ჭანტურია ტარიელ - Chanturia Tariel

შაბაში

კუმირები მამის
ლენინი და სტალინი!
კუმირები შვილის
ლენონი და სტალონე!
მამას ჰქონდა ერთ დროს
ტალონები პურის!
შვილს მეტი აქვს: ყველის,
შაქრის, ხორცის ტალონი!

კოცნით გამშრალ ცრემლებს
რეაბილიტაციებს
მონანიე ყმები
მიუტანენ აწ იებს!
ბოდიშს უხდის პრესა
მამებს, მკვდრეთით ამდგარებს!
ფურცლავს გაზეთს შვილი
აზმორებს და ამთქნარებს!
საუკუნე მკაცრი
სამუშაოს ამთავრებს...

ხატაურა

დუმს ბუხართან ბრძნულად ჩემი
მოფილოსოფოსო ფისო!
იზმორება: ამინდია
ლოთობის და ბოზობისო!
თუ ვღიღინებ, მაშინ ჩემი
მოფილოსოფოსო ფისო
კნავის, თითქო უნდა “ბისზე”
გამომიხმოს: “ბის” და “ბისო!”

ამინდია მართლაც კარგი,
უფრო სწორად მართლა ცუდი,
საჭიროა პალტო, კაშნე,
წინდა, ბათინკა და ქუდი....

ფეხსაც ვერ გავადგამ გარეთ,
მთლად მსოფლიო დამაფიცო!
თავს მიქნევს და თანამიგრძნობს
ნებიერი დამა ფისო!

რომ ჰგონიათ, არც ისეთი
უეშმაკო და უბიწო
დუმს კერასთან ბრძნულად ჩემი
მოფილოსოფოსო ფისო...

ტბილისელი დიდვაჭრის სიმღერა

ვარ ვაჭრებში პირველი,
ჩემი საქმე წინ არის:
დილით მტრედი გავყიდო
საღამოზე შინ არის.

ჩემზე უფრო მდიდარი
ქვეყანაზე ვინ არის:
ღამით ლეკვი გავყიდე,
დილით ლეკვი შინ არის.

ზლოტის, მარკის, მანეთის,
დოლარის და დინარის
მოჩუხჩუხებს მდინარე,
მიყვარს ცქერა მდინარის.

მაგრამ ჩემზე საწყალიც
ალბათ არავინ არის:
ღამით გოგოს გავათხოვ,
დილით გოგო შინ არის.

მაინც ტკბილად მიმღერის
ჩემი ეზოს ჩინარი:
რა კარგია, ძვირფასო,
როცა ყველა შინ არის!

როცა მტრედიც შინ არის!
როცა ლეკვიც შინ არის!
როცა გოგოც შინ არის!
როცა ყველა შინ არის!

პოეტი

თითქო დღეს გაჩნდა სწორედ და
ფეხიც დღესა აქვს ადგმული
უნდა თქვას რაღაც ისეთი
ჯერ არავისგან ართქმული...

სიტყვაა მისი მხსნელიც და
უფსკრულში მისი დამნთქმელიც,
მშვენიერიც და მახინჯიც
თან არმთქმელი და თან მთქმელი...

მიწისქვეშა ფიქრი

ჩამოაწერეს ვალები.
ჩამოაწერეს ცრემლები.
ჩამოაწერეს დარდები
და მწარე-მწარე ფიქრები...
(ვალი თუ ჩამოგაწერეს,
ცრემლი თუ ჩამოგაწერეს,
შენც, ამ კაცივით, ეტყობა,
გენიალურად იქნები...).
დგას ახლა იგი გზისპირას
ამაყად ხელგაშვერილი!
ის გუშინდელი ვაჟკაცი
და გუშინდელი ვერელი...
დახედავს დაბლა იმ ადგილს,
სადაც ყვითელი ქუდი დევს,
და გრძნობს სიხარულს უცნაურს
კმაყოფილებას უდიდესს...

არავინ იცის, სად გადის
სამოთხის გზაგასაყარი!
ვინ უკეთ ხედავს ჯანმრთელი?
თუ ამ კაცივით საპყარი...
ან რა სჯობს ოცი თეთრისგან
მოგვრილი სიხარულები
თუ სისხლის ფასად ნაშოვნი
ქონება თავზესაყარი...

გმირები

სალამი სალამს:
ხერთვისს და რუსთავს;
რუსთავს და არმაზს;
არმაზსს და ჭყონდიდს!
ჩვენ ბევრჯერ ვიშვით
და ბევრჯერ მოვკვდით.
და როცა მოვკვდით
ყოველთვის ვცხონდით!..

სალამი სალამს:
ნინოს და თამარს;
თამარს და ნინოს;
და ისევ _ თამარს!
თევდორე ხუცესს;
პაატა რაინდს;
ცხრა ლომგულ ძმას და
არაგველს სამასს!..

ყველანი აქ ვართ!
აქ არის ყველა!
შეხედე: ცოტნეც
მოვარდა ჩორთით!
საქართველოსთვის!
საქართველოსთვის!
საქართველოსთვის!
ბიჭებო, სწორდით!

დიდება მამულს:
ხერთვისს დარუსთავს;
რუსთავს და არმაზს;
არმაზს და ჭყონდიდს...
საქართველოსთვის
ჩვენ ბევრჯერ მოვკვდით,
და როცა მოვკვდით
ყოველთვის ვცხონდით!..

