იოსებ იარღანაშვილი - მთელი

 (ხმები: 0)



უკვე ოცდასამი წუთი იყო, რაც აეროპორტის მოსაცდელ დარბაზში ვლოდინებდი. გვერდით შუა ხანს მიტანებული კაცი სავარძელში ჩამბალიყო, ხელში ლუდის ბოთლი ეჭირა და გარშემო უსაქმო მზერას აფოთიალებდა. დროდადრო ჩემთვისაც იცლიდა და ისე შემომხედავდა, როგორც მძღოლი საგზაო ნიშანს, დარწმუნება რომ სურს ხომ სწორად მივდივარო. სხვა საქმე არც მე მქონდა — მგზავრებს ვათვალიერებდი: მოდიოდნენ, სხდებოდნენ, დგებოდნენ, მიდიოდნენ... რეპროდუქტორი გამუდმებით აცხადებდა რაღაცას. აქა-იქ თვითმფრინავების ხმაც სწვდებოდა სმენას.
— მე თქვენ გიცანით! — რომ არ ველოდი, ჩემი მეზობელი სავარძლიდან ამოტივტივდა და მომიბრუნდა. მომწვანო თვალებში ეშმაკური ღიმილი უთამაშებდა.
უსიტყვოდ დავეთანხმე — მხოლოდ წარბები ავწიე და გავიღიმე.
— ცოლს უყვარს თქვენი წიგნები, საწოლის თავთან, ტუმბაზე ყოველთვის დევს რომელიმემათგანი! — გააგრძელა კმაყოფილებით გაბადრულმა. წითელი სახე, ხუჭუჭა ქერა თმა და ბახუსისაგან მბჟუტავი მზერა ჰქონდა. — ყდაზე სურათით გიცანით!
ისევ გამეღიმა. დარბაზში რეპროდუქტორის ხმა გაიბნა.
— გამეხარდება, თუ ლუდზე დამეწვევით, აქვე ბარში! — ეს რომ თქვა, ბოთლზე თითი დააკაკუნა.
— გმადლობთ! არ არის საჭირო, მალე უნდა წავიდე! — ვიუარე.
— ცოლი არც დამიჯერებს თქვენი ნახვის ამბავს!
— დაგიჯერებთ! — ვუთხარი და ჩანთას მივწვდი. წარწერა გავაკეთე და წიგნი გავუწოდე:
— ეს საჩუქარად!
— დიდი მადლობა! — ბოთლი ფეხებს შორის ჩადგა და საჩუქარი გამომართვა. წარწერას რომ კითხულობდა, თვალები მოჭუტა. მერე ფრთხილად დახურა და წიგნი ლამის ცხვირთან მომიტანა. — ასეთი არა აქვს! სიხარულისგან შეიშლება ალბათ! — მითხრა აღტაცებით.
გამეღიმა.
— რამდენიმე კვირის წინ რადიოში ერთი კრიტიკოსი საუბრობდა ლიტერატურაზე, — გააგრძელა უკვე ვნებადამცხრალმა, — თქვენზეც ისაუბრა.
— ვიცი! იმ კრიტიკოსსაც ვიცნობ!
— ჰოდა, მით უკეთესი! როცა თქვენზე თქვა, მის ნაწარმოებებში არარეალური ამბებიაო აღწერილი, გამეცინა. შემდეგ მტკიცებას რომ მოჰყვა, გავბრაზდი. კარგი იყო იქ ვყოფილიყავი! — ჩაილაპარაკა და ჩვენი საუბრის დროს პირველად მოსვა ლუდი.
— რას იზამდით?! — არ დამიმალავს ცნობისმოყვარეობა.
— ვუამბობდი! — მიპასუხა დაბეჯითებით. — ჩემზე ვუამბობდი! მე მაინც არ ვარ პერსონაჟი... ან თუნდაც მართა?! საინტერესოა, რას იტყოდა?!
— მეც სიამოვნებით მოგისმენდით! — ვაღიარე გულწრფელად.
— გეტყვით! რატომაც არა?! მხოლოდ, — თითი დამიქნია, — ამ ამბავს შემდეგ იმ კრიტიკოსს მოუყვებით!
— გპირდებით! — მივეცი პირობა და საათზე დავიხედე.
— მოსაყოლიც არაფერია! მთავარია, როგორ შეხედავ გარემოებებს?!... გვაგვიანდება? — მკითხა უცებ.
— ჯერ არა!
— მოკლედ გეტყვით! — გააგრძელა. თან მზერა დარბაზზე მიუშვა. — სტუდენტობისას სტამბაში ვმუშაობდი. ბინა ოთხსართულიანი სახლის პირველ სართულზე მქონდა ნაქირავები. კარზე დიდი ოქროსფერი ოთხიანი ეწერა. მართა კი ზემოთ, მეორეზე რვა ნომერში ცხოვრობდა. საშუალო ასაკის, მსუქანი, ლოყებღაჟღაჟა ქალი იყო. ისეთი მსუქანი, რომ მსხვილ ფეხებზე შედედებული რწევით დადიოდა. წაბლისფერი თმა და წარბთან დიდი შავი ხალი ჰქონდა.
