აღდგომა

დღეს კუვუკლიის თავზე
გარდამოვიდა ცეცხლი,
რწმენამ სანთლებზე ანთო
ნაწყალობევი ზეცის.
ყოველი სიტყვა ახდა,
ის რაც წერილში თქმულა,
ჯვარცმული იესო ქრისტე
„აღსდგა, ვითარცა თქუა“


შენი სხივის დამხურე კალთა

სულ ასე ბინდში და ბურუსში რატომ მინახავ,
შენ მზე ხარ, მაგრამ არ ანათებ ჩემთვის მზეურად,
სულ მეშინია, ასე ბნელში მდგომი ინახად,
ვინმეს საფლავში არ აღმოვჩნდე ანაზდეულად...

გაურკვევლობის რატომ გყავარ რკალით ნარკალი,
უიმედობის რატომ დამსვი თანაზიარად,
ჰა, მომაწოდე სიყვარულის ხელში არგანი,
რომ ღმერთს მადლობა მეც შევწირო თავაზიანად...

თორემ დაღამდა ამ სულშიაც და მე არ ვიცი,
ყოფნა-არყოფნის დამთავრდება რითი დილემა,
ჩამოდი ციდან, ცოტა ახლოს, ჩემსკენ, მოიწი,
ნუ მაქცევ მსხვერპლად ამ ტრაგიკულ სინამდვილეთა...

კმარა, რაც დღემდე მასალოსე და მამარხულე,
სულ ხომ არ უნდა გამიყარო ეს სული ხორცთან,
მო, საბოლოოდ შენი სხივის კალთა დამხურე,
დააბოლოვე ეს ხანგრძლივი ჩემი გამოცდა...

უფლის აღდგომის ჭეშმარიტი დგება წამები,
საცაა ცისკენ მტრედის ხუნდთა წავა ოსსანა,
ჰა, აღმადგინე შენთვის მკვდარი და ნაწამები,
ღირს-მყავ, ვიცოცხლო სილამაზის შენის მმოსავმა...

მიხეილ ღანიშაშვილი


ეკლესია

მამების ღვაწლით აგებულო წმინდა ტაძარო,
არსთა გამგებლის ჩაუმქრალო ოქროს ლამპარო,
აღმოსავლეთით მოკაშკაშე ქრისტეს ვარსკვლავო
და საღმრთო სისხლით განწმენდილო - ევას საფლავო.
შენა ხარ ნოეს კიდობანი და უფლის სახლი,
ღვინო და პური არსობისა, ღვთიური მადლი.
ეკლის გვირგვინი, გოლგოთა და იესოს კვართი,
სამოთხის გზა ხარ და კანდელი სამყაროს მნათი.

ბეწვის ხიდი ხარ - გადებული უფსკრულსა ზედა,
მირონით სავსე ემბაზი ხარ და ნათლის დედა.
განსაწმენდელი აიაზმა ცოდვილთა შვება,
საგალობელი დავითისა და ათი მცნება.

შენა ხარ ოთხი სახარება ახალ აღთქმისა,
დასაბამი ხარ ღვთისთვის სათნო კეთილ საქმისა,
თვით ლაზარე ხარ, უფლის ლოცვით მკვდრეთით აღმდგარი,
შვიდ საიდუმლოს დამტეველი ქრისტეს ტაძარი.


