გურამ ფანჯიკიძე

guram fanjikidzde guram panjikidze biografia
გურამ ფანჯიკიძე დაიბადა 1933 წლის 22 აპრილს თბილისში. 1956 წელს დაამთავრა საქართველოს პოლიტექნიკური ინსტიტუტი. მუშაობდა რუსთავის მეტალურგიულ ქარხანაში, პოლიტექნიკურ ინსტიტუტში. პარალელურად, იყო გაზეთ „ლენინელის“ რედაქტორი. ლიტერატურული მოღვაწეობა დაიწყო 50-იანი წლების დამლევს. მისი პირველი მოთხრობები, „საღამო“, „რაშიდა“, „თოვლიანი დღე“ 1964 წელს გამოიცა. პირველი რომანი – „მეშვიდე ცა“ – ასევე „ცისკარში“ 1967 წელს გამოქვეყნდა და იმთავითვე დიდი რეზონანსი გამოიწვია საზოგადოებაში. ასევე ფართო გამოხმაურება მოჰყვა მწერლის მეორე როამანს – „თვალი პატიოსანი“, შემდგომ კი რომანებს – „აქტიური მზის წელიწადი“ (რომლისთვისაც შოთა რუსთაველის სახ. სახელმწიფო პრემია მიენიჭა) და „სპირალი“. გურამ ფანჯიკიძის კალამს აგრეათვე ეკუთვნის არაერთი პუბლიცისტური ნარკვევი, სამეცნიერო-პოპულარული სტატია და დოკუმენტური პროზის ნიმუში. სხვადასხვა პერიოდში გურამ ფანჯიკიძე რედაქტორობდა ლიტერატურულ გამოცემებს: ალმანახ „განთიადს“, ჟურნალ „ცისკარს“; 1979 წლიდან გამომცემლობა „საბჭოთა საქართველოს“ დირექტორი გახლდათ. იყო მისივე ნაწარმოებების მიხედვით გადაღებული ფილმების – „ლევან ხიდაშელი“, „თვალი პატიოსანი“ და „სპირალი“ – სცენარის ავტორი.
გურამ ფანჯიკიძე მოულოდნელად გარდაიცვალა 1997 წელს. დაკრძალულია მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში.


ივანე თარბა

ivane tarba biografia
აფხაზი ავტორი . დაიბადა სოფელ ბესლახუბაში (ოჩამჩირის რაიონი). დაამთავრა სოხუმის ა.მ. გორკის სახელობის პედაგოგიური ინსტიტუტი (1948). 1953-54 წლებში იყო აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლების მინისტრი.

1958 წლიდან აფხაზეთის მწერალთა კავშირის თავმჯდომარეა. პირველი ლექსი 1937 წელს გამოაქვეყნა, ხოლო პირველი კრებული 1949 წ. ლექსებისა და პოემების სხვა კრებულებია: „ორი ზღვა“, „ლექსები და პოემები“, „აფხაზეთო ჩემო“, „მთიდან მთამდე“, „ლექსები“, „შუადღის გზებზე“, „სიმღერიდან სიმღერამდე“, ი. თარბას ეკუთვნის რომანები „ცნობილი კაცი“ და „მზე ჩვენთან იღვიძებს“.


გიორგი კახიძე (ბუნდოვანი)

giorgi kaxidze bundovani
გიორგი კახიძე (ბუნდოვანი) დაიბადა ქ. თბილისში 1969 წლის 12 აპრილს (როგორც ერთი წიგნის ეპილოგში წერს – “12 აპრილს გაგარინთან ერთად გავფრინდი კოსმოსში და იქ დავწერე პირველი ლექსი”).

