თორნიკე ჭელიძე - ღამის შუქნიშანი

თორნიკე ჭელიძე - ღამის შუქნიშანი
tornike chelidze gamis shuqnishani
მიყვარხარ,
როგორც ჭაში ჩავარდნილ კაცს -
ზეცის ნაჭერი.

(მწვანე)

ახლა შენს არმოსვლებს არც ისე მარტივად
შევხედე და როგორც ჟირაფის კისერი,
ფიქრი დაგიხარე. ხერხემალს დაიმტვრევ
და ბლანტი სისხლი რომ გაჟონავს, ისე ვარ.
შუადღის სხეული ჩალურჯდა გვამივით -
დაღამდა. ასეთ დროს, მიყვარს გარეუბნის
ქუჩაში სახლიდან გამოსვლა გვიანი
მგზავრივით, უკან თუ რაიმე მაბრუნებს,
მით უფრო, როდესაც ქარები თიბავენ
წვიმას, მე გუბეში მივტოპავ ხეებთან
და ტანზე ისე მსურს შეგახო თითები,
პატარა ბავშვი რომ პირველ თოვლს ეხება.

(ყვითელი)

ქარმა ხშირად იცის ასე სიარული,
შენი მოლოდინის მსგავსად,
დამიჯერე,
რომ ეს უსახლკარო ბავშვის სურვილია,
ვინმემ დაუძახოს თბილი ფანჯრებიდან.
მე კი მღვიმეების კედლის ბიზონივით
დავრჩი სველ ქალაქში,
ჩემი ანარეკლი
მოჩანს გუბეში და წვიმის სეზონები
ისე გაიწელა, ჯოხით გადავრეკავ
ღრუბლებს შენი ციდან, სადღაც, დასავლეთით,
თბილი ქვეყნებისკენ.
დრო კი მონოტონურ
წუთებს მიაბიჯებს.
წვიმს და დასველება
მინდა მიწასავით,
ისე მენატრები.


(წითელი)

ეს დღე იქნება გამოჭრილი,
ყალბი პიასტრი,
თუ არ მოხვალ და მხარზე დაღლილ სულს არ მომადებ.
შენს ტანს შევხედე,
რომ თვალები შემომემტვრია
და შემდეგ, როგორც მწყურვალს - წყალი,
ისე მომინდი.
ქვას ჩაეზრდება პურის თუნდაც ერთი მარცვალი,
ამ სიყვარულით,
ახლა რომ გწერ.
ვტოვებ ხელკავებს
წინათგრძნობასთან -
დაბრუნდები, ან შენს სანაცვლოდ
მოვლენ ჩიტები და სველ ღამეს ამიკენკავენ.


თორნიკე ჭელიძე - მეშვიდე დღე

თორნიკე ჭელიძე - მეშვიდე დღე
tornike chelidze meshvide dge
ისე ჩვეულებრივი საღამოა,
როგორც გუშინ იყო.
ატარებ სამი ზომით დიდ ფეხსაცმელს.
შენს თავს ბაღში ასეირნებ და
მიტოვებული სახლივით ხარ ჩაკეტილი.
ერიდები ჭრილობებს,
რომ არ დაკარგო თუნდაც წვეთი
სისხლი - გენეტიკა.
სკამზე ჯდები და ამოგაქვს თვალები სულიდან.
მუხლამდე ჩახსნილი კაბასავით იცვამენ
ხეები ნიავს,
მზე ცაზე არის მიხატული,
ღრუბლის საშლელი არ ჩანს.
დასიცხული მეზობლები ლუდს სვამენ
და ოფლში იხარშებიან.
გინდა მიწაზე დააფურთხო,
მაგრამ გახსენდება, რომ
იქ ახლა მამა წევს.
იგონებ, ხშირად გკოცნიდა შუბლზე,
მერე თავს იმართლებდა,
თითქოს მოეჩვენა სიცხე თუ გქონდა
და გასასინჯად იქცეოდა ასე.
იღიმი და ნერვიულად ისწორებ თმას.
საკუთარ სხეულზე ხორცის ჭამას
ფრჩხილებიდან იწყებ.
ცდილობ, ისწავლო ემოციის მოთოკვა
და ხვდები -
ამ მხრივ სრულიად უნიჭო ხარ.
შვიდი დღეა, პურის ნამცეცები მიგაქვს პეშვით
და მტრედებს უყრი.
ბოლოს...
ადიხარ კიბეზე.
(დარეკავ და გაგეღება)
თითქმის პირზე იფარებ ხელს,
რომ არ წამოგცდეს:
- დე, მამა არ მოსულა?!.


