გიორგი ლასხიშვილი - Giorgi Lasxishvili

გიორგი ლასხიშვილი იყო ქართველი პუბლიცისტი, რედაქტორი, საზოგადო მოღვაწე, სოციალისტ-ფედერალისტთა ერთ-ერთი ლიდერი. ქართული კლასიკური გიმნაზიის დამთავრების შემდეგ (1885) სწავლობდა ოდესის უნივერსიტეტის იურიდიულ ფაკულტეტზე, რომელიც არ დაუმთავრებია, დაითხოვეს სტუდენტთა მღელვარებაში მონაწილეობის გამო. გ. ლასხიშვილი აქტიური პოლიტიკური მოღვაწეობისათვის რამდენჯერმე იყო დაპატიმრებული და გადასახლებული ციმბირში. საქართველოში დაბრუნების შემდეგ (1894) მუშაობდა ''ივერიის'' რედაქციაში, სადაც ''ლალის'' ფსევდონიმით აქვეყნებდა წერილებს საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ საკითხებზე თანამშრომლობდა ''ნოვოე ობოზრენიეში'', ''მოამბეში'', ''კვალში''. 1900-დან იყო ''ცნობის ფურცელის'' ფაქტობრივი რედაქტორი. 1905 წ. პარიზში ყოფნისას იყო გაზეთ ''საქართველოს'' ერთ-ერთი რედაქტორი. 1934 წელს გამოიცა მისი მემუარები.


გურამ ასათიანი - Guram Asatiani


გურამ ლევანის ძე ასათიანი
(დ. 12 აგვისტო, 1928, თბილისი - გ. 28 ივნისი, 1982), ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი, დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფილოლოგიური ფაკულტეტი. 1955 წლიდან ქართულ და რუსულ პრესაში იბეჭდება ასათიანის კრიტიკული წერილები თანამედროვე ლიტერატურის აქტუალურ პრობლემებზე. მასვე ეკუთვნის ნ. ბარათაშვილის შემოქმედებისადმი მიძღვნილი მონოგრაფიული გამოკვლევა და გ. ტაბიძის, ტ. ტაბიძის, პ. იაშვილის, გ.ლეონიძის, ს. ჩიქოვანის, ი. აბაშიძის, გ. რჩეულიშვილის ლიტერატურული პორტრეტები. 1965 წლიდან ხელმძღვანელობს შ. რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის XIX საუკუნის ქართული ლიტერატურის განყოფილებას. ასათიანი სსრკ მწერალთა კავშირის კრიტიკის საბჭოს წევრია. საქართველოში დაბრუნებული ''ლიტერატურნაია გაზეტას" კორესპონდენტად დაინიშნა. ამდენად სპეციალურ რუსულ პრესაშიც ბეჭდავდა კრიტიკულ წერილებს ქართველ პოეტთა და ლიტერატორთა შემოქმედების შესახებ. 1958-1960 წწ. იგი მუშაობდა კინოსტუდია ''ქართული ფილმის" სასცენარო განყოფილების გამგედ.

