მომთაბარეები

 (ხმები: 2)


ისინი ჩვენმა მეზობელმა და ოჯახის მეგობარმა მოგვიყვანა, გვთხოვა, ცოტა ხნით ჩვენთან გაგვეჩერებინა მდგმურად. უარი ვერ ვუთხარით, მისი დიდი ხათრი გვაქვს. ბევრნი იყვნენ, ამიტომ სახლის პირველი სართული მთლიანად დავუთმეთ.
- კარგი ხალხია, უბრალო, უპრეტენზიო და მხიარული, - ბოდიშნარევი ხმით გვეუბნებოდა მეზობელი - ბევრს ვერ გადაიხდიან, მაგრამ ათი დღით არიან მხოლოდ, დიდ დროს არ წაგართმევენ.
როგორც მისი ლაპარაკიდან შევიტყვეთ, სტუმრები რაღაც უცნაურ, მომთაბარე ცხოვრებას ეწეოდნენ, ამჟამად კი ერთ-ერთ პატარა რაიონში აპირებდნენ დასახლებას, (იქაც ალბათ დროებით) სადაც, როგორც ამბობდნენ, ახლობლები და კერძო სახლი, ლამაზი ბაღით ელოდებოდათ, ოღონდ ათიოდე დღე თავი უნდა შეეფარებინათ. დავთანხმდით კეთილისმსურველი მეზობლის თხოვნას და დავასახლეთ ცოლ-ქმარი სამი ბავშვით, ხნიერი ქალი - ამათი ბებია, ოჯახის უფროსის და პატარა ბიჭით.
- ვინ არიან, რა ჯიშია? - ჩუმად აკვირდება მოჭუტული თვალებით დედაჩემი, - არც არავის ჰგვანან, ყველას თვალები ცოტა ვიწრო აქვთ, აზიური ურევით აშაკარად - ასკვნის და ისევ განაგრძობს ფიქრს.
ჩვენს ენაზე სუფთად საუბრობენ, მაგრამ ასევე შეუძლიათ რამდნიმე სხვაზე - გაკვირვებული ამბობს მამა.
- ბავშვი გადამირჩინeს მდინარეში დახრჩობას - ანთებული თვალებით გვიყვებოდა მეზობელი, - თან ეს პატარებიც რომ მდინარეში გადაეშვნენ, ახალგაზრდა კიდე ჰო, არ გამკვირვებია, ისე მოხერხებულად მისწვდენენ, გამოიყვანეს, მოასულიერეს, მერე კი სახლისკენ რომ მოვდიოდით, რაღაც საცხი მომირბენინეს, ამითი შუბლი და ფეხები დუზილეთო. სულ მალე ეშველა ჩვენს ცელქ პატარას, გამოცოცხლდა, გამხიარულდა, შოკმა გადაუარა ამ საცხის წყალობით.
მადლობის ნიშნად დავპატიჟეთ, გვინდოდა პატივი გვეცა, ახლოს არ გაგვიკარეს, უფლება არ გვაქვს ასეთი საქციელის მერე რამე ავიღოთ თქვენგანო. ვერც გამაგებინეს, რელიგია აქვთ ასეთი, თუ წესი, რატომ თქვეს უარი. ცოტა არ იყოს, გვეწყინა კიდეც, მაგრამ რა უფლება გვქონდა რამე გვეთქვა, მათ ხომ ისეთი დახმარება გაგვიწიეს, მთელი ცხოვრება გვემახსოვრება.
ძაღლი მიკვდებოდა, რაღაც ფოთლები თუ ხარა-ხურა მოხარშეს და პირში ძალით ჩაასხეს, იმავე ღამეს უკეთესად გახდა, ვინ არიან, კუდიანები თუ ადამიანები, ვერ გამიგია - ამბობს მეორე მეზობელი და თავს იქნევს. - ამაში კი აიღეს საზღაური, არც დამნანებია, რა მეშველებოდა ჩემი ცუგას გარეშე.
ცოტა არ იყოს, შეგვაშფოთა ამ ამბავმა და ოჯახური თათბირი გავმართეთ. იქნებადა რაიმე საშიშროებაცაა მათგან მოსალოდნელი? ან ის მამალი რას აუკიდნიათ, რად უნდთ, არც კლავენ. ეს ხნიერი ქალი, ბებია, ხომ საერთოდ, ნამდვილი კუდიანია, ცოტათი მაშინებს კიდეც - ხაზგასმით აღნიშნა დედამ, - მაგრამ რადგან შემოვუშვით, ავიტანთ ცოტა ხნით.
ჩვენ მამალი არ გვყავდა, ეზოს ერთადერთმა რაინდმა ომახიანად შემოსძახა გამთენიისას.
-ესეც მაღვიძარა! - მთქნარებით ვიცვალე გვერდი.
გვიანამდე მეძინა. გაღვიძებისთანავე ეზოში ჩავედი, თან მინდოდა, „მომთაბარეებისთვის“ თვალი შემევლო. კაცები ალბათ უკვე წასულები იყვნენ, ბავშვები დავინახე ეზოში და ხნიერი ქალი, „კუდიანი“. მამლისთვის საკენკი დაეყარა. გვერდით გავუარე. – „მოვალეობა შეასრულა ვაჟბატონმა, გამაღვიძა გამთენიისას“ - გავიფიქრე.
