ტაბატაძე დურმიშხან - Tabatadze Durmishkhan



სად არიან მამები

(ორიგინალი)


სად არიან მამები, მამები სად არიან,
გავალ, გავიხედები, არ არიან, ქარია.
სად არიან მამები, მე რომ მოგაბარეა,
გავალ, ავეძრახები, არ არიან, ქარია.
საქართველო აქროლდა, ვით ფოთლებში ქარია,
სად არიან მამები, ქარია, არ არიან.
სად არიან ვეფხვები, ლერწმიანში არიან,
ლერწმიანში ქარია, ვეფხვები არ არიან.
ჩემი მკვდარი კი არა, შენი პატიმარია,
მიველ, ციხე გავტეხე, არ არიან, ქარია,
შვილო, მამა გიყვარდა, თქმა ვერ მოასწარია,
გზაზე გამოეკიდე, არ არიან, ქარია.
ეშმაკს ერქვას სახელად, ვინც მე ხელი დამრია,
სად არიან მამები, მამები სად არიან.
იმათ სახელობაზე ხე ვერ გავახარეა,
რაც იპოვეს, სულ დასწვეს, ვერვის მოსახმარია,
საქართველო, მითხარი, ნუთუ მხოლოდ ქარია,
სად არიან მამები, მამები სად არიან,
გავალ გავიხედები, არ არიან, ქარია,
საყელოზე ვის მივწვდე, მამები სად არიან.
არ არიან მამები, საქართველო ქარია.
ობლად დავეყარენით, მამები არ არიან,
ცოცხლები არ არიან, მკვდარი ისეც მკვდარია.
დღე არი, არ არიან, ღამეა, არ არიან,
ქარია, არ არიან, არ არიან, ქარია.


ფიქრი

დაფიქრებული ვიდექ ჩემთვინა
და გავცქეროდი მე ლამაზ მინდვრებს,
ბაღში გალობდნენ ჩიტები ნაზად,
და ჩემი გულიც ხტოდა მათკენა.

ჰოი, რამდენჯერ მისეირნია
ასეთ მინდვრებზე ლაღად და კარგად,
მაგრამ არ ვიყავ მაშინ მარტოკა,
ჩემივე სატრფო მყვანდა გვერდითა.

ის დრო წავიდა უკვე ჩქარ-ჩქარა
და თან წაიღო მოგონებებიც,
ხოლო მე დავრჩი ამ ჩემს ფიქრებთან
და ქარს ვმეგობრობ მე ხანდახანა.

ასეთი არის ცხოვრება, ძმაო,
ამ ჩიტებივით ის გაფრინდება,
შენ კი დარჩები დავიწყებული
მეფე ლირივით ამ ბაღებშია.

მაგრამ თუ გინდა, ბედმა არ გჩაგროს,
უნდა შეგეძლოს შენ ღვინით თრობა
და ღრუბლებივით გადაგეყრება
დარდი, რომელიც გულში გრჩენია.

და მაშინ იტყვი: ვიშ, რა კარგია
ჭიქა ღვინო და გასეირნება,
თვალიერება გვირილებისა,
თავის ქნევითა რომ გესალმება.

ვიშ, რა კარგია ფოთლისა ცვენა
ამ ცხოვრებაში ფიფქებივითა,
როცა მეგობრობ შენ გაზაფხულთან
და ჩანჩქერიდან გიყვარს წყლის ლევა.

ნაბახუსევზე გაგახსენდება
ბიძა და ბებო, დედა და მამა,
ნეტავი ერთი სად არიანო,
იფიქრებ უცებ შეშფოთებითა.

გაეშურები მყისვე ველიდან
მათ სანახავად შენ სახლისკენა,
ზურგზე ჩიტები მოგჭიკჭიკებენ
და გილოცავენ გზას შინისკენა.

გულისფანცქალით შეხვალ სახლშია
და შეიხედავ შენ ზალაშია
და თვალები რომ დაინახავენ
ყველას ერთადა, გულს უხარია.

და შენ მიხვდები მაშინ ჩუმადა,
რა ლამაზია, ისინი ერთად
მაგიდასთან რომ ზიან ტკბილადა
და წვნიან რამეს შეექცევიან.