1963 წელს გამოაქვეყნა წერილების კრებული ''პოეტები და პოეზია", 1965 წლიდან გურამს შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში XIX საუკუნის განყოფილების ხელმძღვანელობა ჩაბარდა.
1969 წელს ''მერანი და მისი ავტორი" გამოიცა, რომელიც საფუძვლად დაედო 1974 წელს გამოქვეყნებულ მონოგრაფიას „ვეფხისტყაოსნიდან ბახტრიონამდე". ამავე წელს იბეჭდება ნაშრომები - ალ. ყაბზეგისა და გ. ჭალადიდელის მოღვაწეობაზე კრებულში ''ქართული ლიტერატურის XIX საუკუნის II ნახევრის ისტორია". ამ ტომის რედაქტორიც თვითონ იყო. 1974 მან ისევ I საკავშირო პრემია მიიღო. 1975 წელს გურამი მონაწილეობდა აფრო-აზიის მწერალთა და ლიტერატორთა სიმპოზიუმში ფილიპინებზე, დედაქალაქ მანილაში, რომლის შესახებ გამოაქვეყნა წერილი ''ფორტ სანტ-იაგოდან ხატინამდე".
1976 წელს სსსრ მწერალთა კავშირთან არსებული კრიტიკის საბჭოს წევრად აირჩიეს. 1977 წ. გურამმა წარმატებით დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია საქართველოს ივ.ჯავახიშვილის სახელობის უნივერსიტეტში თემაზე: ''ევოლუცია ქართული პოეტური აზროვნებისა XIX საუკუნეში".
1978 წლიდან ჟურნალ ''ლიტერატურნაია გრუზია"-ს მთავარი რედაქტორობა ჩაბარდა. 1982 წ. აპრილში გამოქვეყნდა გახმაურებული წერილების კრებული - ''სათავეებთან" (რამდენიმე ცდა ქართული ხასიათისა და ესთეტიკური ბუნების გასარკვევად),
1982 წლის ივნისში გურამი მძიმე ავადმყოფობით გარდაიცვალა. მან დატოვა ახალი კრიტიკული ესეების კრებული - „თანამდევი სულები", იგი 1983 წ. მისი სიკვდილის შემდეგ გამოქვეყნდა, ხოლო სტატიათა კრებულს „უკეთესს დროთათვის", ქართველი მკითხველი 1985 წელს გაეცნო. 70 წლის საიუბილეო თარიღთან დაკავშირებით კი 1988 წელს გამომცემლობა ''მერანმა" დაბეჭდა რჩეული ნაშრომების ერთტომეული ''საუკუნის პოეტები".


