ჭრელი უდაბნო (არიზონა) (აშშ-ის უდაბნოები)

chreli udabno arizona usa-s udabnoebi amerikis udabnoebi chrdiloet amerika geografia geograpia
ჭრელი უდაბნო — 380 კმ² ფართობის მქონე უნაყოფო არეალი აშშ-ში, ჩრდილოეთ არიზონაში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 1370 - 1980 მეტრზე.
ტერიტორია მოიცავს გაქვავებული ტყის ეროვნული პარკის ნაწილს. ნალექების საშუალო წლიური მაჩვენებლი 127-229 მმ-ს შეადგენს, საშუალო ტემპერატურა 31 41 ° C-ს.
უდაბნოე მიწა შეიცავს დიდი რაოდენობით რკინასა და მანგანუმს, რაც მის სხვადასხვა ფერებით აჭრელებას იწვევს.აქედან მომდინარეობს მისი სახელიც, რომელიც უდაბნოს ესპანელმა კოლონიზატორებმა უწოდეს.
ბოლო 1 500 წლის მანძილზე ამ ტერიტორიაზე სახლობს ადგილობრივი ნავახოსა და ჰოპის ხალხი.


ხორნადა-დელ-მუერტო (აშშ-ის უდაბნოები)

xornada del muerto ass-s udabnoebi amerikis udabnoebi chrdiloet amerika geografia geograpia
ხორნადა-დელ-მუერტო (ესპ. Jornada del Muerto, მკვდრის გზა) — უდაბნო აშშ-ში, ნიუ-მექსიკოს შტატში. თავდაპირველად ეს სახელი ესპანელმა კონკისტადორებმა უწოდეს აქ გამავალ 160 კმ-იან გზას. ეს გზა მიემართებოდა კოლონია ახალი ესპანეთიდან (თანამედროვე მექსიკა) ნუევო-მექსიკოს პროვინციისაკენ (თანამედეროვე სანტა-ფე-დე-ნუევო-მექსიკო, აშშ).
უდაბნოს და მის ეკორეგიონს წაგრძელებული ფორმა აქვს და დაახლოებით 160 კმ სიგრძისაა. მდებარეობს ისკურასა და სან-ანდრესის მთებს შორის აღმოსავლეთით და ფრა-კრისტობალისა და კაბალოს მთებს შორის დასავლეთით.
დღეისათვის, უდაბნო თითქმის დაუსახლებელი და განუვითარებელია.


კოლომბო (შრი-ლანკის ქალაქები)

kolombo shri lankas qalaqebi geografia msoplio geografia geograpia
კოლომბო (სინჰალ.කොළඹ, ტამილ. கொழும்பு) — შრი-ლანკის უდიდესი ქალაქი და ყოფილი დედაქალაქი. მდებარეობს კუნძულის დასავლეთ სანაპიროზე და ესაზღვრება ამჟამინდელ დედაქალაქ შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტეს. კოლომბო საქმიანი, ცოცხალი ქალაქია, სადაც თანამედროვე ცხოვრება და კოლონიური არქიტექტურა თუ ნანგრევები ერთმანეთშია შერწყმული. 2001 წლის მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 647 100 ადამიანს შეადგენდა. კოლომბოს მეტროპოლიური არეალი, რომელიც ასევე გამპაჰასა და კალუტარას რაიონებსაც მოიცავს, 3 694.20 კმ²-ზეა გადაჭიმული და მისი მოსახლეობა 5 648 000 - აღწევს.
ფართო ნავმისადგომის გამო, კოლომბო აღმოსავლეთ-დასავლეთის სავაჭრო გზებზე სტრატეგიულ ადგილას მდებარეობს და ის ცნობილი იყო ჯერ კიდევ უძველესი ვაჭრებისათვის, დაახლოებით 2 000 წლის წინ.
1978 წელს, ადმინისტრაციული დედაქალაქი კოლომბოდან შრი-ჯაიავარდენეპურა-კოტეში გადავიდა, ხოლო ქვეყნის კომერციულ დედაქალაქად დღემდე კოლომბო რჩება.


კანდი (შრი-ლანკის ქალაქები)

gale shri lankas qalaqebi geografia msoplio geografia geograpia
კანდი (სინჰალ.මහ නුවර,ტამილ. கண்டி) — ქალაქი ცენტრალკურ შრი-ლანკაში. მდებარეობს კანდის მთიანეთის შუაგულში, რომელიც ჩაის პლანტაციებითაა დაფარული. კანდი შრი-ლანკის ცენტრალური პროვინციის დედაქალაქი, მნიშვნელოვანი ადმინისტრაციული და რელიგიური ცენტრია. 2001 წლის მონაცემებით, მოსახლეობა შეადგენდა 110 049 ადამიანს. ქალაიქ XIV საუკუნეში დაარსდა და კუნძულის ერთ-ერთ უძველეს დედაქალაქს წარმოადგენს.
ქალაქში მდებარეობს ბუდას კბილის ტაძარი - მთელი მსოფლიოს ბუდისტური საზოგადოების ერთ-ერთი უწმინდესი ადგილი.
1988 წელს, იუნესკომ ქალაქი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.