- დაკვირვებიხარ მამლის ყივილს? - თითქოს ჩემს ფიქრებს გამოეხმაურაო, ისე გამიბა საუბარი კუდიანმა, - უმეტესობისთვის ეს ჩვეულებრივი რამაა. იციან, რომ ასეც უნდა იყოს, ამ შინაური ფრინველის მოვალეობაა. მაგრამ დაუკვირდი: როგორ კვეთს მისი ხმა სივრცეს, თითქოს რაღაცას ეძახის, უხმობს, თან რაღაცას გვანიშნებს. ისეთი თავდაჯერებულია ამ დროს, როგორც უმნიშვნელოვანეს მოვალეობის შემსრულებელი. თუ ამან არ დაიყივლა, მთვარე არ ჩავა, მზე არ ამოვა, დღე არ დადგება. საოცარი რამ ისმის მის ხმაში, თითქოს დღის სინათლეს შესძახის: „შენი ჯერიაო!“
ვუსმინე, შევიგრძენი სიმართლის მარცვალი, მაგრამ მაინც ახირებად ჩავთვალე. ყველას თავისი ფანტაზია აქვს - გავიფიქრე და წამოვედი.
- რა ვუყოთ ჩვენს ნათესავებს, ორ დღეში ამოვალთო, დარეკეს, - შეშფოთებული ხმით ამბობს დედaჩემი, - ალბათ ახლა სცალიათ, თან ქალაქში დაცხა, უარს როგორ ვეტყვი. კი გამოვუნახავ ადგილს, მაგრამ მაინც ჯობდა ამათი აბარგების მერე ამოსულიყვნენ.
- მართალი ხარ დედა - ეთანხმება ჩემი და, - ისინი რომ ამათ დაინახავენ, ხომ აზრზე ხარ, როგორ მოეწონებათ.
- სამსართულიან სახლში სადმე დაიძინებენ - უცბად ჩავერიე მე.
დედა თავს ქინდრავს. რა ქნას, ფული გადახდილი აქვთ, ხომ ვერ გაყრის. - ჰო, კიდე, შვილო, - მიუბრუნდა ჩემს დას - იქნებადა და რაღაც ჯადოც იციან? რა ვიცი, რა აქვთ ჩადენილი.
-რა ჩაუდენიათ დედა - ისევ გამოვესარჩლე მომთაბარეებს, - ბავშვი გადაარჩინეს, ძაღლს უმკურნალეს, ამაში რაა ცუდი?
- მკურნალობაზე არაა ლაპარაკი - სერიოზული სახით მომიბრუნდა დედა, - რადგან ასეთი რამ შეუძლიათ, ცუდ რამეზეც იქნებიან წამსვლელები.
აღარ შევეკამათე, მდგმურების დასაცავად აღარ მეცალა, მაგრამ მეორე დილით, გამთენიისას მამლის ყივილს მოვუსმინე. მართლაც სხვანაირად აღვიქვი. „- როგორ უხმობს რაღაცას, თუ ვიღაცას, შესძახის, როგორც ჯარში ჯარისკაცებს შეუძახებენ ხოლმე“ - გავიფიქრე. მეტი ფილოსოფია ვეღარ გავქაჩე, ძილი შევიბრუნე.
სამ დღეში ამოვიდნენ ჩვენი ნათესავები.
- ეს ვინ გყავთ მდგმურები, პირველი სართული რომ გაუვსიათ - შენიშნა ოჯახის უფროსმა, „ჭკუის საკითხავ კაცს“ რომ ეძახდნენ.
- ათი დღით არიან, თან მეზობელმა მთხოვა - თავი იმართლა მამამ.
ერთი სიტყვით იმათი ჩამოსვლის მერე დაიწყო მომთაბარე მდგმურების კოლექტიური კრიტიკა.
„წუხელი ფანჯარაშე თვალი მოვკარი, რაღაც მცენარეებს არჩევდნენ სერიოზული სახეებით, ისე სულ იცინიან“, „გუშინ ტვინი წაიღეს, რია-რია ჰქონდათ“, „ის კუდიანი თავისი მამლიანად სეირნობდა, როგორც როკაპს შავი კატა, ისე ჰყავს ამას“ . . . - ისმოდა კომენტარები მთელი დღეების განმავლობაში.
არავის ვპასუხობდი. არც კამათი მინდოდა ვინმესთან. ჩემდაუნებურად მომთაბარეების მიმართ სიმპათიას ვგრძნობდი.
უკვე ორი დღე იყო დარჩენილი მათ წასვლამდე. საღამო ხანს გაიღო ჩვენი ეზოს ფართო ჭიშკარი და ქვედა სართულის სტუმრები ჟრიამულით შემოიჭრნენ, სადღაც იყვნენ მთელი დღით გადაკარგულები, მერე როგორც მივხვდი, ბუნებაში უხეტიალიათ და ბევრი სამკურნალო მცენარე მოუგროვებიათ. მხიარულად იყვნენ, ერთი სიმღერას ღიღინებდა, მეორე უსტვენდა, ბავშვები ერთმანეთს აწვალებდნენ.
