ოქროს ჩარდახი (ქუთაისი)

ოქროს ჩარდახი (ქუთაისი)

(oqros chardaxi - Qutaisi)


ოქროს ჩარდახი. ისტორიული ცნობებით დასტურდება, რომ გვიან ფეოდალურ ხანაში ქალაქის მნიშვნელოვანი ნაწილი მდინარე რიონის მარცხენა ნაპირზე იყო გაშენებული, რომელსაც (მოსკოველი ელჩების ნ. ტოლოჩანოვისა და ა. იევლიევის ცნობით) XVII საუკუნის პირველ ნახევარში შემოვლებული ჰქონდა ქვის გალავანი. გალავნის შიგნით მოთავსებული ყოფილა დარბაზები, სასახლეები, სამოქალაქო და საკულტო დანიშნულების ნაგებობანი. აღსანიშნავია, რომ დაახლოებით დღევანდელი პირველი საშუალო სკოლის და მდინარეს შორის მოქცეულ ტერიტორიაზე მოთავსებული ყოფილა სამი დიდი სასახლე, რომელთაგან ერთი სასადილოდ და სარდაფად ყოფილა გამოყენებული, მეორე – საცხოვრებელ ბინად, ხოლო მესამე – სამეფო სასახლედ. პირველი ორი ნაგებობა ჩვენამდე მოღწეული არ არის, მესამე კი ნაწილობრივ დაცულია. ეს უკანასკნელი დადგმული იყო თაღებით შეკრულ 12 სვეტზე.
შენობას გარშემო უვლიდა ფართო გალერეა. შუაში კი საგანგებოდ ყოფილა მოწყობილი დიდი დარბაზი, რომლის კედლები მოხატული იყო ფრესკებით. დარბაზი წარმოადგენდა მეფის მისაღებ და სასტუმრო ადგილს. იმერეთის მეფეები აქ მართავდნენ ლხინს, საქმიან თათბირებს და მეჯლისებს. შენობა აუგიათ XVII საუკუნის დასაწყისში და იგი თითქმის ორი საუკუნის განმავლობაში ითვლებოდა იმერეთის მეფეთა სასახლედ. მართალია, XIX საუკუნის დასაწყისში შენობა საგრძნობლად გადაკეთდა, მაგრამ მაინც დაცულია ნაგებობის პირველი სართულის პირვანდელი სახე. მას დღემდე შერჩა „ოქროს ჩარდახის“ სახელწოდება.

„ოქროს ჩარდახის“ ახლოს დგას ისტორიული ჭადარი, რომელსიც დღემდეა შემორჩენილი. XVII საუკუნეში ამ ჭადართან მოთავსებული ყოფილა ქვის ტახტი, რომელზედაც იმერეთის მეფეები ისვენებდნენ.


ლ. მესხიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრი (ქუთაისი)

ლ. მესხიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრი (ქუთაისი)

(L.Mesxishvilis saxelobis saxelmwifo teatri - Qutaisi)


