ნინო დიღმელაშვილი - დადუნა

 (ხმები: 3)


დადუნა

მთელს სოფელში იყო ცნობილი დადუნა თავისი ხასიათის გამო, თითქმის არავისთან მეგობრობდა, უფრო სწორედ სხვები ერიდებოდნენ მასთან ურთიერთობას, არც მუშაობა უყვარდა და არც სწავლით იკლავდა თავს, ჩემთან შემოივლიდა ხშირად, დაჯდებოდა და მეოცნებე თვალებით უყურებდა ფურცლებს, სადაც კალმის წრიპინით გამოყავდა მოთხრობის სურათები, იჯდა დადუნა და არაფერს ამბობდა, როცა წერას დავასრულებდი ხელიდან გამომტაცებდა ფურცლებს, ინტერესით ჩაიკითხავდა, მისთვის გაუგებარ სიტყვებს გამომკითხავდა და მერე დიდი ქალივით მეტყოდა -"არაუშავრს, მგონი მოეწონება ხალხს..."
მეც ვითომ მისი შეფასებით აღფრთოვანებული ვუკოცნიდი მზისგან დაბრაწულ ლოყებს, ის კი იცინოდა და იცინოდა.
მიუწვდომელ რაღაცეებზე ოცნებობდა, მისთვის რომ გეკითხათ მთელს დედამიწას შეაზანზარებდა თავისი პაწია, თეთრი ხელებით.
-იცი რაღაც მინდა გთხოვო-მითხრა ერთხელ-შეიძლება?
მეც დავრთე ნება ეთხოვა, დავპირდი აუცილებლად შევუსრულებდი, თუ კი შევძლებდი.
-შეუძლებელი არაფერია-უდარდელად მომიგო-მინდა რომ აი ის ვარსკვლავი მოწყვიტო ჩემთვის-ისეთი ხმით მითხრა, თითქოს სულ უბრალო რაღაცას მთხოვდა.
-ბიჭები ყოველთვის ასეთები ხართ, დანაპირებს არასოდეს ასრულებთ-უნდობლად მომახალა და წავიდა.
აი ასეთი უცნაური გოგო იყო დადუნა, მაგრამ მე მაინც სიხარულით ველოდებოდი მის გამოჩენას. ყოველ დღე რაღაც ახალს ვსწავლობდი მისგან, რაღაც სხვას, არარეალურს.
ღამით სეირნობა უყვარდა ძალიან, მაიძულებდა მისთვის ბევრი ციცინათელები შემეგროვებინა. იდუმალი გამომეტყველებით თმებში იბნევდა ამ საზიზღარ არსებებს და ჩემს ეზოში დააბიჯებდა ისეთი აღტაცებული, თითქოს ბრილიანტები ქონდა გაბნეული მზისფერ კულულებში.
-როგორ გგონია ოქროს თევზები მართლა არსებობენ?
-კიდევ რა მოიგონე?
-წარმოგიდგენია ერთი რომ დავიჭირო?!
-მაინც რას ინატრებდი?-დამაინტერესა მე და წერას თავი ვანებე.
-რა ვიცი-ჩაფიქრდა დადუნა,არ იცოდა ხელები სად წაეღო, ასე იცოდა როცა ნერვიულობდა.
-ალბათ დიდ სიყვარულს-მეოცნებე თვალებით თქვა.
-რა დროს შენი სიყვარულია-დავუტატანე, მაგრამ მაინც ვკითხე-დიდი სიყვარული როგორ წარმოგიდგენია?
-მე ერთ დაბურულ ტყეში ვცხოვრობ, გვირილებისგან დაწნული კაბა მაცვია, ვზივარ და ველოდები, ვიდრე ჩემი უფლისწული არ გამოჩნდება, ის ვარსკვლავების სასახლეში ცხოვრობს, აი იქ ზევით-თითი გაიშვირა ზეცისკენ და დადუმდა.
-მერე?-ფიქრები შევაწყვეტინე.
-ერთ ღამეს წყაროზე ჩავედი, დამინახა და შევუყვარდი, ეტლი გაამზადა და მოდის რომ წამიყვანოს. ნეტა მალე მოვა?-შემობრუნდა და ისეთი თხოვნა გაისმა მის ხმაში, რომ ჩემდაუნებურად ვუთხარი-აბა რა...
ბოლო დროს მოუხშირა ჩემთან სტუმრობას. სულ მოწყენილი იყო, აღარც შეკითხვებით მაბეზრებდა თავს.