ალექსანდრე საჯაია - Aleqsandre Sajaia

ალექსანდრე საჯაია დაიბადა 1916 წელს ზუგდიდის რაიონის სოფელ ოდიშში. სასოფლო სკოლის დამთავრების შემდეგ გახდა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სტუდენტი (დასავლეთ ევროპის ენისა და ლიტერატურის ფაკულტეტი), რომელიც 1940 წელს დაამთავრა. მისი პირველი ლექსი 1935 წელს გამოქვეყნდა, 1938 წელს - პირველი პოეტური კრებული.
დღეს ცოტასღა ახსოვს ალექასანდრე საჯაია. მოგონებებიც ძალზე ცოტა მოგვეპოვება. ერთი დაჯდომით გადავიკითხავთ ყველაფერს, რაც ამ შესანიშნავ პოეტზე დაწერილა და თითქმის ვერსად შევხვდებით მისი შემოქმედების ანალიზს.
ბუნებამ მრავალმხრივი ნიჭით და კლასიკურად ნატიფი გარეგნობით დააჯილდოვა. არც იღბლისადმი ეთქმოდა სამდურავი, ზრუნვა და სიყვარული გარემოიცავდა მუდამ და ყველგან. ყველაფერში, რაც ცხოვრების საქმედ გაიხადა: პოეზიაში, უცხო ენების შესწავლაში, თარგმნაში, სწრაფად მიაღწია წარმატებას...
განგების რჩეულიაო, რომ იტყვიან, იმ ადამიანთაგანი იყო. თუ როდისმე წიგნი დაიწერება მის შესახებ, მენანდრეს ცნობილი ფრაზა იქნება ყველაზე შესაფერი ეპიგრაფი იმ წიგნისათვის: “ვინც ღმერთებს უყვართ, ის ადრეც კვდება, მალე მიჰყავთ ღმერთებს თავიანთ საუფლოში”.
ბავშვობიდან ლაღი და უზრუნველი იყო მისი ცხოვრება. თანატოლთა უმრავლესობისაგან განსხვავებით, გაჭირვება არასოდეს უწვნევია. მის მშობლებს, გამრჯე მეგრელ გლეხებს ღონიერი ოჯახი ჰქონდათ და დედისერთა კოკის უსაზღვროდ ანებივრებდნენ (კოკის ეძახდნენ შინაურები). არც სტუდენტობის წლებში გამოუვლია გაჭირვებული, ''ნამდვილი სტუდენტური'' ცხოვრება. ყოველთვის ჰქონდა პირობები მშვიდი, ბეჯითი სწავლისა და შემოქმედებისა და სწორედ სტუდენტობის პერიოდში, თბილისში ჩამოსვლის შემდეგ დაწერა პირველი საყურადღებო ლექსები.
გარდაცვალებიდან ორი-სამი ათეული წლის შემდეგ მისი ლირიკის საუკეთესო ნიმუშები გახალხურდა. სიცოცხლეში კი ალექსანდრე საჯაიას პიროვნება იყო გაცილებით მეტისთვის ნაცნობი, ვიდრე მისი პოეზია. თაყვანისმცემლებიც მის პიროვნებას მისსავე პოეზიაზე მეტი ჰყავდა. ''შეუძლებელი იყო იგი გაგეცნოთ და ერთბაშად არ მოხიბლულიყავით. ჯერ გარეგნობა განგაწყობდათ განსაკუთრებული სიმპათიით'', - წერს ვახტანგ ჭელიძე და ფერებს არ იშურებს მისი ''ვაჟკაცური სილამაზის'' აღსაწერად.
ალექსანდრე საჯაიას კრებულებია: ''ნაადრევი ვარდები'' - 1987 წ., ''ჩემი ზღაპრები'' -1944 წ., ''ლექსები'' - 1947 წ., ''ორი ზღაპარი'' - 1949 წ., ''რჩეული'' -1955 წ., ''ლექსები'' -1967 წ., ''რჩეული'' - 1970 წ., ''უთავო მეფე და დიდთავა მეფე'' (ზღაპარი სკოლამდელთათვის) - 1973 წ.
თარგმნილი აქვს შექსპირის, შელის, ედგარ პოს, ლონგფელისა და ლორდ რენდალის ნაწარმოებები.
გარდაიცვალა 1944 წლის სექტემბერში.


აკაკი ბაქრაძე - Akaki Baqradze

აკაკი ბაქრაძე დაიბადა 1928 წლის 29 მარტს, 1948 წელს დაამთავრა საშუალო სკოლა ოზურგეთში. 1953 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. აკაკი ბაქრაძე მუშაობდა კინოსტუდია ''ქართული ფილმის'' სასცენო განყოფილების ჯერ რედაქტორად, შემდეგ უფროს რედაქტორად (1955-1960 წწ.), შემდეგ სასცენო სარედაქციო განყოფილების მთავარ რედაქტორად (1964-1968 წწ.). იგი იყო საქართველოს რუსთაველის სახელმწიფო თეატრის დირექტორი (1973-1980 წწ.). საქართველოს კინომატოგრაფიის სახელმწიფო კომიტეტის მთავარი რედაქტორი (1986-1988 წწ.), კოტე მარჯანიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრის სამხატვრო ხელმძღვანელი (1988-1989 წწ.). აკაკი ბაქრაძემ პირველი წერილი (რეცენზია ფილმზე ''ჩვენი ეზო'', 1954 წ.) გამოაქვეყნა ჟურნალ ''ცისკარში''. 1966 წ. გამოსცა პირველი წიგნები: ''კინოკრიტიკული ეტიუდები'' და ''კრიტიკული წერილები''. წიგნში ''მითოლოგიური ენგადი'' (1969 წ.) იგი ერთ-ერთი პირველი იკვლევდა თანამედროვე ქართულ მწერლობაში მითოლოგიზაციის პროცესს, წიგნში ''ილია ჭავჭავაძე'' (1984 წ.) ახალი კუთხით გაანალიზა დიდი მწერლისა და მოღვაწის შემოქმედების, მსოფლმხედველობისა და ტრაგიკული აღსასრულის პრობლემები.
აკაკი ბაქარაძის წიგნებია: ''სჯანი'' (1972 წ.), ''ფიქრი და განსჯა'' (1972 წ.), ''კრიტიკული გულანი'' (1977 წ.), ''მარად და ყველგან საქართველოვ მე ვარ შენთანა'' (1978 წ.), ''პილპილმოყრილი მადლი'' (1989 წ.), ''რწმენა'' (1990 წ.), ''მწერლობის მოთვინიერება'' (1990 წ.), ''ილია და აკაკი'' (1993 წ.), ''დაწუნებული გზა'' (1995 წ.).
აკაკი ბაქრაძე 1989 წ. აირჩიეს სრულიად საქართველოს რუსთაველის საზოგადოების პრეზიდენტად, იყო სსრკ სახ. დეპუტატი, სსრკ უზენაესი საბჭოს ეროვნებათა საბჭოს წევრი (1989-1991 წწ.), 1989 - 1991 წწ. რუსთაველის საზოგადოების თავჯდომარე, 1991 - 1996 წწ. კითხულობდა ლექციებს ქუთაისის სახელმწიფო უნივერსიტეტში, 1995 წელს აირჩიეს გელათის მეცნიერებათა აკადემიის წევრად.
აკაკი ბაქრაძე გარდაიცვალა 1999 წლის 5 დეკემბერს.
ნაწარმოებები :