თორნიკე ჭელიძე - ჰიათ ელმაბქა

თორნიკე ჭელიძე - ჰიათ ელმაბქა
tornike chelidze hait elmabqa
”იხარე, შვილო აბრაჰამ, რამეთუ მოვა დრო და
შვილები თავიანთ კერას დაუბრუნდებიან.”
შეხინა

შენ მაინც იყო დასაშვები,
თორემ როგორ დავიჯერებ ცხოვრებას,
რომელიც თუ არის, მხოლოდ პეპლის ფრთის დაქნევა,
სხვა არაფერი,
და ისიც მაშინ, როცა არ მაქვს საჭერი ბადე.

იქამდე მისასვლელი ყველა გზა დამავიწყდა,
ან იქნებ დავივიწყე,
შესაძლოა, როგორც ტბას - მდინარეები,
არ უერთდება ქუჩები სასაფლაოს.
მოვალეობის გამო, თორემ უკეთესია სახლში დარჩენა
და, ყველა ღამით, კოშმარები,
რომ ჯერ იყო, საჭრელ ბარებად,
საფლავის მიწაში ხელები გავურიე
და ფესვებივით გაჩნდნენ თითები,
ამოწოვეს შენი მონატრება.

ხოლო ცხადში, როდესაც წავიდა ყველა ობობა და ტარაკანა,
მივხვდით, რომ გვშიოდა და გვწყუროდა.
წყალი კი არ შეუდგა ჩვენს სიზმრებს, ძილშიც ვტიროდით
მაშინ, როცა მიტოვებული სახლის კარივით ჭრიალებდნენ ღამეები.
ჩვენ, როგორც გოდების კედელში - ლურსმნებს, ქაღალდებს,
დაბზარულ სულში ყრუ ტკივილს ვტოვებდით,
რადგან ცაში ვეღარ ადიოდნენ დედაჩემის სველი ლოცვები
და ნესტად რჩებოდნენ იმ ოთახებში,
სადაც ახლა გულაღმა ვაგდივარ და ტანით გინახავ,
როგორც ზღვას - ნიჟარა,
ეს კი ნიშნავს, რომ ისევ მოიქცევი ჩვენამდე.


თორნიკე ჭელიძე - ჭრელი გველი

თორნიკე ჭელიძე - ჭრელი გველი
tornike chelidze chreli gveli
სიცოცხლე მშვიდი მდინარეა,
გასდევს მოედანს,
ჩემი თვალები ამ მდინარის მშრალი ქვებია
და ისე გგრძნობენ,
მზერას ძველი ხავსი მოედო
და შენ გარეშე
სხვა კადრები ისე ქრებიან,
დილით ნანახი სიზმარივით.
მოჩანს (მიწამე),
ხიდის ორ მხარეს, ნაივურად ნახატი შარა...
მე როლს ვთამაშობ ჩემი თავის,
ვგავარ მიწაყრილს,
ვასრულებ ყოფნას სულს და შეცვლილ სხეულებს შორის,
ჭრელი გველივით...
დასავლეთში, თითქოს კანზასში
ხეზე დავკიდე, ტყავის ქამრით, მთელი ცხოვრება
და მზემ, ძვლებამდე, გაცრეცილი კანი გააშრო.
ცაში ღრუბლები გადადიან მკვდარი ცხვრებივით.
ვმდუმარებ შენზე...
წვიმებია, ქარმა წამიღო,
ვფანტავ ჩემს თვალებს მდინარეში, სადაფებივით,
დგას მარტოობა - უშენობის ბოლო პარმაღი,
მოდი, მზის შუქზე ამიტანე სარდაფებიდან.


