სააღდგომო კვერცხი

სააღდგომო კვერცხი

გადმოცემის თანახმად, იესო ქრისტეს ზეცად ამაღლების შემდეგ მარიამ მაგდალინელი სახარების საქადაგებლად რომში ჩავიდა და ტიბერიუსს ეახლა. იმპერატორთან ძღვნის გარეშე მისვლა არ შეიძლებოდა. შეძლებულ მოქალაქეებს ძვირფასი საჩუქრები მიჰქონდათ, ხოლო ღარიბებს – ის, რისი საშუალებაც ჰქონდათ. მარიამ მაგდალინელმა, რომელსაც ქრისტეს რწმენის გარდა არაფერი ებადა, ტიბერიუსს ქათმის კვერცხი გაუწოდა და ახარა: “ქრისტე აღსდგა!” იმპერატორმა განაცხადა, მკვდრეთით აღდგომა ისევე შეუძლებელია, როგორც ამ კვერცხის გაწითლებაო. სიტყვა დამთავრებული არ ჰქონდა, რომ კვერცხმა ფერი იცვალა – სისხლისფერი გახდა.

აღდგომის დღესასწაულზე კვერცხების შეღებვის ტრადიციის შესახებ პირველ წერილობით ცნობას საბერძნეთის ქალაქ თესალონიკში, წმინდა ანასტასიას მონასტრის ბიბლიოთეკაში დაცული X საუკუნის ხელნაწერი გვაწვდის. ხელნაწერში მოყვანილი საეკლესიო წესდების ბოლოს ნათქვამია, რომ სააღდგომო ლოცვის შემდეგ აუცილებელია კვერცხისა და ყველის კურთხევის ლოცვის წაკითხვა. მოგვიანებით სააღდგომო კვერცხების დამზადება იუველირებმაც დაიწყეს. კარლ ფაბერჟეს სახელი დღემდე დეკორატიული სააღდგომო კვერცხების დამზადების ბრწყინვალე ხელოვნებასთან ასოცირდება. კვერცხები, რომლებშიც რთული დასაქოქი მექანიზმი იყო ჩამონტაჟებული, საიუველირო ხელოვნების სასწაულს წარმოადგენდა. თითოეული ნიმუში ინახებოდა სპეციალურ ფუტლიარში ან სეიფში და საჩვენებლად მხოლოდ აღდგომის დღესასწაულზე გამოჰქონდათ. ფაბერჟე არასოდეს აკეთებდა ასლს. მისი თითოეული ნამუშევარი განუმეორებელია. დღეისთვის ცნობილი 47 კვერცხიდან 10 მოსკოვში, კრემლში ინახება, 9 – ვიქტორ ვექსელბერგის კერძო კოლექციაში, 5 – ვირჯინიის შტატის გამოყენებითი ხელოვნების მუზეუმში, 3 – ინგლისის დედოფალ ელისაბედის კოლექციაში, 3 – ახალი ორლეანის მუზეუმში, 2-2 – შვეიცარიის, ბალტიმორისა და ვაშინგტონის მუზეუმებში, თითო-თითო – კლივლენდის მუზეუმსა და მონაკოს პრინცის კოლექციაში, დანარჩენი კი კერძო კოლექციებშია დაცული. 2 ნაკეთობის ადგილსამყოფელი უცნობია, მხოლოდ მათი ფოტოები არსებობს.

