რამაზ გიორგობიანი – მსახიობი, რომელსაც კინო ბედისწერად ექცა

 (ხმები: 5)


მისი გამოჩენა კინოეკრანებზე მოულოდნელი იყო, მისი ამქვეყნიდან წასვლაც – მოულოდნელი. ნიჭიერი მსახიობი და რეჟისორი რამაზ გიორგობიანი 49 წლის ასაკში გარდაიცვალა. იმქვეყნად გაიყოლა დარდი დაუსრულებელ ფილმზე, თავის სცენარებზე, არეულ ქვეყანაზე, ოჯახზე, ერთადერთ შვილზე... რამაზ გიორგობიანის ბოლო ნამუშევრის, ფილმ "მორევის" პრემიერა მისი გარდაცვალების შემდეგ შედგა. ოჯახის წევრები ამბობენ, ამ ფილმზე დარდმა მოუსწრაფა სიცოცხლეო. ეკრანზე განსახიერებული მისი ყველა პერსონაჟი თითქოს ღრმა სევდას ატარებდა, თავადაც ასეთი იყო – ფიქრიანი და სევდიანი.
რამაზ გიორგობიანს "სარკეში" მისი და, მაია გაჩეჩილაძე იხსენებს.

დედა

მაია გაჩეჩილაძე:
– რამაზი ჩემზე 14 წლით უფროსი იყო. დედით ერთნი ვიყავით, მამები გვყავდა სხვადასხვა. მამაჩემს, გივი გაჩეჩილაძეს, რამაზთან არაჩვეულებრივი ურთიერთობა ჰქონდა და მის აღზრდაშიც დიდ მონაწილეობას იღებდა. სხვათა შორის, ჩემს ძმას ძალიან უნდოდა, დედამისი გივის გაჰყოლოდა ცოლად. ის რამდენჯერმე იყო დედასთან სახლში სტუმრად. ერთხელაც თურმე რამაზი აღარ უშვებდა, ჩვენთან დარჩიო, ეუბნებოდა. ბებიაჩემს ქალიშვილისთვის უთქვამს, აი, ხომ ხედავ, ბავშვს გივი მოსწონს და შენც სერიოზულად იფიქრეო. მოკლედ, დედაჩემი ხელმეორედ გათხოვებისგან თავს იკავებდა, მაგრამ ეს ნაბიჯი რამაზის გავლენით გადადგა.
მამაჩემი კონსერვატორიის პროფესორი და ოპერის რეჟისორი იყო. 1970 წელს მან გახსნა ქუთაისის ოპერის თეატრი და "აბესალომ და ეთერი" დადგა. ის 4 წლის წინ გარდაიცვალა. სულ ვამბობ, რომ მამა ორჯერ მოკვდა. პირველად, როცა რამაზი, მისი გერი გარდაიცვალა და მეორედ, როცა თვითონ წავიდა ამქვეყნიდან.
დედაჩემი, ნუცა მიქელაძე, ძალიან ლამაზი ქალი იყო. სულ ამბობდა, გარეგნობით ვერც ერთი შვილი დავიმსგავსე, ორივე მამებს ჰგვანანო. დედა ოპერის მომღერალი იყო საკმაოდ კარგი მონაცემებით, მაგრამ თავისი კარიერა 40 წლის ასაკში შეწყვიტა. პოეტი ირაკლი აბაშიძე ამბობდა, ნუცა საქართველოს იადონიაო. ოპერიდან ინტრიგების გამო წამოვიდა. საშინელება ხდებოდა, მსახიობები ერთმანეთს ფარულად ებრძოდნენ. მაშინდელი "ცეკა" წყვეტდა, ვის ეთამაშა და ვის – არა. დედამ ვერ შეძლო ამდენ უარყოფითთან გამკლავება. მან და მისმა მეგობარმა ლამარა ჭყონიამ ერთად მიიღეს გადაწყვეტილება, ოპერა დაეტოვებინათ და უკრაინაში წასულიყვნენ. მაშინ მე ერთი წლისაც არ ვიყავი, ამიტომ დედამ წასვლა გადაიფიქრა. მე ვერ დამტოვა.
ლამარა მარტო წავიდა და იქ ფურორი მოახდინა, კარგი კარიერა აიწყო. ნუცაც რომ წასულიყო, წარმატებული იქნებოდა, მაგრამ მან წინა პლანზე ოჯახი დააყენა. ასე ნაადრევად შეწყდა მისი საქმიანობა. არადა 40 წელი ოპერის თეატრის მსახიობისთვის გაფურჩქვნის ასაკია და ამის შემდეგ იწყება ყველაფერი.
მერე დედამ პედაგოგად დაიწყო მუშაობა, ქართულ ფილმებსაც ახმოვანებდა. ბევრ ფილმში ცნობილ მელოდიებს სწორედ ის მღეროდა – "ბედნიერი შეხვედრა", "ჯურღაის ფარი", "ქეთო და კოტე". საერთოდ მას, ისევე როგორც რამაზს, კარიერაში ძალიან არ გაუმართლა. ეს ალბათ ბედი იყო – ინტრიგებთან გამკლავება ვერ შეძლო.
დედას გულის მანკი ჰქონდა და 1984 წელს გარდაიცვალა. ბოლო პერიოდში საავადმყოფოში იწვა. მე, ჩემი ძმა და მამაჩემი მორიგეობით ვრჩებოდით მასთან. დედა ამბობდა, რამაზს მთელი ღამე არ სძინავს და გაფართოებული თვალებით მიყურებს, კარგად მივლის, მაგრამ სულ დაძაბულიაო. დედის გარდაცვალება მან ძალიან მძიმედ გადაიტანა.

