საწკეპელა ( საქართველოს ქედები )

sawkepela qedi kavkasionis chrdiloeti gverditi qedi saqartvelos qedebi saqartvelos kutxeebi
საწკეპელა — თრიალეთის ქედის ჩრდილო-აღმოსავლეთის განშტოება. მდინარე ვერის სათავესთან გამოყოფილი თრიალეთის ქედს და დიდგორის მთამდე (1274 მ) გრძელდება. აგებულია ზედაეოცენური თაბაშირისშემცველი თიხებით და ქვიშაქვებით. კალთები დანაწევრებულია მდინარეების მტკვრისა და დიღმისწყლის შენაკადებით. მთის ჩრდილოეთ-დასავლეთი კალთა შემოსილია შერეული ფართოფოთლოვანი ტყით.


საწერექოს ქედი ( საქართველოს ქედები )

sawereqos qedi kavkasionis chrdiloeti gverditi qedi saqartvelos qedebi saqartvelos kutxeebi
საწერექოს ქედი — ქედი ასხის მასივის სამხრეთით. თანდათანობით მაღლდება ჩრდილო-აღმოსავლეთისაკენ (საშუალო სიმაღლე 2100 მ, მაქსიმალური — 2441 მ). აგებულია ცარცული კირქვებით, რის გამო მისი ბრტყელი თხემი და კალთები დაცხრილულია კარსტული ფორმებით, რომელთა შორის გაბატონებულია კარსტული ძაბრები (სასულეები). საწერექოს ქედი შემოსილია სუბალპური მდელოს ბალახმცენარეულობით


სათოვლის ქედი ( საქართველოს ქედები )

satovlis qedi kavkasionis chrdiloeti gverditi qedi saqartvelos qedebi saqartvelos kutxeebi
სათოვლის ქედი, თრიალეთის ქედის განშტოება - საწკეპლის ჩრდილო-აღმოსავლეთის გაგრძელება. იწყება მთა დიდგორიდან და მთავრდება ქ. მცხეთის მიდამოებში. აგებულია შუაეოცენური ანდეზიტური ტუფბრექჩიებით, ტუფ–ქვიშაქვებით, ქვისაქვებით, ოლიგოცენური თაბაშირის შემცველი თიხებითა და ქვიშაქვებით. კალთები ციცაბოა. შემოსილია ტყითა და მეორადი მდელოებით


გონიოს (აფსაროსის) ციხე - ქალაქები და კოშკები

gonios afsarosis cixe mcxetashi mcxeta qalaqebi da koshkebi cixe simagreebi saqartvelos kutxeebi mxareebi saqartvelo tbilisi Ksani valleys saqartvelos
გონიოს ციხე აფსაროსი, ისტორიული ციხესიმაგრე აჭარაში, სოფელ გონიოში, შავი ზღვის ნაპირზე, მდინარე ჭოროხის შესართავთან. უძველესი ცნობა მის შესახებ ეკუთვნის რომაელ ავტორ პლინიუს სეკუნდუსს (ახ. წ. I ს.). ბერძნულ-რომაულ წყაროებში ცნობილია აფსარუნტის სახელით. გონიოს ციხე XII საუკუნის შემდგომ დროინდელი სახელწოდებაა II საუკუნეში აქ რომაელთა ხუთი კოჰორტა იდგა. ამ პერიოდში იგი კარგად გამაგრებული და კეთილმოწყობილი (იპოდრომი და სხვა ნაგებობანი) ციხე-ქალაქი ყოფილა. .


ბებრის ციხე მცხეთაში – ქალაქები და კოშკები

bebris cixe mcxetashi mcxeta qalaqebi da koshkebi cixe simagreebi saqartvelos kutxeebi mxareebi saqartvelo tbilisi Ksani valleys saqartvelos
ბებრის ციხე მდებარეობს ქალაქ მცხეთის ჩრდილო ნაწილში. მდინარე არაგვის, მარჯვენა სანაპიროს კლდისთავზე. მას უძველეს დროს ერქვა ბელტა. იგი ანტიკურ ხანაშია აგებული. ციხე_სიმაგრის საერთო ფართი დაახლოებით 1500 კვ.მ-ია შიდა ეზოსი კი 600 კვ-მეტრი.ოდესღაც ეს ციხე მცხეთის კარს კეტავდა არაგვის ხეობის მხრიდან. ეს ციხე მეტად ცომპლექტურად არის აგებული შემაღლებულ კონცხზე.