1993 წელს დაამთავრა სულხან-საბა ორბელიანის სახელობის თბილისის სახელმწიფო პედაგოგიური უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. მუშაობდა თბილისის პედაგოგიური უნივერსიტეტის მარნეულის ფილიალის რექტორის რეფერენტად.
1988 წელს მემორიალური დაფა აღმართა ტერენტი გრანელის ძველ, პეტრე-პავლეს სასაფლაოზე, რითაც შეინარჩუნა დიდი პოეტის ყოფილი საფლავი, საიდანაც იგი გადასვენებული იყო 1987 წელს დიდუბის პანთეონში. იმ წლების გახსენებისას გიორგი წერს: “ეს იყო 80-იანი წლების პირველი ნახევარი… გადავწყვიტე, რომ ტერენტი გრანელის საფლავი მომეძებნა. მოვძებნე მისი საფლავი პეტრე-პავლეს სასაფლაოზე, რომელიც ნაგვით იყო დაფარული. ამის მერე მე 6 წლის განმავლობაში საფლავს ვპატრონობდი, დავდიოდი იქ რეგულარულად, ღამეებიც გამითენებია. 1987 წელს, მწერალთა კავშირმა განიზრახა ტერენტი გრანელის ნეშტის გადასვენება მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა დიდუბის პანთეონში, რამაც ჩემში დიდი პროტესტი გამოიწვია. მიმაჩნდა, რომ, თუ ტერენტი გრანელის სადმე გადასვენება უნდოდათ, უნდა გადაესვენებინათ გალაკტიონ ტაბიძის გვერდით მთაწმინდაზე და არა დიდუბის პანთეონში… დავიწყეთ მორიგეობა ტერენტი გრანელის საფლავზე, დილიდან ღამემდე… ყველანაირ ინსტანციას მივმართეთ, მაგრამ რა თქმა უნდა ყოველგვარი ცდა უშედეგო აღმოჩნდა…” ბოლოს ტერენტის საფლავის ქვა სახლში წამოიღო და ლოგინთან ჰქონდა აყუდებული… პოეტს ბევრი ლექსი აქვს ტერენტიზე მიძღვნილი. პოეტური კრებული “ანტიყოფის მანიფესტი” იხსნება გრანელზე მიძღვნილი ორი ლექსით.

გიორგი ბუნდოვანი 90-იანი წლების დასაწყისიდან გამოჩნდა ახალ ქართულ პოეზიაში და ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მონაწილე გახდა მისი წამყვანი ტენდენციების შექმნაში. გიორგი ბუნდოვანი იყო მარგო კორობლიოვას სახელობის პერფომანსის თეატრის დირექტორი, რომელიც 1994 წელს დაარსა მულტიმედია არტისტმა და პოეტმა დავით ჩიხლაძემ. თეატრმა იარსება 1998 წლამდე. იგი და მისი მეგობარი რთველიაშვილი არიან პოეზიის ორდენის “ქრონოფაგები”-ს (დროის მშთანთქმელები) ინიციატორები და დამაარსებლები. მისი ნაწარმოებები შესულია “თანამედროვე ქართველ პოეტთა ანთოლოგიებში”. გიორგი ბუნდოვანი განეკუთვნება ლიტერატურაში 90-იანელთა ცნობილ თაობად მონათლულ ხელოვანთა რიცხვს. იგი 90-იანი წლების დასაწყისიდან თავის მეგობარ თანამოაზრე პოეტებთან ერთად დღემდეც აქტიურად იბეჭდება სხვადასხვა ლიტერატურულ პერიოდულ გამოცემებში. არის აგრეთვე მრავალი ლიტერატურული საღამოს ავტორი და ინიციატორი. მუშაობს ძირითადად ავანგარდისტული პოეზიის ჟანრში. იგი დღესაც მონაწილეობას აგრძელებს მრავალ არტ-აქციაში, ანდერგრაუნდულ სეიშენებსა თუ საგამოფენო პოეზიის აქტებში, ჰეპენინგებსა და ინდივიდუალურ თუ ჯგუფურ პერფორმანსებში. გიორგი ბუნდოვანი არ განეკუთვნება ფართოდ რეკლამირებად ხელოვანთა რიცხვს. მისი სამოქმედო არტ-არეალი ძირითადად არის ანდერგრაუნდში.
“ჭეშმარიტი პოეზია – არ იყიდება! ჭეშმარიტი მხატვრობა – მუზეუმებშია! ჭეშმარიტი მუსიკა – ღმერთების ჰიმნია! უკომპრომისო პოეზია – სულის მდგომარეობაა! ნამდვილი პოეზია – ღმერთის მდგომარეობაა! – ღმერთის და სულის მდგომარეობას, ვერ იყიდი! ხელოვანნო, ნუ იქნებით დაკვეთილი, საკარო ხელოვნების მოტრფიალენი! შემოქმედნო, იყავით ჭეშმარიტი ხელოვნების ერთგულნი! ხალხნო, გიყვარდეთ ერთმანეთი, იყავით ურთიერთმიმტევებელნი და ხელოვნება გადაარჩენს საქართველოს!!! “

ჰყავს მეუღლე მარიკა ჟორჟოლიანი (პოეტი, ფილოსოფოსი) და შვილები.