გამაღვიძე მამალო

მხოლოდ ერთი ასოთი, ერთადერთი ასოთი
არის განსხვავებული აზატი და აზოტი;
ფინელი და ფანელი: ხახოლი და ხახული,
ისე, როგორც შიბი და შუბი წვერწამახული;
კაცები და კეცები, ბურდელი და ბორდელი;
სახელი და სახელო; ორდენი და ორდერი;
ტარანი და ტირანი; ირანი და ურანი;
მარანი და მერანი; ყორანი და ყურანი;
ასკეტი და ასკეცი; პარიზი და პარეზი;

იოგი და იობი; ერესი და არესი;
ოი, როგორ გიყვარდა ტრაპეზუნის თუთუნი,
გოგოებში არშიყი მხარზე ფრთების თათუნი...
მხოლოდ ერთი ასოთი, ერთადერთი ასოთი
არი განსხვავებული ასეთი და ას ათი...
რა იცოდი, ქართული ჯიშის თეთრო მამალო,
უნდა თურმე ვნებები მონდომებით მიმალო!
გეშინოდა ამ დამწვარ წიფლის კუნძზე წაწოლის
(როგორც ერთ დროს ხევსურთა სტუმარ მწერალს
წაწალის)...
შენ, ას ათი წიწილის უშურველო მამილო,
წალდით თავის წაწყვეტას ელოდები, მამალო!
კვლავ მამულად დარჩება საქართველო მამული,
მაგრამ გამთენებელი მოუკვდება მამალი!
დაობლდება შექმნილი ერთადერთი ასოთი
ოცნაირი წიწილა! შვილი შენი: ას ათი...

გული

გული არის ბევრნაირი,
უცნაურად ბევრნაირი!
ვთქვათ, კეთილი!
ვთქვათ, გულჩვილი,
ვთქვათ, ქრისტიან ბერნარდის...
მილიონში ერთი თურმე
გული არის ბოროტიც!
მოგზაურიც თავის კუკით,
თავის მარკო პოლოთი...
პატიმარიც ცხელ საკანში
უღვთოდ გამოკეტილი!
სურს გაქცევა, მაგარამ უშლის
მკერდის მტკიცე კედელი...
გული არის ბერძნული და

ფრანგული და ქართული!
ერთნაირი ტკივილია!
ბრძნული... მიოკარდული...

გული არის მამის მკვლელი,
გული არის შვილმკვდარი,
რასაც ტვინი ვერ გაიგებს,
გული არის მიმხვდარი...
არის გული ამირანის,
არის ბეთქილის...
არის გული გულქვა, მაგრამ
არის გულგახეთქილი...
გულებს ვიცნობ, გულით უნდათ
შეჭმა ერთიმეორის!
არის გული ლაჩრისა და
არის გული მეომრის!
არის გული ჩამშვები და
არის გული ერთგული!
არის გული გამცემი და
არის გული შეთქმული...

არის ტაქიკარდიული,
მაგრამ არის მიმკვდარიც...
რასაც ტვინი ვერ გაიგებს,
გული არის მიმხვდარი...

თოვლიანი ზამთარი. საღამო

მიდიხარ თოვლში თოვლივით კარგი
და კარგი ბიჭის ერთგული ცოლი,
და სუსტი მხრებით შინ მიგაქვს ხარკი
ათასი ბიჭის ნასროლი თოვლი.

გამახსოვრდება გაშლილი მხრები...
გაკრთობს ქუჩაში ნაპოვნი ვნება,
მაგრამ ოჯახში იოლად თბები...
და სხვისი თოვლიც... იოლად დნება.

ალერსი

როგორ მინდა, მინდა, მი...
ბაგე მარწყვი, მარწყვი, მა...
გაგონება შენი ხმის,
შენი ნაღვლიანი ხმა.

ისევ ძველი, ძველი, ძვე...
ისევ თბილი, თბილი, თბი...
მკრთალი ოქტომბერის თვე,
და სიმღერა,შენ რომ თქვი.

ისევ ზევით, ზევით, ზე...
ისევ დიდი, დიდი, დი....
ლურჯი, ლურჯი, ლურჯი მზე,
მკერდიდან რომ სისხლი დის....

მაგრამ თინა, თინა, თინ....
შენ მშორდები... თანდათან...
ჩემზე უკეთ აბა ვინ,
ვინ უმღერებს დაღლილ ტანს.

თუმცა, კმარა, კმარა, კმა...
მე კვლავ მინდა, მინდა, მი....
გავიგონო შენი ხმა
და ტკივილი შენი ხმის....

ბავშვები ტაძარში

ბავშვებო, დაჩხაპნეთ ფრესკები,
წაშალეთ, ამოკორტნეთ თვალები:
დავითსაც, თამარსაც, ლაშასაც
ჩვენი ბევრი წაჰყვათ ვალები!
ნახშირით მოთხუპნეთ კედლები,
წაღებში აზილეთ ქამარი!
“თამარი + გიორგი”.
“დავითი + თამარი”.
ირბინეთ, ირბინეთ კარნიზზე!
ცარცით გადაშალეთ ფრესკები!
თუ შეწვდეთ, მიაწერეთ ამბიონს
ყველაზე უწმაწური ლექსები!
ბიჭებო, გააფუჭეთ ფრესკები
მიწით დაუგლისეთ თვალები:
დავითსაც, თამარსაც, ლაშასაც
ჩვენი ბევრი წაჰყვათ ვალები!
და მაინც... გიყვარდეთ ბიჭებო,
წარსული. წარსული. წარსული:
დავითი ხელმწიფე რჩეული!
თამარი რჩეული ასული...