ათი მცნება და აღდგომა უფლის

მაინც სად ვნახეთ უკეთესი სახე მორალის?
კანონებს ვადგენთ,ბევრი მათგან მცდარი რომ არის…
მერე,ისევ ვცვლით,თითქოს,გვქონდეს ამაყი ნება
და გვავიწყდება-უცვლელია ათივე მცნება,
როგორც სიმბოლო,ეს ,ნიმუში ჩვენი ცხოვრების,
გამოსასყიდი ცოდვის,შანსი- ჩვენი ცხონების…
უფალი ამბობს, პირველი მცნებით,შენი ვარ ღმერთი,
იცოდე,გწამდეს ჭეშმარიტად ამ ერთადერთის!…
ბევრი ხომ, თითქოს რელიგიას ქმნიდა,ქმნის ისევ,
რაღაც აღმერთებს სასაცილოს,სატირალს იჩენს,
ბევრი უბრალოდ, ჩვენში თითქმის, ათეისტია,
ნუთუ,თავს რწმენა უკეთესი ვეღარ ურჩია?!…
მეორე მცნება გვეუბნება-ნუ შექმნით კერპებს,
არ ემსახუროთ ქვეყანაზე, თაყვანს არ სცემდეთ…
კერპმსახურება-საგანი რომ ღმერთივით გახდა,
კერპმსახურება-სიმდიდრისკენ ამაყი სწრაფვა,
არ დაგვავიწყდეს ხორციელი სიამოვნება,
აზარტულ თამაშს გაკერპებული მიახლოვებაც!…
მესამე მცნების ცოდვა-უფლის უქმად ხსენება,
ღვთის გმობა,თუნდაც დაფიცება აღთქმის მრღვეველად.
მეოთხე მცნება გვეუბნება-ექვს დღეს ვიქმოდეთ,
მერე,მეშვიდეს დავისვენოთ,უფალს ვუხმობდეთ,
რომელმაც შექმნა ეს სამყარო, ექვს დღეში შრომით,
მერე,მეშვიდეს აკურთხა და გვიბოძა ნდობით!…
ასეთი დღეა კვირა,როცა აღსდგა უფალი,
ხსნის დღე,ნათელი მაგალითი სულით უკვდავის….
მეხუთე-მშობლის პატივისცემა სცადე,შეძელი,
თუ გინდა უყო ბედნიერი, ქვეყნად დღეგრძელი!
მათ მოექეცი ისე,როგორც შენ ისურვებდი,
შენი შვილები მოგქცეოდნენ სულით,გულებით…
მეექვსე არის არა კაც ჰკლა-არ იყო მკვლელი,
ქვეყნად და ღვთისგან არ გარიყო სახელი შენი!…
გულის დარდია ბევრი დედის აბორტის ცოდვაც,
რადგან იგივე მკვლელობაა,ბავშვი ხომ მოკვდა…
მეშვიდე-აღარ იმრუშოო,ამბობს უფალი,
რაშიც გულისხმობს სიძვას,თუნდაც სისხლის აღრევას,
გარყვნილებასაც,დამახინჯებულ ცოლ-ქმრულ ცხოვრებას!
მერვე-გვასწავლის არ ვიპაროთ,რაც არ გვეკუთვნის,
მუქთახორობა,თუნდ, ნაპოვნის არ დაბრუნება,
არ დაბრუნება ვალის ასეთ ცოდვას ეკუთვნის!…
მეცხრე გვასწავლის-არ დავწამოთ ცილი ერთმანეთს,
ცილისწამება,დაბეზღებაც დიდი ცოდვაა,
თან,რა რთულია გავუფრთხიდეთ მუდამ ერთმანეთს,
შევძლოთ,სიმართლის გზას გავუყვეთ ,ასე ერთადერთს!…
მეათე მცნება ამბობს-ვიყოთ კმაყიფილები,
ის რაც გვეძლევა,ან უბრალოდ, ჩვენი ხვედრია,
ჟანგი რკინას და შური-კაცს ჭამს,მართლაც ძნელია,
უთქვამთ, შურიან კაცზე ცუდი არაფერია!…
მაგრამ ყველაფერს საფუძველი მაინც ერთი აქვს,
სიყვარულია და მცნებებიც თვითონ ღმერთშია…
რადგან, სულ ყველას ცხოვრებაში ჩვენი ხვედრი გვაქვს,
ჩვენი საზიდი ჯვარი გვმართებს ვზიდოთ გოლგოთას,
ათი მცნება კი- ათ კარს მაგონებს ამ მძიმე გზაზე,
ათივე, ჩვენი ცხოვრების მთავარ წესს უნდა ჰგავდეს!…
და უკვდავია უფლის სიტყვები,როგორც ათ მცნების
-"იცხოვრეთ ჩემსავით და რომც მოკვდეთ,მაინც აღსდგებით!"


ქრისტე აღსდგა! – ჭეშმარიტად!!!

ეკლესიის ზარი რეკავს, მაღლა ღმერთთან ზეცა იძრა
ქრისტე აღსდგა! ქრისტე აღსდგა! ქრისტე აღსდგა! ჭეშმარიტად!!!
ბრწყინავს შუქი მირონისა, ბრწყინავს უფლის სადიდებლად....
მოგილოცავთ და გფარავდეთ უფლის მადლი და დიდება!!!


ქრისტე აღსდგა

ქრისტე აღსდგა მკვდრეთით სიკვდილითა სიკვდილისა დამთრგუნველი
და საფლავების შინათა ცხოვრების მიმნიჭებელი!