ნარკვევები :
კარდუ
ნიკო ნიკოლაძე
ილია


ალექსანდრე აბაშელი - Aleqsandre Abasheli

ალექსანდრე (ისააკ) ბესარიონის ძე აბაშელი (ნამდვილი გვარი ჩოჩია) (* 15 აგვისტო, 27 აგვისტო, 1884, სოფ. საჩოჩიო, ახლანდელი აბაშისპირი, აბაშის მუნიციპალიტეტი ― გ. 27 სექტემბერი, 1954, თბილისი), ქართველი პოეტი.

დაიბადა ღარიბი გლეხის ოჯახში. სწავლობდა აბაშის ორკლასიან სასწავლებელში. მსახურობდა საჩოჩიოს ფოსტის მოხელედ. რევოლუციურ მოძრაობაში მონაწილეობისათვის 1906 წელს გადაასახლეს სოლვიჩეგოდსკში. გადასახლებიდან დაბრუნების შემდეგ (1908) მუშაობდა თბილისში "კავკაზისა" და "ნოვაია რეჩის" რედაქციებში. აქ გამოქვეყნდა აბაშელის პირველი ლექსები რუსულ ენაზე. მისი პირველი ქართული ლექსი "შავი აჩრდილი" 1910 წელს დაიბეჭდა (ჟურნალ "თეატრი და ცხოვრება", № 28). 1905 წელს რევოლუციის ოპტიმისტური და რეაქციის პერიოდის სევდიანი განწყობილებები აირეკლა აბაშელის ლექსთა პირველ წიგნში "მზის სიცილი" (1913). კრებულის ძირითადი თემაა ე. წ. მზის კულტი, რომელსაც ორგანულად უკავშირდება რეალისტური და სიმბოლისტური ტენდენიები.
20-იანი წლების დასაწყისისათვის აბაშელის შემოქმედებაში მომძლავრდა დეკადენტური მოტივები (კრებული "ანთებული ხეივანი", 1923). იგი "აკადემიური მწერლობის კავშირის" აქტიური წევრი გახდა. საბჭოთა საქართველოში სოციალისტურ გარდაქმნასთან ერთად აბაშელის პოეზიაში ახალი ეტაპი დაიწყო (ლექსი "თბილისი", 1926). ლექსთა წიგნში "გაბზარული სარკე" (1929) პოეტი "ეპოქისათვის თანამგზავრული სიმღერის" თქმას მოითხოვდა.
აბაშელის შემოქმედებაში დამკვიდრდა ახალი ქვეყნის მშენებლობის თემატიკა. სამამულო ომის დროს დაწერილ ლექსებში პოეტმა უმღერა საბჭოთა ხალხის გმირობას.
მის კალამს ეკუთვნის აგრეთვე მოთხრობები "ქალი სარკეში" (1930), "ატმის ყვავილი" (გამოქვეყნდა 1959), კრიტიკული წერილები. დაუმთავრებელი დარჩა რომანი "ირმა". მისი რედაქციით გამოვიდა ვაჟა-ფშაველას თხზულებათა პირველი სრული კრებული. დაჯილდოებულია შრომის წითელი დროშის ორდენით.