და როცა საჭმელს შეგთავაზებენ,
შენ გაუღიმებ ყველას გულითა
და ეტყვი იმათ მსუბუქ ზვირთებით,
რაც სამუდამოდ გიოცნებია:

დამალევინეთ მე ჭიქა ღვინო,
რომ დაგილოცოთ თქვენ ჯანმრთელობა,
და ვიდრე ისევ მომენატრებით,
ვიხეტიალო ჩემ ბაღებშია.

და ბაგენი რომ წითელ ღვინოსა
დაეწაფება მონატრებითა,
კარს გააღებ და გამოვარდები
შენ ბაღ-ველებში სასეირნოდა.

და ჰა, შენ დგახარ დაფიქრებული
და გასცქერიხარ ლამაზ მინდვრებსა,
ბაღში გალობენ ნაზად ჩიტები
და შენი სულიც მიხტის მათკენა.

არჩევანიშენა
(მედიტაციური პოეზია)


უსმინე, ჩემო ძმობილო,
დურმიშხანისა მცნებასა,
ყურნი დაუგდე სწავლასა,
ნაწრთობსა ბევრი ფრენითა.
აწ არჩევანი შენზეა,
გაქვს უთვალავი ფერითა,
ძირი მწარეა, კენწერო
გაგიტკბილდება ლხენითა.

ეპოიდების მიღების
შედეგად გამოწვეული
ქცევითი აშლილობანი,
პოსტკომოტური სინდრომი.
შიზოფრენიისმაგვარი
ბოდვითი დაავადება
ან თუნდაც რეტის სინდრომი,
შენა გსურს აწ რომელია?

ემოციურად ლაბილუ-
რი ორგანული დარღვევა,
მსუბუქი აშლილობანი,
კატატონური დარღვევა.
დელირიუმი, რომელიც
თან ერთვის დემენციას და
ისიც, რაც ყველას დაგვერთვის,
შენა გსურს აწ რომელია?

სედატური და საძილე
საშუალებების მიღების
შედეგად გამოწვეული
ქცევითი აშლილობანი.
ბიპოლარული აფექტუ-
რი აშლილობა, პარანო-
იდული შიზოფრენია,
შენა გსურს აწ რომელია?

ჰებეფრენული და იქვე
კატატონური და იქვე
პრეფსიქოზური და იქვე
ციკლური შიზოფრენია,
გვიანი პარაფრენია,
პროდრომალური და თუნდაც
მოსაზღვრე შიზოფრენია,
შენა გსურს აწ რომელია?

კატატონური სტუპორი,
ანანკასტური ნევროზი,
სულაც პრედომინანტურად
კომპულსიური ქცევები.
მწვავე და გარდამავალი,
ბოდვითი აშლილობანი,
მარტივი შიზოფრენია,
შენა გსურს აწ რომელია?

სენტიზიური ბოდვა და
ფსიქოგენური ფსიქოზი,
ან სულაც პარანოიის
ყვერულანტური ფორმა და
სინდრომი ასპერგესისა,
იქვე დისმორფოფობია,
ტიკები, ჰიპერშფოთვები,
შენა გსურს აწ რომელია?

ინდუცირებულ-ბოდვითი
ან მწვავე პოლიმორფული,
ხანმოკლე შიზოფრენულიც
ბევრი სხვა აშლილობანი,
კონვერსიული და მწვავე
სტრესული აშლილობანიც,
დეპრესიული სტუპორი,
შენა გსურს აწ რომელია?

ქცევის და ემოციების
შერეულ აშლილობათა
დიდი სიუხვე, ატიპურ-
ნერვული ანორექსია,
უბრალოდ ანორექსიაც,
უბრალოდ სომნამბულიზმიც,
უბრალოდ პარანოიაც,
შენა გსურს აწ რომელია?

შიზოფრენული ფსიქოზი,
ჰიპომანია, აგორა-
ფობია, ციკლოთიმია
და ტრიქოტილომანია
და სიბსის კონკურენციის
აშლილობა და პათოლო-
გიური პირომანია,
შენა გსურს აწ რომელია?

ჰიპოქონდრია, ნერვული
ანორექსია და კვების
პოლიფაგია, კლეპტო და
სხვაც ბევრი ცუდი მანია.
გთავაზობ ვუაიერიზმს
და ფეტიშისტურ ტრანსვესტიზმს,
თუნდაც ტრანსვესტულ ფეტიშიზმს,
შენა გსურს აწ რომელია?