ქრისტე აღსდგა!

ქრისტე აღსდგა! ,ჭეშმარიტად! კვირა დილა, გათენდა,
მაცხოვარი ჩვენს გულებში, დაივანებს ამ ქვეყნად.
ქრისტე აღსდგა! ჭეშმარიტად! იგი ჯვარზე ეწამა.
მაცხოვარო გაგვიძეხი, ზეცის კიბე შენა ხარ!
ქრისტე აღსდგა! ჭეშმარიტად! ირგვლივ ხალხი ზეიმობს,
ანგელოზთა დასი გალობს, ამ სასწაულს ზეიმობს.
ქრისტე აღსდგა! ჭეშმარიტად! ის ჩვენს გამო,
ეწამა, გთხოვთ უფალო პატიებას,
ჩვენი მხსნელი, შენა ხარ...


აღდგომა - Agdgoma

უდიდესი ქრისტიანული დღესასწაული, რომელიც აღინიშნება ახალი სტილით 4 აპრილსა და 8 მაისს შორის ქრისტესმკვდრეთით აღდგომასთან დაკავშირებით.

აღდგომის ზეიმი, უძველეს მესაქონლეთა და შემდეგ მიწათმოქმედთა საგაზაფხულო, საყოველთაო განახლების დღესასწაული, უშორესი ძირებით წარმართულ რელიგიებს უკავშირდება; უწინარეს ყოვლისა, ბუნების კვდომას და აღდგომას განასახიერებს. აღდგომას უძღვის 40–დღიანი მარხვა, საეკლესიო სამზადისი, აღსარება და ზიარება, ვნების კვირა. ესაა ზეიმთა ზეიმი, აღმნიშვნელი მესიის მოვლინებისა, რაზედაც მოსეს ხალხი ეგვიპტის მონობიდან თავის დაღწევის შემდეგ ოცნებობდა,

რასაც ბიბლიურიწინასწარმეტყველნი ქადაგებდნენ და რაც სინედრიონის ნებით ჯვარცმული ქრისტეს სახით განხორციელდა.

თავდაპირველად მხოლოდ ვნების დღეებს ზეიმობდნენ. მხოლოდ მე–4 საუკუნეში მიეცა აღდგომის დღესასწაულს თანამედროვე სახე.ნიკეის პირველმა მსოფლიო საეკლესიო კრებამ 325 წელს დაადგინა ზეიმის აღნიშვნა გაზაფხულის ბუნიობის მომდევნო კვირას, იუდეველთა პასექის დასასრულს, უთუოდ მისგან განცალკევებით და კვირის ბოლოს. ეს ხვდება ახალი სტილით 4 აპრილიდან 8 მაისამდე. ამიტომ განეკუთვნება აღდგომა მოძრავ დღესასწაულებს.


“დიდება მოთმინებასა შენსა, უფალო იესო”

გათენდა პარასკევი – დღე მზისქვეშეთში ყველაზე დიდი ბოროტმოქმედების აღსრულებისა…

ღამენათევი მაცხოვარი პილატესთან წაიყვანეს, რადგან მაშინ რომაელები ბატონობდნენ ისრაელში და მათ გარეშე სიკვდილით ვერ დასჯიდნენ ვერავის, პილატე კი რომის ხელისუფლების წარმომადგენელი გახლდათ.


სააღდგომო რიტუალები

სააღდგომოდ კვერცხის წითლად შეღებვა ერთ ძველ გადმოცემას უკავშირდება:

ამაღლებამდე იესო ქრისტემ თავისი მოწაფეები სხვადასხვა მხარეს გააგზავნა, რათა ადამიანებისთვის უფლის სასწაულებრივი აღდგომა ეხარებინათ. საქადაგებლად გაეშურა მარიამ მაგდალინელიც. იგი რომის იმპერატორ ტიბერიუსს ესტუმრა, საჩუქრად კვერცხი გაუწოდა და ახარა: “ქრისტე აღსდგა!” იმპერატორმა ქალს ეჭვით შეხედა და წამოიძახა: “როგორ შეეძლო მკვდარს აღმდგარიყო?! ეს ისევე დაუჯერებელია, როგორც ის, რომ ახლა ეს კვერცხი გაწითლდესო” – სიტყვა არ ჰქონდა დასრულებული, რომ კვერცხი მართლაც გაწითლდა. ამ დღიდან მოყოლებული ტრადიციად იქცა კვერცხის წითლად შეღებვა. კვერცხი მარადიული სიცოცხლის სიმბოლოა, მისგან ცოცხალი არსება ევლინება ქვეყანას. იესო ქრისტე კი სწორედ ჩვენი ცოდვებისათვის ეცვა ჯვარს და სიცოცხლე მოგვანიჭა, წითელი ფერი სიმბოლოა იმ სისხლისა, მაცხოვარმა ჩვენთვის რომ გაიღო.