თორნიკე ჭელიძე - წრის პოეზია

თორნიკე ჭელიძე - წრის პოეზია
tornike chelidzewris poezia
”ჩემ წინ ისეთი აღმართია, რომ შეიძლება
სულ ბოლომდე წამოიმართოს
და ჩამეხვიოს ქუჩისპირა ხეების ჩრდილით”. -

ვეღარ მოვეშვი უსარგებლო ლექსების წერას,
უსარგებლო - აქამდე, თორემ
მომტანია რაღაც ხიფათის,
ტკივილის, განცდის
და მე, როგორც ბავშვი - ჯემის ქილაში,
ჩემს ტკბილ წარსულში ხელს ვაფათურებ.

მიკვირს ოჯახიც და სიყვარულიც,
რადგან მხოლოდ სიცოცხლე მაქვს გენეტიკურად.
დანარჩენი კი მივიღე, ან დავიმსახურე,
როგორც ჯილდო, როგორც სასჯელი,
მივიღე, ან დავიმსახურე

და ამ ყოფაში
შენ ხარ სიბნელე,
ყველა შუქზე თავისთავადი.


თორნიკე ჭელიძე - ეშმაკის ბორბალი

თორნიკე ჭელიძე - ეშმაკის ბორბალი
tornike chelidze eshmakis borbali
შენ ახლა რაღაც შეცვლილი და მაინც ბავშვური
სახით, იერით, ხასიათით აყევი კიბეს
და იღიმოდი ცხოვრებაზე, რაც შეიძლება
სულაც არ არის სასაცილო. რადგან ჯერ მკვდრებით,
ჩვენივე მკვდრებით გადავსებულ ქალაქში ვხარობთ,
ჩვენი გვამებით დამძიმებულ სახლებში გვძინავს,
უკვე არსაით დაუბერავს - ვჩურჩულებთ - ქარი.
თავისებური პრეზიდენტი, პარტია, ნინა -
უტიციანოდ, დაგვრჩა გზები, ტურიზმი, რუქა -
აფხაზეთის და სამაჩაბლოს გარეშე, კიდევ
დაგვრჩა სტალინი, რამდენიმე თაობის უკან,
და მის ხსოვნაზე ცვილის ბოლო იმედებს ჰკიდებს
რამოდენიმე წინაპარი. ბოლოს კი იყო
შიმშილით მკვდარი რვა წლის ბავშვი სახლისკენ გზაში,
დღეს ჩვენ, მიწიდან, თვალებს ისევ ზეცისკენ ვრიყავთ,
რომ მივაწვდინოთ შეძახილი (საუფლო): ”ვაშა”!
და ამ დროს სისხლის მდინარებას, შენი ტანიდან,
რაღა აკლია, გაიტანოს ძვლები - მორები?!.
ახლა, როდესაც დღეებიც კი აღარ გადიან
და საკუთარ თავს ზედმიწევნით იმეორებენ.


თორნიკე ჭელიძე - კრავის ბალადა

თორნიკე ჭელიძე - კრავის ბალადა
tornike chelidze me xshirad vambob
რკონი,
ნიავი...
მზის სხივებმა მტვრის – დროის ხაზი
ტაძრის ქვიან ტანში გამოჭრეს
(ისმოდა ლოცვა – ყელგაღადრულ კრავთა ბალადა).
მე მომეჩვენა,
დიდი ხნის წინ ნაწერ ფრესკაზე
იდგა მარიამ...
და ჩვილ ქრისტეს, როგორც ნაოჭებს,
სახეზე
კედლის წარსულ ბზარებს ვერ უმალავდა.