გამოცემული წიგნების სია:

ქრონოფაგები;
ანომალიური პოეზია
სიწყნარის დაკანონება;
ათვლის წერტილი;
ანტიყოფის მანიფესტი.


ალექსანდრე ბარამიძე (ლიტერატურათმცოდნე)

aleqsandre baramidze literaturatmcodne
ალექსანდრე გიორგის ძე ბარამიძე (დ. 27 მარტი/9 აპრილი, 1902, სოფ. ჯუნჯუათი, ახლანდელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი ― გ. 30 დეკემბერი, 1994, თბილისი), ქართველი ლიტერატურათმცოდნე. ფილოლოგიის მეცნიერების დოქტორი (1936), პროფესორი, საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის აკადემიკოსი (1960), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1966).

1925 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტის სიტყვიერების განყოფილება. 1962-1970 წლებში იყო თსუ-ის ძველი ქართული ლიტერატურის ისტორიის კათედრის გამგე, 1966 წლიდან - საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის დირექტორი. მეცნიერული მოღვაწეობა დაიწყო 1925 წლიდან. მისი კვლევის ობიექტი იყო უპირატესად XI-XVIII საუკუნეების ქართული საერო მწერლობა. მნიშვნელოვანი გამოკვლევები მიუძღვნა შოთა რუსთაველს, ჩახრუხაძეს, შავთელს, თეიმურაზ I-ს, სულხან-საბა ორბელიანს, დავით გურამიშვილს, ბესიკსა და სხვებს. ერთ-ერთმა პირველმა გაარკვია "ამირანდარეჯანიანის" ორიგინალურობის საკითხი, "რუსუდანიანის" ლიტერატურული წყაროები. იკვლევდა ქართულ-სპარსულ ლიტერატურულ ურთიერთობებს. წვლილი მიუძღვის "ვისრამიანის" ქართული თარგმანისა და "შაჰ–ნამეს" ქართული ვერსიების თავისებურებათა გარკვევაში. დაწერილი აქვს ფუნდამენტური ნაშრომი "ქილილა და დამანას" ქართული ვერსიების შესახებ. მონოგრაფიული სისრულით გამოირჩევა მისი ნაშრომი "შოთა რუსთაველი და მისი პოემა" (1966). აკადემიკოს კ. კეკელიძესთან ერთად ავტორია ძველი ქართული მწერლობის ისტორიის სრული კურსისა. დაჯილდოებულია ლენინის ორდენით, "საპატიო ნიშნის" ორდენით და მედლებით. მიღებული აქვს ი. ჯავახიშვილის, კ. კეკელიძისა და ი. ჭავჭავაძის სახელობის პრემიები. დაკრძალულია დიდუბის პანთეონში.


გურამ ასათიანი (ლიტერატურათმცოდნე)

guram asatiani literaturatamcodne
გურამ ლევანის ძე ასათიანი (დ. 12 აგვისტო, 1928, თბილისი ― გ. 28 ივნისი, 1982, იქვე), ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი.

დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი. 1955 წლიდან ქართულ და რუსულ პრესაში იბეჭდებოდა ასათიანის კრიტიკული წერილები თანამედროვე ლიტერატურის აქტუალურ პრობლემებზე. მასვე ეკუთვნის ნ. ბარათაშვილის შემოქმედებისადმი მიძღვნილი მონოგრაფიული გამოკვლევა და გ. ტაბიძის, ტ. ტაბიძის, პ. იაშვილის, გ.ლეონიძის, ს. ჩიქოვანის, ი. აბაშიძის, გ. რჩეულიშვილის ლიტერატურული პორტრეტები. 1965 წლიდან 1980 წლამდე ხელმძღვანელობდა შ. რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტის XIX საუკუნის ქართული ლიტერატურის განყოფილებას. იყო სსრკ მწერალთა კავშირის კრიტიკის საბჭოს წევრი.