აპრაქსიასაც გთავაზობ,
ნევროზულ ბულიმიასაც,
არაორგანულ ენკოპრეზს,
სატირიაზსაც, მუტიზმსაც.
ჰა, მთლად შენია ქვეყანა,
შეიცან შენი მხსნელია,
დროულად ამოირჩიე,
შენა გსურს აწ რომელია?

დედაბუნება
(ნატურალისტური პოეზია)


ბანანისფერი ვაშლები
და ვაშლისფერი ატმები,
ატმისთვალება კომბოსტო,
კომბოსტოსფერი ხახვები.

ხახვივით მწარე პრასები,
პრასივით მწვანე გარგრები,
გარგრისებური ალუჩა,
ალუჩისფერი მამული.

მამულისფერი ქოქოსი,
ქოქოსისფერი ტყემალი,
ტყემლისფერება ყურძენი,
ყურძნისკურკება ხურმები.

ხურმებზე მძიმე ჭერმები,
ჭერმებზე მჟავე ლიმნები,
ლიმნისტუჩება ნივრები,
ნივრებზე თეთრი გოგრები.

გოგრებზე მძიმე ნესვები,
ნესვებზე მრგვალი საზამთრო,
საზამთროსფერი წიწაკა,
წიწაკისფერი კიტრები.

კიტრებზე გრძელი ყაბაყი,
ყაბაყზე მსხვილი ჭარხალი,
ჭარხალზე მკვრივი ბოლოკი,
ბოლოკზე მრგვალი თხილები.

თხილებზე დიდი ლეღვები
და ლეღვისფერი მაყვლები
და მაყვლისფერი ქლიავი,
ქლიავისფერი მამული.

მამულისფერი ბლები და
ბლისფერი პომიდორები,
პომიდვრისფერი სტაფილო,
სტაფილოსფერი ლობიო.

ლობიოსფერი მაჟალო,
მაჟალოსფერი მწვანილი,
მწვანილისფერი მამული,
მამულისფერი მამული.

დურმიშხანულნი
(ფილოსოფიურ-აფორიზმული პოეზია)


1. თუ შენ კაცი ხარ და ქუდი გხურავს,
ქვეყნად ვერავინ ვერ მოგერევა.
2. არ გინდა, ძმაო, ბოროტებები,
გული გაუღე სიკეთეს ბევრსა.
3. წყალი უმცროსის კუთვნილებაა,
უფროსებმა კი დავლიოთ ღვინო.
4. სადაც ქალია, კაციც იქ არის,
სადაც კაცია, იქვეა ქალიც.
5. თუ გაგიფუჭდეს უცებ მანქანა,
გადმოდი, ძმაო, და ფეხით წადი.
6. თუ შენ ჩიტები დაგიხტის გულში,
ათასი წელი არ დაბერდები.
7. წერე ლექსები, თუ გინდა იყო
შენ ოლიმპოზე დაფასებული.
8. თუ შენ ლექსებს წერ, იცოდე, ქალავ,
უკვე პოეტის გქვია სახელი.
9. დაე, ხაშლამა შემოგთავაზონ,
მამულს თუ უჭირს, მაინც წამოხტი.

თბილისის სიყვარული

ოჰ, მიხარია ეს დედამიწა,
ფერად-ფერადი ჭრელ ფერებშია,
ფრანგი, გარმონით ხელჩაბღუჯული,
ჩინელი თავის კარგ კედებშია;

მონღოლი, ცხენზე შემოჯდომილი,
ხოლო ქართველი მწვადით პირშია,
გერმანელებსა შვენით წიგნები
და ამერიკელს გულში ფულია.

მე კი სამშობლოს ვენაცვალები,
სადაც ისრები გამისროლია,
ვის არ მოხიბლავს მისი ბუნება,
ია-ვარდი და ზამბახებია.

მე აფხაზეთში ჩამქოლონ დაე,
გამაპანღურონ სამაჩაბლოდან,
დაედოს მტვერი სამცხე-ჯავახეთს,
დააკვდეს აზრი საინგილოსა;

ჩემი თბილისი ხომ ჩემთან არის,
ჩემი ბადახში და უფრო მეტი,
მთავარი მაინც თბილისი არის,
განსაცვიფრებლად არის მთავარი.

ჩემი ქალაქის დედაქალაქო,
რამდენ ტურისტი მოგიხიბლია,
ძველი თბილისის ახალო კინტოვ,
შენ ერთს ვერ დაგთმობ სამარის პირთან.

