წილკანი (მცხეთის მუნიციპალიტეტი)

wilkani mcxetis municipaliteti saqartvelos kutxeebi
წილკანი სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი (სოფელი ერედა.) მდებარეობს მუხრანის ვაკეზე, მდინარე ნარეკვავის მარცხენა მხარეს. მცხეთიდან 10 კმ. სოფელში არის საჯარო სკოლა
სოფელი დასახლებულია გვიანდელი ბრინჯაოს ხანიდან. სოფლის აღმოსავლეთით 1,5 კმ-ზე აღმოჩენილია ადრინდელი ქრისტიანული ხანის (IV-V საუკუნეების) არქეოლოგიური ძეგლია - მიწისქვეშა აკლდამა. ის, სავარაუდოდ, წარჩინებულ საეკლესიო მოღვაწეთა განსასვენებელი იყო. აკლდამა გაითხარა 1979 წელს. მასში ესვენა სუდარაში გახვეული რვა მამაკაცი. მიცვალებულები დაკრძალული იყვნენ ქრისტიანული წესით - გულაღმა გაშოტილი, თავით დასავლეთისაკენ. გათხრისას აკლდამა გაძარცული იყო. აკლდამის დასავლეთით გამოვლინდა ნახევარწრიულაბსიდიანი ტაძრის ნაშთი, ხოლო ჩრდილოეთით რიყის ქვით ნაგები ზღუდის ნაწილი.

ისტორია
სოფლის განვითარებაში დიდი როლი ითამაშა მისმა გეოგრაფიულმა მდებარეობამ. აქ იყრიდა თავს ქართლ-კახეთისა და ერწოს გზები. VI საუკუნეში წილკანში მოღვაწეობდა ისე წილკნელი, ერთ-ერთი 12 ასურელი მამათაგანი. ტრადიცია მას მიაწერს სარწყავი არხის - „წილკნის რუს“ მშენებლობას. მთიანეთში ქრისტიანობის გავრცელების დროს შეიქმნა წილკნის საეპისკოპოსო. მასში შედიოდა მუხრანი, ბაზალეთი, მთიულეთი, გუდამაყარი და ხევი. VIII-IX საუკუნეებში წილკანი ხან ქართლის, ხან კახეთის შემადგენლობაშია. მის მითვისებას ცდილობდნენ მუხრანის ერისთავები ძაგანისძეები. XI საუკუნეში ერისთავის ძმამ მოდესტომ წილკნის საეპისკოპოსოს ყმა-მამული მიიტაცა. დავით აღმაშენებელმა მოტაცებული მიწები კვლავ საეპისკოპოსოს დაუბრუნა. XI საუკუნის 60-იან წლებში ბაგრატ IV-მ წილკანთან დაამარცხა და გააქცია განძის ამირა ფადლონი. XVII-XVIII საუკუნეებში წილკანი თურქთა, ყიზილბაშთა და განსაკუთრებით ლეკთა თარეშმა დიდად დააზარალა.

ღირსშესანიშნაობები
წილკანში დგას წილკნის ტაძარი, რომელიც საეპისოკოსო საყდარს წარმოადგენდა. ტაძარი აშენდა IV საუკუნის დასასრულს - V საუკუნის პირველი ნახევარში და წარმოადგენდა დარბაზულ ეკლესიას. V-VI საუკუნეების მიჯნაზე ის მოაქციეს ახალი, სამნავიანი ბაზილიკის შემადგენლობაში. განვითარებულ ფეოდალურ ხანაში ორივე ნაგებობა ახალი, გუმბათოვანი ტაძრის ფარგლებში მოექცა.
ტაძარი ცენტრალურ-გუმბათოვანი ნაგებობაა. ნაშენია ქვიშაქვის თლილი კვადრებით. გუმბათის ყელი ოთხ თავისუფლად მდგომ ბურჯს ეყრდნობა. მასზე გადასვლა ხდება აფრების მეშვეობით. გუმბათში 12 სარკმელია.
ტაძრის ინტერიერისა და ფასადების ორნამენტები მეტისმეტად განსხვავებულია, რადგან ყოველი გადაკეთებისა და აღდგენის დროს ტაძარს დროის შესაფერისი ჩუქურთმებით ამკობდნენ. დღეს ტაძარზე შემორჩენილია როგორც ადრეულო ხანის, ისე განვითარებული და გვიანდელი ფეოდალური ხანის ორნამენტით მორთული ნაწილები და ცალკეული ფრაგმენტები.
მოხატულობა მხოლოდ გუმბათშია შემორჩენილი. ის XVI-XVIII საუკუნეებს მიეკუთვნება. შესრულებულია ბაცი შინდისფერი, მოწითალო, ყვითელი და ლურჯი ფერებით. გამოსახულებანი პატარა ზომისაა, ნახატი - უხეში.
ტაძარს გარს ერტყმის გალავანი, რომელიც XVIII საუკუნის მეორე ნახევარშია აგებული. ამ გალავნის გარეთ, ჩრდილოეთით და დასავლეთით, შემორჩენილია უფრო ძველი გალავნის ნაშთები. სათოფურები მხოლოდ აღმოსავლეთის და სამხრეთის კედლებშია შემორჩენილი. გალავნის ყოველ კუთხეში გეგმით წრიული თითო კოშკი დგას. XIX საუკუნეში სამხრეთ-აღმოსავლეთის კოშკის შესასვლელზე დააშენეს სამრეკლო.


