შემოდგომა

 (ხმები: 1)


ფიზიკური და სულიერი განტვირთვის მიზნით დღის მეორე ნახევარში ნაცნობ პატარა კაფეს მივაშურე. უბრალო, მყუდრო ადგილია, არახალხმრავალი. შორიახლოს რკინიგზის ლიანდაგი გადის, დროგამოშვებით მატარებლის ბორბლების რიტმული ხმა თავისებურ კოლორიტს სძენს აქაურობას. პატარა შენობაში რამდენიმე პლასტმასის თეთრი მაგიდა დგას. გარეთაც დაუდგამთ თბილ ამინდებში დასაჯდომად. მომსახურე პერსონალი რამდენიმე ადამიანისაგან შედგება. ჰყავთ მზარეული, დამლაგებელი და ორი ოფიციანტი გოგონა, რომლებიც ერთმანეთს ცვლიან.
რადგან უკვე არაერთხელ ვარ ნამყოფი, უკვე მიცნობენ. მუდმივი კლიენტები შეიძლება გვეწოდოს მე და კიდევ ერთ ხნიერ ქალბატონს, რომელიც იქვე, უბანში ძველმანების მაღაზიაში მუშაობს. ისიც კვირაში ორჯერ ან სამჯერ, საღამო ხანს ამოდის ხოლმე, ყავას ან ჩაის უკვეთავს, ხშირად გაზეთს კითხულობს, თუ მსმენელი ნახა, საუბარს უბამს.
ამ კოხტა კაფეს ღირშესანიშნაობა კიდევ ის გახლავთ, რომ ძალიან გემრიელ ნალექიან ყავას ადუღებენ. ესეც ერთ-ერთი მიზეზია, რის გამოც აქაურობას ვაკითხავ ხოლმე.
ერთი სიტყვით, დღესაც გამომიწია გულმა აქეთ. ნაშუადღევს გაავდრდა, შემოდგომის ნიავი უკვე აგრილებს ჰაერს, ამიტომ გარეთ ჯდომას შენობაში შესვლა ვამჯობინე, მაგიდას მივუჯექი, ყავა და ასი გრამი სასმელი მოვითხოვე. ამინდს და განწყობას შეეფერება.
ცოტა ხანში მეორე მუდმივი კლიენტი გამოჩნდა. ხნიერი ქალი შემოვიდა. დაღლილი, მაგრამ კმაყოფილი სახე ჰქონდა, ხვნეშით მიუჯდა ფანჯარასთან ახლოს მდგარ მაგიდას.
- გამარჯობა - შინაურული ტონით მიესალმა ოფიციანტი გოგონა.
- გაგიმარჯოს, შვილო, - მიესალმა ქალი, თან ქოლგას კეცავდა,- მოვასწარი, სანამ დაცხებდა, თავი შემოგაფარეთ.
- არ იქნება ძლიერი წვიმა - ამ სიტყვებთან ერთად ოფიციანტმა მის მაგიდას ტილო გადაუსვა.
- დღეს კარგი დღე მქონდა - განაგრძობდა ქალი, - მაღაზიაში კლიენტები შემოვიდნენ, ჩემი ასაკის ხალხი, თურმე ჩემი თანაკურსელები არ ყოფილან? თვითონ მიცნეს. გამომეცნაურნენ, რომ დავუკვირდი, მერე მივხვდი, ვინც იყვნენ.
- სასიამოვნოა დიდი ხნის უნახავ ადამიანებთან შეხვედრა, - დააწია სიტყვა მზარეულმა, რომელიც მოცალეობის გამო ამ საუბარს უსმენდა.
- თან ცოტა დაკვირვება გინდა, თურმე სულ ადვილად იცნობ ყველას. ვბერდებით, სახე, ტანი, თმა გვეცვლება, მაგრამ იერია უცვლელი. იერს უნდა დაუკვირდე შვილო, მაშინვე გაიხსენებ პიროვნებას, - განაგრძობდა ქალი, თან იღიმებოდა, ძველი ნაცნობების ნახვით გამოწვეული სიხარული ჰქონდა შემორჩენილი.
- წლები რომ გავა და სადმე შემხვდები, ალბათ გვერდით გაიხედავ არა? - მიუბრუნდა მზარეული ოფიციანტ გოგონას.
- შენ ხომ კისერზე ჩამომეკიდები, შე უჟმურო - თავი გადაიქნია ოფიციანტმა და შეკვეთის შესასრულებლად თვალს მიეფარა.