შევღებოთ კვერცხი

არსებობს კვერცხების შეღებვის მრავალი წესი. ჩვენ რამდენიმეს, შედარებით მარტივსა და ხელმისაწვ-დომს გაგაცნობთ. ყველაზე იოლია, შეიძინოთ კვერცხის სპეციალური საღებავი და შეფუთვაზე მითითებული წესისამებრ გამოიყენოთ. ალბათ, ყველამ იცის, რომ კვერცხს ხახვის ფურცლის ნახარშშიც ღებავენ. აგროვებენ რაც შეიძლება მეტ ხახვის ფურცელს (ბევრი მის მოგროვებას აღდგომამდე 1 თვით ადრე იწყებს) და კვერცხს მასში ხარშავენ. ხარშვა სასურველი ფერის მიღებამდე გრძელდება. არსებობს სხვაგვარი წესიც: ხახვის ფურცელი ადუღეთ ნახევარ საათს, შემდეგ გადაწურეთ. ნახარშში ჩააწყვეთ უკვე მოხარშული კვერცხი და ადუღეთ ნელ ცეცხლზე, ვიდრე სასურველ ფერს არ მიიღებს. ამ გზით უფრო თანაბარი შეფერილობა მიიღება.კვერცხი ხახვის მშრალი ფურცლითაც შეიძლება შეიღებოს. კვერცხი მოხარშეთ, შემდეგ ცხელ-ცხელს სათითაოდ შემოახვიეთ ხახვის მშრალი ფურცლები, გადაახვიეთ ნაჭერში და კიდევ 10 წუთს ადუღეთ. წყალს ძმარი დაამატეთ. კვერცხი მოოქროსფრო-მარმარილოსებრ ელფერს მიიღებს. თუ კვერცხს ოხრახუშის ფოთოლს დააფენთ და მაგრად შეახვევთ დოლბანდში, თქვენსსააღდგომო სუფრას მოხატული კვერცხი დაამშვენებს. კვერცხის მოხატვა სხვაგვარადაც შეიძლება: სველი კვერცხი ამოავლეთ მშრალ ბრინჯში, მაგრად შეახვიეთ დოლბანდში, რომ მარცვლები არ მოშორდეს და ჩვეულებრივი წესით შეღებეთ. ბავშვებს ძალიან მოსწონთ კვერცხების შეღებვა აკვარელის საღებავითა და ფუნჯით. საღებავი სწრაფად რომ გაშრეს, უნდა შეიღებოს უკვე მოხარშული, ჯერ კიდევ თბილი კვერცხი.


სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი ილია ll

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი ილია ll

ნუ დაეცემი, სულს ნუ იტანჯავ,

ტანჯვა ყოველთვის ფიქრით იწყება.

იფიქრე კარგი და დაინახავ,რომ

ყველაფერი კარგად იქნება!

როგორც ისწავლი სამყაროს ხედვას,

შენი ცხოვრებაც ისე იქნება,

გულს ნუ გაიტეხ,გწამდეს უფალის

და ყველაფერი კარგად იქნება!

ტყუილ უბრალოდ ღელვა და შიში

განა ვერ ატყობ,რომ არ გიხდება

ნუ შიშობ,უფლის იწამე მარად,

და ყველაფერი კარგად იქნება!

როცა ვარდები დეპრესიაში

და შენი ტანჯვა ატყობ იწყება,

მაშინ მოუხმე თვით შთაგონებას;თქვი

ყველაფერი კარგად იქნება!

რომც დაგარწმუნონ- შენ იღუპები,

შენი სიცოცხლის წუთი ითვლება,

რწმენას მოუხმე და შენ იხილავ,რომ

ყველაფერი კარგად იქნება!

თუ ცოდვები გაქვს,სულით დაეცი,

ღმერთი არ გტოვებს,შენსკენ იხრება

ის მოწყალეა ყველა ცოდვილის,

და ყველაფერი კარგად იქნება!

როდესაც იმედს აზრი აღარ აქვს,

და შენი გული ბოღმით ივსება,

ერთადერთია,რაც გადაგარჩენს;თქვი

ყველაფერი კარგად იქნება!

დიდი ნიჭია თავშეკავება,

ნიჭით სიბნელე ნათლით იცვლება,

როცა ამ ნიჭს ფლობ, შენ უკვე იცი, რომ

ყველაფერი კარგად იქნება!

როცა ირწმუნებ სიტყვების ძალას,

და ეს სიტყვები შენთვის იფრქვევა,

სხვებს აუხსენი და შთააგონე,რომ

ყველაფერი კარგად იქნება!

როდის იქნება?როგორ იქნება?

როცა კითხვები გულში ისმება,

ნუ უფიქრდები უაზრო კითხვებს,

ღმერთის წყალობით

სულყველაფერი კარგად იქნება!