ვერც შენ ვერ დაგთმობ, ვარაზისხევო,
მერე რაა, რომ ჭუჭყიანი ხარ,
ჩვენი ამაყი ქალებ-ვაჟები
შენს აღმართებზე ადი-ჩადიან.

გავექანები მეტეხის ხიდზე
და მე ვიყვირებ: თბილისი ჩემი!
სისხლს დავღვრი მისთვის, ჰეი, უწინამც!
მტერო ვერაგო, ჩქარა მოისპე!

ნარიყალადან ჩავქვეითდები
აბანოთუბნის რესტორნებშია,
იქაც დავჭექებ: ჰეი, უწინამც!
და მიხარია თბილისელობა.

მაგრამ მე მიყვარს სხვა ნაციებიც,
თათარი ჩემი პირველი ძმაა,
თურქეთი ჩემი მოძმე ერია,
რუსეთშიც ბევრჯერ გამიხარია!

მიწა ერთ დიდი რესტორანია,
სუყველა ერი სუფრაზე ზიან,
მაგრამ ქართველი მაინც სხვა არის,
ის უნდა იყოს მუდამ თამადა.

დოლ-გარმონებში ვინ გამეჯიბროს!
ტაშ-ფანდურებში ვინ მყავს ტოლები!
მე ფესვიანი თბილისელი ვარ,
თბილისელობა ჩემი ბედია!

და შევარცხვინე მე ის ქართველი,
ვინც ისე წავა მამულეთიდან,
რომ არ იხსენონ ის მოძმეებმა
კაცად, რომელიც თბილისს დააკლდა.

ძირს ის ქართველი, თბილისის ბუნკრებს
ვინც ანაცვალოს სხვისი სამოთხე,
ვინც თავის ქვეყნის ვირობის ნაცვლად
არჩიოს სხვაგან მშვიდად ცხოვრება.

აქ და მხოლოდ აქ, მუშავ, შენ მიწყივ
მუშაკობდე და სახედარობდე,
მეომარო კი იგულოვნე და
დაეც თავზარი თბილისის უბნებს!

მიჯნურო, იყავ მარად მიჯნური,
ფულის კაცო კი აკეთე ფული;
ბოზო, იბოზე; ქურდო, იქურდე;
ჩემო სამშობლოვ, შენ გაიხარე!

კაცი ედგარი
(მისტიკური პოეზია)


როგორც ლეგენდის ატორტმანება,
მე თბილისისკენ მივტორტმანებდი,
ხელში მეჭირა ჩემი ფანდური
და ვუმღეროდი მას ბალადებსა.

იქვე შემომხვდა კაცი ალალი,
იდგა, თავისთვის იპურჭყებოდა,
მივედ, დავდექი და გავიცანი
და ჩვენ გავაბით წყნარად ბაასი.

გულზე მეკიდა დადუმებული
ჩემი ფანდური აღელვებითა,
ვიპურჭყებოდით ჩვენ უკვე ორნი
და მოვუთხრობდით ერთურთს ამბებსა.

ის ჰგავდა თბილისს, ნაჩვევს, სუნიანს,
მშობლების მიერ ჩვენთვის მოძღვნილსა,
მოგვიახლოვდა, ჩადგა ჩვენს შორის
და უკვე სამნი ვიყავით ჩვენა.

მაგრამ სხვა იყო მისი პურჭყება,
რაღაც დიადი და იდუმალი,
ამიტომ ვკითხეთ ორივემ ერთად:
“ვინ ხარ, ძმობილო, სად გაწაფულხარ?”

ხოლო მან თვალი გვტყორცნა მზარავი
და ვაჟკაცურად უმალ ჩაცუცქდა,
კბილებში გასცრა: “მე ვარ ედგარი”,
და ერთხელ კიდევ გადმოაპურჭყა.

მერე კი თავი მძიმედ დახარა
და ნამწვი რამე მიმოიძია,
დასწვდა, აიღო და გადააგდო
და თავი აღარ აუწევია.

და ჩვენ შევშფოთდით ფეხზე დგომითა
და მის კვალდაკვალ ჩავიცუცქენით,
მაგრამ, ო, ღმერთო, ჩვენ ვეღარ მივხვდით,
ჩვენს შორის იყო თუ მოგველანდა.