თორნიკე ჭელიძე - ქაღალდის მტრედი

თორნიკე ჭელიძე - ქაღალდის მტრედი
tornike chelidze qagaldis mtredi
მრავალი რამე ხდება ჩემთან, უკვე იმდენად
აღუნუსხავი, შემიძლია დიდხანს გავერთო
და ისღა ვწერო, დღეებს როგორ მშვიდად მიდენის
ერთფეროვანი ღამეები, კვირა, საათი,
ან ყველა დილას სამსახურში რომ ვიგვიანებ,
მზეზე ადრე კი დედაჩემის მზერა ფანჯრიდან
მოცოცავს ტანზე და ჩამოხრილ მხრებზე მადგება
და მწვავს. ასეთი ცხოვრებაა გამოჯავრება
დამხრჩვალი კატის, ნაპირთან რომ სველი აგდია
და შემდეგ ვიღაც ფეხს მიარტყამს და წყალში ისვრის,
წყალი კი უკან გამორიყავს, ისევ იგივე.
თბილისში დარჩა აქციები, პროტესტის კერა -
მეტროსადგური რუსთაველი, ან პარლამენტის
ტერიტორია (მიმდებარე), ხალხის მსვლელობა
ყველა ქუჩიდან - სამებამდე, რომ მიიტევონ
შეცოდებანი თავიანთი. საუბედუროდ,
პირი არ უჩანს დასრულებას ჩემი არაფრის.
ბედს რაღაც მძაფრი დაჟინებით ვეთამაშები
და ბოლოს ალბათ საკუთარი ძვლები დამფარავს,
ტანიდან გარეთ გამოყრილი, გამოსაშრობად.

როგორ მინდოდა, თუმცა ჯერაც ვერსად გავედი
ამ ქალაქიდან, ვისთვის როგორ, ალბათ ასეა,
სასაცილოა ბევრისათვის ეს უიმედო
და დოგმატური (მათი დასკვნით) ჩემი აზრები,
თუმცა ჯანდაბის გზა ჰქონია დოგმებს, იმედებს,
რაც ჩვენს გარეშეც იარსებებს, როგორც უცვლელი
ჭეშმარიტება. ჩემიდან კი ვინც შორს წავიდა
მხოლოდ თვალი თუ გავაყოლე, ვერ გავაცილე
დამტვრეულ ცაში, ვეღარსაით, ის, ვინც აქამდე
გამოიტანა ჩემი სისხლი და ამ ძარღვებში
გაუშვა, მე კი ვამბობდი რომ საქანელაა
მთელი ეს ყოფა, ან არყოფნა, კვლევა - ძიება
საქანელაა და ერთხელაც მოწყდება ხიდან
და იმ ძველ დღეებს დაგვიტოვებს ჩვენ რომ აქამდე
ვფარავდით, როგორც კომუნალურ გადასახადებს,
რადგან ვერ მოვრჩით, ვერ გავყინეთ, ვერ გავაუქმეთ,

თუმცა მოვეშვი ამ საერთო ფონის მოსინჯვას,
მე ახლა უფრო მეტად მინდა ჩემს თავზე მოვყვე,
თუ როგორ ვარ, ან ვისთვის ვარ და სად გადის მიჯნა
მრავალფეროვან ცხოვრებასა და ნაკლებ მსუყე
სიყვარულს შორის. როცა სიტყვებს აღარ იგონებ,
არამედ რაღაც თავისთავად ატარებ შენში
და ბოლოს ყველას გადამალავ საგულდაგულოდ,
როგორც სკოლაში, ბავშვობისას მიღებულ ნიშანს
ცუდი სტატუსით, რომ არ გინდა მიგიხვდეს ვინმე
და ამისათვის დაისაჯო, ან, როგორც თოვლის
გუნდაში ჩასმულ ქვას რომ ესვრი მეზობლის მინას
და გაიქცევი, ის კი ღამით შენს სახლში მოვა
და სხვა თემებზე ისაუბრებს.

სიცხეა გარეთ,
ნამდვილად ერთი საქმე არის ამის გაძლება,
მივდივარ, უფრო სწორად რომ ვთქვა, ფეხებს მივათრევ
მშრალი ხიდისკენ; გასაყიდი სიძველეები,
ამ ათასფერად გადაშლილი დღეების მსგავსად
ყრია მზის გულზე და თანდათან მტვერი დაფარავს,
ახლა ყველაფრით სავსე ყოფა პირისპირ დადგა
უმაკიაჟოდ, უმიმიკოდ, უსაფუაროდ.

და როგორც თბილ სულს,
სხეულიდან ახლად ამოსულს,
შერჩენილი აქვს საკუთარი სხეულის სუნი,
ისე ვარ, როცა ხმაურიან მეგაპოლისში
შენს სახელს ვამბობ -
ვაწკრიალებ და დიდხანს ვუსმენ.