ბონდო არველაძე (ლიტერატურათმცოდნე)

bondo arveladze - literaturatmcodne
ბონდო ვალერიანის ძე არველაძე (დ. 23 მაისი, 1932, თბილისი), ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, არმენისტი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1980).
1956 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტი სომხური ფილოლოგიის განხრით. ეწეოდა ჟურნალისტურ საქმიანობას. მისი შრომები, რომლებიც ძირითადად ეძღვნება ქართულ-სომხურ ლიტერატურულ-კულტურულ ურთიერთობას, გამოქვეყნებულია ქართულ, რუსულ და სომხურ ენებზე. არველაძის წიგნებიდან აღსანიშნავია: „ქართულ-სომხური ლიტერატურული ურთიერთობის ისტორიიდან“ (1967), „ნარკვევები XX საუკუნის ქართულ-სომხური ლიტერატურული ურთიერთობის ისტორიიდან“ (1969), „ოვანეს თუმანიანი და საქართველო“ (1969), „მეგობრობის ნათელი ფურცლები“ (1976), „ეღიშე ჩარენცი და საქართველო“ (1977), „იოსებ გრიშაშვილის პოეტური სამყარო“ (1976, თანაავტორი რ. კუსრაშვილი), „ქართულ-სომხური ლიტერატურული ურთიერთობანი XIX-XX საუკუნეებში“ (ქართული საზოგადოებისა და ხ. აბოვიანის, გ. სუნდუკიანის, ჰ. თუმანიანის შემოქმედება, 1978), „ვაჰან ტერიანი“ (1985), „ძმობის ჩუქურთმა“ (ი. გრიშაშვილი და მოძმე ხალხთა მწერლობა, 1987), „საიათნოვა“ (1988) და სხვა.


გიორგი აბზიანიძე (ლიტერატურათმცოდნე)

giorgi abzianidze literaturatmcodne
გიორგი ნიკოლოზის ძე აბზიანიძე (დ. 23 მაისი, 1907, ქუთაისი ― გ. 6 აპრილი, 1976, თბილისი), ქართველი ლიტერატურათმცოდნე და პედაგოგი, საქართველოს მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწ[right][/right]ე (1969), ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1964), პროფესორი (1965).

დაიბადა ცნობილი პედაგოგის ოჯახში. დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის (თსუ) ფილოლოგიის ფაკულტეტი (1929). 1935 წლიდან მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტში და თსუ-ში. იკვლევდა უმთავრესად XIX საუკუნის ქართული ლიტერატურისა და საზოგადოებრივი აზროვნების საკითხებს. აბზიანიძის მნიშვნელოვანი ნაშრომებია: "ქართველი კლასიკოსები" (1950), "ნარკვევები XIX საუკუნის ქართული საზოგადოებრივი აზრის ისტორიიდან" (1959); მონოგრაფები: "აკაკი წერეთელი. ცხოვრება და შემოქმედება" (რუსულ ენაზე, 1940; ქართულ ენაზე, 1960), "ნიკოლოზ ბარათაშვილი" (1955) და სხვა. აბზიანიძის რედაქტორობით გამოვიდა ა. წერეთლის თხზულებათა აკადემიური გამოცემა. იყო "ქართული ლიტერატურის ისტორიის" ექვსტომეულის თანაავტორი და თანარედაქტორი.


მიხეილ ჩიქოვანი (ლიტერატურათმცოდნე)

