სტურუა ლია - Sturua Lia



ლია დაიბადა 1939 წლის 15 მაისს, თბილისში. 1957 წელს დაამთავრა თბილისის 24-ე საშუალო სკოლა ოქროს მედალზე, ექიმების ოჯახში. მამამ საბუთები სამედიცინო ინსტიტუტში შეიტანა, მაგრამ ლიამ გამოიტანა და უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტზე შეიტანა. პოეტი იხსენებს: “ეს საქციელი იმ დროისთვის არნახული სითამამე და თვითნებობა იყო. ძალიან გამიბრაზდა მამა. როგორც ჩანს, საქართველოში, მეტ – ნაკლებად, ყოველთვის საჭირო იყო, თუნდაც მედალოსნისთვის "ხელის წაკვრა”, ნაცნობობა. მე, რა თქმა უნდა, ეს აზრადაც არ მომსვლია. მედალოსნების გასაუბრებაზე ენათმეცნიერ – პროფესორ ივანე გიგინეიშვილთან – მოვხვდი. მიუხედავად აბიტურიენტების გაფრთხილებისა, რომ იგი ძალიან მკაცრია, ბევრი ვისაუბრეთ მე და ბატონმა ვანომ. აშკარად შევატყვე სიმპათიური დამოკიდებულება ჩემ მიმართ. მერე თავისუფალი თემაც დავწერე და, კმაყოფილი, დავბრუნდი სახლში, მაგრამ მიღებულთა სიაში ჩემი სახელი არ აღმოჩნდა. ნაწყენი კი არა, გაოგნებული დავრჩი. მამაჩემი ზეიმობდა. რამდენიმე დღის მერე დამატებითი სია გამოქვეყნდა, სადაც ჩემი გვარიც იყო. ყველაფერი გაირკვა. თურმე, არავის არ ცხელოდა ,,უპატრონო” აბიტურიენტისთვის, ადგილები განაწილდა და გათავდა. ბატონ ვანო გიგინეიშვილს რომ არ ეთქვა: "ამ თემის დამწერს თუ არ მიიღებთ, ჩემი ფეხი აღარ იქნება მისაღებ გამოცდებზეო”, ჩემს მედლიან, თემიან, საკუთარი თავის რწმენიანად გარეთ ვრჩებოდი”.

სახელმწიფო უნივერსიტეტის დამთავრების შემდეგ ასპირანტურაში მოეწყო. 1974 წელს დაიცვა დისერტაცია თემაზე – ,,ფერის მხატვრული ფუნქცია გ. ტაბიძის პოეზიაში.” მუშაობდა უნივერსიტეტში – კითხულობდა ლექციებს, იმავდროულად, შოთა რუსთაველის სახელობის ლიტერატურის ინსტიტუტში – უფროს მეცნიერ-თანამშრომლად. 1999 წლიდან მუშაობს გ.ტაბიძის მუზეუმში ლიტერატურულ კონსულტანტად.

პირველი ლექსი პირველ კურსზე, უნივერსიტეტის პოეზიის საღამოზე წაიკითხა, სადაც ასეთი სტრიქონები იყო:

“რომ ფიროსმანს უყვარდა ცა და არაყი
და სხვა ყველაფერი ფეხებზე ეკიდა.”

ლია იხსენებს: “დარბაზი გაისუსა. არავითარი ტაში. წინა რიგებში მსხდარი პროფესორები და აკადემიკოსები მოღრუბლულნი იყვნენ. კი მივხვდი, რომ მეტი მომივიდა, მაგრამ რა მექნა, ახალგაზრდული წაკეკლუცება ძვირი დამიჯდა. ცეკას პლენუმზე, გაზეთებში არ ჩერდებოდა ჩემი ლანძღვა, ,,ქართველი ქალის კდემამოსილება შელახაო”. მამაჩემი ამბობდა: "ჩაგებარებინა სამედიცინოზე, ხომ აიცდენდი ამ სკანდალსო”. საწყალს, გაზეთის გადაშლის ეშინოდა. მერე, თავისუფალი ლექსის წერა რომ დავიწყე, ერთმა ცნობილმა სოცრეალისტმა მწერალმა მითხრა: "ახალგაზრდობას რყვნი შენი სტურუიზმებითო.” ახლაა ადვილი ამის გახსენება, მაშინ ძნელი და მძიმე იყო. მერე დაიწყო ცნობილი ლიტერატურული დებატები თავისუფალი და კონვენციური ლექსების შესახებ. ბოლოს, როდის – როდის, გამოიკვეთა აზრი, რომ ვერლიბრსაც აქვს არსებობის უფლება”.

პირველი წიგნი, ლექსების კრებული "ხეები ქალაქში”, გამოსცა 1962 წელს. გამოცემული აქვს 12-ზე მეტი ლექსების წიგნი, პროზაული – ,,ბედნიერი სიჩუმე”, "რძეში ჩავარდნილი ქვა” (შეგრძნებების რომანი). წერს ესეებს, წერილებს. მისი ლექსები თარგმნილია გერმანულ, ფრანგულ, ინგლისურ და ფინურ ენებზე. მიღებული აქვს სახელმწიფო და შოთა რუსთაველის სახელობის პრემიები.



Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.