სერგო ვარდოსანიძე – “ლეონიდე ოქროპირიძე”

ვარდოსანიძე სერგო – “ლეონიდე ოქროპირიძე” -

Vardosanidze Sergo - "Leonide Oqropiridze"


უწმინდესი და უნეტარესი სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ლეონიდე, ერისკაცობაში ლონგინოზ სოლომონის ძე ოქროპირიძე, დაიბადა 1861 წლის 15 თებერვალს გორის მაზრის სოფელ დისევში. მის მსოფლმხედველობაზე დიდი გავლენა იქონია საეკლესიო მოღვაწემ, ეპისკოპოსმა ალექსანდრე ოქროპირიძემ, რომელიც ხელს უწყობდა ძმისწულს სწავლა-განათლების გაღრმავებაში. 1867 წელს ლონგინოზი ჩაირიცხა თბილისის სასულიერო სემინარიაში, საიდანაც გადავიდა სტავროპოლის სემინარიაში, რომლის დამთავრების შემდეგ, 1884-1888 წლებში სწავლობდა კიევის სასულიერო აკადემიაში.
1887 წელს ლონგინოზი ბერად აღიკვეცა და ეწოდა სახელად ლეონიდე. ახალგაზრდა სასულიერო პირმა მიზნად დაისახა საქართველოს ეკლესიის ინტერესებისათვის ბრძოლა. 1888 წელს იგი დაინიშნა `კავკასიაში ქრისტიანობის აღმდგენელი საზოგადოების~ მიერ დაარსებული სკოლების ინსპექტორად.
ამ საზოგადოების დაფინანსებით კავკასიის მთიანეთში, ფშავ-ხევსურეთსა და მთიულეთგუდამაყარში, არდონ-ალაგირის ხეობასა და საინგილოში გაიხსნა სკოლები. ამ სკოლების წარმატებაში დიდი იყო ბერმონაზონ ლეონიდეს ღვაწლი. როგორც იგი იხსენებდა: _ “ჩემმა ხანგრძლივმა სიცოცხლემ განვლო თვალთა წინაშე სამსახურში შესვლის პირველი დღიდან მოკიდებული აქამდე განუწყვეტლივ დავდივარ საქართველოს მთა და ბარში სახარების სიტყვის, ჰუმანიტარული სწავლა-განათლების და ეროვნული შეგნების ხელგაშლით სათესად ქართველი ერის მაშვრალთა კლასის ფართო წრეებში. პირველად მე წავაკითხე “დედაენა” მთის შვილებს და პირველად მე ავამღერე მშობლიურ ჰანგზე დაბეჩავებული ჩემი მოძმენი”. 1891-1897 წლებში ბერ-მონაზონი ლეონიდე მუშაობდა ქართლ-კახეთის სინოდის კანტორის წევრად, 1897 წლიდან _ დავით გარეჯის იოანე ნათლისმცემლის მონასტრის წინამძღვრად. 1898 წლის 17 აპრილს მღვდელმონაზონი ლეონიდე აღყვანილ იქნა ეპისკოპოსის ხარისხში. როგორც ეპისკოპოსად კურთხევისას წარმოთქმულ სიტყვაში აღნიშნა: _ “სიყრმიდანვე მრწამდა და მტკიცედ მჯეროდა, რომ პირისაგან უფლისა გამოვალს ბედი კაცისა და წარიმართების სავალნი მისნი. ღვთის მადლით, ჩემს სიცოცხლეში არ მახსოვს არცერთი დღე, რომ არ მეგრძნოს სინამდვილე ამ მაცხოვნებელი ჭეშმარიტებისა, მაგრამ ეს ჭეშმარიტება უფრო ცხოველ და მოქმედ არს ჩემში აწინდელს, უშესანიშნავესს ჩემთვის დღესა, მე ჭაბუკი ხორციელის ასაკობის მხარით და ჯერ გამოუცდელი საეკლესიო მსახურებაში, აღყვანილ ვიქნე უმაღლესსა ხარისხსა მღვდელმთავრისა”.