გალე (შრი-ლანკის ქალაქები)

gale shri lankas qalaqebi geografia msoplio geografia geograpia
გალე (სინჰალ. ගාල්ල, ტამილ. காலி) — ქალაქი სამხრეთ-დასავლეთ შრი-ლანკაში, დედაქალაქ კოლომბოდან 119 კმ-ის დაშორებით, სამხრეთი პროვინციის დედაქალაქი. ბოლო მონაცემებით, მისი მოსახლეობა 100 000 ადამიანს შეადგენს.
XVI საუკუნემდე, სანამ აქ პორტუგალიელები მოვიდოდნენ, გალე კუძნულის მთავარი საზღვაო პორტი იყო და მას გიმჰატჰიტჰა ერქვა. ქალაქმა თავის განვითარების ზენიტს XVIII საუკუნეში, ჰოლანდიელების კოლონიურ პერიოდში მიაღწია.
გალე ევროპელების მიერ აშენებული თავდაცვითი, გამაგრებული ქალაქის საუკეთესო მაგალითია მთელს სამხრეთ აზიაში, რომელშიც წარმოდგენილია ევროპული არქიტექტურისა და სამხრეთ აზიური ტრადიციების ურთიერთშერწყმა. გალეს ციხესიმაგრე 1988 წლიდან იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი, იგი ევროპელი ოკუპანტების მიერ აზიაში აშენებულ უდიდეს ციხესიმაგრეს წარმოადგენს.


ლოიანი (ჩინეთის ქალაქი)

loiani chinetis qalaqi msoflio geografia aziis qveynebi
ლოიანი (ჩინ. 洛阳) — ქალაქი ჩინეთში, ხენანის პროვინციაში, მდინარე ლოხეს (ხუანხეს აუზი) ნაპირზე. 2010 წლის მონაცემებით მოსახლეობა შეადგენს 1 500 000 ადამიანს.
გადმოცემით, ქალაქი დაარსდა ძვ. წ. 1108 წელს. თავდაპირველად ლოია ერქვა. იყო ჩინური დინასტიების: ჯოუს - ძვ. წ. 770-516 (ვანჩენის სახელწოდებით), გვიანდელი ხანის - ახ. წ. 25-220 (ამ დროს ლოიანში დაარსდა ჩინეთში პირველი უნივერსიტეტი), დასავლეთ ძინის - 265-316, ჩრდილოეთ ვეის - 386-534 (ლოიანი), გვიანდელი ტანის X ს., - დედაქალაქი, ხოლო შემდგომ პერიოდში - სამაზრო ქალაქი.
ლოიანში შემორჩენილია მრავალი (უმთავრესად X ს.) ისტორიული და მხატვრული ძეგლი: ქალაქის გალავანი, სასახლეები, ტაძრები, იმპერატორთა მავზოლეუმები. აღმოჩენილია ნეოლითური კულტურების იანშაოსა და ლუნშანის ნამოსახლარები, ინის ეპოქის და ძვ. წ. IV-III სს ნამოსახლარები და კერემიკის გამოსაწვავი ღუმლები. დასავლეთ ჯოუს დროინდელი დაახლოებით 2 000 ორმო-სამარხი, ხანის ეპოქსი ათასზე მეტი ქვის აკლდამა და სხვ.


ლიძიანი (ჩინეთის ქალაქი)

lidziani chinetis qalaqi msoflio geografia aziis qveynebi
ლიძიანი (ჩინ. 麗江市) — ქალაქი ჩინეთში, იუნანის პროვინციის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში. მისი ფართობი 21 219 კმ²-ია, ხოლო მოსახლეობა 2005 წლის მონაცემებით 1 137 600 ადამიანი.[1]
ქალაქი ამჟამად მნიშვნელოვანი სამრეწველო ცენტრია, მაგრამ მის ტერიტორიაზე მდებარეობს უძველესი ქალაქი დაიანი, რომელიც იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი. მისი ისტორია 800 წელზე მეტს ითვლის და ერთ დროს, ჩაის საცხენოსნო გზაზე მდებარე სავაჭრო კვანძს წარმოადგენდა. იგი ცნობილია თავის ფარვატერებით და ხიდებით. ლიძიანის ძველი ქალაქი ჩინეთის სხვა ძველი ქალაქებისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება არქიტექტურით, ისტორიით, კულტურითა და ტრადიციებით, იგი ნასის ხალხს ეკუთვნოდა.