მაშინ გავხედეთ ქუჩის იმ კუთხეს,
ის საიდანაც გამოტორტმანდა
და ვთქვით ერთბაშად: “ის აღარ მოვა,
მარადისობას ის შეერია”.

ლოთიანი – დარდიანი

ინდე, მთა-გორებს მოხვდა მზის სხივი,
საწყალმა კაცმაც შეწყვიტა გორვა,
გამოიღვიძა ბუნებამ სწრაფად
და ფრინველებმაც გააბეს სტვენა.

მეც უმალ ფიცხელ შევხტუნდი მყისვე,
ბორკილნი შვებით შემოვიმსხვრიე
და გავუღიმე მზეს ყველა კბილით,
რომლებიც დღემდე შემომრჩენია.

გარეთ გამოველ სადარბაზოდან
და გავიზმორე ერთი კაცურად,
თითებში ვვარცხნე ჩემი ჭაღარა
და ვთქვი, რა ვარგო მე ჩემს ქვეყანას.

ასე გავიდა წუთნი ფიქრისა
და როცა კვების დამიდგა ჟამი,
გულმა სიამით შემატყობინა,
წამო, ვუმტვრიოთ სახაშეს კარნი.

მაგრამ რაღაცა უცბათ აღუდგა
ვერაგ განზრახვას ჩემი გულისა
და უთხრა, განვედ ჩემგან მაცდურო,
სულ სხვა კაცი ვარ მე ამ დილიდან.

რა გეხაშება, რა გეხინკლება,
როცა სიცოცხლე ასე ზეიმობს,
რამე კარგ საქმეს მოემსახურე,
მაგალითები მიეც მოძმეთა.

მე აღარ მინდა მივყარ-მოვყარო,
თუნდაც დავჭყლიტო და მივანგრიო,
დავდგე გორაზე ყანყრატოების
და ვიღრიალო დევივით როგორც.

დავეტაკო და მივეტაკო და
მივაგლიჯო და მივათხლიშო და
დავფშვნა და ჩავხოც-ჩავატიალო
ვინც უნდა იყოს ეგ სულერთია.

ძირს პანღურები, კისრების გრეხვა,
რქებით მიწოლა და ასე შემდეგ,
მე ღმერთი ვიყავ და კაცად ვიქეც,
მე კაცი ვიყავ და ვიქეც ღმერთად.

ამოვუნგრიო? ყბა ჩამოვუღო?
კბილნი ვულეწო? ნამწვები ვაწვა?
აღარასოდეს, ჩემო მამულო,
ვისო მამულო ეგ სულერთია.

დაე, დამტანჯოს უსაქმურობამ,
დაე, დამადგან გულღვიძლზე ფეხი,
მე აღარ ვავნებ ჩემს სამშობლოსა
და არც ის მავნებს არასდროს მეცა.

მაგრამ თუ ვინმემ გამიბედა და
მე ამ საქმეში წინ გადამიდგა,
ისეთ საბრძოლო ყიჟინას დავცემ,
მიცვალებულსაც გაეცინება.

სამშობლოვ, შენი ყოველი მტერი
მე მომიშვირე, ნუ გეშინია,
დავცხებ და დავცხებ, მივჩეხ და მოვჩეხ,
გავკრავ, გამოვკრავ, დავკრავ და მოვკლავ.

სახეზე ბოთლებს, ჭიქებს და კოვზებს,
ჩანგლებს და თეფშებს მარჯვედ მივაფშვნი,
ო, ნევენმორა, ო, ნევენმორა,
ქვაბს დავახურავ თავზე ტიალსა.

სულ სხვა კაცი ვარ მე ამ დილიდან,
ყურებს დავაჭრი, ძუძუს ავახევ,
სიფათს მივუნგრევ, ზურგს გადავუმტვრევ,
ვის გადავუმტვრევ ეგ სულერთია.

ეგ სულერთია რატომ და რისთვის,
შენ მარტო მითხარ, ჩემო სამშობლოვ,
თითი დაადე და ვისაც გინდა
ზურგს გადავუმტვრევ, სიფათს მივუნგრევ.

ჩავხოცავ, როგორც მარაბდის ველზე
და ანდა როგორც ბოროდინოსთან,
მე არ მოვმკვდარვარ, მე მხოლოდ მძინავს
და ძილში ხანჯლებს და თოფებს ვხედავ.
საქართველო აქროლდა, ვით ფოთლებში ქარია...



Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.