ეპისკოპოს ლეონიდეს მოღვაწეობაში ერთ-ერთი საოცარი ადგილი უჭირავს საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენისათვის ბრძოლას, რუსი ეგზარქოსების ანტიქართული პოლიტიკის მხილებას. ამ საკითხებთან დაკავშირებით იმდროინდელ ჟურნალ-გაზეთებში იბეჭდებოდა მისი საინტერესო გამოკვლევები, პოლემიკური წერილები, რომელთაც დიდი როლი შეასრულეს ქართული საზოგადოებრივი აზრის _ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის იდეის აქტუალობის თვალსაზრისით. მან აქტიური მონაწილეობა მიიღო 1906 წელს პეტერბურგში გამართული სინოდის იმ სხდომებში, რომლებიც საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის საკითხს იხილავდა. თავის გამოსვლაში მეუფე ლეონიდემ აღნიშნა: _ `დღეს ქრისტიანობა საქართველოში განიცდის საშინელ კრიზისს, ხალხი არ დადის ეკლესიებში, სრულიად აჰყარა პატივისცემა სამღვდელოებას, მღვდლების მოქმედებას და სწავლა-დარიგებას აღარ აქვს გავლენა მრევლზედ. როგორც სამღვდელოება ისე მორწმუნე ნაწილი ქართველი ერისა. ერთადერთ საშუალებად იმისა, რომ არ მოისპოს საბოლოოდ ქრისტიანობა საქართველოში და სამღვდელოებამ მოიპოვოს კვლავინდელი ნდობა სამწყსოსი, თვლის საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიას აღადგენს არჩევნებითი სისტემით. ეს დასკვნა ერისა და სამღვდელოებისა საბოლოოა, მეტად მცირეა და ვერავითარი მოსაზრება ვერ შეაცვლევინებს მათ ამ რწმენას” (სტილი დაცულია).
ეპისკოპოსი ლეონიდე თერგდალეულთა იდეების ერთგული იყო და სამშობლოს მსახურება, ერის ინტერესების დაცვა მისთვის უპირველესი საზრუნავი გახდა. იგი მტკიცედ გმობდა კოსმოპოლიტიზმს: _ “სიყვარული პირველად ქვეყნიერებისა და არა სამშობლოსი, შორეულისა და არა მახლობელისა, გარეშესი და არა შინაურისა ემსგავსება წაღმა წარწერის უკუღმა კითხვას, მუხის დარგვას კენწეროთი და გადაბრუნებული ტანისამოსით პამპულობას, ღმერთმა დაიხსნას საქართველო ამ გვარის მანკიერ შვილთაგან და სამგზისკურთხეულ იყოს მშობელი ენისა და მამულისათვის თავდადებით მოსიყვარულე ქართველი”. 1908 წლიდან ეპისკოპოსი ლეონიდე გურია-ოდიშის ეპარქიას განაგებდა, მკაცრად ილაშქრებდა რუსეთის ხელისუფლების საგანმანათლებლო პოლიტიკის წინააღმდეგ, რომლის მიზანი იყო ქართული ენის სრული განდევნა სკოლებიდან.
1917 წლის 12 (25) მარტს სვეტიცხოვლის საპატრიარქო ტაძარში გურია-ოდიშის ეპისკოპოსმა ლეონიდემ წაიკითხა საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის შესახებ მიღებული გადაწყვეტილება. იგი დაინიშნა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის დროებითი მმართველობის თავმჯდომარედ. 13 მარტს ეპისკოპოსი ლეონიდე შეხვდა ამიერკავკასიის განსაკუთრებული კომიტეტის (“ოზაკომი”) წარმომადგენელს, ბ. ხატისოვს და მოახსენა მცხეთაში მიღებული გადაწყვეტილების შესახებ. 14 მარტს გამოცხადდა ეგზარქოსის სასახლეში და საქართველოს ეგზარქოს პლატონს გამოუცხადა, რომ მცხეთაში მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე იგი გადაყენებული იყო ეგზარქოსის თანამდებობიდან. ეგზარქოსყოფილმა გამომწვევად უპასუხა: _ “მე ყველაფერს ამას შევატყობინებ პეტერბურგში წმიდა სინოდს დეპეშით, რასაც სამი-ოთხი დღე დასჭირდება და შემდეგ მათი განკარგულების შესაბამისად მოვიქცევიო. ამავე დროს გთხოვთ ძალას ნუ დამატანთ, ეს თქვენთვის კარგი არ იქნება, ისიც ნუ დაგავიწყდებათ, რომ მეც უმწეო არა ვარ, რუსის ჯარი და მთავრობა მომხრედ მყავსო.” საქართველოს ეკლესიის დროებითმა მმართველობამ, ეპისკოპოს ლეონიდეს ხელმძღვანელობით, დიდი მუშაობა გასწია საქართველოს ეკლესიის დამოუკიდებლობისათვის. ეგზარქოსყოფილი პლატონი რუსეთის საერო და სასულიერო ხელისუფლების მითითებით ცდილობდა, არ დაეთმო პოზიციები, 27 მარტს იგი გამოაცხადეს ამიერკავკასიის ეგზარქოსად და თბილელ მიტროპოლიტად. 