mixeil chiqovani literaturatmcodne
ჩიქოვანი მიხეილი იასონის ძე ( დ. 25 მარტი 1909, სოფ.ცხუკუშერი, ლეჩხუმის ყოფილი მაზრა, - გ. 24 ოქტომბერი 1983, თბილისი ), ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ფოლკლორისტი, ქართული ფოლკლორის პოპულარიზატორი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1947), პროფესორი (1950), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1961), საქართველოს სახელმწიფო პრემიის ლაურეატი (1987), ნარატიული ფოლკლორის საერთაშორისო სამეცნიერო საზოგადოების წევრი (1972).
1932 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. 1933 წელს ნიკო მარის რეკომენდაციით ჩაირიცხა ასპირანტურაში და მივლინებული იქნა პეტერბურგში, ენისა და აზროვნების ინსტიტუტში. 1936-1983 წლებში ხელმძღვანელობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის შოთა რუსთაველის სახ. ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტის ფოლკლორის განყოფილებას და არქივს, ეწეოდა ინტენსიურ სამეცნიერო-კვლევით, საექსპედიციო-შემკრებლობით, საგამომცემლო და პედაგოგიურ საქმიანობას.
იკვლევდა ზოგადი და კერძო ფოლკლორისტიკისა და ლიტერატურულ-ფოლკლორულ ურთიერთობათა პრობლემებს („ხალხური ვეფხისტყაოსანი“, 1936-37; „საქართველოს სამეფო კარის მგოსნები“, 1949; „იაკობ გოგებაშვილი და ზეპირსიტყვიერება“, 1950; „დავით გურამიშვილი და ხალხური პოეზია“, 1955; „ვაჟა-ფშაველა და ხალხური პოეზია“, 1956; „აკაკი წერეთელი და ხალხური სიტყვიერება“, 1958; „სულხან-საბა ორბელიანი და ხალხური შემოქმედება“, 1959; „შოთა რუსთაველი და ქართული ფოლკლორი“, 1966; „ილია ჭავჭავაძე და ხალხური შემოქმედება“, 1989), ქართულ ეპოსს („მიჯაჭვული ამირანი“, 1947; „ეთერიანი“, 1954; „ქართული ეპოსი“, I-II, 1959-65; „ამირანის თქმულება“, 1961) და მითოლოგიას („ბერძნული და ქართული მითოლოგიის საკითხები“, 1971), ფოლკლორის თეორიის საკითხებს („ხალხური შემოქმედების ისტორიისა და თეორიის საკითხები“, 1986); ავტორია სახელმძღვანელოებისა („ქართული ფოლკლორი“,1946; „ქართული ხალხური სიტყვიერების ისტორია“, 1952, 1956, 1975).
იგი არის „ქართული ხალხური პოეზიის“ ( I-XII, 1972-84) კორპუსის გამოცემის ინიციატორი, შემდგენელი და მთავარი რედაქტორი. მისი რედაქტორობით გამოქვეყნდა „ქართული ფოლკლორის სერია“, (I-IV, 1936-40), პეტრე უმიკაშვილის „ხალხური სიტყვიერება“ ( I-IV, 1964), თედო რაზიკაშვილის მიერ ფშავში და თუშეთში შეკრებილი ლექსები ( 1953 ), ქართლ-კახეთში და ფშავში შეკრებილი ზღაპრები (I-1951, II-1952), კათოლიკე მისიონერის ბერნარდო ნეაპოლიტანელის მიერ XVII საუკუნეში ჩაწერილი ქართული ზღაპრების კოლექცია (1961), „ხალხური სიტყვიერება“ ( I-V, 1950-1956), „ხალხური სიბრძნე“ ( I-V ,1963-65), „ქართული ფოლკლორი. მასალები და გამოკვლევები“ (I-XIII, 1964-83), „ქართული ფოლკლორის ლექსიკონი“ ( I-II, 1974-75), ვაჟა-ფშაველას (I-X, 1960-64) და ვასილ ბარნოვის (I-X,1961-64) თხზულებათა ტომეულები და სხვა. დაიწყო „ქართული ხალხური პროზის“ ოცტომიანი კორპუსის გამოსაცემად მომზადება, რომლის პირველი ხუთი ტომი თავად შედგინა.
მისი გამოკვლევები და შედგენილ-რედაქტირებული ქართული ფოლკლორის კრებულები თარგმნილია რუსულ, ინგლისურ, გერმანულ, ფრანგულ, უნგრულ, ჩეხურ და ბულგარულ ენებზე (Грузинские народные сказки,Тб.,1939,1954,1956,1971,1986; Амираниани,Тб.,1960; Сказания и легенды,Тб.,1963; Народный грузинский эпос о прикованном Амирани, М.,1966 ; Народный юмор: притчи, сказки,Тб.,1967; Грузинские народные сказки и мифы,Тб.,1985; Gruzinske Narodni Pohadky, Praha,1949; Грузински народни приказки, София, 1957,1975; Die Zauberkappe: Georgische Marchen, Berlin,1957, 1959, 1963; The Theme of Youth Seeking Immortality in Ancient Folklore and Literature, M.,1963; L’Epopee Populaire Georgienne D’Amirani Enchaine (Elements Non-Iranienes Dans la Culture Persane Antique), Bedi Karthlisa, Revue de Kartvelologie.Etudes Georgiennes et Caucasiennes (BKRK), vol.XXIII-XXIV, Paris, 1967; Rapports Entre le Mythe Prometheen Grec et la Legende Ibero-Colchidinne D’Amirani, Enchaine a un Sommet du Caucase, BKRK, vol.XXVII, Paris, 1970; About the Problem of Typological Similarities between Three Mediaeval Novels - "Tristran and Isolde","Abessalom and Eteri" and "Vis and Ramin", VIII International Congress of Anthropological and Ethnological Sciences,Tokyo,1968; Coincidences Dans les Folklores Iberiques (Georgien et Espagnol), BKRK, vol. XXIX-XXX, Paris, 1972; Ancient Colchic and Iberian Mythological Characters in Georgian Poetic Folklore, IX International Congress of Anthropological and Ethnological Sciences, Chicago,1973; Tendency of Extention of Stracture in Fairy Tales, VI Congress of the International Society for Folk-Narrative Reserch, Helsinki, 1974; Das Buch von Helden Amirani, ein Altgeorgischer Sagenkreis, bearb. und mit einem Essay "Amirani u. Prometheus" von Micheil Tschikowani. Aus dem Georg. übers. Von Heinz Fähnrich, Gustav-Kiepenheuer-Bücherei, Leipzig and Weimar,1978; Die Georgische Folklore der Vorliterarischen Period, Georgica : Zeitschrift für Kultur, Sprache und Geschichte Georgiens und Kaukasiens, vol.IV, Jena-Tbilisi, 1981; Georgian Folk Tales, Tb.,1999, 2007; Maximus the Confessor in Georgian Legends from the Seventh and Eighth Centuries, in Maximus the Confessor and Georgia, Iberica Caucasica, vol. III, London, 2009 და სხვ.).
ხელმძღვანელობდა საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ფოლკლორის საკოორდინაციო საბჭოს, იყო საქართველოს ისტორიის, არქეოლოგიის, ეთნოგრაფიისა და ფოლკლორის სამეცნიერო საზოგადოების ვიცე-პრეზიდენტი.