თორნიკე ჭელიძე - როცა გეძინა

თორნიკე ჭელიძე - როცა გეძინა
tornike chelidze me xshirad vambob
ოთახში იდგა სიჩუმე და ძველი კარადა,
ისმოდა უცხო მელოდიის ხმა რადიოდან,
შენ კი გეძინა ისევ, მშვიდი სიზმრით, არა და
დილის მზე, უკვე, ყირამალას გადადიოდა...

და გაგეღვიძა, როგორც ქრისტეს - ქვის აკლდამაში,
ქარმა ნისლები, ირიბული წყობით, შენისლა,
ყოველდღიური რიტუალი გაითამაშე
სახლში და ქუჩას ააყოლე, როცა, შენი სვლა,

ქალაქში თოვას გაემართა თეთრი ქორწილი,
თვალს უსწორებდი ტროტუარებს შავი ქოლგიდან,
მერე თამბაქო, ღრუბელივით, მძაფრად მოწიე
და ამინდების, უფრო მეტი, სითბო მოგინდა.

ვეღარ იტევდა ქუჩა ტანზე მავალ მანქანებს
და საყვირების შეკივლებას გრძნობდა გონება,
მდუმარე ზეცა ჰორიზონტზე გადააქანეს,
თოვლს მიიკვლევდი, ლექსებად და მეტაფორებად,

ბინისკენ, სადაც მოგელოდა, ნაცნობ აურით,
ყოველი ნივთი, უშენობით შენაციები,
ქალაქს, მოტივად, გაეჩინა აურზაური,
კედლის საათი შუაღამეს მიაცილებდა.

ოთახში იდგა სიჩუმე და ძველი კარადა,
ისმოდა უცხო მელოდიის ხმა რადიოდან,
შენ კი გეძინა ისევ, მშვიდი სიზმრით, არა და
დილის მზე, დღესაც, ყირამალას გადადიოდა.


თორნიკე ჭელიძე - თბილისის ღამე

თორნიკე ჭელიძე - თბილისის ღამე
tornike chelidze tbilisis game
ღამე - ასაკით ოთხი საათი,
ახლა, თბილისი ისე იძინებს,
რომ არ არსებობს სხვა მისამართი,
სიჩუმის, უფრო მეტი, სიმძიმე.

სარკმელთან, ნელი გაწევა ფარდის,
დაუსაბამო დუმილის გზნება...
და ჩემს ოთახში ქალაქი დადის
მთვარეულივით, უაზრო გზებით.

თითქმის, დრო არის წერტილი დასვა,
ან გამთენიას დაუკრა ტაში,
მე, საკუთარ თავს დავუწყებ დავას
და ჟრუანტელი დამივლის ტანში.

ღამე - ასაკით ოთხი საათი,
ახლა, თბილისი ისე იძინებს,
რომ არ არსებობს სხვა მისამართი,
სიჩუმის, უფრო მეტი, სიმძიმე.


თორნიკე ჭელიძე - მე ხშირად ვამბობ

თორნიკე ჭელიძე - მე ხშირად ვამბობ
tornike chelidze me xshirad vambob
მე ხშირად ვამბობ, რომ უღმერთოდ მაკლიხარ,
ვამბობ და ქუჩაში ვეჩვევი ხეტიალს,
როცა შენ მდუმარედ მიყურებ სარკმლიდან,
თვალებით ნათქვამი სიტყვებზე მეტია...

ღამეთა თენება დამჩემდა, რომ ასე
ფიქრი და ფილტვები, თუთუნით, გავბოლო,
ქუჩაში, ყოველღამ, ასრულებს რომანსებს
სიჩუმის ორკესტრი და ცა უთავბოლო.

ქალაქში თებერვლის, კვლავ, ავი ნესტია
და ძვლებში გამჯდარი სიცივის სცენარი,
მეკუთვნის სიკვდილი, ვით ამინისტია,
საფლავზე დარგული ოთახის მცენარე.

მე ხშირად ვამბობ, რომ უღმერთოდ მაკლიხარ,
სახლივით აშენებს ბედს უცხო ქვითხურო,
როდესაც მდუმარედ მიყურებ სარკმლიდან
და, შენი მზერიდან, ჩემს ლექსებს ვკითხულობ.