15 აგვისტოს ქართველმა სამღვდელოებამ გურიაოდიშის ეპისკოპოსი ლეონიდე თბილელ მიტროპოლიტად აირჩია. 1917 წლის 23 აგვისტოს ეგზარქოსყოფილმა პლატონმა თბილისი დატოვა. საქართველოს ეკლესიის დროებითმა მმართველობამ, მიტროპოლიტ ლეონიდეს ხელმძღვანელობით, ეგზარქოსის სასახლე დაიკავა.
1917 წლის 17 სექტემბრიდან 1919 წლის 23 თებერვლამდე მიტროპოლიტი ლეონიდე იყო საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქის მოსაყდრე, უწმინდესი კირიონის გარდაცვალების შემდეგ (1918 წლის 27 ივნისი) _ კათოლიკოს-პატრიარქის მოვალეობის შემსრულებელი. იგი ესწრებოდა 1918 წლის 26 მაისს საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადებას და განაცხადა: _ “ყველას გინახავთ, რა უმწეოდ და უაზროდ აწყდება ხოლმე მიდამოს პირზე მზის პირველი სხივებით სკიდან გამოტყუებული სიცივისგან მობუზული ფუტკარი, მაგრამ გადის დრო, დგება ზაფხული და მადლიანი ღვთის მუშაკიც დღითიდღე ფრთებს შლის, ღონიერდება, სიცოცხლის ძალით ივსება და ბოლოს ჯარასავით ტრიალებს ყვავილებით დაფენილ ველ-მინდვრებში, სკაში წასაღები თაფლის ამოსაწურად, რაკი აღგვეძრა თავისუფლების სიყვარული, ჩვენთვის ყოველივე მიზეზგარეშე დადგება სანატრელი ზაფხული, ჩვენც აუცილებლად გავაჩაღებთ შემოქმედებით მუშაობას.”
1918 წლის 28 ნოემბერს საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საკათალიკოსო საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება, თბილელი მიტროპოლიტი ლეონიდე არჩევნების გარეშე, პირველ საეკლესიო კრებაზე მიღებული ხმების საფუძველზე (230 მომხრე) დამტკიცებულიყო სრულიად საქართველოს კათოლიკოსპარტიარქად.
1919 წლის 29 თებერვალს მცხეთაში, სვეტიცხოვლის საპატრიარქო ტაძარში შესრულდა მისი აღსაყდრება. ჩაიარა საზეიმო დღეებმა და უწმინდესი და უნეტარესი ლეონიდე პირდაპირ აღმოჩნდა იმ პრობლემების წინაშე, რომლებმაც თავი იჩინა დამოუკიდებელ საქართველოში.
სოციალ-დემოკრატიულმა მთავრობამ გააუქმა სკოლებში საღვთო სჯულის სწავლება, ეკლესია გამოყოფილ იქნა სახელმწიფოსგან.
ეხებოდა რა ხელისუფლების პოლიტიკას, უწმინდესი ლეონიდე გულისტკივილით აღნიშნავდა: _ “ეკლესიას ჩამოართვეს სასწავლებლები, ქონება, მიწები, ეკლესიებიდან გამოიტანეს ძვირფასეულობა, მას წაართვეს მოქალაქეობრივი უფლება და შეძლება, სარწმუნეობრივ-ზნეობრივი ნუგეში ეცა მორწმუნეთათვის ყველა იმ დღესასწაულებში, რომელიც შეადგენს წმინდათწმინდას და ისტორიულ ატრიბუტს მათი ქრისტიანული რწმენისას და იძულებულს ხდიან მათ თავისი დოგმატი და ტიპიკონი ამქვეყნიურ და ისიც სოციალისტურ ანგარიშებს შეუფარდონ…”
