პამირი ( ჩინეთის მთები )

pamiri mtata sistema centralur aziashi tajiketi chinetis mtebi
პამირი (ტაჯ. Помир) — მთათა სისტემა ცენტრალურ აზიაში. ძირითადად მდებარეობს ტაჯიკეთის რესპუბლიკაში. გარდა ამისა განფენილია ჩინეთის, ავღანეთისა და ყირგიზეთის ტერიტორიებზე. უმაღლესი მწვერვალია კონგური (7720 მ). ასევე მაღალი მწვერვალებია ისმაილ-სამანი (7495 მ), იბნ სინას პიკი (7165 მ), კორჟენევსკის პიკი (7105 მ), დამოუკიდებლობის პიკი (6974 მ). პამირი გამოირჩევა ალპური ტიპის ქედებით, ღრმა ხეობებითა და რელიეფის ძველ მყინვარული ფორმებით. პამირის მთიანეთისთვის დამახასიათებელია მკაცრი კონტინენტური ჰავა, რის ფონზე განვითარებულია მძლავრი გამყინვარება. პამირში ათასობით მყინვარია, რომელთა სიგრძე ხშირად ათეულ კმ-ს აღწევს.


უდანშანი ( ჩინეთის მთები )

udanshani mtata sistema chinetshi xubeis provincia teritoria chinetis mtebi
უდანშანი (ჩინ. 武當山) - მთათა სისტემა ჩინეთში, ხუბეის პროვინციის ქალაქ შიიანის სამხრეთით.
ეს ტერიტორია მიიჩნევა დაოსისტური სამხედრო ხელოვნების ერთ-ერთ აკვნად, რომელიც აქ XVIII საუკუნის დასაწყისში განვითარდა. მთებში მრავალი დაოსისტური მონასტერი მდებარეობს, რომლებსაც უამრავი მნახველი სტუმრობს. ეს წარმოადგენს მედიტაციის შესწავლისა და შესრულების ცენტრებს, ასევე ტრადიციული ჩინური მედიცინისა და დაოსისტური ხელოვნების განვითარების უმნიშვნელოვანეს ცენტრს.
მონასტრების უმრავლესობა იუანისა და ცინის დინასტიების ეპოქაში აშენდა. 1956 წელს აქ აღმოჩენილ იქნა ბრინჯაოს მრავალი ქანდაკება. 1964 - 1978 წლებში ჩინეთში მიმდინარე კულტურული რევოლუციის დროს, მონასტრები დიდი საფრთხის წინაშე აღმოჩნდა, მაგრამ ბოლო წლებში კვლავ საკმაოდ პოპულარული გახდა ჩინელ და უცხოელ ტურისტებში, რომლებსაც აქ ისტორიული ღირებულებები და შესანიშნავი ლანდშაფტი იზიდავს.
კულტურული რევოლუციისას დაოსიზმის ბევრმა ლიდერმა ტაივანს შეაფარა თავი, რომლებმაც აქ დაბრუნება მხოლოდ 2005 წელს შეძლეს.
1994 წელს, იუნესკომ მონასტრები მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა სახლით „უდანშანის მთების ძველ შენობათა ანსამბლი".


მაკალუ ( ჩინეთის მთები )

makalu mtiani masivi himalaize everesti chinetis mtebi
მაკალუ (ჩინ. 马卡鲁山 Mǎkǎlǔ Shān) — მთიანი მასივი ჰიმალაიზე. მდებარეობს ევერესტის სამხრეთ-აღმოსვლეთით 22 კმ-ზე. სიმაღლე — 8485 მ. ის არის სიმაღლით მსოფლიოს მე-5 მწვერვალი.


ტაიშანი ( ჩინეთის მთები )

taishani istoriuli kulturuli mta chinetis provicnia shandunshi chinetis mtebi
ტაიშანი (ჩინ. 泰山) — ისტორიული და კულტურული მნიშვნელობის მთა ჩინეთის პროვინცია შანდუნში, ქალაქ ტაიანის ჩრდილოეთით. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1 545 მეტრზე. ტაიშანი ერთ-ერთია ჩინეთის „ხუთი წმინდა მთიდან". მის მწვერვალზე მდებარე ტაძარი ბოლო 3 000 წლის მანძილზე უამრავ პილიგრიმს იზიდავს. ამ ტერიტორიაზე აღმოჩენილია ნეოლითის ადამიანის ნასახლარები.
ტაიშანი ჩინურ კულტურაში სტაბილურობის სიმბოლოდ ითვლება. ამის მაგალითია სიტყვები, რომლებსაც მაო ძედუნი ხშირად იმეორებდა: „ურყევი, როგორც ტაიშანი".
1987 წელს, იუნესკომ ტაიშანი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა. 2003 წელს, მთამ მთელი ჩინეთიდან 6 მილიონი მნახველი მიიღო.