მივდივარ და მივქანქარობ

მივდივარ და მივქანქარობ
თითქო ვიყო მე მაქსველი!
აქეთ-იქით, იქით-აქეთ
მევალისთვის მიმაქვს ვალი!

გავრბივარ და გამოვრბივარ
ცხრა ადგილი მე მაქვს სველი!
ვყოყმანობ და ვორჭოფობ და
მევალისთვის მიმაქვს ვალი!

ხომ გინახავთ ცივ ზამთარში
კუბო, უღვთოდ გადახდილი!
ე, იმას ჰგავს სწორედ კაცი,
ვალი რო აქვს გადახდილი!

მოითმინე!

“მოითმინე!” “გაუძელი!” რას გავუძლო! მოიცა რა!
არა, მაინც, ყველაფერმა ჩემთვის როგორ მოიცალა!
ვინც მე ხელი შემაშველა, ყველას ხელი მოეცარა!
შეიცვლება რაღაცაო! მაინც როდის! მოიცა რა!
შენ გინახავს? შენ, შენ, თვითონ,
ვინც ეს ლოდი მოიცილა!

ნუ მატყუებ! ხომ იცი, რომ არ ვტყუვდები! მოიცა რა!
ამურმაც რომ დამაცილა? “უებარმა მოისარმა!”
სიყვარული! კარგი ერთი! სიყვარული! მოიცა რა!
სიტყვა რაა, ერთი სიტყვა! სიტყვაც რომ არ მოიწერა?!
შორსააო! კი, შორსაა! იყოს იმ შორს! მოიცა რა!
უძილობამ დამანახა, მიწა როგორ ნელა ბრუნავს!
მე მხეცისგან შეჭმულს ვგავარ! და ლოგინი მხეცის ბუნაგს!

“კარგია, რომ მაინც ბრუნავს!”
მოიცა რა! ბრუნავს! ბრუნავს!..

რაც უნდა მოხდეს

რაც უნდა მოხდეს მოხდება!
ვინც უნდა მოკვდეს მოკვდება!
წუთისოფელი მოკლეა,
უფრო და უფრო მოკლდება!

წუთისოფელი ჩეჩმაა!
ჰა, დიდი დიდი ბიდეა!
ბინდისფერია სოფელი,
უფრო და უფრო ბინდდება!

სტოვებს სინანულს უდიდესს
წამი წამწამთა მსწრობელი!

რა ნელა გადის წუთი და
რა სწრაფად წუთისოფელი!

რა ნელა გადის წუთი და
რა სწრაფად წუთისოფელი!

რა ნელა გადის წუთი და
რა სწრაფად _ წუთისოფელი!

სიყვარული?

სიყვარული? ხურავს! სიძულვილი ტეხავს!
სიძულვილი ბადებს წიწამურს და ტეხასს...
გიყვარდეთ და გწამდეთ! გევედრებით ყველას!
ტარიკოს და სანდროს, ანანოს და ეკას!...

სიძულვილი ტეხავს! სიყვარული ხურავს!
ხედავთ? აქეთ თამარს, იქით დიდ მოურავს!
პატარა კახს... დიდგორს... ვაჟას იას, დეკას...
სიყვარული ხურავს... სიძულვილი ტეხავს...

სიძულვილს არც ძმა ჰყავს და არც ძუძუმტე ჰყავს...
არ გადაშლის ოთხთავს... ყურს არ უგდებს ყურანს...
სიძულვილი ყრუა! სიძულვილი ტეხავს...
სიყვარული ბრმაა! სიყვარული ხურავს...

ხედავთ? ნეფერტიტის უცხო თავსაბურავს!
ხედავ? თუში ქალის ცრემლით ნაქსოვ თექას!
არა თრობა არ ჯობს მიჯნურობის ბურანს! სიყვარული ხურავს! სიძულვილი ტეხავს...

უჭკუოს და ბეცს

უჭკუოს და ბეცს
მეც ვემდური ბედს!
როგორც შენ და ის
გამიმეტა მეც...

თუ მოუნდა ბედს?
თუ დასჭირდა? ბედს?
ოდრი ჰეპბერნს მზეს
დაუკარგავს პეწს!

უგულოს და ბეცს
მეც ვემდური ბედს...

ხომ კითხულობ ბლოკს,
შოთას, კაფკას, ფეტს...
ვინ, რომელი, სად
არ უჩივის ბედს!
თქვი მოვუყრი მუხლს,
თქვი მოვუხრი ქედს!

უგულოს და ბეცს
მეც ვემდური ბედს....