სტამბა სახლიდან მოშორებით ქუჩის მეორე მხარეს მდებარეობდა. ჩემი საქმე ბეჭდვა იყო. დღენიადაგ გუგუნებდნენ შენობის პირველ სართულზე შესახლებული ვეებერთელა მანქანები... მერე ნაბეჭდი ფურცლები ზემო სართულზე აჰქონდათ და იქ წიგნებად ჰკინძავდნენ. ამ საქმეს, სხვა ქალებთან ერთად, მართაც აკეთებდა. მართას არ ვიცნობდი, მაგრამ რაკიღა ერთ სახლში ვცხოვრობდით და თანამშრომლებიც ვიყავით, ერთმანეთს სალამს მაინც ვეუბნებოდით...
დარბაზში რეპროდუქტორი ახმიანდა.
— თქვენი რეისია?! — თხრობა შეწყვიტა ჩემმა მოსაუბრემ.
არა-მეთქი, გავაქნიე თავი.
— ერთ დილით მართა ავტომობილმა იმსხვერპლა. — გააგრძელა ისევ, — იქვე ვიყავი, ქუჩა უნდა გადამეჭრა. შუახაზზე ვიდექი. ვხედავდი ავტომობილებს შორის როგორ ხამხამებდა მართას ტანსრული სხეული — ის იყო ტროტუარზე უნდა აებიჯებინა... დაკრძალვაზე მართას ქალიშვილი ჩამოვიდა, რომლის არსებობა მანამდე არც ვიცოდი... მოგვიანებით მისგან შევიტყვე, რომ მართა ორმოცდაექვსი წლის დაიღუპა. მე მაშინ ოცდასამი შემისრულდა!
საუბარი რეპროდუქტორის ხმამ გაგვაწყვეტინა. ჩემს რეისზე რეგისტრაცია გამოაცხადეს.
— სამწუხაროდ, უნდა წავიდე! — საათზე დავიხედე და ჩანთას მივწვდი.
— არა, მოსაყოლიც აღარაფერია! ერთი წუთით! — შეშფოთდა ჩემი მოსაუბრე, ძალიან სურდა ჩემთვის მონათხრობის არსი აეხსნა. — ვერ მიხვდით?! ყურადღება მიაქციეთ — მართა ორმოცდაექვსის იყო, მე — ოცდასამის! ოცდასამი ორმოცდაექვსის ნახევარია! მართა მეორეზე ცხოვრობდა რვა ნომერში, მე პირველზე ოთხ ნომერ ოთახში! მეორე — პირველი, რვა — ოთხი! ისევ ნახევარი ფიგურირებს! — მიხსნიდა აჩქარებით. მე უკვე ჩანთა კალთაში მედო. ის კი ისევ აგრძელებდა — შემდეგ, სტამბაში... ბეჭდვა და აკინძვა — ორი მთავარი ნახევარსაქმე წიგნის დამზადებისთვის! არ გაგიკვირდეთ! ხომ გითხარით, მთავარია გარემოებებს როგორ შეხედავთ-მეთქი?! უფრო მეტიც — ავარიის დღეს ქუჩის შუახაზზე ვიდექი — მართა ტროტუარზე იდგა და იმ ადგილას გარდაიცვალა!... რას ფიქრობთ?! რას იტყვით?!
ორივე ერთად წამოვდექით. ბოთლი იატაკზე დარჩა დადგმული.
— გეთანხმებით, მართლაც უცნაურია! — ვუთხარი და ხელი გავუწოდე. — მომიტევეთ, უკვე ვაგვიანებ! — საათზე ვანიშნე. გმადლობთო, მითხრა, თან წიგნი მაჩვენა...
— კეთილად ბრძანდებოდეთ! — ხელს რომ მართმევდა, ეღიმებოდა, შუბლი წითელი ჰქონდა.
დავემშვიდობე და გასასვლელისკენ გავემართე. რამდენიმე ნაბიჯი გადავდგი თუ არა ნაცნობი ხმა გავიგონე:
— მთავარი დამავიწყდა, — ლამის ყვიროდა, — მართას ქალიშვილი დღეს ჩემი ცოლია, ჩემი მეორე ნახევარი!... ასაკითაც ტოლები ვართ!...
ისევ ისე იდგა, როგორც დავემშვიდობე, არაფერი მითქვამს, ღიმილი დავუბრუნე და გავაბიჯე...




ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.