ლჰოცზე ( ჩინეთის მთები )

lhocze chinetis mtebi himalaebi everesti samxreti mwvervali
ლჰოცზე — მთიანი მასივი ჰიმალაიში, ევერესტის სამხრეთით. სიმაღლე — 8516 მ. ლჰოცზე მე-4 რვაათასიანია. ანუ სიმაღლით მსოფლიოს მე-4 მწვერვალია. მდებარეობს ჩინეთისა და ნეპალის საზღვარზე.


ლუშანი ( ჩინეთის მთები )

slushani samxret agmosavletis nawili chinetis mtebi
ლუშანი (ჩინ. 廬山), ძველ დროში ცნობილი როგორც კუანგლუ — მთის მასივი და ეროვნული პარკი ჩინეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში. შედის ჩინეთის ათი ყველაზე ცნობილი მთის სიაში. ამ ოვალური ფორმის მასივის სიგრძე 25 კმ-ია, სიგანე 10 კმ, უმაღლესი მწვერვალი ზღვის დონიდან 1 474 მეტრზე მდებარეობს.
მასივი ასზე მეტ მწვერვალსა და უამრავ ჩანჩქერს მოიცავს. კლიმატი კონტინენტურია, ცხელი ზაფხულითა და თბილი ზამთრით. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებელი 1050 მმ-ია. მწვერვალები წელიწადის 200 დღის განმავლობაში ღრუბლებშია გახვეული.
პარკის ტერიტორიაზე რამდენიმე ბუდისტური სკოლა და ტაძარი მდებარეობს.
1996 წელს, იუნესკომ ლუშანის ეროვნული პარკი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა


კუნლუნი ( ჩინეთის მთები )

kunluni udidesi mtata sistema mdebareobs chinetshi chinetis mtebi
კუნლუნი (ჩინ. 昆仑山脉, უიღ. كۇئېنلۇن تاغ تىزمىسى, ტიბ. ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད།) — აზიის ერთ-ერთი უდიდესი მთათა სისტემა. მდებარეობს ჩინეთში.
კუნლუნი გადაჭიმულია 2500 კმ-ზე დასავლეთით პამირიდან ჰენგდუანის მთებამდე აღმოსავლეთით. ის ჩრდილოეთიდან შემოსაზღვრავს ტიბეტს.


კ2 - იმაღლით მეორე მწვერვალი ევერესტის შემდეგ

chineti mtebi chinetshi chogori dedamiwa meore mwvervali everestis shemdeg
კ2 (K2, ასევე ჩოგორი — დიდი მთა, გამარტ. ჩინური — 乔戈里峰) — დედამიწაზე სიმაღლით მეორე მწვერვალი ევერესტის შემდეგ. მისი სიმაღლე 8611 მეტრია ზღვის დონიდან. მდებარეობს პაკისტანში (ტახკორღანის ტაჯიკური ავტონომიური ოლქი) და ყარაყორუმის მთათა სისტემას ეკუთვნის, ჰიმალაის დასავლეთით.


შიშა-პანგმა ( ჩინეთის მთები )

shisha hangma dedamiwis umaglesi mwvervali chinetis mtebi
შიშა-პანგმა (ჩინ. 希夏邦马峰, Xīxiàbāngmǎ Fēng) — დედამიწის ერთერთი უმაღლესი მწვერვალი. მისი სიმაღლეა 8027 მ. ამ მაჩვენებლით იგი მე-14 ადგილზეა მსოფლიოს ყველაზე მაღალ მწვერვალებს შორის. ის რვაათასიანების ბოლო მწვერვალია. ტიბეტური სახელი ”ში შა სბანგ მა” სიტყვასიტყვით ითარგმნება, როგორც მწვერვალი ბალახიანი ვაკეების თავზე.