-რამე გაწუხებს?-ვკითხე ერთხელ.
-შენ ბედნიერი ხარ?-კითხვითვე მომიგო.
ცოტა არ იყოს დავიბენი.
-ალბათ-მივუგე ბოლოს.
-ჩემთან როდის მოვა ბედნიერება?-ახლოს მომიჯდა და თვალებში ჩამაცქერდა.
-ბედნიერება შენ თვითონ უნდა იპოვო, მე მგონი თვითონ არავისთან მიდის-ვითომ ფილოსოფიურად ავუხსენი.
-მერე სად ვეძებო?- შეწუხდა დადუნა.
-მე რა ვიცი- მხრები ავიჩეჩე და ისევ ჩემს მოთხრობას მივუბრუნდი. ცოტა ხანს ჩუმად იჯდა, მერე კი ისე წავიდა არც გამომემშვიდობა. წავიდა და მას შემდეგ აღარც მინახავს. მთელი სოფელი შეიძრა დადუნა დაიკარგაო, ისე გულგრილად შევხვდი ამ ამბავს, თითქოს ვიცოდი რომ ასე მოხდებოდა. ალბათ წავიდა და ბედნიერებას ეძებს.
მეც დავტოვე სოფელი. ახლა ქალაქის ერთ მივარდნილ ქუჩაზე ვცხოვრობ, ერთ მიტოვებულ სახლში. სახელგანთქმული მწერალი ვერ გავხდი, მაგრამ მაინც არ ვუჩივი ბედს, ეგ არის მხოლოდ რომ მოლოდინმა შემაწუხა, დამღალა, ყოველ წუთს ველოდები, რომ დაბრუნდება დადუნა, ისევ ისეთი მხიარული და ბავშვური, სანამ ჩემთან იყო ყოველთვის მთხოვდა მასზეც დამეწერა რამე. აი ახდა მისი ოცნება. ალბათ ახლა სადღაც ახლოსაა, წაიკითხავს ამ მოთხრობას და მერე დიდი ქალივით იტყვის: ,,არა უშავრს, მგონი მოეწონება ხალხს...“
იმ დღიდან რაც დადუნა დაიკარგა რამდენიმე წელი გავიდა. ის კი ალბათ ისევ დადის და თავის წილ ბედნიერებას დაეძებს, იქნებ ოქროს თევზებსაც მიაგნო, ან უფლისწულმა წაიყვანა თავისთან როგორც ოცნებობდა. მე კი ისევ ველოდები, ოღონდ დაბრუნდეს და შეუძლებელს შევძლებ, ათას ვარსკვლავს მოვუწყვეტ ზეციდან, უთვალავ ციცინათელას შევუბნევ თმებში, გვირილებისგან ულამაზეს კაბას მოვუწნავ, ოღონდ კი დაბრუნდეს...
მე საშინლად მენატრება ჩემი მოთხრობების პირველი შემფასებელი, ჩემი საყვარელი ბავშვი...
აი ასეთი იყო დადუნა.
...
დარწმუნებული იყო დადუნა, რომ ვარსკვლავებს შორის ვერცხლისფერი გზებია, ისეთი ლამაზი, როგორიც ვერასოდეს დაგესიზმრება. ისიც სჯეროდა დადუნას, რომ ღამით თუ ვარსკვლავებზე დადებული მტვერი დაგეყრებოდა აგისრულდებოდა ყველაზე სანუკვარი ოცნება, ეგ იყო მხოლოდ ვერ გაერკვია დადუნას ყველაზე მეტად რა სურდა.
ფიქრობდა და ვერ მიმხვდარიყო დადუნა როგრ იმაგრებდნენ ადამიანები თავს, თუ კი დედამიწა მრგვალია და თან ბრუნავს. დადუნა ის იყო, ვინც გამუდმებით ოცნებობდა რომ შეცვლიდა მთელ სამყაროს, ოდესღაც ისწავლიდა ფრენას და რომლისთვისაც ვარსკვლავები ოცნებები იყო და არა გავარვარებული ნატეხები (რამდენი ოცნება ქონდა დადუნას!), დადუნა იყო, რომელსაც ბავშვობა სადღაც გზაში დარჩა.