გორის ციხე – ქალაქები და კოშკები

goris cixe qalaqebi da koshkebi cixe simagreebi saqartvelos kutxeebi mxareebi saqartvelo tbilisi Ksani valleys saqartvelos
გორის ციხე დგას ქალაქის ცენტრში, კლდოვან ბორცვზე. სიმაგრის დასავლეთი ბოლო მონაკვეთი გრძელდებოდა დღეისათვის მისგან ასეული მეტრით დაშორებული მდინარეების მეჯუდისა და ლიახვის შესართავამდე. ჩრდილოეთ ფერდობზე შემორჩენილი ნანგრევები და არქეოლოგიური მონაცემები მოწმობს, რომ აქ ძვ. წ. აღ-ით Iათასწლეულის უკანასკნელ საუკუნეებში ძლიერი სიმაგრე, მის გარშემო კი მოსახლეობა ყოფილა. ციხის მიწისზედა მნიშვნელოვანი ნაწილი განვითარებულ ფეოდალურ ხანას განეკუთვნება, ნაწილი - XVII საუკუნის შუა ხანებს.


სამების ხევი – საქართველოს ხეობები

samebis xevi saqartvelos kutxeebi mxareebi saqartvelo tbilisi Ksani valleys saqartvelos xeobebi
სამების ხევი — მცირე ხევი გომბორის ქედსა და სოფელ ხაშმის (საგარეჯოს მუნიციპალიტეტი) ჩრდილოეთით. ისტორიულ ხანაში აქ გადიოდა ერთი მონაკვეთი ეთნოგრაფიული საზღვრისა ძველ ქართულ მხარეებს — კახეთსა და ჰერეთს შორის. აქ მდებარეობს ხაშმის სამების ბაზილიკა, აქვე გადის ძველი გზა გარეკახეთიდან შიგნიკახეთში.


პანკისის ხეობა - საქართველოს ხეობები

pankisis xeoba saqartvelos kutxeebi mxareebi saqartvelo tbilisi Ksani valleys saqartvelos xeobebi
პანკისის ხეობა — მდებარობს მდინარე ალაზნის ზემო დინების ხეობაში (ბახტრიონიის ზემოთ) კავკასიონის ფარგლებში, დღევანდელი ახმეტის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე. სიგრძე 34 კმ (მთა ბორბალოდან ალაზნის ვაკემდე). შემოფარგლულია კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ განშტოებებით — პანკისისა და დიდგვერდ-ნაქერალის ქედებით.
მდინარე ალაზნის აუზის ზემო ნაწილი ქოჩარის ქედით იყოფა ორ ხეობად, რომლებიც მდინარეებს წიფლოვანისწყალსა და სამყურისწყალს ეკუთვნის. ზღვის დონიდან 950 მ სიმაღლეზე ეს მდინარეები ერთდებიან და წარმოშობენ ალაზანს. ამ ადგილის ქვემოთ პანკისის ხეობისთვის დამახასიათებელია ფართო, მოვაკებული, დატერასებული ფსკერი. ხეობა გამომუშავებულია იურულ თიხაფიქლებში. რელიეფში ძირითადად ეროზიულია, მაგრამ სამყურისწყლის აუზში შეინიშნება მეოთხეული მყინვარის ნაკვალევი (ტროგები, ცირკები, დაკაწრული კლდეები). ხეობის ფერდობები 2000-2200 მ-მდე შემოსილია ფართოფოთლოვანი ტყით. ალაზნის მარჯვენა შენაკადის ბაწარის ხეობაში არის უთხოვრის ტყის ბაწარის სახელმწიფო ნაკრძალი.