კაიფინი (ჩინეთის ქალაქი)

kaifini chinetis qalaqi msoflio geografia aziis qveynebi
კაიფინი, ხშირად კაიფენი (开封 / 開封 - Kāifēng), ადრე ასევე ბიანლიანი (汴梁 / 汴樑 - Biànliáng), ბიანცზინი (汴京 - Biànjīng), დალიანი (大梁 / 大樑 - Dàliáng), ასევე შემოკლებით ლიანი (梁 / 樑 - Liáng) — ქალაქი ჩინეთში პრეფექტურის დონეზე, მდებარეობს პროვინცია ხენანში, მდინარე ხუანხეს სამხრეთით, ესაზღვრება ჯენჯოუს მუნიციპალიტეტს დასავლეთით და პროვინცია შანთუნთან ჩრდილოაღმოსავლეთით. ჩინეთის დედაქალაქი სუნის დინასტიის პერიოდში (960-1127).


დენგფენგი (ჩინეთის ქალაქი)

dengfingi chinetis qalaqi msoflio geografia aziis qveynebi
დენგფენგი (ჩინ. 登封) — ქალაქი ჩინეთის ხენანის პროვინციაში. მისი ძველი სახელია იანჩენგი. ფართობი 1200 კმ²-ს შეადგენს, ხოლო მოსახლეობა ბოლო მონაცემებით 630 000 ადამიანს.
ქალაქი ჩინეთის ერთ-ერთი წმინდა მთის - სუნშანის ძირში მდებარეობს. წარმოადგენს ჩინეთის მნიშვნელოვან სულიერ ცენტრს. აქ მდებარეობს სხვადასხვა რელიგიების ტაძრები და ინსტიტუტები. მათ შორისაა დაოსიზმის ძონგუეს ტაძარი, ბუდიზმის შაოლინის ტაძარი თუ კონფუციანური აკადემია. ჩინურ ლიტერატურასა და პოზეიაში დენგფენგს „ცისა და მიწის ცენტრს" უწოდებენ.
2010 წელს, იუნესკომ ქალაქის რამდენიმე ძეგლი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.


გუანჯოუ (ჩინეთის ქალაქი)

guanjou chinetis qalaqi msoflio geografia aziis qveynebi
გუანჯოუ (ჩინ. 广州, Guangzhou) — სუბპროვინციული მნიშვნელობის ქალაქი ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკაში, გუანდუნის პროვინციის დედაქალაქი. გუანჯოუ ჩინეთის მესამე ქალაქია მოსახლეობის რაოდენობის მიხედვით შანჰაის და პეკინის შემდეგ. ის მთვარი პოლიტიკური, ეკონომიკური, სამეცნიერო-ტექნიკური, საგანმანათლებლო, კულტურული და სატრანსპორტო ცენტრია სამხრეთ ჩინეთში.


სიანტანი (ჩინეთის ქალაქი)

siantani chinetis qalaqi msoflio geografia aziis qveynebi
სიანტანი (ჩინ湘潭) — ქალაქი ჩინეთში ხუნანის პროვინციაში. ქალაქში ცხოვრობდნენ ჩინეთის კომუნისტური პარტიის დამფუძნებელი ლიდერები მაო ძედუნი, ლიუ შაოცი და პენგ დეჰუაი.

გეოგრაფია და კლიმატი

სიანტანში არის ტენიანი სუბტროპიკული კლიმატი ხანგრძლივი, ცხელი ზაფხულითა და გრილი, ცივი, ღრუბლიანი, ტენიანი ზამთრით. საშუალო წლიური ტემპერატურა არის 16.7 ° C–დან 17.4 ° C–მდე, და 4.1 ° C, იანვარში და 29.7 ° C ივლისში.


პინიაო (ჩინეთის ქალაქი)

piniao chinetis qalaqi msoflio geografia aziis qveynebi
პინიაო (ჩინ. 平遥) — ქალაქი ჩინეთში, შანსის პროვინციაში. პეკინიდან დაშორებული 715 კმ-ით, ხოლო პროვინციის დედაქალაქ ტაიუანიდან 80 კმ-ით. ცინის იმპერიის ზეობისას, პინიაო ჩინეთის ფინანსური ცენტრი იყო. დღეს კი იგი ცნობილია საუკეთესოდ შემონახული ძველი ქალაქის კედლებით, ამავე დროს, 1997 წლიდან შესულია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. პინიაო შუა საუკუნეების ჩინეთის ერთადერთი ქალაქია, რომელმაც სრულად შეინარჩუნა ისტორიული და არქიტექტურული მხარე.
2002 წლის მონაცემებით, ქალაქის მოსახლეობა 490 000 ადამიანს შეადგენდა.