დადუნას უნდოდა გაქცევა შორს, მთელი სამყაროს მოქცევა პატარა ხელებში, შესაბამისად საკუთარი თავის მოქცევაც (ისიც ხომ სამყაროს ნაწილი იყო), უნდოდა დიდხანს ფეხშველა ხეტიალი ოქროსფერ, ცხელ ქვიშაზე, უნდოდა ღრუბლებში თამაში, მანამ, სანამ მზე არ ჩაავლებდა თავის ცხრა ხელს და არ გადმოისვრიდა დედამიწაზე, დადუნას უნდოდა ფრენა დიდხანს და ეგონა, რომ სულ ადვილი იყო ეს, უნდოდა ენახა ვარსკვლავებს შორის გაბმული ვერცხლისფერი გზები, გაევლო მათზე, ექანავა ნახევარმთვარეზე, როგორც საქანაელაზე, სანამ ტკბილად არ ჩაეძინებოდა.
დადუნას უნდოდა ვინმე ჰყარებდა ისე რომ სიცოცხლეც კი გაეწირა მისთვის. კიდევ ის უნდოდა რომ ხატვა შესძლებოდა, რომ დაეხატა სოფლის თავში მდგარი ბებერი მუხა (ეს აზრი ბოლო დროს აეკვიატა), კიდევ უნდოდა კეთილი ყოფილიყო, არავისთვის ეტკინა გული, კიდევ ზღვის ფერადი კენჭების მძივი უნდოდა დადუნას, ან ნიჟარების, კიდევ....ეჰ, კიდევ რამდენი რამე უნდოდა.
სოფელი კი თავისი ცხოვრებით ცხოვრობდა, ერთ დღეს კი აღმოაჩინეს რომ დადუნა გაუჩინარდა.
დადუნა კი ბედნიერი იყო, რადგან მიხვდა რომ შეუძლეელი არაფერია, ნახა რომ ვარსკვლავებს შორის მართლა იყო ვერცხლისფერი გზები, სამყარო ვერ ჩატია ხელისგულებში, ნელ-ნელა გამოეპარა თითებს შუა, მხოლოდ საკუთარი თავიღა დარჩა...
ახლა უკვე თავისუფალი იყო დადუნა...
...
ქალაქში, სადაც მუდამ ზამთარი იყო, დადუნას სიხარულით შეხვდნენ, რადგან მზისფერი თმები ჰქონდა გოგოს.
-მზე დაგვიბრუნდა-თქვა ყველაზე ხნიერმა მოხუცმა და ყავარჯენს დაებჯინა მთელი ძალით-ახლა ალბათ გაზაფხულიც მალე მოვა.
საზეიმოდ მოირთო მთელი ქალაქი. სიცივისგან სახლებში გამოკეტილმა ხალხმა ჯერ ფანჯრებიდან გამოიჭყიტა, მერე კარები გამოაღო და ბოლოს ქუჩებსაც მოედვნენ.
აქაც უცხოსავით უყურებდნენ დადუნას.
ქალაქში დიდი ფანტელებით თოვდა.
მოვიდა დადუნა და თან მოიტანა გაზაფხულის სურნელი. ეს სურნელი იგრძნობოდა ყველგან.
-განა სულ ასე ვიყავით-ამოიოხრა მოხუცმა ქალმა-ხალხს გული გაუცივდა და ამიტომ გაიყინა რგვლივ ყველაფერი, ისევ სიყვარული თუ დაგვიბრუნებს მზეს.
საზეიმოდ მორთეს მზისფერი დადუნა. ყველაზე მაღალ მთაზე კრძალვით აიყვანეს და დასვეს. იდგნენ ერთმანეთის გვერდიგვერდ ქალაქის მცხოვრებლები, რაღაც უჩვეულო გრძნობით აღვსილებმა ხელები ჩასჭიდეს ერთმანეთს და აღარავინ იღებდა ხმას.
მზე არ ჩამოსულა ხალხთან, მაგრამ არც იყო საჭირო. მზე თითქოს დაიშალა ნაწილებად, აღარ იყო ერთი მთელი.
ყველა ადამიანს თვალებში ენთო საკუთარი მზე, საკუთარი რწმენა, იმედი, სიყვარული.
მერე გულიდან წამოსულმა სითბომ დადნო თვალებში აციმციმებული მზე, დამდნარი მზის ნაწილები კი ჩაიღვენთა თითოეული ადამიანის გულში, რაღაც ძალით შეერთდა ეს გულები და ისევ ერთი მთელი გახდა მზე.
ფიფქებმა დნობა იწყეს და ისეთი წვიმა წამოვიდა, რომ ყველაფერი წალეკა.
ბედნიერი იყო ყველა, დადუნას გარდა.
თითქმის მთელი კვირა წვიმდა, მერე კი გამოიდარა.