კოდორის ხეობა - საქართველოს ხეობები

kodoris xeoba saqartvelos kutxeebi mxareebi saqartvelo tbilisi Ksani valleys saqartvelos xeobebi
კოდორის ხეობა (აფხ. Кәыдырҭа) — მდინარე კოდორის ზემო დინების ხეობის მონაკვეთი აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში, რომელიც დე-ფაქტო საზღვრის ფუნქციას ასრულებს საქართველოს მთავრობასა და სეპარატისტთა და რუსეთის საოკუპაციო ჯარების მიერ კონტროლირებად ტერიტორიებს შორის. ხეობის ზემო ნაწილი, დასახლებული სვანებით, აფხაზეთის ერთადერთი კუთხე იყო 1993 წლიდან 2008 წლის აგვისტომდე, რომელსაც საქართველოს ცენტრალური მთავრობა აკონტროლებდა და რომელსაც ოფიციალურად ზემო აფხაზეთს უწოდებს. 2008 წელს რუსეთ-საქართველოს ომის მიმდინარეობისას საქართველოს ხელისუფლებამ მასზე კონტროლი დაკარგა.


ფოცხოვი - საქართველოს ხეობები

focxovi xeoba saqartvelos kutxeebi mxareebi saqartvelo tbilisi Ksani valleys saqartvelos xeobebi
ფოცხოვი — ადმინისტრაციული-ტერიტორიული ერთეული, ხეობა შუა საუკუნეების საქართველოში, ისტორიულ სამცხეში (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია). ეკუთვნოდა ჯაყელთა ფეოდალურ საგვარეულოს. მოგვიანებით ჯაყელთა განაყოფი შტოს — ბოცოსძეთა სამფლობელო. ფოცხოვის მნიშვნელოვანი ციხესიმაგრეები იყო ყველის ციხე და ჯაყის ციხე. აქვე იყო წურწყაბის საეპისკოპოსო ტაძარი. XVI საუკუნეში ფოცხოვი საქართველოს სხვა ტერიტორიებთან ერთად ოსმალეთმა დაიპყრო. შეიქმნა ადმინისტრაციული ერთეული ფოცხოვის ლივა, რომელიც იყოფოდა მზვარისა და ჩრდილის ქვეადმინისტრაციულ ერთეულებად.


ქსნის ხეობა - საქართველოს ხეობები

qsnis xeoba saqartvelos kutxeebi mxareebi saqartvelo tbilisi Ksani valleys saqartvelos xeobebi
ქსნის ხეობა — მდინარე ქსნის ხეობა. მდებარეობს მცხეთა-მთიანეთის მხარის დასავლეთ ნაწილში. დღევანდელი ადმინისტრაციული დაყოფის მიხედვით შედის ორი მუნიციპალიტეტის ფარგლებში: ზემო მხარე, ქსნის სათავიდან სოფელ ოძისამდე[1], მიეკუთვნება ახალგორის მუნიციპალიტეტს. აღნიშნული ტერიტორია 2008 წლიდან ოკუპირებულია რუსეთის ფედერაციის მიერ[2]. ქვემო ნაწილი კი ქსოვრისიდან ციხისძირამდე მცხეთის მუნიციპალიტეტში.
ქსნის ხეობას ესაზღვრება: აღმოსავლეთით - არაგვის ხეობა, დასავლეთით ლეხურის ხეობა, ჩრდილოეთით - ალევის ქედი, სამხრეთით კი - მდინარე მტკვარი.



ჭალა (ონის მუნიციპალიტეტი)

chala sofeli saqartveloshi racha lechxumisa da qvemo svaneti smxaris municipaliteti
ჭალა — სოფელი საქართველოში, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის მხარის ონის მუნიციპალიტეტში (შეუბნის თემი), მდ. რიონის ხეობაში, ზღვის დონიდან 890 მეტრზე, ონიდან დაშორებულია 1,5 კილომეტრით. 2002 წლის აღწერის მონაცემებით სოფელში ცხოვრობს 66 კაცი.