მდებარეობა
შიშა-პანგმა მდებარეობს სამხრეთ-ცენტრალურ ტიბეტში, ნეპალის საზღვრიდან რამდენიმე კილომეტრში. ის არის ერთადერთი რვაათასიანი, რომელიც მთლიანად ჩინეთის ტერიტორიაზეა.


ჩო-ოიუი ( ჩინეთის მთები )

cho oiui himalai chinetis mtebi mta chinetshi sichuanis provincia mtata sistema chinetis mtebi
ჩო-ოიუი (ჩინ. 卓奥友山 Zhuó'àoyǒu Shān) — ჰიმალაის მთებში მდებარე ერთ-ერთი რვაათასიანი მწვერვალი. სიმაღლე — 8201 მ. სიმაღლით მსოფლიოს მე-6 მწვერვალი. მაკალუსა და ლჰოცზესთან ერთად შედის ევერესტის მასივის შემადგენლობაში.


ცინშენშანი ( ჩინეთის მთები )

cinshenshai chinetis mtebi mta chinetshi sichuanis provincia mtata sistema chinetis mtebi
ცინშენშანი (ჩინ. 青城山) — მთა ჩინეთში, სიჩუანის პროვინციის ქალაქ დუძიანუანში. მთა შედგება 36 მწვერვალისაგან. წარმოადგენს დაოსიზმის უმნიშვნელოვანეს ცენტრს ჩინეთში. დაოსისტური მითოლოგიის თანახმად, ამ ადგილას სწავლობდა ყვითელი იმპერატორი (ხუან-დი). აქ მდებარეობს აღნიშნული რელიგიის მრავალი ტაძარი. XX საუკუნის დასაწყისში, ამ მონასტრებში 500-მდე ბერი ცხოვრობდა. 60-იან წლებში კომუნისტებმა ტაძრები დახურეს, მაგრამ მრავალი ბერი კვლავ განაგრძობდა მრავალსაუკუნოვანი დაოსისტური ტრადიციების შესრულებას.
1980-იან წლებში, ჩინეთის იმჟამინდელმა ხელისუფლებამ, მონასტრები ოფიციალურად გახსნა, ხოლო 2000 წელს, იუნესკომ ისინი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.


ხუანშანი ( ჩინეთის მთები )

xuanshani yviteli mtebi chinetis mtebi mtata sistema mtebi mwvervaleebi
ხუანშანი (ჩინ. 黃山, ყვითელი მთები) — მთათა სისტემა აღმოსავლეთ ჩინეთში, ანხოის პროვინციის სამხრეთ ნაწილში. გამოირჩევა თავის პეიზაჟებით, განსაკუთრებულად გამოკვეთილი გრანიტის მწვერვალებით, ხუანშანის ფიჭვის ხეებით. ხშირად ხუანშანი ტრადიციული ჩინური მხატვრობისა და ლიტერატურის შთაგონების წყაროა, ისევე როგორც თანამედროვე ფოტოგრაფიის. დღეს ის იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლსა და ჩინეთის ერთ-ერთ უმთავრეს ტურისტულ ღირსშესანიშნაობას წარმოადგენს.
მთათა სისტემა მრავალ მწვერვალს მოიცავს, ზოგიერთი მათგანის სიმაღლე 1000 მეტრია ზღვის დონიდან. მსოფლიო მემკვიდრეობის ზონაში მოქცეულია 154 კმ² ტერიტორია, 142 კმ² კი ბუფერულ ზონას წარმოადგენს. ეს მთები მეზოზოურ ერაში, 100 მილიონი წლის წინ ჩამოყალიბდა.
ცინის დინასტიის ზეობისას, მთების სახელი იშანი იყო, თანამედროვე სახელი მას 747 წელს პოეტმა ლი ბომ უწოდა.
რეგიონის მცენარეულობა დამოკიდებულია სიმაღლეზე. 1100 მეტრის დაბლა გავრცელებულია ზომიერი ტყეები, 1800 მეტრამდე - ფოთოლმცვივანი ტყეები, მის მაღლა კი ალპური ვეგეტაცია, რომელიც ძირითადად ფიჭვისა და დაბალი მცენარეულობისგან შედგება.
ხუანშანი მწვერვალები ხშირად ღრუბლების მაღლა ექცევიან და და წარმოქმნიან სანახაობრივ ფენომენს, ე.წ ღრუბლების ზღვას, რომელიც უზომოდ შთამბეჭდავია და უამრავ ტურისტს იზიდავს.