უწმინდესი და უნეტარესი ლეონიდე 1919 წლის ოქტომბერში ეწვია ცხუმ-აფხაზეთის ეპარქიას, შეხვდა მოსახლეობას, ქართული საჯარისო ნაწილების შემადგენლობას და მოუწოდა ყველას, ქართული სახელმწიფო ინტერესებისათვის გაერთიანებულიყვნენ.
პატრიარქმა დამაჯერებელი პასუხი გასცა რუსეთის პატრიარქის, ტიხონის წერილს, რომელშიც საუბარი იყო ქართველი მღვდელმთავრების “ცდომილებაზე, ავტოკეფალიის მოთხოვნის უსაფუძვლობაზე.” უწმინდესი ლეონიდე აღნიშნავდა: _ “ჩვენ საქმეთა შინა ცდომებას არა აქვს ადგილი ხოლო უკეთუ ასეთები შეგვენიშნა, მათი აღკვეთისათვის ყოველ ეკლესიას მოეპოვება საშუალება”. უწმინდესი და უნეტარესი ლეონიდე მკაცრად გმობდა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ხელისუფლების ეკლესიისადმი დამოკიდებულებას: _ “ჩვენი მთავრობა სოციალისტურია”, _ აღნიშნავდა იგი, _ “პრინციპულად ვერ ეგუება ეკლესიას. თანახმა ვარ, დიახაც, ნუ შეეგუებიან ურთიერთს ეკლესია და სოციალისტები და დროზე გაშორდნენ ერთმანეთს, მაგრამ აქაც სავალდებულოა სამართლიანობა და ჩვენც მარტო სამართლიან დაშორებას ვთხოულობთ სახელმწიფოსგან, სხვა არაფერს.” სამწუხაროდ, ხელისუფლებას არაფერი გაუკეთებია ამ მიმართულებით, გარდა ეკლესიის შევიწროებისა. უწმინდესი და უნეტარესი ლეონიდე გრძნობდა იმ სერიოზულ საშიშროებას, რომელიც ახალგაზრდა დამოუკიდებელ საქართველოს ემუქრებოდა. ერისადმი საგანგებო მიმართვაში აღნიშნავდა: _ “ყველაფერს შეელიეთ, ყველაფერი დასთმეთ, ნურავითარ მსხვერპლს ნუ დაერიდებით სამშობლოს დამოუკიდებლობის განსამტკიცებლად, რომ ამაზე სასახელოსა და სათნოს, ამაზე უფრო სასიკეთოს და სახეიროს, როგორც თქვენთვის, ისე თქვენი შთამომავლობისათვის, ვერაფერს გააკეთებთ.” 1921 წლის 25 თებერვალს ბოლშევიკური საოკუპაციო ხელისუფლება თბილისში შემოვიდა. უწმინდესი ლეონიდე, საეკლესიო სიწმინდეებთან ერთად, დროებით ქუთაისში გადავიდა. 13 აპრილს დაბრუნდა დედაქალაქში, სადაც გულსაკლავი სურათი დახვდა _ გახარებული უცხოტომელნი და დამწუხრებული თანამემამულენი. ასეთი იყო თბილისი, ასეთი იყო სრულიად საქართველო. ბოლშევიკურმა ხელისუფლებამ 1921 წლის 15 აპრილს, რევკომის დადგენილებით, საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესია კანონგარეშე ორგანიზაციად გამოაცხადა.
დაიწყო საეკლესიო ქონების ჩამორთმევა, ეკლესია-მონასტრების ადმინისტრაციული წესით დახურვა, სასულიერო პირების დევნა-შევიწროება. 1921 წლის 11 ივლისს უწმინდესი და უნეტარესი ლეონიდე გარდაიცვალა. 17 ივლისს დაკრძალეს სიონის საპატრიარქო ტაძარში. საოკუპაციო ხელისუფლების შიში გადალახა ასობით თბილისელმა, საქართველოს სხვადასხვა პროვინციიდან ჩამოსულმა თანამემამულემ, რათა უკანასკნელი პატივი მიეგო განსვენებული პატრიარქისათვის. უწმინდესი და უნეტარესი ლეონიდე საქართველოს მართლმადიდებელი სამოციქულო ეკლესიის ისტორიაში დარჩა, როგორც ერთ-ერთი გამორჩეული საეკლესიო მოღვაწე, რომელმაც დიდი წვლილი შეიტანა საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენისა და განმტკიცების საქმეში.