* * *

გარეთ ასფალტი დაინამა, წვიმა დაიწყო. უცბად ახლგაზრდების ჯგუფი ყიჟინით შემოიჭრა კაფეში, ზოგმა ცხელი ყავა, ზოგმა კი ლუდი მოითხოვა. ხნიერმა ქალმა მომღიმარი სახით გახედა მათ.
- მიყვარს ახალგაზრდა გოგო - ბიჭების ყურება, - გამოაცხადა მოზეიმე ხმით და ხელჩანთიდან უფილტრო სიგარეტი ამოიღო, - მეც ხალისი მემატება, მახსენდება დრო, როცა ამათი ხნისა ვიყავი.
პასუხად გავუღიმე, - ასეა ყველა ხნიერი ადამიანი. მერე ზოგს რა ახსენდება, ზოგს - რა. მე, პირადად ოთხმოცდაათიანი წლები კოშმარივით მახსოვს, ამათი ასაკის ვიყავი მაშინ. ახალგაზრდულმა ოპტიმიზმმა და შემართებამ გადამატანინა.
- ეჰ, - ამოიოხრა ქალმა, - მე კი დაახლოებით შენი ხნისა ვიქნებოდი მაშინ. ძალიან რთული პერიოდი დაგვიდგა, რამდენი მსხვერპლი, გაჭირვება, საშინელება . . . აი, ამათი ხნისა რომ გახლდით, მაშინ ძალიან მშვიდი დრო იყო.
ახალგაზრდებმა ყურადღება მიაქციეს ჩვენს საუბარს.
- კომუნისტები და რამე? - გაისმა ერთ - ერთის, კეპიანი ყმაწვილის მხიარული ხმა.
ქალს ჩაეღიმა.
- მარტო კომუნისტები და კომუნიზმზე ლოზუნგები კი არ იყო შვილო ყველაფერი, მშვიდი დრო იდგა. ძალიან ტკბილად მახსენდება პერიოდი, როცა თქვენი ხნისა ვიყავი.
- კომკავშირელი იყავით? - იკითხა კეპიანმა ბიჭმა. გვერდით მჯდომმა გოგონამ მას საყვედურით გადახედა.
- კომკავშირელიც ვიყავი და მანამდე პიონერიც. ბევრი არ ეკიდებოდა ამას დიდი სერიოზულობით, მითუმეტეს რომ, მე სტალინის დროს არ მიცხოვრია.. ჩემს საქმეს ვაკეთებდი, ასე იყვნენ სხვებიც.
- შემგუებლებიც იყავით - წამოიძახა ვიღაცამ.
ხნიერ ქალს სევდიანად გაეღიმა.
- მასეთი შემგუებლები ყველა დროში არიან შვილო, გგონია, ახალგაზრდობამ არ იცოდა, სად და როგორ ცხოვრობდა? საბჭოთა კავშირი ძლიერი სისტემა იყო, ვინ რას იზამდა.
გოგონამ ჩუმად გადაულაპარაკა მეგობრებს. - კაი, ვხუმრობ - ხმამაღლა გაახმოვანა კეპიანმა ბიჭმა პასუხი.
- მახსოვს, აი, იქით უბანში, - ხელი გაიწოდა ქალმა, - უგემრიელეს ხორცის ღვეზელებს აცხობდნენ. თითქმის ყველამ იცოდა ეს ადგილი ქალაქში. მე დაუსწრებელზე ვსწავლობდი, ქარხანაში ვმუშაობდი, სამუშაო საათების დამთავრების მერე გოგოები ყოველდღე იქ მივდიოდით და მივირთმევდით.
- კომკავშირელი გოგონები! - გაისმა ისევ.
ამ წამოძახილს უკვე რამდენიმე საყვედური მოჰყვა.
- ღვეზელს გეახლებოდით, მერე ვსეირნობდით რუსთაველზე, ნაყინს ვაყოლებდით. იქაც გემრიელი ნაყინით ცნობილი კაფე იყო, განსაკუთრებულად გემრიელი ჰქონდათ, კაკაომოყრილი.
- მაშინდელი ნაყინი სჯობია თუ ეს?
- ის უფრო უკეთესი იყო ჩემთვის. მე ასე მახსოვს.
- მაინც ის დრო მაგრა ენატრება ძველ თაობას, ახალი არაფერი მოსწონთ - თქვა ისევ ერთ ერთმა.
- როგორ არ მომწონს, შვილო, - უპასუხა ქალმა და ყავა მოსვა, - უბრალოდ მაშინ სულ სხვა გემო ჰქონდა ყველაფერს. ან საერთოდ არ იყო, ან თუ იყო, ნატურალური პროდუქტისაგან დამზადებული. ახლა ყავას არ იკითხავთ? იმ გემოსი რამდენი ათეული წელია, არ დამილევია.