სააღდგომო კვერცხი

სააღდგომო კვერცხი

გადმოცემის თანახმად, იესო ქრისტეს ზეცად ამაღლების შემდეგ მარიამ მაგდალინელი სახარების საქადაგებლად რომში ჩავიდა და ტიბერიუსს ეახლა. იმპერატორთან ძღვნის გარეშე მისვლა არ შეიძლებოდა. შეძლებულ მოქალაქეებს ძვირფასი საჩუქრები მიჰქონდათ, ხოლო ღარიბებს – ის, რისი საშუალებაც ჰქონდათ. მარიამ მაგდალინელმა, რომელსაც ქრისტეს რწმენის გარდა არაფერი ებადა, ტიბერიუსს ქათმის კვერცხი გაუწოდა და ახარა: “ქრისტე აღსდგა!” იმპერატორმა განაცხადა, მკვდრეთით აღდგომა ისევე შეუძლებელია, როგორც ამ კვერცხის გაწითლებაო. სიტყვა დამთავრებული არ ჰქონდა, რომ კვერცხმა ფერი იცვალა – სისხლისფერი გახდა.

აღდგომის დღესასწაულზე კვერცხების შეღებვის ტრადიციის შესახებ პირველ წერილობით ცნობას საბერძნეთის ქალაქ თესალონიკში, წმინდა ანასტასიას მონასტრის ბიბლიოთეკაში დაცული X საუკუნის ხელნაწერი გვაწვდის. ხელნაწერში მოყვანილი საეკლესიო წესდების ბოლოს ნათქვამია, რომ სააღდგომო ლოცვის შემდეგ აუცილებელია კვერცხისა და ყველის კურთხევის ლოცვის წაკითხვა. მოგვიანებით სააღდგომო კვერცხების დამზადება იუველირებმაც დაიწყეს. კარლ ფაბერჟეს სახელი დღემდე დეკორატიული სააღდგომო კვერცხების დამზადების ბრწყინვალე ხელოვნებასთან ასოცირდება. კვერცხები, რომლებშიც რთული დასაქოქი მექანიზმი იყო ჩამონტაჟებული, საიუველირო ხელოვნების სასწაულს წარმოადგენდა. თითოეული ნიმუში ინახებოდა სპეციალურ ფუტლიარში ან სეიფში და საჩვენებლად მხოლოდ აღდგომის დღესასწაულზე გამოჰქონდათ. ფაბერჟე არასოდეს აკეთებდა ასლს. მისი თითოეული ნამუშევარი განუმეორებელია. დღეისთვის ცნობილი 47 კვერცხიდან 10 მოსკოვში, კრემლში ინახება, 9 – ვიქტორ ვექსელბერგის კერძო კოლექციაში, 5 – ვირჯინიის შტატის გამოყენებითი ხელოვნების მუზეუმში, 3 – ინგლისის დედოფალ ელისაბედის კოლექციაში, 3 – ახალი ორლეანის მუზეუმში, 2-2 – შვეიცარიის, ბალტიმორისა და ვაშინგტონის მუზეუმებში, თითო-თითო – კლივლენდის მუზეუმსა და მონაკოს პრინცის კოლექციაში, დანარჩენი კი კერძო კოლექციებშია დაცული. 2 ნაკეთობის ადგილსამყოფელი უცნობია, მხოლოდ მათი ფოტოები არსებობს.