ნოდარ კაკაბაძე (ლიტერატურათმცოდნე)

nodar kakabadze literaturatmcodne
ნოდარ მეთოდეს ძე კაკაბაძე (დ. 24 იანვარი, 1924, თბილისი - გ. ..., 2007, იქვე), ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, გერმანისტი და პედაგოგი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1968), პროფესორი (1971). ეკუთვნის ნაშრომები ქართულ-გერმანულ ლიტერატურულ ურთიერთობათა საკითხებზე ("კავკასია და საქართველო გერმანულ ლიტერატურაში", 1963, თანაავტორი ნ. რუხაძე; "საქართველოს რეცეფცია გდრ-ის ლიტერატურაში", 1978; "ფიქრები საქართველოს შესახებ", 1979, რუსულ ენაზე; "შოთა რუსთაველი და ვოლფრამ ფონ ეშენბახი", 1980, გერმანულ ენაზე და სხვა). იკვლევს ჰაინრიხ მანისა და თომას მანის შემოქმედებას ("ჰაინრიხ მანის ცხოვრება და შემოქმედება", 1956; "თომას მანი", 1967; "თომას მანი და ნიცშე", 1971, რუსულ ენაზე; "თომას მანი და დოსტოევსკი", 1976, ქართულ, რუსულ და გერმანულ ენებზე; "თომას მანის რომანების ძირითადი თავისებურებანი", 1978, გერმანულ ენაზე და სხვა). ეკუთვნის აგრეთვე "ნარკვევები XX საუკუნის გერმანული ლიტერატურიდან" (1964), "პორტრეტები და სილუეტები" (1973) და სხვა. ქართულ ენაზე თარგმნა ანა ზეგერსის, ერვინ შტრიტმატერის, ფრანც კაფკას, ნელი ზაქსის, ინგებორგ ბახმანისა და სხვათა ნაწარმოებები.
დაკრძალულია თბილისში, საბურთალოს საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.