მე ვარ გაორებული

მე ვარ გაორებული. მე ვარ გასამებული.
მე ვარ გაოთხებული. მე ვარ გაწამებული...
მე ვარ გაათებული. მე ვარ გაოცებული.
მე ვარ გაკვირვებული! – დიდად გაოცებული...
მე ვარ გაასებული, გამილიონებული...
მეჩვენება მწევრები... და ... სიკვდილის ნაბული...
მე ვარ ოთხნახევარჯერ გამილიარდებული!
მთელი ქვეყნის სატირალს მე მივტირი, დებილი!
ბოლოს მაინც ერთი ვარ შენგან გაორებული,
და შენ ხსნა და ნუგეში ისევ გვერდით მეგულვი...

ლამაზო! ბრძენო!

ლამაზო! ბრძენო! ამაყო!
რატომ თქვი: „ხელი ამაღო!“
შენთან ვიყავი. შენთან ვარ.
შენთან ვიქნები ამაღამ...
გული მატკინა, იცოდე,
იმ შენმა „ხელი ამაღომ“...

კლავენ კაცები კაცებს!

კლავენ კაცები კაცებს!
უფრო რატომღაც კაცებს!
რაკი კაცი ხარ შენაც
შენც ქვეყნის ცოდვა გაწევს!

მტრობენ ქალები ქალებს!
უფრო რატომღაც ქალებს!
ინტრიგის ბნელში ხვევენ
გაჩახჩახებულ ზალებს.

უყვართ ბავშვები ბავშვებს!
უფრო, ცხადია, ბავშვებს!
ბუდეს უშლიან ყვავებს,
ხორბალს უყრიან შაშვებს...

ღონედალეულებს და
საფლავის ხავსისებრებს
ყველა მათ უყვართ მხოლოდ!
მათ ბეჭდადებულ ბებრებს...

ვხედავ

ვხედავ გზისპირას გამართულ კარვებს,
ვხედავ კარვის წინ მოწყენილ კარმენს:
კარმენი მღერის!
კარმენი ცეკვავს!
კარმენი კარმენს ახარბებს კაბებს!

და თუმც ღალატის ორჭოფულ ნიჭით
სავსეა ახლაც არსება მისი
ვის უღალატოს! სადღაა ბიჭი,
მისი უკვდავი ღალატის ღირსი...


ჭალადიდელი გიორგი Chaladideli Giorgi

მოგონება

I
მახსოვს, პირველად სასწავლებელში
წასაყვანად რომ მე გამამზადეს.
მაშინ ანბანი მომცეს მე ხელში
და შინაურად მე გამომცადეს.
ჯერ «ანი» მკითხეს და მერე «ნარი»,
მაგრამ ყველაზე ვუთხარ უარი.
რა-კი დარწმუნდნენ არა ვიცოდი,
მაშინ-კი ჩუმად გამიღეს კარი
და მითხრეს: «რადგან აქ არ ისწავლე,
სასწავლებელში წადი, იწვალე,
იქ გაჩვენებენ შენს თვალის სეირს,
თუ ეს სიცელქე არ მოიშალე».

II
ვხედავდი, მინდვრებს რომ ვშორდებოდი,
ნაჩვევ ბაღებსაც ვეთხოვებოდი, -
დაღონებული მწარედ ვსტიროდი,
მაგრამ არავის ვებრალებოდი...
მხოლოდ ეს მახსოვს, - გამომყვა დედა
და მითხრა: «შვილო, კმარა, ნუ სტირი,
ვინც სახლში დარჩა, რა გააკეთა,
ვინ მოიშორა თავიდან ჭირი?
გიყვარდეს სწავლა, გულმოდგინება, -
შრომა და ტანჯვა ნუ გეზარება,
თუ შენი შრომა და შენი ტანჯვა
სამშობლოს რადმე გამოადგება...

III
«ეცადე ძლიერ და გქონდეს სმენა, -
კარგია, შვილო, სწავლის შეძენა, -
მაგრამ ამას გთხოვ ყველაზე უფრო,
არ დაივიწყო სამშობლო ენა:
მერწმუნე, რომა გამოცდილია, -
თუ საძირკველი დანგრეულია,
მაშინ კედლების აშენებისთვის
ყოველი შრომა დაკარგულია!
გეზარებოდეს ყველასთან შური
და როცა შეგხვდეს კაცი უძლური,
იცოდე, რომ ის შენი ძმა არი, -
არ დაუკავო ღვინო და პური...

IV
«გიყვარდეს შენი მოძმე კეთილი
და მისთვის მუდამ გეწოდეს გული, -
შენს მოძმეთ შორის და შენს მიწაზე
გერჩიოს იყო შენ დამარხული:
ტანი უსულო და უგრძნობარე
თუ გინდ შინ იყოს და თუნდა გარე,
მაგრამ როგორღაც, დედაშვილობამ,
სანატრელია სამშობლო მხარე».

V
ამ სიტყვებითა დედაც მომშორდა,
და ეს მას აქეთ დამამახსოვნდა, -
რომ ის ამ სიტყვებს გრძნობით ამბობდა,
თვალთაგან ცრემლებს ფრქვევა გაჰქონდა.

ქება შრომას

ვინც მუდამ მიწასა ჩეჩავს,
ან ჩაქუჩით ქვას ამტვრევს,
ვინც კალოზე პურსა ლეწავს
და ლუკმაპურს თავს აჭმევს, -

აფერუმ მისსა შრომას,
ქება იმის ოფლის წვეთს,
ქება მის მუშურსა ხმას
და მის მარტოხელსა ბედს!