ირაკლი აბაშიძე - Irakli Abashidze

ირაკლი ბესარიონის ძე აბაშიძე (დ. 10 სექტემბერი, 1909, დაბა ხონი – გ. 14 იანვარი, 1992, თბილისი) — ქართველი პოეტი.

1931 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. იყო ჟურნალ "ჩვენი თაობის" და "მნათობის" რედაქტორი, საქართველოს მწერალთა კავშირის გამგეობის პასუხისმგებელი მდივანი (1939-1944), პირველი მდივანი, შემდეგ თავმჯდომარე (1953-1967). აბაშიძის ლექსები 1928 წლიდან იბეჭდება. ლექსთა პირველ კრებულებში ("რამდენიმე ლექსი", 1932; "ახალი ლექსები", 1938; "ლექსები", 1941) ასახულია საბჭოთა ადამიანის შრომითი გმირობა, ახალი ცხოვრების რომანტიკა, პოემა "წულუკიძის სიკვდილში" (1940) - ქართველი ხალხის რევოლუციური ტრადიციები. სამამულო ომის პერიოდის საბჭოთა პატრიოტული ლირიკის აღიარებული ნიმეშებია "კაპიტანი ბუხაიძე", "ლესელიძის ხსოვნას" და სხვა. 1957-1959 და 1969 შექმნილი ლექსების ციკლი "მიახლოება" პოეტის მაღალ მოქალაქეობრივ მოვალეობას ეძღვნება. 50-60-იან წლებში აბაშიძემ ინდოეთში იმოგზაურა, 1960 მონაწილეობდა იერუსალიმის სამეცნიერო ექსპედიაციაში. ამ მოგზაურობათა შემოქმედებითი შედეგი იყო ლექსების წიგნი "რუსთველის ნაკვალევზე", რომელიც აერთიანებს ციკლებს "მწველ ინდოეთში" (1959; წიგნთან "ინდოეთის გზებზე" ერთად მიენიჭა ჯ. ნერუს სახელობის პრემია, 1972) და "პალესტინა, პალესტინა" (რუსთაველის სახელობის პრემია, 1966). იდეურ-მხატვრული ჩანაფიქრით გაერთიანებულ ამ ლექსებში გაცოცხლებულია რუსთაველის სახე, თავისი ქვეყნისა და დროის ჭირ-ვარამს ზიარებული მგოსნის სულიერი სამყარო. გენიოსი პოეტის ბედი აქ სიმბოლურად ეხმაურება ქართველი ხალხის ისტორიულ ბედს.
აბაშიძე არის აგრეთვე რამდენიმე ლირიკული ციკლის ("ჰყვავის გურია", "სიმღერა მკის დროს", 1950; "მონადირის ღამეები", 1948 და სხვა), საბავშვო ლექსებისა და პოემების ("რას გადაურჩა თბილისი", 1955 და სხვა) ლიტერატურულ-კრიტიკული წერილების ავტორი. თარგმნილი აქვს ა. პუშკინის, ა. მიცკევიჩის, ი. ვაზოვის, ხ. ბოტევის, ვ. მაიაკოვსკის, კ. ჩუკოვსკის და სხვა ნაწარმოებები. მისი ლექსები თარგმნილია მრავალ ენაზე.
აბაშიძე იყო IV-VII მოწვევათა დეპუტატი. საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1960), საქართველოს სსრ VIII მოწვევის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარე, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ვიცე-პრეზიდენტი (1970), საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის პრეზიდიუმთან არსებული "ვეფხისტყაოსნის" აკადემიური ტექსტის დამდგენი კომისიის თავმჯდომარე (1963-იდან), ქართული საბჭოთა ენციკლოპედიის მთავარი რედაქტორი (1966-იდან), სკკპ წევრი 1939 წლიდან. დაჯილდოებულია 3 ლენინის ორდენით, 2 შრომის წითელი დროშისა და "საპატიო ნიშნის" ორდენებით, მედლებით.