გაიოზ იმედაშვილი (ლიტერატურათმცოდნე)

gaioz imedashvili literaturatmcodne
გაიოზ იოსების ძე იმედაშვილი (დ. 11 თებერვალი, 1906, სოფელი ხაშმი, ახლანდელი საგარეჯოს რაიონი) — ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1961), მეცნიერების დამსახურებული მოღვაწე (1969).

1929 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სიბრძნისმეტყველების ფაკულტეტი. 1935 წლიდან მუშაობდა შოთა რუსთაველის სახელობის ქართული ლიტერატურის ისტორიის ინსტიტუტში. იმედაშვილის კვლევის საგანი ძველი ქართული საერო და სასულიერო მწერლობის, უპირატესად ვეფხისტყაოსნის პოეტიკისა და სტილის საკითხებია. მის წიგნში „რუსთველოლოგია“ (1941) ისტორიულ-კრიტიკულ მიმოხილვასთან ერთად შეჯამებულია კვლევის ძირითადი ისტორიული ეტაპები და უმთავრესი პრობლემატიკა. იმედაშვილის ფუნდამენტური ნაშრომი „რუსთველოლოგიური ლიტერატურა“ (1957) შეიცავს 1712-1956 წლების ბიბლიოგრაფიულ ანოტაციებს. მისი მუშაობის შედეგები განზოგადებულია გამოკვლევაში „ვეფხისტყაოსანი და ქართული კულტურა“ (1968). აღსანიშნავია იმედაშვილის მონოგრაფიები: „ქართული საგალობლის პოეტიკის საკითხები“ (1960), „რაინდული რომანი ქართულ მწერლობაში“ (1965) და გამოკვლევები ძველ ქართულ ეპიკურ ძეგლებზე („ამირანდარეჯანიანი“, სეილანიანი, „სირინოზიანი“).


თამაზ ვასაძე (ლიტერატურათმცოდნე)

tamaz vasadze - literaturatmcodne
თამაზ ვასაძე - 1979 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი, 1982 წელს - თსუ–ის ასპირანტურა უახლესი (მე–20 საუკუნის) ქართული ლიტერატურის სპეციალობით. 1985 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე "ოთარ ჭილაძის პოეზია". არის ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი. 1984 წლიდან დღემდე მუშაობს ქართული ლიტერატურის ინსტიტუტში. 1999–2005 წლებში იყო განათლების სისტემის რეფორმირების პროექტის ("ილია ჭავჭავაძე") კონსულტანტი. არის სამეცნიერო ნაშრომების, ლიტერატურულ–კრიტიკული სტატიების და ესეების ავტორი, რომლებიც წარმოდგენილია მის წიგნებში: "სახეები და პრობლემები", "ფარული შინასამყარო", "ორგვარი ცნობიერება", "«ვეფხისტყაოსნის» მხატვრული კონცეფცია". შედგენილი აქვს "ქართული პროზის მცირე ანთოლოგია", "მე–20 საუკუნის ქართული მოთხრობის ანთოლოგია", კრებული "ქართველი მწერლების კომიკური და ტრაგიკომიკური მოთხრობები", "ქართული კრიტიკის სასკოლო ქრესტომათია" ორ ტომად. არის ქართული ენისა და ლიტერატურის მე–10, მე–11, მე–12 კლასების სახელმძღვანელოების ავტორი.
2008–2009 წლებში იყო თბილისის საკრებულოს ლიტერატურული კონკურსის – "გალას" ჟიურის წევრი.


გრიგოლ ხერხეულიძე (ლიტერატურათმცოდნე)

grigol xerxeulidze ( literaturatmcodne)
გრიგოლ (ქიცა) ხერხეულიძე (დ. 7 დეკემბერი, 1916, თბილისი – გ. 22 ოქტომბერი, 1974, თბილისი) — ლიტერატურათმცოდნე, კრიტიკოსი, ფილოლოგიის მეცნიერებათა დოქტორი (1973). 1946 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი. იკვლევდა უახლესი ქართული ლიტერატურის ისტორიას და ქართული პოეზიის აქტუალურ პრობლემებს. მისი ძირითადი ნაშრომებია: „გიორგი ლეონიძე“ (1959), „თანამედროვეობა და პოეზია“ (1965), „თანამედროვე ქართული პოეზია“ (1977) და სხვ.