ვინც გუთანს მისდევს ოფლით
და მუშურს აღიღინებს,
ვინც ტვირთითა და ოხვრით
ცოლშვილს ძლივსღა აპურებს, -

აფერუმ მისსა შრომას,
ქება იმის ოფლის წვეთს,
ქება მის მუშურსა ხმას,
და მის მარტოხელსა ბედს!

არ დაგავიწყდეთ ისიც,
ვინც ჭკუითა მუშაობს,
მაგრამ სოფლის მუხთლობით
ლუკმაპურსაც ძლივს ჰპოვობს...

აფერუმ ყოველ შრომას,
ქება ყოველს ოფლის წვეთს,
ქება მუშის მუშურს ხმას
და მის მარტოხელსა ბედს!

ფაცხა

მიყვარს ფაცხა მე მეგრული,
მთა-კორტოხზე წარმოდგმული,
უფიცრო და უყავარო,
წვრილის წკნელით ჩახლართული!

სახლი მინახავს მორთული,
ჰქონდა «პოლი» გალაქული,
მაგრამ იმ სახლის მცხოვრები
იყო ტრელი და ორგული.

ჩემ ფაცხაში კი საწყალი
იდგა ერთი დაჩაგრული,
მაგრამ გული იმას ჰქონდა
კეთილი და მასპინძლური.

მიტომ ფაცხა არ მორთული
მიყვარს, მთაზე წარმოდგმული,
უფიცრო და უყავარო,
წვრილის წკნელით ჩახლართული.

ვიცი სახლი ჩინებული,
გამოშალაშინებული,
ეზო, კარი და მიდამო
ირგვლივ შემოკავებული.

იქ ყმაწვილები ჩაცმულნი,
უცხო გვარად მოკაზმულნი,
იცინოდენ, თამაშობდენ
და იყვენ გახარებულნი...

მაგრამ ფაცხიდან ყმაწვილი
ტიტველა და უფერული.
დედას ხან ეთამაშება,
ხან ჰყავს გულში ჩახუტული.

და ამრიგად გამოზრდილი
პაწაწინა უსუსური;
მამულ-დედულის და შრომის,
მრწამს, დარჩება მოყვარული.

ამიტომაც მიყვარს ფაცხა
ღარიბული, არ მდიდრული,
უფიცრო და უყავარო,
წვრილის წკნელით ჩახლართული.

ჩემ ფაცხაში «პეროჟნები»
არ არის გაკეთებული,
მაგრამ სუფრაზე მწვადი მაქვს,
ცეცხლზე აშიშინებული.

მუდამ მზადა მაქვს ქადური,
რძე, ყველი და ხაჭაპური,
ღვინოცა მაქვს, როგორც არის,
ორი კოკა, ჩვენებური...

და მისი ვარ მეც ერთგული,
მორჩილი და მოყვარული,
ვისაც უყვარს ჩვენი ფაცხა,
წვრილის წკნელით ჩახლარათული

სიმღერა გარდახვეწილისა

ვზივარ მარტო, მოწყენილი,
მსურს ფიქრით ვივსებოდე,
ამ ჩემს ოთახს, მარტოხელს,
მუდამ არ ვშორდებოდე, -
ჩემს სამშობლოს ვიგონებ,
ნახვას ვეღირსებოდე....
ოჰ, ფრთა მომცა, ჩიტი ვიყო,
მალმალ გავფრინდებოდე!
იქაურსა მწვანეზე
ნეტამც როსმე ვჯდებოდე,
ნორჩ ყვავილსა, ბუჩქებზე
ბავშვურადა ვცელქობდე,
დას ძმურად ხელს ვართმევდე,
ძმებს ყელზე ვეხვევოდე...
ოჰ, ფრთა მომცა, ჩიტი ვიყო,
ნეტამც გავფრინდებოდე!
ჩემს ტოლს, მოძმეს, ამხანაგს
ნუთუ ვაგონდებოდე
იმ დროს, ოდეს მე მარტო
ჯავრით აქ ვხელდებოდე...
ღმერთო, ისე ნუ მომკლავ,
ძმას ძმურად არ ვრგებოდე...
ოჰ, ფრთა მომცა, ჩიტი ვიყო,
მათკენ გავფრინდებოდე!
ოდეს მამულს, კეთილო,
მარად ვეკარგებოდე,
მომკალ, ნუ გეცოდები, -
არ მსურს გენაღვლებოდე!..
გამაცოცხლე, მანატრე,
თუნდ საფლავში ვდნებოდე,
აყვავებულ სამშობლოს
თუკი მოვესწრებოდე!
მოიფიქრე, კეთილო,
თუ ძნელად არ ვცხოვრობდე
მაშინ, ოდეს ტურფასა
აქედან ვეტრფობოდე, -
სამძიმოა, მერწმუნე,
თუნდ ეშხით ვივსებოდე...
მაშ, ფრთა მინდა, ფრთა მომეცით,
თქვენსკენ გავფრინდებოდე!


ჭილაძე თამაზი - Chiladze Tamazi

ათი წელი გაილია

ათი წელი გაილია, გაქრა,
ათი ავდრის ღრუბელივით წელი,
მესიზმრება ბიჭვინთა და გაგრა,
მტკივა, როგორც მოკვეთილი ხელი.

