაც უცნაურმა ხმამ, იმდენად ნაზმა და მელოდიურმა, რომ ვერაფრით ვეღარ მოისვენეს. წამოხტნენ და ცაში აცეცებდნენ თვალებს. ასე ეგონათ ალბათ ვარსკვლავები თუ წკრიალებენო. ვერ წარმოედგინათ თუ დედამიწაზე არსებობდა ასეთი ნაზი ჰაეროვანი ბგერები. მიჰყვნენ ამ ხმებს, ეძებეს, ეძებეს და ასე აღმოაჩინეს სახელგანთქმული მუსიკოსი. გვიან ღამით მარტოსული ბულბულივით აჟღერებდა თავის ვიოლინოს იშვიათი ციური ხმით.
...და ყველაზე საოცარი ის იყო, რომ ყველანი თითქოს ბავშვებად ვიქეცითო, ერთმანეთს აღარ აცდიდნენ ბედნიერებისაგან აცრემლებული ადამიანები. მივყვებოდით ამ საოცრად ჰაეროვანი მუსიკის ტალღებს და ჰაერში დავფრინავდით ისე მსუბუქად და ლაღად, როგორც ბავშვობის სიზმრებში თუ გვიფრენიაო. ეს უდიდესი სიხარული იყო ჩვენთვის და ამას თქვენს სწორუპოვარ ხელოვნებას უნდა ვუმადლოდეთო.
ბოლო არ უჩანდა ტაშსა და სამადლობელ სიტყვებს. ყველას უნდოდა სათითოად, ცალკე ეამბნა მუსიკოსისთვის, როგორ იქცა პატარა ბავშვად და როგორ დაფრინავდა ჰაერში მუსიკის ტალღებთან ერთად. სახელგანთქმული მუსიკოსი როგორც ყოველთვის ჩუმად იდგა თავდახრილი.
როცა ტაში მიწყნარდა, მერე ასწია თავი და თქვა, ტყუილად მიხდითო მადლობას. მხოლოდ ჯადოსნური ხემის წყალობით აწკრიალდნენ ვარსკვლავები. ეს ხემი ოდესღაც ვარსკვლავბიჭუნამ დაკარგა. მთელი სიცოცხლე ვეძებდი და სწორედ დღეს ვიპოვეო.
და ამ სიტყვებით ხალხს ჯადოსნური ხემი გაუწოდა.
ყველამ კარგად დაათვალიერა ეს ხემი. გაოცებული ადამიანები ახლა დიდი მუსიკოსის საარაკო თავმდაბლობაზე ალაპარაკდნენ. ეჭვი არაა, ახლაც თავმდაბლობის გამო ამბობსო ამას, ერთხმად აღიარა ყველამ. ეს სრულებითაც არ არის სასწაულებრივი, ჯადოსნური ხემი. ეს მისი საკუთარი, სრულიად ჩვეულებრივი ხემია, რითაც ყოველდღე უკრავსო თავის ვიოლინოს.




ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.