ქალაქის ცენტრალურ მოედანზე განთავსებულია ლ. მესხიშვილის სახელობის სახელმწიფო თეატრი, რომელიც ამ შენობაში 1954 წელს გადმოვიდა. XIX საუკუნის 60-იანი წლების დასაწყისიდან იწყება მზადება ქუთაისში პროფესიული თეატრის შესაქმნელად. 1861 წელს ისტორიკოს დ. ბაქრაძის (1827-1890) ხელმძღვანელობით ქუთაისში გაიმართა პირველი წარმოდგენა (გიორგი ერისთავის პიესა „გაყრა“). მეორე წარმოდგენა აკაკი წერეთელმა გამართა 1862 წელს. წარმოდგენები მაშინ იმართებოდა გუბერნატორის სასახლეში. 80-იან წლებში ქუთაისის თეატრს მტკიცე საფუძველი ეყრება. მას სათავეში ჩაუდგა სასცენო ხელოვნების დიდი მოამაგე კოტე მესხი, ამ დროიდან ქუთაისის სცენაზე ქართულ პიესებთან ერთად იდგმებოდა რუსული და დასავლეთ ევროპის დრამატული ნაწარმოებები. ამ წლებში ქუთაისის თეატრის სცენაზე გამოდიოდნენ კოტე და ეფემია მესხები, ნინო ჩხეიძე, შალვა დადიანი, კოტე მარჯანიშვილი, ვასო ბალანჩივაძე, ვასო აბაშიძე ნატო გაბუნია, კოტე ყიფიანი, ვალერიან გუნია, მაკო საფაროვა და სხვ.
ქუთაისის თეატრის ისტორიაში ახალი სიცოცხლე იწყება 90-იანი წლებიდან, როცა მისი სცენიდან გაისმა ქართული თეატრის უბადლო ოსტატის და უნიჭიერესი მსახიობის ლადო მესხიშვილის დიდებული ხმა. ლ. მესხიშვილის მოღვაწეობის პერიოდი (1896-1905) ქუთაისის თეატრში დიდი აღმავლობით აღინიშნა. იგი დიდ ყურადღებას აქცევდა რეპერტუარის შერჩევას, დგამდა იმდროინდელი ცხოვრების ამსახველ სპექტაკლებს, ფართო გასაქანი მისცა ქართულ, რუსულ და დასავლეთ ევროპის კლასიკურ დრამატულ ნაწარმოებებს. ამ პერიოდში ქუთაისის თეატრში მოღვაწეობდნენ ალექსანდრე წუწუნავა, ალექსანდრე იმედაშვილი, იუზა ზარდალიშვილი, ანდრო მურუსიძე და სხვ.

ქუთაისის თეატრის ისტორიაში განსაკუთრებით აღსანიშნავია 1928-1930 წლები, როცა მას ხელმძღვანელობდა ქართული თეატრის რეფორმატორი, სცენის დიდი ოსტატი კოტე მარჯანიშვილი. ქუთაისის თეატრში აღიზარდნენ შესანიშნავი ოსტატები, რომლებიც ღირსეულად აგრძელებდნენ იმ დიდებულ ტრადიციას, რაც ქუთაისის თეატრში ქართული სცენის გამოჩენილმა ოსტატებმა შექმნეს.


მწვანეყვავილა (ქუთაისი)

მწვანეყვავილა (ქუთაისი)

(mwvaneyvavila - qutaisi)


მწვანეყვავილას მდინარე რიონის მარცხენა სანაპიროზე ამაღლებული ადგილი უკავია. აქ მოხვედრა შეიძლება ქალაქის ცენტრიდან გაპონოვის ან გელათის ქუჩის გავლით.
მწვანეყვავილას ისტორიული ძეგლებიდან ყველაზე უფრო ადრინდელი ძეგლია პატარა ბაზილიკური ეკლესია (აგებულია 1013 წელს). ჩრდილოეთიდან, დასავლეთიდან და სამხრეთიდან ეკლესიის კედლები ციცაბო კლდის ნაპირებიდან არის აყვანილი. იგი აგებულია რიყის ქვითა და კირქვის ხსნარით, შემდეგ მოპირკეთებულია ლამაზად დამუშავებული ქვებით. ამჟამად ნაწილობრივ გადარჩენილია ეკლესიის კედლები, სახურავი კი მთლიანად ჩამონგრეულია.