შევღებოთ კვერცხი

არსებობს კვერცხების შეღებვის მრავალი წესი. ჩვენ რამდენიმეს, შედარებით მარტივსა და ხელმისაწვ-დომს გაგაცნობთ. ყველაზე იოლია, შეიძინოთ კვერცხის სპეციალური საღებავი და შეფუთვაზე მითითებული წესისამებრ გამოიყენოთ. ალბათ, ყველამ იცის, რომ კვერცხს ხახვის ფურცლის ნახარშშიც ღებავენ. აგროვებენ რაც შეიძლება მეტ ხახვის ფურცელს (ბევრი მის მოგროვებას აღდგომამდე 1 თვით ადრე იწყებს) და კვერცხს მასში ხარშავენ. ხარშვა სასურველი ფერის მიღებამდე გრძელდება. არსებობს სხვაგვარი წესიც: ხახვის ფურცელი ადუღეთ ნახევარ საათს, შემდეგ გადაწურეთ. ნახარშში ჩააწყვეთ უკვე მოხარშული კვერცხი და ადუღეთ ნელ ცეცხლზე, ვიდრე სასურველ ფერს არ მიიღებს. ამ გზით უფრო თანაბარი შეფერილობა მიიღება.კვერცხი ხახვის მშრალი ფურცლითაც შეიძლება შეიღებოს. კვერცხი მოხარშეთ, შემდეგ ცხელ-ცხელს სათითაოდ შემოახვიეთ ხახვის მშრალი ფურცლები, გადაახვიეთ ნაჭერში და კიდევ 10 წუთს ადუღეთ. წყალს ძმარი დაამატეთ. კვერცხი მოოქროსფრო-მარმარილოსებრ ელფერს მიიღებს. თუ კვერცხს ოხრახუშის ფოთოლს დააფენთ და მაგრად შეახვევთ დოლბანდში, თქვენსსააღდგომო სუფრას მოხატული კვერცხი დაამშვენებს. კვერცხის მოხატვა სხვაგვარადაც შეიძლება: სველი კვერცხი ამოავლეთ მშრალ ბრინჯში, მაგრად შეახვიეთ დოლბანდში, რომ მარცვლები არ მოშორდეს და ჩვეულებრივი წესით შეღებეთ. ბავშვებს ძალიან მოსწონთ კვერცხების შეღებვა აკვარელის საღებავითა და ფუნჯით. საღებავი სწრაფად რომ გაშრეს, უნდა შეიღებოს უკვე მოხარშული, ჯერ კიდევ თბილი კვერცხი.


სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი ილია ll

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი ილია ll

ნუ დაეცემი, სულს ნუ იტანჯავ,

ტანჯვა ყოველთვის ფიქრით იწყება.

იფიქრე კარგი და დაინახავ,რომ

ყველაფერი კარგად იქნება!

როგორც ისწავლი სამყაროს ხედვას,

შენი ცხოვრებაც ისე იქნება,

გულს ნუ გაიტეხ,გწამდეს უფალის

და ყველაფერი კარგად იქნება!

ტყუილ უბრალოდ ღელვა და შიში

განა ვერ ატყობ,რომ არ გიხდება

ნუ შიშობ,უფლის იწამე მარად,

და ყველაფერი კარგად იქნება!

როცა ვარდები დეპრესიაში

და შენი ტანჯვა ატყობ იწყება,

მაშინ მოუხმე თვით შთაგონებას;თქვი

ყველაფერი კარგად იქნება!

რომც დაგარწმუნონ- შენ იღუპები,

შენი სიცოცხლის წუთი ითვლება,

რწმენას მოუხმე და შენ იხილავ,რომ

ყველაფერი კარგად იქნება!

თუ ცოდვები გაქვს,სულით დაეცი,

ღმერთი არ გტოვებს,შენსკენ იხრება

ის მოწყალეა ყველა ცოდვილის,

და ყველაფერი კარგად იქნება!

როდესაც იმედს აზრი აღარ აქვს,

და შენი გული ბოღმით ივსება,

ერთადერთია,რაც გადაგარჩენს;თქვი

ყველაფერი კარგად იქნება!

დიდი ნიჭია თავშეკავება,

ნიჭით სიბნელე ნათლით იცვლება,

როცა ამ ნიჭს ფლობ, შენ უკვე იცი, რომ

ყველაფერი კარგად იქნება!

როცა ირწმუნებ სიტყვების ძალას,

და ეს სიტყვები შენთვის იფრქვევა,

სხვებს აუხსენი და შთააგონე,რომ

ყველაფერი კარგად იქნება!

როდის იქნება?როგორ იქნება?

როცა კითხვები გულში ისმება,

ნუ უფიქრდები უაზრო კითხვებს,

ღმერთის წყალობით

სულყველაფერი კარგად იქნება!