ერთხანს სიჩუმე ჩამოვარდა, ახალგაზრდები ერთმანეთს ესაუბრებოდნენ, ქალი ფიქრებში ჩაიძირა.
- პიონერთა რიგებში აუცილებლად ყველას იღებდნენ, ხო, ბებო? - ისევ გამოელაპარაკა კეპიანი ყმაწვილი.
- რა თქმა უნდა. მაშინ ყველა უნდა გამხდარიყო პიონერი, რიგებში მიღების დღეც კარგად მახსოვს.
- ფიცი ილიჩის დროშასთან!
ქალმა გაიღიმა. - მაშინაც ბევრი ხუმრობდა ამაზე შვილო, მაგრამ ეგ დღე მაინც ყველასთვის ზეიმი იყო.
- უცხოურ ჟურნალებს ხომ კითხულობდით ჩუმად? - ჰკითხა ახალგაზრდამ, თან მეგობრებს თვალი ჩაუკრა.
ქალმა ღიმილით გადააქნია თავი. - კი, ბევრი კითხულობდა, მე არ ჩამვარდნია ხელში. პარასკევს და შაბათს კინოში გვიყვარდა ხოლმე წასვლა ან თეატრში. თუ კარგი საზღვარგარეთული ფილმი გამოვიდოდა, გრძელი რიგები იდგა. მახსოვს, რა ხდებოდა, „ფანტომასი“ რომ გამოვიდა კინოთეატრებში. რამდენჯერმე მაქვს ნანახი.
- „ფანტომასი“ მეც რამდენჯერმე მაქვს ნანახი! - გამოეხმაურა გოგონა.
- მაინც იმ ყალბ დროს როგორ უძლებდით? - სერიოზული ტონით დასვა შეკითხვა კეპიანმა.
- ყველაფერს უძლებს ადამიანი, მითუმეტეს, რომ მშვიდი დრო იყო.
- სიმშვიდე „საბჭოთა“ მფარველობის დროს . . . ნეტა ერთი შემახედა მაშინდელი რეალობისთვის.
- მასეა. ახლაგაზრდობა მუდამ ტკბილად გახსენდება. ერთად ყოფნა გვიხაროდა. მერე რამდენი კარგი სპექტაკლი გვაქვს ერთად ნანახი. გუშინდელ დღესავით მახსოვს, წინა რიგში მჯდომი, ანთებული თვალებით რომ ველოდი სინათლის ჩაქრობას.
- ეჰ, დედი, შენ ახალგაზრდობა გახსენდება ტკბილად, საბჭოთა კავშირი ხომ არა. დრო რა შუაშია . . .
- მახსოვს, ერთ ზაფხულს მწვანე კონცხზე ვიყავით გოგოები, (ქალის გამომეტყველება იმაზე მიანიშნებდა, რომ გადასახლდა მოგონებებში),- საღამოს ვსეირნობდით, გარშემო სიწყნარე იყო. დაბინდებისას ციცინათელებმა გამოანათეს. გაგვიკვირდა. უკვე შუა ივლისი იდგა და ციცინათელები? თვალს ვერ ვწყვეტდით. მწვანე კონცხი, ლურჯი ზღვა და მბრწყინავი წერტილები ჰაერში. ზღაპრული სანახაობა იყო . . . ქალი გაჩუმდა, მზერა ერთ წერტილზე დააფიქსირა, თითქოს მართლა გადაინაცვლა იმ დროში.
ამასობაში ღრუბლები გაიფანტა, საღამოს მზემ გამოანათა.
- რამდენია ჩვენზე? - ჰკითხეს ახალგაზრდებმა ოფიციანტს. ოფიციანტმა ანგარიში მიუტანა. გადაიხადეს და მალე წამოიშალნენ, ხმაურით გავიდნენ.
„პარტია ჩვენი სინდისია“ - ისევ წამოიძახა ჯგუფიდან ერთერთმა, რასაც კვლავ საყვედურები მოყვა.
ხნიერი ქალი ჩაფიქრებული იჯდა.
- არ იციან, ვერ მიგებენ, სამაგისოდ ძალიან ახალგაზრდები არიან. სიგარეტი ამოიღო, მოუკიდა, კვლავ ფანჯარას გაუშტერა თვალი. სახე ნაღვლიანი ჰქონდა. მას ხომ სურდა, თავისი ტკბილი მოგონებები და შთაბეჭდილებები გაეზიარებინა გარშემომყოფებისთვის, მოეთხრო, გული გადაეშალა.
შემოდგომის რბილმა, ოქროსფერმა მზემ შემოანათა, თავის ხავერდოვან სინათლეში გახვია ქალი, თითქოს ახლო მეგობარმა მიუალერსა და გაამხნევა, მეგობარმა, რომელსაც ყველაფერი უსიტყვოდ ესმის . . .




ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.