მწვანეყვავილას ტერიტორიაზე დაცულია აგრეთვე ორი ძველი ნაგებობა, ერთი – სათავდაცვო დანიშნულების ციხე-კოშკი და, მეორე – პატარა ბაზილიკური ეკლესია. კოშკი ოთხკუთხედად შეკრული ორსართულიანი ნაგებობაა. პირველი სართული წარმოადგენს მტკიცედ შეკრულ თაღოვან ოთახს. მას მხოლოდ ერთი შესასვლელი აქვს სამხრეთ-აღმოსავლეთის მხრიდან. კოშკის კედლის სისქე 2 მეტრამდეა, მას ოთხივე მხრიდან სხვადასხვა სიდიდისა დდა მიმართულების სათოფურები აქვს. მეორე სართული თავღია კოშკია. მას იყენებდნენ სათვალთვალო პუნქტად.
ციხე-კოშკის აღმოსავლეთით მთავარანგელოზის ბაზილიკური ტიპის ეკლესიაა, მის ასაგებად გამოყენებულია ძველი შენობის მასალა. მას დასავლეთით აქვს ღიათაღებიანი კარიბჭე. ორივე ეს ნაგებობა XVII საუკუნის ადრინდელ წყაროებში არ არის მოხსენიებული.
მწვანეყვავილა საყურადღებოა იმითაც, რომ იგი გამოცხადებულია საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონად. აქ დასაფლავებულია გამოჩენილი ადამიანები: მელიტონ ბალანჩივაძე, კირილე ლორთქიფანიძე, გიორგი ზდანოვიჩი, დიმიტრი ნაზარაშვილი, იოსებ ოცხელი და სხვ.


ქუთაისის ისტორიული მუზეუმი

ქუთაისის ისტორიული მუზეუმი

(qutaisis istoriiuli muzeumi)


ქუთაისის ისტორიული მუზეუმის ფონდში დაცულია 16200 ძეგლი .მათი ძირითადი ნაწილი მოპოვებულია ქუთაისსა და მის შემოგარენში ათეული წლების მანძილზე მიმდინარე არქეოლოგიური გათხრების შედეგად და შემთხვევითი შემოსულობათა სახით.მუზეუმის არქეოლოგიური მასლების შეგროვება დაიწყო 1912 წლიდან საისტორიო-საეთნოგრაფიო საზოგადოების თაოსნობით.
ნუმიზმატური კოლექცია , ბერძნული, რომაული, ბიზანტიური, არაბული, ირანული და თურქული, ქართველ მეფეთა - გიორგი III-ის, თამარის, გიორგი ბრწყინვალეს მონეტები და სხვ. მუზეუმის საგანძურში ინახება შუა საუკუნეების ჭედური ხელოვნების შესანიშნავი
ხელნაწერთა ფონდში, ძირითადად, დასავლეთ საქართველოს ეკლესია-მონასტრებიდან შემოსული 800-მდე წიგნია დაცული.