წოდორეთი (მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები)

wodoreti mcxetis municipalitetis soflebi

წოდორეთი — სოფელი საქართველოში, მცხეთის მუნიციპალიტეტში, თბილისიდან 7 კილომეტრში.

პირველად წოდორეთი 1625 წელს იხსენიება. ეს არის პერიოდი, როცა აღმოსავლეთ საქართველოში (ქართლ-კახეთში) სპარსეთი ბატონობდა და ქართველი ხალხი კი თავისუფლებისთვის იბრძოდა. წოდერეთი იხსენიება მაშინ, როდესაც სპარსელებმა თბილისი ააოხრეს და გაძარცვეს. ისტორიკოსის ცნობით თბილისიდან მიმავალ სპარსელებს გიორგი სააკაძე სოფელ წოდორეთთან დაწევია და მტრის ლაშქარი გაუნადგურებია.


ხეკორძი (მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფლები)

xekordzi mcxetis municipalitetis soflebi
ხეკორძი - სოფელი მცხეთის მუნიციპალიტეტში ძეგვის თემის საკრებულო), თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ხეკორძულას (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის დონიდან – 880 მეტრი, მცხეთიდან – 16 კილომეტრი. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 25 კაცი.


წყალწმინდა (ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტი) (გურიის მხარის კურორტები)

wyalwminda guriis mxaris kurortebi saqartvelos kutxeebi saqartvelos kurortebi
წყალწმინდა — სოფელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ღრმაღელის თემში. მდებარეობს მდინარე სუფსის მარცხენა ნაპირზე, მდინარე სუფსის შავ ზღვაში შესართავის სამხრეთით, ზღვის დონიდან 2 მ.
სოფელში არის საჯარო სკოლა, სტადიონი, სასტუმრო, ვითარდება ტურისტული ინფრასტრუქტურა, თევზჭერა. სანაპირო ზოლი მდიდარია მაგნეტიტით.
1999 წლის 17 აპრილს წყალწმინდაში გაიხსნა სუფსის ტერმინალი, ბაქო-სუფსის ნავთობსადენის ბოლო წერტილი. ტერმინალის შემადგენლობაში შედის 4 რეზერვუარი, თითო 40 000 ტონა ნავთობის ტევადობით,


გომისმთა გურიის მხარის კურორტები)

gomismta guriis mxaris kurortebi saqartvelos kutxeebi saqartvelos kurortebi
გომისმთა - მაღალმთიანი კლიმატური კურორტი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, მესხეთის ქედზე, მდინარე ბჟუჟის ხეობაში, ზღვის დონიდან 2100-2755 მეტრის სიმაღლეზე. რკინიგზის უახლოესი სადგურია ოზურგეთი, მანძილი 15 კმ.
გომისმთა ცნობილია, როგორც საზაფხულო კურორტი. ის გარშემორტყმულია წიწვოვანი ტყით, წყაროებით. გომისმთასთან ახლოსაა ჭინჭაოს ტბა, რომელიც ზღვის დონიდან 2500 მეტრზე მდებარეობს.
2010 წლიდან მიმდინარეობს ოზურგეთი-გომისმთის ადგილობრივი მნიშვნელობის საავტომობილო გზის რეაბილიტაცია


გრიგოლეთი (გურიის მხარის კურორტები)

grigoleti guriis mxaris kurortebi saqartvelos kutxeebi saqartvelos kurortebi
გრიგოლეთი — სოფელი ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, ღრმაღელის თემში. მდებარეობს გურიის დაბლობზე, შავი ზღვის პირას, ზღვის დონიდან 3 მ. სოფელში გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს2.

კურორტი
გრიგოლეთი ერთ-ერთია გურიის საზღვაო ზოლის კურორტებიდან. მისი ტერიტორია დაფარულია მრავალწლოვანი ფიჭვნარით, ზღვის სანაპირო ზოლი წარმოადგენს სამკურნალო თვისებების მქონე მაგნიტური ქვიშის პლაჟს, რომელიც გამოირჩევა ბალნეოლოგიური თვისებებით ძვლების და სახსრების გასაკაჟებლად ბავშვებისთვის და მოზრდილებისთვის. სოფლის ტერიტორიაზე მდებარეობს ტბა გრიგოლეთი.
სოფლის ტერიტორიაზე არის ტორფის საბადო.