თითქოს მათი კვნესა მესმის შორით,
თითქოს მათი სუნთქვა მოაქვს ნიავს
და ზღვის პირას, ჩემი სულის სწორი,
ფრთაშეჭრილი ანგელოზი გდია…


ჭილაძე ოთარი


ყველა ტკივილი იძინებს ბოლოს

(yvela tkivili idzinebs bolos)


ყველა ტკივილი იძინებს ბოლოს,
მაგრამ მე მაინც მინდოდა მეთქვა,
რომ დღემდე შენით ვცხოვრობდი მხოლოდ,
შენ იყავ სუნთქვაც და გულის ფეთქვაც.

გადიან წლები და ფიქრით დაღლილს
გადაუხდელი მრჩება ვალები
და მეკარგება მშობლების სახლი:
აუტანელი და საყვარელი.

მაგრამ ჯერ უნდა მოვიდეს თოვლი
და გადმოფინოს თეთრი აფრები
და შენი ნაზი სხეულის თრთოლვით
ათრთოლდეს თოვლიც და ყველაფერი.

მე ვაღებ სარკმელს და ჭადრებს ვითვლი,
ჭადრებს გაქცევა შეეძლოთ თითქოს.
და კვლავ მზადა ვარ უარეს დღისთვის,
თუმცა უკეთეს დღეებზე ვფიქრობ.

1961


ხოსიტაშვილი ქეთი - Xositashvili Qeti

მინიატურული პოეზია
ხალიჩას რეცხავს ციცო,
იქვე რიგდება კარტი,
ეზოში კატა ვიცნობ...
ხეზე ქანაობს მარტი.
................

ჩემს სარკმელთან
უცებ-უცებ,
შავი ღამე გაფრინდა...
მეზობელმა აივანზე
თეთრეული გაფინა.
.......................

მჭირდება სივრცე
ვაშლი რომ მივცე...
........................

დედამიწა ხელით გაფრცქვნა
ერთი ქალის ერთმა კაცმა.
.....................

ცხვირსახოცი,
ნატვრის ხე
შემეხე...
.......................

ოთახში სარკე -
სადა ვარ? - ვარკვევ...
........................

შოკოლადი ნაღებით -
ვტკბები პირის გაღებით.

(ყველა წავიდა...)

ყველა წავიდა.
მე და ჩემმა კატამ ისევ გავინაწილეთ ოთახები, ერთმანეთი და სიჩუმე.
ჩემი მოშინაურებული მარტოობა ახალ ზამთარს ელოდება.
მილიონ მეათასე სიზმარი დამეწყო...
ყველა წავიდა

(მაღალი ძაბვის ...)

მაღალი ძაბვის ელექტრო-ბოძი -
ორ ქალაქს შორის გრძელი კავშირი,
შენი ამბები შორიდან მომდის -
ქარებს მოჰყვება ყრუ და დაშლილი.

მითხრეს უშენოდ წუხს, გაცივდაო,
არ უხდებაო თბილისს ავდრები,
შენზე დარდობსო, თვალთ დააკლდაო,
ოპერის წინო მოსჭრეს ჭადრები.

მოიხარაო თბილისი წელში,
ვიღაც დათვრაო ვერაზე მითხრეს,
მე ამერია ის მთვრალი შენში
და ყველა ქუჩას შორიდან ვისმენ.

აქ წვიმებია, ალბათ გეტყოდნენ...
ჩემთვის დარჩენილ ბეღურებს ვწყემსავ,
ხშირად ვსეირნობ გრიბოედოვზე,
უშაქრო ყავას ჰო, ისევ ვერ ვსვამ...

ვწრიალებ. თითქოს ფილტვებს მაჭრიან,
ხან ზღვა თუ მაწვდის ჰაერს პეშვებით...
გზებზე ნისლები ისე დადიან,
ხანდახან ვფიქრობ, რომ შევეხები.

ვიწყენ. მოხეულ კალენდარს ვკემსავ,
შენთან ზამთარსაც პეწი აქვს, ვიცი.
მე კი სულელი ბეღურებს ვწყემსავ,
ვსველდები, ვშრები და ფანჯრებს ვიცვლი...

ხშირად მგონია დრო გზაზე ამცდა,
ხშირად ვფიქრობ, რომ მე შორს ვარ ბევრად...
თავი სხეულის ფიცრულში მაქვს და
ვიქეცი შენი ქალაქის მრევლად

(დგას სილიკონის ცა...)

დგას სილიკონის ცა
ძველ ქალაქზე,
მზის რეფლექტორებს
თიშავს ზამთარი...
ჩემი ოთახის
ფერად გრაფიტებს
ათბობს ყავა და
შენი ნამცხვარი...

(ამინდს აკლია გზა...)

ამინდს აკლია გზა,
შორს მარტოვდება დაისი...
წერო პოულობს ბავშვს
სად წაიყვანოს არ იცის...


ხაზარბეგიშვილი მალხაზი - KhazaregiSvili malxazi

დილა

დილა
ფანჯრის რაფაზე
მიყინულმა მკვდარმა ჩიტმა
მიამბო ღამე.
ღამე
ჩემი შვილია
შემახედა უნაყოფო ლიმონმა
მთვარეს.