მუზეუმში ინახება "ვეფხიტყაოსნის" 8 ხელნაწერი, სულხან-საბა ორბელიანისა და მეფე ვახტანგ VI-ის თხზულებათა ხელნაწერები, აქ ინახება ძველიგეჯრები და არაერთი დასურათებული წიგნი თუ სიგელი.
ფონდში დაცული მასალები მომდინარეობს დასავლეთ საქართველოს სხვადასხვა კუთხეებიდან (იმერეთი,რაჭა-ლეჩხუმი ,სვანეთი, გურია ,სამეგრელო ,აჭარა, აფხაზეთი ) ,ხოლო ერთეული მონაპოვრები შემოსულია აღმოსავლეთ და სამხრეთ საქართველოდან ,ტრაპიზონიდან ,ჩრდილოეთ ოსეთიდან, რუსეთიდან. აღნიშნული მასალები მოიცავენ პერიოდს ქვედა პალეოლითიდან მოყოლებული ფეოდალური ხანის ჩათვლით. სახეობების მიხედვით ფონდში დაცულია კაჟის, ქვის, თიხის, ბრინჯაოს და რკინის ნაწარმი, ცხენის აღკაზმულობასთან დაკავშირებული ნივთები, სამოსელის ბრინჯაოს დეტალები-ჭვირთული ბალთები, საკინძები და ა. შ .,საკულტო-არიტუალო დანიშნულების საგნები:მინიატურული ცულები, მცირე ზომის ანთროპომორფული და ზოომორფული ქანდაკებები და სხვადასხვა მასალისაგან (თიხა, ბრინჯაო ,ოქრო, ვერცხლი, ელექტრონი ,რკინა, მინა, პასტა, ბუნებრივი და ნახევრადძვირფასი თვლებისაგან დამზადებული სამკაულები.
არქეოლოგიური ფონდის მასალებს შორის განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს ბრინჯაოს ხანის მასალები, როგორც ცნობილია გვიან ბრინჯაოს ხანაში ბრინჯაოს მეტალურგია საქართველოში განვითარების უმაღლეს საფეხურს აღწევს. ამ დროისათვის ამ დროისათვის დასავლეთ საქართველოში ყალიბდება თვითყოფადი ბრინჯაოს კულტურა რომელიც სამეცნიერო ლიტერეტურაში კოლხური კულტურის სახელით არის ცნობილი. მუზეუმის არქეოლოგიის ფონდში წარმოდგენილია კოლხური კულტურისათვის დამახასიათებელი ბრინჯაოს ნაწარმის თითქმის ყველა სახეობა :კოლხური ცულები(მათი ნაწილი გრავირებულია ყვავილოვანი და გეომეტრიული ორნამენტით და შემკულია ირმების ძაღლების ხარ-ირმების თევზების გველეშაპებიგს და სხვ. გამოსახულებეით, სამიწათმოქმედოიარაღი :თოხები ,ნამგლები, ხელოსნების ხელსაწყოები ,საბრძოლო იარაღი:სატევრები, შუბისპირები, საბრძოლო ცულები ,ლახტისთავები და სხვ., ბრინჯაოს ჭურჭლის ფრგმენტები, სამკაულებს