შვიდფერი ცისარტყელა წელზე შემოარტყეს დადუნას, ხელში აყვანილს შემოატარეს ქალაქის ქუჩები. ახლად ამოსული ყვავილების გვირგვინით შეუმკეს მზისფერი თმები.
და მაინც.. რაღაც აკლდა დადუნას.
...
დაეძინა დადუნას და ისევ თავისი საყვარელი სიზმარი ნახა.
ვითომ თეთრ ღრუბლებზე იჯდა, პატარა ხელები ბამბის ქულებში ეფლობოდა. ვიღაც მღეროდა შორეულ ქვეყანაზე, სადაც მოწნული კალათებით არიგებდნენ ბედნიერებას და ისევ მიდიოდა დადუნა ამ ქვეყნის მოსაძებნად.
ახლაც წავიდა და სიზმრების ქვეყანაში დაიკარგა, სადაც დიდი ხანია ღამე იყო და არც არავის უნდოდა გათენება, ამიტომაც სიხარულით არავინ შეხვედრია დადუნას, რომელსაც მზისფერი თმები ქონდა.
შავი ღრუბლის ნაგლეჯით შეუბურეს თმები და მხოლოდ ამის შემდეგ შეუშვეს ქალაქში. ესეც ვიღაცის სიზმარი იყო, რადგან იმ ქალაქში ყველას ეძინა და მხოლოდ სიზმრებში ცხოვრობდნენ.
გაღვიძება მოენატრა დადუნას, მაგრამ ვერ შეძლო, ჩაიკარგა იდუმალების შავ სამყაროში, გზააბნეული ცდილობდა თავის დაღწევას, თავისი საყვარელი სიზმარიც კი მობეზრდა.
მერე ვიღაცას შეეშალა და შემთხვევით დადუნას სიზმარი ნახა და სხვას წაუღო საჩუქრად.
ერთი კვირის მერე ყველა დადუნას სიზმარს ხედავდა მთელს ქალაქში.
თეთრი ღრუბლები მოენატრათ. მიხვდნენ არ ღირდა მუდმივად ძილი, მაგრამ გაღვიძება ვეღარც მათ შეძლეს.
ერთმანეთის სიზმრებში შეიკრიბნენ და დიდი ფიქრის შემდეგ გადაწყვიტეს, შავი ღრუბლის ნაგლეჯი მოაცილეს დადუნას თავიდან და გათენდა ნელ-ნელა.
გაიღვიძა ქალაქმა.
ერთ თვეს გაგრძელდა მხიარულება.
მერე კი თვალები დაუმძიმდათ სიზმრების ქალაქში... მაგრამ დაძინების ეშინოდათ.
მზისფერი ნაწნავები მოიჭრა დადუნამ, საჩუქრად დაუტოვა ხალხს.
თვითონ კი როცა ქალაქს მშვიდა ეძინა, ისევ გაუდგა ოცნებების გზას, რადგანაც გრძნობდა ისევ რაღაც მნიშვნელოვანი აკლდა...
...
ოცნებების გზას კი მხოლოდ ოცნებების ქალაქში მიჰყავდა დადუნა.
მისი მისვლა არც არავის გაკვირვებია, ვის ეცალა მოხეტიალე მგზავრისთვის, ყველა თავის ოცნებების ძებნით იყო გართული.
ამ ქალაქში ხომ ყველა პოულობდა თავის ოცნებას.
ისევ ჩამოეზარდა მზისფერი თმები დადუნას...
პირველივე მაღაზიაში იპოვა გვირილებისგან მოქსოვილი კაბა...
ოქროს თევზებით სავსე მდინარე აჩუქა ვიღაცამ...
მაინც არაფერი ახარებდა თითქოს...
ოცნებები აღარ ქონდა დადუნას და რაღაც დააკლდა მის სულს.
როცა მდინარეში ოქროსფერ თმებს იბანდა, ჩამოვიდა ციდან საოცნებო პრინცი და წაიყვანა თავისთან.
და მაინც... მაინც რაღაცას ვერ პოულობდა დადუნა.
მერე სოფელი მოენატრა და კიდევ ვიღაც, რომელიც ახლა ქალაქის ერთ მივარდნილ უბანში ცხოვრობდა და გრძნობდა დადუნა, ეს ვიღაც მას ელოდებოდა ისევ.
მაგრამ ეყოფოდა დრო უკან დასაბრუნებლად?!

ავტორი: ნინო დიღმელაშვილი

2008 წელი




ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.