ბზობა - ბაიაობა

ბზობა - ბაიაობა

უფლის დიდებით შესვლა იერუსალიმში

გილოცავთ ბზობას, უფალი იყოს თქვენი და თქვენი ოჯახების მფარველი


მთავარეპისკოპოსი ზოსიმე (შიოშვილი) ბზობა

მთავარეპისკოპოსი ზოსიმე (შიოშვილი)

ბზობა


წმინდა ანდრია კრიტელი სიტყვა ბზობის კვირიაკეს

წმინდა ანდრია კრიტელი

სიტყვა ბზობის კვირიაკეს


უწმიდესი და უნეტარესი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II

უწმიდესი და უნეტარესი, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია II

სიხარული მხოლოდ სიყვარულით განიცდება


თბილისის სასულიერო სემინარია და აკადემია

სერგო ვარდოსანიძე

თბილისის სასულიერო სემინარია და აკადემია




გადაწერე Download


კირიონ II - Kirion II

ვარდოსანიძე, ს. სრულიად საქართველოს კათოლიოკოს-

პატრიარქი კირიონ II (1917-1918); (ცხოვრება და მოღვაწეობა); ოზურგეთი, 1994 წ.


გადაწერეთ Download


სერგო ვარდოსანიძე - Sergo Vardosanidze

ეფრემ II სიდამონიძე – Efrem II Sidamonidze (1896 ― 1972)


ჯვარი ვაზისა - Jvari vazisa

წმიდა ნინოს ცხოვრების მცხეთური რედაქციის მიხედვით, ვაზის ჯვარი წმიდანს ღმრთისმშობელმა იერუსალიმში გადასცა. თუმცა არსებობს სხვა რედაქციაც, რომელიც ვაზის ხის რტოთაგან შეკრულ ჯვარს თვითონ წმიდა ნინოს მიაწერს – წმიდანს იგი თავისი თმებით მცხეთაში მოსვლის შემდეგ, მაყვლოვანში დამკვიდრებისას შეუკრავს. შემდგომში ეს ჯვარი მემკვიდრეობით მეფე მირიანს ერგო. 541 წლამდე იგი მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძარში იყო დაბრძანებული. ამ ჯვრით მეფე მირიანმა სიკვდილის წინ მეფედ აკურთხა თავისი შვილი ბაქარი.
ჯვარი მრავალჯერ ყოფილა გატანილი ქალაქიდან ქალაქში და ერთი ქვეყნიდან მეორეში. ამ გადატან-გადმოტანის დროს ჯვრის გარდი-გარდმო ნაწილი გადატეხილა გრძელ ნაწილთან მიმაგრებულ ადგილას,