-მაგათ გამო მანქანა სხვაგან დავაყენე - თქვა ნათესავმა, ოჯახის უფროსმა კაცმა.
შინაურებს გავერიდე, ეზოში ჩავედი. უნებურად ჩამავალ მზეს დავუწყე ყურება.
- ლამაზია, არა? - მომესმა ქალის ხმა. მოვიხედე, „კუდიანი“ იდგა.
ღიმილით დავუქნიე თავი, არაფერი მითქვამს.
- ძალიან ნაღვლიანია, - განაგრძო ქალმა. - ისე ხომ ჩვეულებრივი ამბავია, დედამიწა იცვლის გვერდს, მზე ეფარება ჰორიზონტს, მაგრამ როგორი სანახაობაა?! სევდიანი, ლამაზი. თითქოს გვემშვიდობება, ნაზი, უვნებელი სხივებით ხელს გვიქნევს, დამშვიდებისა და დასვენებისკენ მოგვიწოდებს. აქედან, დედამიწიდან, ასე ჩანს.
მეც დავფიქრდი.
- ღამე მთვარე ამოვა - განაგრძობდა ქალი. ნაზი სხივები აქვს. მისკენ სახემიბრუნებულმაც რომ დაიძინო, სულ ოდნავადაც არ შეგაწუხებს, პირიქით, უფრო გამშვიდებს. უწყინარი ლამპარია, ტკბილი ძილის ხელშემწყობი.
კუდიანმა ისეთ რაღაცაზე გამამახვილებინა ყურადღება, რასაც ადრე საერთოდ არ აღვიქვამდი. არ შემეძლო მათზე, როგორც მაწანწალა, საშიშ მომთაბარეებზე საუბარი. ჩემების და „ჭკუისსაკითხავი კაცის“ ცინიკური გამონათქვამები უკვე მაღიზიანებდა.
მათი წასვლის წინა საღამოს ოჯახის უმცროსი წევრი მოიპატიჟეს, ეზოში მარტო მყოფს მოკრეს თვალი და მოუხმეს. მივხვდი, ეს ჩემებს სტუმართმოყვარეობით არ მოსვლიათ, უნდოდათ, ამბები გამოეკითხათ.
- ბებო მცენარეებს, ყვავილებს კრიფავს, წამლებს აკეთებს - ბავშვური ხმით და სერიოზული სახით გვიხსნის პატარა.
- მამაშენი რას აკეთებს? ეკითხება ჭკუისსაკითხავი კაცი.
- მამამ ცხოველების მორჩენა იცის, მკურნალობს - ამაყად პასუხობს ის.
მეორე დღეს დაიწყო მათი ჩაბარგება-აბარგება. კუდიანი ეზოში სეირნობდა, მეც ქვევით ჩავედი, მათი გაცილება ვითავე.
- შეიყვარე მცენარეები - მეუბნება კუდიანი, - ისინიც შეგიყვარებენ,. ელაპარაკე, როგორც მეგობრებს, შეაქე. აუცილებელი არაა, იცოდე, რომელი რისი წამალია, ისედაც გარგებენ და გიმკურნალებენ, თუ კეთილგანწყობას იგრძნობენ. მცენარეები ყველაფერს გრძნობენ და ემოციებიც აქვთ.
კუდიანმა დაამთავრა ჩემი შეგონება და სახლში შებრუნდა, ცოტა ხანში გამოვიდა ხელში რაღაც პატარა ნივთით და გამომიწოდა, გამოვართვი. პატარა თიხის ქანდაკივით იყო, ადამიანსაც გავდა და მცენარესაც.
ეს თილისმაა, ასეთებს ჩემი წინაპრები ჯანმრთელობისა და წარმატებისთვის იყენებდნენ, შეინახე, გაუფრთხილდი - დამარიგა და დამემშვიდობა. სხვებიც დამემშვიდობნენ, ბავშვები ხელს მიქნევდნენ, სანამ თვალს არ მიეფარნენ.
მამამ ჩემს ხელში დაინახა ეს თილისმა, გამომართვა. შეატრიალ-შემოატრიალა და დამიბრუნა.
- გქონდეს, სანამ არ მოგბეზრდება. ეს რომ რამის მომტანი იყოს, შეეტყობოდათ ჩვენს მდგმურებს, არ იწანწალებდნენ წინ და უკან - და ამ სიტყვებით გადახედა სხვებს.
- რა თქმა უნდა - მოვიდა დასტური, - არც იმ კუდიანს დაჭირდებოდა ბალახების ხარშვა.
მე გამოვედი ეზოში. რაც უნდათ, ის ილაპარაკონ. მე შევინახავ. ჩემთვის თილისმა იქნება. იქნებადა, იმათაც მოუმართა ხელი? იქნებ მათი მიზანი სწორედაც ასეთი ცხოვრების წესია, ამითი იღებენ სიამოვნებას და სხვა არაფერი უნდათ? თილისმამ უკეთ იცის.




ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.