მარი აბრამიშვილი - Mari Abramishvili

მარიამ (მარი) აბრამიშვილი (დ. 21 სექტემბერი, 1922, საჩხერე - გ. 1 ივნისი, 2008, თბილისი) — ქართველი პოეტი, სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი.

1940 წელს დაამთავრა თბილისის მე-18 (ახლანდელი 51-ე) საშუალო სკოლა, ხოლო 1944 წელს - თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1945 წლის 27 მარტს რამდენიმე ახალგაზრდა პოეტთან ერთად ხელნაწერი ჟურნალის ("ანათემა") გამოცემის გამო დააპატიმრეს და გადაასახლეს. სასჯელს იხდიდა ვიატკის ბანაკებში. ის ერთადერთი ქალი იყო რეპრესირებულ მწერალთა შორის. გადასახლებიდან დაბრუნებულმა კვლავ განაგრძო ლიტერატურული საქმიანობა. 1951 წელს მისი ლექსი პირველად დაიბეჭდა ჟურნალ "მნათობში", ხოლო ლექსების პირველი კრებული 1957 წელს გამოვიდა. 1970 წელს მიიღეს მწერალთა კავშირის წევრად. გარდაიცვალა 2008 წელს.

შემოქმედება

მარი აბრამიშვილს გამოცემული აქვს 20-მდე წიგნი:
"ციცინათელა", 1957 წ.
"აი, სად შემხვდი" 1963 წ.
"ლირიკა", 1977 წ.
"ძველი სიყვარული" 1982 წ.
"მემახსოვრება თვით სიკვდილშიაც" 1992 წ.
"ერთტომეული", 1999 წ.
"მცირე რჩეული" 2003 წ.
"სატრფიალო ლირიკა", 2004 წ.
"განთიადის მოლოდინში" 2007 წ.
ასევე გამოცემული აქვს საბავშვო ლექსების კრებულები: "ნაცნობი მერცხალი" (1960 წ.), "ტრაბახა თაგვი" (1975 წ.), "ფერადი ფანქრები, (2006 წ.) მის შემოქმედებაში ძირითადად პატრიოტული და ლირიკული მოტივებია. მარი აბრამიშვილის ლექსები თარგმნილია რუსულ, ოსურ და თურქულ ენებზე. მან თარგმნა პუშკინის, ლერმონტოვის, ბლოკის, ესენინის, ბელა ახმადულინას, ევგენი ევტუშენკოს ლექსები.

ჯილდოები

1992 წელს აბრამიშვილმა მიღებული აქვს მწერალთა კავშირის ყოველწლიური ლიტერატურული პრემია, 2000 წელს კი მიენიჭა სახელმწიფო პრემია. 2002 წელს დაჯილდოვდა ღირსების ორდენით. დაკრძალულია დიდუბის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.


რევაზ ამაშუკელი - Revaz Amashukeli

რევაზ ბიძინას ძე ამაშუკელი (დ. 24 ივნისი, 1936, ქუთაისი), ქართველი პოეტი.