ხარნაული ვაჟა - Kharnauli Vaja

ვით წყარო გაზაფხულისა

ამქვეყნად გამოუთქმელი
სიყვარულია რამდენი
შორიდან ფიქრით ნათქვამი
და წმინდა, როგორც სანთელი.
ვით წყარო გაზაფხულისა,
თავისთვის, ჩუმად ნადენი
ამქვეყნად გამოუთქმელი
სიყვარულია რამდენი...



ხარანაული ბესიკი - Kharanauli Besiki



ფშაური მზის ნაბიჯები

1.
ისევ აფრინდნენ
დედულეთის ნახნავებიდან
ლურჯი ყვავები,
ნისლიანი სივრცეებით გაბეზრებულნი.
დამეხსენი, დამეხსენი, გემუდარები.
დამისხი, ფშავლის დედაკაცო, შენი არაყი
და მითხარი: ”შე ჩემთავმკვდარო”.
ამ სიტყვისთვის
აქ მოვსულვარ, როგორც წამლისთვის.
დამისხი, ფშავლის დედაკაცო,
ოღონდ ნუ მეტყვი,
რომ უცხო ვარ,
რადგანაც იქ,
საიდანაც გამოვიქეცი,
ვთქვი, რომ მივდივარ ჩემს მხარეში,
ჩემს ქვეყანაში.
დამისხი,
ფშავლის დედაკაცო,
შენი არაყი
და მითხარი:
”შე ჩემთავმკვდარო”.
ვიღაცა ფშავლის ფოთლებსა სწვავს გომურის გვერდით.
გამიშალე,
გამიშალე, ჩქარა, ლოგინი!
მე მინდა მოვკვდე
ჩემს ადგილზე,
როგორც მებრძოლი.
და ისე,
როგორც გუზუმბათზე
დაჭრილი ტახი
ეთხოვება წიფლის შიმელებს,
მე მინდა,
მინდა
ყველა საკრავს შევახო ხელი,
გამიშალე,
გამიშალე,
ჩქარა, ლოგინი!
დამისხი,
ფშავლის დედაკაცო,
შენი არაყი
და მითხარი:
”შე ჩემთავმკვდარო”.
ამ სიტყვისთვის აქ მოვსულვარ,
როგორც წამლისთვის...
მე ვარ მამალი,
შენ რომ მიმხატე ჭრელ ფარდაგზე,
მომწყინდა და ძირს ჩამოვფრინდი.

2
ისევ აფრინდნენ
დედულეთის ნახნავებიდან
ლურჯი ყვავები,
ნისლიანი სივრცეებით გაბეზრებულნი.
დამეხსენი, დამეხსენი, გემუდარები.
სუყველა მაღლა იყურება
მწყალობელ მზისკენ,
ჩვენ კი, ჩვენ ორნი, აქ იმიტომ ვართ,
რომ არ მოკვდეს, არ დაიკარგოს
ნუგეშის სიტყვა მოყვასისთვის:
”შე ჩემთავმკვდარო”.
სუყველა მაღლა იყურება
მწყალობელ მზისკენ.
ჩვენ კი, ჩვენ ორნი,
ვდგავართ ხოლმე ხიდის ყურესთან,
დავდივართ ხოლმე მოედნებზე,
სავსე ქუჩებში
და ვდუდუნებთ: შე ჩემთავმკვდარო,
შე ჩემთავმკვდარო,
შე ჩემთავმკვდარო...
მე ვარ მამალი,
შენი ჭრელი ფგარდაგიდან გადმოხვეწილი.

3
სულაც არ ვგრძნობდი უცხოობას მე ამ ქალაქში
და მისი მტვერი ჩემთვის მტვერი არა ყოფილა.
მეც მოკლე თოკით,
მოკლე თოკით ვიყავ მიბმული
სამსახურზე და ოჯახზე,
ოღონდ... საოცრად,
ურცხვად გრძელდებოდა ხოლმე ის თოკი,
როდესაც ვსვამდი,
ანდა როცა ვოცნებობდი განმარტოებით.
მაშინ, მე მაშინ
არა მარტო ვუსწორდებოდი
ყველას, არამედ
მათ კიდევაც ვაჯილდოვებდი.
და მე შენთანაც მოვდიოდი,
გვერდს გიჯდებოდი.
მაგრამ მითხარი,
მიპასუხე, მაშინ, როდესაც
შენ მიუტანე ცეცხლი სხვებს და
წინ დაურგე
აყვავებული ატმის ნერგივით,
ნუთუ იმ ცეცხლის ნაპერწკალიც არ დაიტოვე?
მე გამკენკეს და გამიტანეს ხარბმა ქათმებმა.








ხუცურაული მარიამ -Khucurauli Mariam

ერწოს გზაზე
ქაცვებს მოგიკითხავ
და მწიფე ძახველებს,
ჩვენს მონატრულებს და
ხანდახან მნახველებს.
გაღმა ბალებისხევს,
ტყისძირში ღულელებს,
წითელ ასკილებს და
შავთვალა კუნელებს...
გზადაგზა საყდრიონს,
ვეძებს, დორეულებს,
ბეწენწურთ ჭალას და
მთებს ჟანგმორეულებს...
ვანათს ნისლადენილს,
უბერებ იალნოს,
საჩხუბარას წიფლებს-
გზამ რომ ძლივს მიაგნო...
წეროებს ნაბუდართ
ყორაანთ კლდისწვერზე....
ვინატრებ: აქ მყავდე,
მხედავდე, გისმენდე...
სევდას გაიყოლებს
ნისლების ფიორი,
ცოტაც და...
ორხევთან დაჩნდება იორი...