სინაგოგა (ქუთაისი)

სინაგოგა (ქუთაისი)

(sinagoga - qutaisi)


ქუთაისელ ებრაელებს XIX საუკუნეში ორი სინაგოგა ჰქონდათ. ეს იმაზე მიუთითებს, რომ ჯერ კიდევ XIX საუკუნეში ებრაელთა რიცხოვნობა იმდენს შეადგენდა, რომ ორი-სამი სინაგოგის საჭიროება აუცელებლობას წარმოადგენდა. სამწუხაროდ, ისტორიული დოკუმენტები მშენებელ-არქიტექტორებისა ჩვენამდე არ არის მოღწეული და საკმაოდ მწირი იმფორმაცია გვაქვს თვით მშენებლობის მიმდინარეობაზეც.
XIX საუკუნეში გაპონოვის ქუჩის დასაწყისში (ქუჩის დასაწყის ნაწილს, ჯერ კიდევ გვიანფეოდალურ ხანაში ვხედავთ დასახლებულს, ძირითადად ქართველ ებრაელთა ოჯახებით. XIX საუკუნის შუა ხანებში ქუჩამ მიიღო გელათის ქუჩის სახელი 1926წ. შაუმიანის, ხოლო 1989 წელს ბორის გაპონოვის სახელი) პატარა სინაგოგასთან, 1886 წელს ახალი სინაგოგა აიგო 350 მლოცველზე გათვლილი, რომელიც ახლაც მოქმედია.
კვადრატული გეგმის შენობას ოთხფერდა პირამიდისებრი სახურავი აქვს. თლილი ქვით მოპირკეთებული ფასადები პილასტრებითაა დანაწევრებული. ქუჩაზე გამავალ მთავარ ფასადზე გვერდითი ნაწილები მსუბუქი რიზალიტებით გამოიყოფა. სარკმლების თაღოვან თავსართებს შპილები აგვირგვინებს.ეზოში, შესასვლელის წინ კორინთულსვეტებიანი პორტიკია.სინაგოგის შიდა სივრცე ერთ დარბაზს წარმოადგენს, რომელიც დასავლეთისაკენ გამოყოფილია სპეციალური ეხალით (კარადა, რომელშიც მოთავსებულია „თორა“). ეხალი გარედან დაფარულია ძვირფასი ფარდით ( ფარჩა ან ბარხატი), რომლის გადაწევა ხდება მხოლოდ მაშინ, როცა გაიხსნება ეხალი „თორას“ გამოსაბრძანებლად სათანადო თებაზე (კათედრა, სინაგოგის შუა ნაწილში შემაღლებული ადგილი) დასაბრძანებლად და წასაკითხად.სინაგოგაში ქალებისათვის სალოცავად სპეციალური ადგილია გამოყოფილი იარუსზე. აქვე, ეზოში 1912 წელს აშენებული მეორე სინაგოგა დგას. მოგვიანებით მას მეორე სართული დაემატა. ნაგებობა სადაა და საცხოვრებელ სახლს ჰგავს.
ეს სინაგოგა წარმოადგენს ერთგვარ კომპლექსს.რადგან აქ გარდა სინაგოგისა ვხვდებით სხვა დამხმარე ნაგებობებს, რომლებიც იუდეური რიტუალების ჩასატარებლადაა განკუთვნილი.ამ შენობებში ხდებოდა ძველი ებრაული (ივრითი) ენის შესწავლა. აგრეთვე მათთვის, ვინც ლოცვის დროს მთავარ სინაგოგაში ვერ ეტეოდა, ტარდებოდა ლოცვა. მრევლის სიმრავლე განაპირობებდა დამატებითი ოთახების გამოყენებას ლოცვისა და სხვა რიტუალების ჩასატარებლად.
ამ კომპლექსში შედის რელიგიური რიტუალებისათვის საჭირო ოთახები.მაგალითად ნათლობისათვის, ქეთუბისათვის და სხვა.აქვე, ცალკე შენობა უჭირავს ბოინს (საკლავის ადგილი საქონლისათვის, ფრინველისათვის).ბოინს ემსახურება შოხეტი (სპეციალისტი, რომელიც კლავს).აქვეა რიტუალური მიკვა (აბანო), რომელიც განკუთნილია ძირითადად ქალებისათვის, რიტუალური (მაგალითად, ქეთუბის წინ) განბანვისათვის.კომპლექსში შედის ქაშერი (სუფთა) ხორცის გასაყიდი მაღაზია, სადაც იყიდება აქვე დაკლულ-გასუფთავებული და შოხეტისაგან ნებადართული საკლავი.ადრე ამავე კომპლექსში შედიოდა რიტუალური ფურნე (საცხობი), სადაც ცხვებოდა დღესასწაულ ფესახისათვის საჭირო მაცა (გაუფუარი პური).დღეს ეს ფურნე გაუქმებულია,ვინაიდან ფესახისათვის გამზადებული მაცა ისრაელიდან ჩამოდის.
მესამე სინაგოგა, რომელიც 1852 წელს აშენდა მწვანეყვავილას ძირას,თლილი ქვით მოპირკეთებული კუბური შენობაა სამ-სამი სარკმლით ყოველი მხრიდან. აღმოსავლეთით და დასავლეთით შუა სარკმელი მრგვალია, დანარჩენი ვიწრო და მაღალი.ფასადები აქცენტირებულია შუაში შემაღლებული ატიკებით. სარკმლებს მსხვილი ლილვით გამოყვანილი ჩარჩოები შემოწერს.ამავე სალოცავში იყო ისეთივე კომპლექსი,როგორც მთავარ სალოცავში, რომელიც დღეს უმოქმედოა, ვინაიდან მლოცველი არ არის.


ოპერის თეატრი (ქუთაისი)

ოპერის თეატრი (ქუთაისი)

operis teatri (qutaisi)