1960 წელს დაამთავრა თსუ-ის ფილილოგიის ფაკულტეტი. მისი ლექსები და პოემები იბეჭდება 1957 წლიდან. გამოქვეყნებული აქვს წიგნები (1964, 1967, 1970, 1974). 1972 წელს მისი ლექსების კრებული გამოვიდა რუსულ ენაზეც. პოემისათვის "ძახილი" 1968 წელს მიენიჭა საქართველოს კომკავშირის პრემია.


შალვა აფხაიძე - Shalva Afxaidze

შალვა ნიკოლოზის ძე აფხაიძე (დ. 20 ივლისი, 1894, სოფ. ძუყნური, ახლანდელი ტყიბულის რაიონი ― გ. 19 თებერვალი, 1968, თბილისი), ქართველი პოეტი და ლიტერატურათმცოდნე.

1917 წელს დაამთავრა პეტერბურგის უნივერსიტეტის ისტორია-ფილოლოგიის ფაკულტეტი. იმავე წლიდან იყო „ცისფერყანწელთა“ ლიტერატურული ჯგუფის აქტიური წევრი. მუშაობდა განათლების სახალხო კომისარიატთან არსებულ ხელოვნების მთავარ კომიტეტში, გაზეთ „მუშის“ რედაქციაში, გამომცემლობა „ტექნიკა და შორომაში“, იყო საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობის დირექტორი, საქართველოს მწერალთა კავშირის მთავარი კონსულტანტი.
აფხაიძის პირველი კრიტიკული წერილი დაიბეჭდა 1914 წელს, პირველი ლექსი — 1917 (ქუთაისის გაზეთ „მეგობარი“), პირველი კრებული „ლექსები“ — 1941 წელს. მისი ნაწარმოებების შემდგომი კრებულებიდან აღსანიშნავია „ლექსები“ (1949), „ერთტომეული“ (1954), „გაზაფხულის მელოდიები“ (1957), „გაზაფხულის განთიადები“ (1963), „კრიტიკული წერილები“ (1959) და სხვა.
აფხაიძე ავტორია მონოგრაფიებისა ლიტერატურისა და ხელოვნების ქართული მოღვაწეთა შესახებ („ვერიკო ანჯაფარიძე“, 1956; „სანდრო ახმეტელი“, 1958; „აკაკი ხორავა“ 1962 და სხვა). მანვე შეადგინა „აფხაზური პოეზიის ანთოლოგია“ (1957), თარგმნა მ. გორკის, დ. ფურმანოვისა და სხათა ნაწარმოებები. დაჯილდოებულია „საპატიო ნიშნის“ ორდენითა და მედლებით.


თეკლე ბატონიშვილი - Tekle Batonishvili

თეკლე ბატონიშვილი (დ. 1776 — გ. 1846), ქართველი პოეტი, ერეკლე II-ის ასული. გათხოვილი იყო ვახტანგ ორბელიანზე. პოეტების ვახტანგ და ალექსანდრე ორბელიანების დედა. 1832 შეთქმულებაში მონაწილეობისათვის გადაასახლეს ქ. კალუგაში. თეკლე ბატონიშვილის ლექსებში გამოხატულია ძველი დიდების დაკარგვით გამოწვეული სევდა. პოეტი უჩივის უბედობას და პატიმრის მძიმე ხვედრს.