ნაბეღლავი (ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი) (გურიის მხარის კურორტები)

nabeglavi guriis mxaris kurortebi saqartvelos kutxeebi saqartvelos kurortebi
ნაბეღლავი — სოფელი ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, თემის ცენტრი: ნაბეღლავი, თავპანტა, ქვაბღა, ჩხაკოურა. მდებარეობს მდინარე გუბაზეულის მარჯვნივ, ზღვის დონიდან 470 მ. სოფელში გადის კურორტ ბახმაროსთან დამაკავშირებელი გზა.


ქვედა ნასაკირალი (გურიის მხარის კურორტები)

qveda nasakirali guriis mxaris kurortebi saqartvelos kutxeebi saqartvelos kurortebi
ნასაკირალი — დაბა ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1976 წელს. მოსახლეობა 2.981 ათასი (2006). მდებარეობს ნასაკირალის სერზე, მდ. სუფსის ხეობაში, ზღვის დონიდან 180 მ. ოზურგეთიდან 10 კმ. დაბაში არის საჯარო სკოლა.
განთქმული იყო ნასაკირალის ძელქვის ტყე, რომელსაც გურული ფირალები აფარებდნენ თავს მე-20 საუკუნის დასაწყისში. გაიჩეხა ჩაის მეურნეობის გაშენების დროს .

კურორტი
ნასაკირალი ადგილობრივი მნიშვნელობის კურორტია მის ტერიტორიაზე არსებული მინერალური წყლების გამო. ქლორიდულ ნატრიუმიანი წყლები გამოიყენება წყლის აბაზანებისათვის (საყრდენ-სამოზრაო აპარატის, პერიფერიული ნერვებისა და გინეკოლოგიური პროფილის დაავადებათა სამკურნალოდ), აგრეთვე სასმელად (კუჭის ქრონიკულ დაავადებათა სამკურნალოდ).


შეკვეთილი (გურიის მხარის კურორტები)

shekvetili guriis mxaris kurortebi saqartvelos kutxeebi saqartvelos kurortebi
შეკვეთილი - სოფელი ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, ნატანების თემში. მდებარეობს შავი ზღვის ნაპირას , მდ. ნატანების შესართავთან, ზღვის დონიდან 2 მ.-ზე. ქვემო ნატანებიდან 5 კმ. შეკვეთილში გადის საქართველოს საავტომობილო მაგისტრალი ს2.
შეკვეთილი ერთ-ერთია გურიის საზღვაო კურორტებიდან. აქ არის გასართობი პარკი ”ციცინათელა”.


ბობოყვათი (აჭარის კურორტები)

boboyvati acharis avtonomiuri respublikis kurortebi saqartvelos kutxeebi
ბობოყვათი - სოფელი ქობულეთის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე დაგვას ნაპირებზე, შავი ზღვის პირას, ზღვის დონიდან 60 მ. სოფელში არის რკინიგზის ბაქანი სამტრედია-მახინჯაურის ხაზზე. ბობოყვათი ადგილობრივი მნიშვნელობის კურორტია.სოფელში მდებარეობს საქართველოს პრეზიდენტის რეზიდენცია.


ბეშუმი (აჭარის კურორტები)

beshumi acharis avtonomiuri respublikis kurortebi saqartvelos kutxeebi
ბეშუმი, ადგილობრივი მნიშვნელობის მთის კლიმატური კურორტი ხულოს მუნიციპალიტეტში, არსიანის ქედზე, გოდერძის უღელტეხილიდან 7 კმ, ზღვის დონიდან 1850-1900 მ, ხულოდან 30 კმ.
მდიდარია წიწვიანი ტყეებით. ზაფხული ზომიერად გრილია (აგვისტოში საშუალო ტემპერატურა 17,0 °C), ზამთარი ზომიერად რბილი (იანვარში საშუალო ტემპერატურა - 5,0 °C). მკურნალობენ სუნთქვის ორგანოთა არატუბერკულოზურ დაავადებებს, სისხლნაკლებობას, ბავშვთა ქრონიკულ დაავადებებს. სეზონი - ივნისი-სექტემბერი.


სარფი (აჭარის კურორტები)

sarfi acharis avtonomiuri respublikis kurortebi saqartvelos kutxeebi
სარფი — სოფელი ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდ. ტობაშის ნაპირებზე. სოფელი საერთაშორისო მნიშვნელობის გზით E70, ს 2 უკავშირდება ქალაქ ფოთს. სარფი მდებარეობს საქართველოს და თურქეთის საზღვარზე, სოფელში არის საბაჟო-გამშვები პუნქტი. სოფელში არის საჯარო სკოლა. უკანასკნელ ათწლეულში განვითარდა საკურორტო ინფრასტრუქტურა.