1955 წლამდე შენობაში დრამატული თეატრი იყო. პირველი ქართული სათეატრო წარმოდგენა ქუთაისში 1861 წლის 3 მარტს გაიმართა. 1879 წელს შეიქმნა მუდმივი დასი (პროფესიული თეატრი). დასისათვის ქალაქის თვითმმართველობამ თეატრის შენობა 1880 წელს ააგო.
1892 წლის თებერვალში ქუთაისის თეატრი ახალ შენობაში — 1888 წლის ოქტომბერში რუსეთის იმპერატორ ალექსანდრე III-ის მისაღებად ბულვარში აგებულ ხის პავილიონში გადავიდა. 1894 წელს ეს შენობაც დაიწვა. დასი დაიშალა. 1884 წ. 18 ნოემბერს ქალაქის სათათბირომ ხარაზოვისაგან შეისყიდა თეატრის შენობა. საბჭოთა ხელისუფლების წლებში ქუთაისის თეატრი ამ შენობაში მოღვაწეობდა.
1938 წელს ხარაზოვისეული შენობა გაფართოვდა, განახლებული თეატრი 1938 წელს გაიხსნა. 1941 წელს შენობა ხანძარმა შთანთქა. შემდეგ აგებულ შენობაში დაჰყო ქუთაისის თეატრმა 1955 წლის 5 ნოემბრამდე, ამჟამინდელი შენობის გახსნამდე. ამის შემდეგ თეატრის შენობაში ჯერ ფილარმონია, ხოლო 1969 წლის 27 დეკემბრიდან ოპერის თეატრია.


წმინდა ნინოს სახელობის ქუთაისის N3 საჯარო სკოლა

წმინდა ნინოს სახელობის ქუთაისის N3 საჯარო სკოლა

(wminda ninos saxelobis qutaisis #3 sajaro skola)


წმინდა ნინოს სახელობის ქუთაისის N3 საჯარო სკოლა. წმინდა ნინოს ქალთა საქველმოქმედო საზოგადოებამ და ქუთაისის იმ დროინდელი გუბერნატორის მეუღლემ მარიამ ესპეხომ 1847 წლის 14 მაისს ქუთაისში ქალთა სასწავლებელი დააარსა. შენობა სასწავლებლისათვის 1857 წელს შეირჩა. მას საკუთარი ხარჯებით კავკასიის მეფისნაცვლის ვორონცოვის მეუღლე ელიზავეტა აგებდა. მშენებლობა 1863 წელს დასრულდა. სასწავლებელი, რომელიც ოლღას სახელს ატარებდა, ქუთაისში დიდი მთავრის, კავკასიის მეფისნაცვლის, მიხეილ ნიკოლოზის ძის ვიზიტთან დაკავშირებით, 1876 წელს გიმნაზიად გადაკეთდა. წმინდა ნინოს სახელი გიმნაზიას 1889 წელს დაუბრუნდა. სასწავლებლის პროექტი 1899 წელს ინჟინერმა ფონ-შულცმა შეადგინა.
დღეისათვის შენობაში ფუნქციონირებს წმინდა ნინოს სახელობის ქუთაისის N3 საჯარო სკოლა დამთავრებული აქვს საზოგადოებისათვის არაერთ ცნობილ პიროვნებას: ვერიკო ანჯაფარიძეს, ანა კალანდაძეს და სხვა. 1995 წლიდან სკოლა იუნესკოს ასოცირებული წევრია.


ცენტრალური ბაღი (ქუთაისი)

ცენტრალური ბაღი (ქუთაისი)

ცენტრალური ბაღი, რომელიც „ბულვარის“ სახელწოდებითაა ცნობილი თავდაპირველად 1820 წლამდე მეფე სოლომონ I-ის ასულის დარეჯანის პირად მფლობელობაში იმყოფებოდა. 1888 წელს, როდესაც იმპერატორი ალექსანდრე III ქუთაისს ეწვია, ქალაქის თვითმმართველობამ მის შესახვედრად ბაღის ცენტრალურ ნაწილში საგანგებოდ ხის პავილიონი ააგო.
იმპერატორის გამგზავრების შემდეგ გადაწყვეტილი იყო ამ ნაგებობის აღება, მაგრამ იმის გამო, რომ ქუთაისის თეატრს შენობა არ გააჩნდა, იგი გადაეცა თეატრს. გადაკეთებულ შენობას „ბაღის თეატრი“ უწოდეს. სამწუხაროდ, 1894 წ. ხანძრის შედეგად ეს შენობა დაიწვა.
ცენტრალურ ბაღში 1908 წელს ქუთაისის საზოგადოებამ დიდი ზეიმით აღნიშნა აკაკი წერეთლის მოღვაწეობის 50 წლის აღსანიშნავი იუბილე. „ბულვარი“, აკაკის თქმით, პარლამენტს წარმოადგენდა.