იოსებ ბაქრაძე - Ioseb Baqradze

იოსებ ზოსიმეს ძე ბაქრაძე (დ. 1 თებერვალი/14 თებერვალი, 1850, სოფ. არბო, ახლანდელი გორის რაიონი ― გ. 14 მაისი/27 მაისი, 1904, თბილისი), ქართველი პოეტი, პუბლიცისტი, მთარგმნელი.
XIX საუკუნის 70-იანი წლებიდან ჟურნალ-გაზეთებში - "დროებაში", "ივერიაში", "მნათობსა" და "კვალში" - აქვეყნებდა ლექსებს, წერილებსა და თარგმანებს.
ბაქრაძე ქართველ ხალხოსნებთან ერთად იღვწოდა, მონაწოლეობდა სცენისმოყვარეთა წარმოდგენებში, ზრუნავდა ქართული თეატრის რეპერტუარისთვის. გ. სუნდუკიანთან ერთად თარგმნა მისი პიესები "პეპო" (1895), "ხათაბალა", "კიდევ ერთი მსხვერპლი". მანვე თარგმნა ჯ. ბაირონის "ჩაილდ-ჰაროლდი" ("ივერია", 1879), ვ. სკოტის "აივენგო" (დაიბეჭდა ცალკე წიგნად, 1895, 1938), ვ. ალფიერის "ვირგინია" (1873), კ. გუცკოვის "ურიელ აკოსტა", ფ. შილერის "მარიამ სტიუარტი" (1892) და "პაცის ჯალადობა", ვ. პოტოს "საქართველო და მისი ისტორიული წარსული დრო" (დაიბეჭდა ცალკე წიგნად, 1894). ბაქრაძის ზოგი ორიგინალური თუ თარგმნილი ლექსი - "მე ქართველი ვარ!", "სიმღერა" ("არც სახლი მაქვსმ არც კარი"), ჰაინეს "ტურფავ, ტურფავ" და სხვა ხალხურ სიმღერებად იქცა. ბაქრაძის ფსევდონიმებია "ი. ელაქიძე", "ი. ოქრიაშვილი", "გ. თენაძე", "გ. ციმაკურიძე".


ბაჩანა - Bachana

ბაჩანა (ნამდვილი სახელი და გვარი - ნიკოლოზ პავლეს ძე რაზიკაშვილი) (* 16 მაისი, 1866, სოფ. ჩარგალი, დუშეთის რაიონი ― გ. 18 დეკემბერი, 1928, თბილისი), ქართველი პოეტი.

გორის საოსტატო სემინარიის დამთავრების შემდეგ (1885) მასწავლებლობდა ვეჯინში, 1890 წლიდან კი - ბარისახოში, ხევსურეთის პირველ სკოლაში. 1900-1920 ასწავლიდა მაღაროსკარის, ჩარგლის, დუშეთის, სიღნაღისა და ბოდბის სკოლებში. საბოლოოდ დამკვიდრდა ქვემო ქედში. მწერლობა 80-იან წლებში დაიწყო. ბაჩანას პოეზიაში მთის ხალხთა ზეპირსიტყვიერებისა (კრებდა მის ნიმუშებს) და ქართული კლასიკური მწერლობის (განსაკუთრებით უფროსი ძმის, ვაჟა-ფშაველას) დიდი გავლენა შეინიშნება. მისი შემოქმედების თემატიკას იმდროინდელი საქართველოს პოლიტიკური მდგომარეობა განსაზღვრავდა. ლექსებში "ნატვრა", "ტყის სიმღერა", "მუხა", "ვინა სთქა საქართველოზე" და სხვ. ბაჩანა სიმბოლურ-ალეგორიული სახეებით გადმოსცემდა სამშობლოს მძიმე მდგომარეობას, რაც განაპირობებდა მის ლექსთა ელეგიურ ტონს ("ოცნება პატიმრისა", "გზააბნეული"). ბაჩანას შემოქმედებაში განსაკუთრებული ადგილი ეთმობა ბუნებას, როგორც ადამიანის ცხოვრებაში მონაწილე ყოცლისშემძლე ძალას. პოემაში "თაღლაურა" (1884), "ნანაის სიმღერა" (1889), "საფრთხე" (1891) პოეტი მთიელთა ყოფა-ცხოვრებას აღწერს; პოემა-რომანში "წაწლობა" (1919-1924) ფშავის თემის ზოგიერთი წეს-ჩვეულების დრომოჭმულობას ააშკარავებს.