ხელაშვილი მიხა - Khelashvili Mikha


ლექსო ამოგთქომ

ლექსო, ამოგთქომ, ოხერო,
თორო იქნება ვკვდებოდე,
და შენ კი ჩემად სახსოვრად
სააქაოსა რჩებოდე,
გიმღერდენ ჩემებრ სწორები
ფანდურის ხმაზე ჰყვებოდე,
ქვეყანა მხიარულობდეს,
და მე საფლავში ვლპებოდე.
ნეტავი, ჩემო სახელო,
დიდხანამც იხსენებოდე,
ჩემო ნათქვამო სიტყვაო,
შენამც კი გაჰქვეყნდებოდე.
შენ, ჩემო საფლავის კარო,
შენამც კი აჰყვავდებოდე,
სახლო, არ დაიშლებოდე,
ცოლო, არ გათხოვდებოდე...
ერთ ეგეც უნდა ვიკითხო,
ჩემ სიკვდილს ვინ იტირებსა,
ვინ ჩამააბნევს ცრემლებსა,
საქმეს ვინ გაიჭირებსა?
ამასა ვფიქრობ და გულიცა
ამასვე ანამდვილებსა.
დედის მეტს ჩემი სიკვდილი
არავის აატირებსა.
თუმც ნათესავნი, და-ძმანი
აღარ აისხმენ ღილებსა,
ცოლიც ძალიან მიტირებს,
ქვეყანას გააკვირვებსა,
ცოტა ხნის შემდეგ ისიცა
სხვისა ჭირს გაახლინებსა.
სულ ყველას დავავიწყდები,
ყველას სხვა დაათირებსა,
მე დედის გულში ვიქნები,
ძილსაც ვერ დაიძინებსა,
ვენაცვლე ძუძუს გამზრდელსა,
გულით ეგ დამიტირებსა,
დედას უყვარვართ შვილები,
დედა არ გვახსოვს შვილებსა,
იმითა გვტანჯავს გამჩენი,
სულ მუდამ გვაცოდვილებსა.



ხინთიბიძე დავით - Xintibidzde Davit

No Country for Old Men


ქუჩებში, სადაც მუდამ საცობებია,
არ რჩება დრო მოდუნებისთვის
და ხარბად ისუნთქავ მტვერს,
რომელიც გავს ჰაერს.
დანიშნულების ადგილამდე
წამზომი ჩართულია
და დაგვიანების შემთხვევაში
გადაგხაზავენ,
როგორც ლექციაზე არმისულ სტუდენტს.
(თითქოს, არც ყოფილხარ
და თითქოს, არც იქნები )
ანუ, მკვდრები ვართ მეთქი
მინდოდა მეთქვა,
მაგრამ ორივემ ვიცით,
რომ ვცოცხლობთ,
ვარსებობთ
და ვფიქრობთ მომავალზე,
როგორც სავალდებულო სამსახურზე,
რომელიც მოსახდელი გვაქვს
ბიუროკრატიულ ყოველდღიურობაში,
რომ მერე,
ტრენინგმასტერკლასებდამთავრებულება,
შევძლოთ შეუცდომლად გავარჩიოთ
“იზმები” და “ისტები”,
რომ მერე ჩვენც ,
მოვიპოვოთ ჩვენი ადგილი,
ამ ქაოსში,
დავმკვიდრდეთ და
გამოვჩეკოთ
ახალი ბიუროკრატები.
ავადგმევინოთ ფეხი
და შევუშვათ ქუჩებში-
სადაც არ იქნება საცობები,
არამედ მფრინავი მანქანებით
ივლიან და
ჰაერის ნაცვლად ჟანგბადის ბალონებს
იყიდიან,
ისწავლიან ახალ ტერმინოლოგიებს
და ოდნავ დამცინავად გადმოგვხედავენ,
როგორც ჩამორჩენილებს,
მერე დაგვაყვედრიან,
რომ არ ვიცით
ახალი “იზმები” და “ისტები”,
წაგვიყვანენ მოხუცთა თავშესაფარში
(როგორც ყველა განვითარებულ ქვეყანაში
არის მიღებული)
და ფანჯრის რაფასთან
ხელიხელჩაკიდებულებს მიგვატოვებენ
და ასე ერთმანეთით,
ან უერთმანეთოდ,
ვისხდებით სადმე,
მეტალის ფოთლებიანი ხის ქვეშ
და ჩვენი შვილიშვილების
გამოჩენას დაველოდებით.

(თითქოს, არც ვყოფილვართ
და თითქოს, არც ვიქნებით)
ანუ მოვკვდით.


ხიდაშელი ია -KhidaSeli ia

ამ ნათელი ოთახის მიღმა ...

ამ ნათელი ოთახის მიღმა
მთელი ქალაქია -
შეჩვეულიც და მონატრებულიც
უსახური სახლებითა და დაუგველი ქუჩებით.
ფანჯრიდან რას ხედავ?
ხეების კენწეროებსა და გაფენილ სარეცხს.
დღეები გადის
სურათი არ იცვლება, იცვლება სარეცხი
აივნებზე ხანდახან პაწაწუნა მაისურები და შარვლები ჩნდება.
..