სამხატვრო გალერეა (ქუთაისი)

სამხატვრო გალერეა (ქუთაისი)

samxatvro galerea (qutaisi)


სამხატვრო გალერეა. მე-19 საუკუნის მეორე ნახევრიდან თანდათან გრძელდებოდა ქუთაისის კლასიკური გიმნაზიის ჩრდილოეთით მდებარე მიწების გაშენება.
ე-20 საუკუნის დასაწყისში გიმნაზიის მთავარი (ძველი) კორპუსის წინ ორსართულიანი ქვის სახლი ააგო მიხეილ გოკიელმა, რომელმაც სასტუმრო მოაწყო. სასტუმრო „ფრანციად“ იწოდებოდა და პირველი კატეგორიის იყო, რომელშიც 1918 წელს 35 ნომერი იყო.
შენობაში სასტუმრო მუნიციპალიზაციის შედეგადაც (1922 წ) დარჩა. 1930 წელს ჩაუტარდა კაპიტალური რემონტი და 25 ნომერი სააქციო საზოგადოება „ინტურისტს“ გადასცეს, ამასთანავე სახელიც შეუცვალეს და „გრანდ-ოტელად“ იწოდა. სასტუმრო „ქუთაისის“ ექსპლოატაციაში გასვლის შემდეგ „გრანდ-ოტელი“ საერთო საცხოვრებლად გადაკეთდა.
1951 წლიდან შენობაში მოეწყო საჩვენებელი რესტორანი, რომელიც 1974 წლამდე ფუნქციონირებდა. 1975-76 წლებში შენობას გაუკეთდა რეკონსტრუქცია და მიშენება, რის შემდეგაც 1976 წლის 27 აპრილს მასში საზეიმოდ გაიხსნა სამხატვრო გალერეა.


ეროვნული ბანკი (ქუთაისი)

ეროვნული ბანკი (ქუთაისი)

(erovnuli banki - kutaisi)


ეროვნული ბანკი . ბანკი დაარსებისას განთავსებულ იქნა გაბრიელ ოსიპის ძე ანდრონიკაშვილის სახლში, სობორის მოედანზე (ეხლანდელი TBC ბანკის შენობა).
როცა ბანკის წარმატებები თვალსაჩინო გახდა, გამგეობამ გადაწყვიტა აეგო საკუთარი შენობა. მათ პუშკინისა და ბალახვნის ქუჩის კუთჴეში (ახლანდელი ალ. პუშკინის და აკ. წერეთელის ქუჩის კუთხე) შეიძინეს მედიცინის დოქტორის ვილჰემ სტრუვეს მამული და 1894-1896 წლებში ინჟინერ ვ. სახაროვის პროექტით ააგეს ბანკის დიდებული შენობა.
1904 ეს შენობა საკრედიტო საზოგადოებამ თავის კუთვნილ სხვა უძრავ ქონებასთან ერთად გირაოდ ჩადო მიხეილის სახელობის ქუთაისის საადგილმამულო (სათავადაზნაურო) ბანკში.
1921 წელს, გასაბჭოების შემდეგ, მასში განთავსებული იქნა ქუთაისის გუბერნიის მილიცია, შემდეგ კი ზოგიერთი სხვა საბჭოთა დაწესებულებაც, ხოლო 1927 წლის ივლისიდან მასში სსრკ სახელმწიფო ბანკის ქუთაისის განყოფილება იქნა განთავსებული. 1992 წლიდან შენობაში საქართველოს ეროვნული ბანკის ქუთაისის ფილიალია.


უშგული

უშგული (Ushguli)


უშგული — თემი მესტიის მუნიციპალიტეტში. შედგება 4 სოფლისგან: ჟიბიანი, ჩვიბიანი, მურყმელი, ჩაჟაში.