რის გამოც ჯვრის ფრთები დაშვებულია.
V საუკუნეში ჯვარი აღმოჩნდა წმიდა შუშანიკთან (საქართველოს აღმოსავლეთ პროვინციის – რანის მმართველის მეუღლესთან). იგრძნო რა წმიდა შუშანიკმა სიკვდილის მოახლოება (+474 წ.), ჯვარი გადასცა თავის მოძღვარს ანდრიას საქართველოში წამოსაღებად, მაგრამ ანდრია იძულებული გახდა სომხეთში დარჩენილიყო ჯვრიანად. ეს ჯვარი სომხეთის სხვადასხვა ქალაქებსა და მონასტრებში ინახებოდა, ქალაქ ანის აღებამდე საქართველოს მეფის დავით აღმაშენებლის მიერ, რომელმაც ჯვარი დაუბრუნა მცხეთას.
ისტორიული წყაროების მიხედვით, XI-XII საუკუნეებში წმიდა ნინოს ჯვარი მცხეთის საკათედრო ტაძარში ესვენა. მეფე ვახტანგ III-მ (1301-1307) მისთვის გააკეთებინა სახატე (კუბო), რომელზედაც აღბეჭდილია წმიდანის ცხოვრების ექვსი შემთხვევა: ა. გამოცხადება ღვთისმშობლისა წმიდა ნინოსადმი სიონის ქორედში; ბ. გადაცემა ვაზის ჯვრისა ნინოსათვის ღვთისმშობლის მიერ; გ. სიზმარი წმიდა ნინოსი თოფაროვნის ტბის პირას (მტკვრის სათავესთან) და გადაცემა მისთვის ზეციურ მახარებლის მიერ პერგამენტისა ათი მუხლით წმიდა სახარებიდან; დ. მეხის მიერ შემუსვრა წმიდა ნინოს ლოცვა-ვედრებით არმაზის კერპისა, მეფე მირიანისა და სალოცავად მოსული დიდძალი ხალხის თანდასწრებით; ე. ნანა დედოფლის განკურნება სენისაგან წმიდა ნინოს ჯვრის შეხებით; ვ. სეფეწულის (რევის შვილის) განკურნება ასევე ჯვრის შეხებით.
XVII-XVIII საუკუნეებში, მტრების შემოსევის დროს, ჯვარი გადაიტანეს მთებში, ჯერ ყაზბეგის წმიდა სამების ეკლესიაში, მერე კი ანანურის ღვთისმშობლის მიძინების ეკლესიაში. 1749 წელს ჯვარი წმიდა ნინოს ხატით საცავიდან წაიღო თბილისის მიტროპოლიტმა რომანოზმა (ერისთავმა) და მიართვა თავის დას მოსკოვში, სეფე-წულის ბაქარ ვახტანგისძის მეუღლეს. სხვა ცნობის მიხედვით კი, წმიდა ჯვარი ქართველთა მეფე არჩილს გაუტანია საქართველოდან 1688 წელს. იმავე ცნობით, ჯვარი მოსკოვში ქართველ მეფეთა სასახლეში ესვენა. შემდეგ წმიდა ნინოს ჯვარი სოფელ ლისკოვოში ქართველ დიდებულთა მამულში ვახტანგ VI-ის შთამომავალს, გიორგი ალექსანდრეს ძეს გადაუბრძანებია. 1801 წელს კი ამ უკანასკნელს ჯვარი რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრესთვის მიურთმევია, რომელისაც დაუბრუნებია კიდეც საქართველოსთვის მისი კუთვნილი განძი. ეს 1802 წელს მომხდარა. დღეს მოციქულთა სწორის, ქართველთა განმანათლებლის წმიდა ნინოს ჯვარი თბილისის სიონის საკათედრო ტაძარშია დაბრძანებული. ჯვარს XVIII საუკუნის დასაწყისის ვერცხლის პერანგი აქვს და ვერცხლისავე კიდობანშია მოთავსებული. კიდობანზე წმიდა ნინოს ცხოვრების ამსახველი სცენებია გამოსახული და მას ასომთავრული წარწერაც ამშვენებს, რომელიც ასე იკითხება: „ღვთისმშობელმა მოსცა ჯვარი ვაზისა ნინოს…“ კიდობნის უკანა მხარეს კი მხედრული წარწერაა: „ქ. დედაო ნინა დედის ღუთისა ნიჭებულსა ჯუარსა გიმკობ მეფე ვახტანგი, რომლითა განანათლე ქუეყანა ქართველისა. მეცა მეოხ“. მკვლევარი პლატონ იოსელიანი ამ წარწერაში მოხსენიებულ ვახტანგს მეფე დავით IV-ის ვაჟად მიიჩნევს. XVII საუკუნეში კიდობანი მეფე არჩილს შეუ0მმკია და მასზე მავედრებელი წარწერაც დაურთავს: „წმიდაო მოციქულო ნინა, მეოხ-გუეყავ ორსავე შინა ცხოვრებასა მეფე არჩილს, რომელმან შემოგწირე სულის ჩემისა საოხად და მეფობისა ჩუენისა წარსამართებლად შევამკე ხატი ესე…“

samepo.ge


ხარება ყოვლადწმიდისა ღვთისმშობელისა - Xareba

ხარება ყოვლადწმიდისა ღვთისმშობელისა