მდებარეობა

უშგული მდებარეობს შხარას ძირას, ენგურისა და შავწყალა-ქვიშარას შესართავთან. უშგულის თემის სიმაღლე მერყეობს ზღვის დონიდან 2060 მეტრიდან 2200 მეტრამდე. ამ მონაცემებით უშგული ევროპის ყველაზე მაღალ დასახლებად მიიჩნევა.
უშგული შიდასახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გზებით უკავშირდება მესტიასა და ლენტეხს. ლენტეხთან დამაკავშირებელი გზა გადის ზაგაროს უღელტეხილზე, რომელიც წელიწადში მხოლოდ სამ თვესაა გახსნილი, ხოლო დანრჩენი დროის მანძილზე თოვლით იფარება. უშგული ზვავსაშიშ ზონაში მდებარეობს. 1987 წელს დიდი ზვავის გამო ადგილობრივი მხოვრებლები ეკომიგრანტებად იქცნენ, ძირითადად, ქვემო ქართლში. ამჟამად თემში დაახლოებით 70 კომლი სახლობს.
უშგულთან ახლოს, ენგურის სათავეებთან მოდის მინერალური წყალი.

ისტორია

უშგული ბუნებრივი მდებარეობის გამო მოწყვეტილი იყო დანარჩენ სვანეთს. უახლოეს თემში, კალაში, რომელიც 7 კილომეტრში მდებარეობს, გადასვლაც კი საკმაო სირთულეს წარმოადგენდა. ხალხის მეხსიერებაში შემორჩენილია ლეგენდა დევის ნაშენზე, ეს არის კლდე, რომლესაც, ლეგენდის თანახმად, ენგურის ხეობა ჩაუკეტავს და სოფელი იტბორებოდა. კატასტროფის თავიდან ასარიდებლად უშგულიდან და კალადან დაძრულა ორი ვერძი, რომლებიც საპირისპირო კუთხეებიდან დასჯახებიან კლდეს და დაუნგრევიათ.
უშგულის ეტიმოლოგიას ”უშიშარ გულს” უკავშირებენ. ისტორიულად, უშგული უბატონო თემი იყო. უშგულში გაბატონების მსურველი 7 თავადი მოკლეს. მათ შორის უკანასკნელი იყო ფუთა დადეშქელიანი, რომელიც უშგულის ლამარიაში მთელმა სოფელმა ერთად მოკლა.


ხარაგაული - Kharagauli

ხარაგაული (ყოფილი ორჯონიკიძე) - დაბა, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი, იმერეთის მხარეში. ხარაგაული მდებარეობს მდინარე ჩხერიმელას ორივე ნაპირზე ვიწრო და ღრმა ხეობაში, ზ.დ. 280_400 მ-ზე. თბილისიდან დაშორებულია 198 კილომეტრით.

დაბის ცენტს ამშვენებს სამსართულიანი ადმინისტაციული შენობა, კულტურული, საყოფაცხოვრებო და სამომხმარებლო ობიექტები, მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი, და მდინარე ჩხერიმელას გაშენებული მყუდრო კულტურისა და დასვენების პარკი. დაბაში არის 2 საჯარო სკოლა, 1 სკოლა-გიმნაზია, 2 საბავშვო ბაღი, მოსწავლეთა სახლი, საავადმყოფო, პოლიკლინიკა, ბიბლიოთეკა, კულტურის სახლი, სამუსიკო სკოლა, პოლიცია, სასამართლო, საფოსტო და კავშირგაბმულობის განყოფილებები, სპორტული სკოლა, სტადიონი, ავტოსატრანსპორტო საწარმო, არქივი, კინო-თეატრი, მცირე მოცულობის სამრეწველო საწარმოები, კვების ობიექტები, სახელოსნოები, ღვინის სახლი და ა.შ.

ისტორია

იგი ჩაისახა როგორც რკინიგზის სადგური XIX ს. 70-იან წლებსი ფოთი-თბილისის რკინიგზის გაყვანასთან დაკავშირებით და შეიძინა ადმინისტარციული, ხოლო შემდგომ სამეურნეო ფუნქცია. დაბის სტატუსი მიიღო 1944 წელს.