დაძმობა
– ჩემი ძმა ბავშვობაში ძალიან კარგად იდგა თხილამურებზე და ფეხბურთსაც თამაშობდა. საქართველოს ფეხბურთის ნაკრებში უნდოდათ მისი აყვანა, მაგრამ "დინამოს" საწვრთნელ ბაზაზე რომ მივიდა და ივარჯიშა, მეორედ იქ წასვლა აღარ მოუნდა. იხსენებდა, მთელი სტადიონი მუხლიჩოქა რომ შემომატარეს, მაშინ მივხვდი, ამას ვერ შევძლებდიო. ყოველ მხრივ განათლებული იყო, ხატავდა, წერდა, სპორტი უყვარდა...
მე რომ დავიბადე, თურმე დედამ არ იცოდა, რა დაერქმია ჩემთვის, ამიტომ რამაზს უთხრა, შენ მოიფიქრეო. მან კი მთელი თავისი კლასი შეკრიბა და ყველას შეეკითხა, რომელი სახელი სჯობდა. ხმათა უმრავლესობით მაიას დარქმევა გადაწყდა, რადგან მაშინ ფილმი "მაია წყნეთელი" ახალი გამოსული იყო.
ბავშვობაში ჩემს ძმაზე ძალიან ვეჭვიანობდი, რადგან დედას და ბებიას პირზე სულ რამაზიკო ეკერათ. მე სულ პრეტენზიას გამოვთქვამდი, მას უფრო ანებივრებთ–მეთქი. ბებია მპასუხობდა, მამა არ ჰყავს და ამიტომ მას მეტი ყურადღება სჭირდებაო.
ერთხელაც გავბრაზდი და ჩუსტები მაკრატლით ნაკუწ–ნაკუწ დავუჭერი, თან ვამბობდი, ესეც თქვენი რამაზიკო–მეთქი. როდესაც მეცადინეობდა, ვცდილობდი, მისთვის ხელი შემეშალა. ოთახიდან ვერ მაგდებდა და ყვიროდა, ეს ბავშვი მომაშორეთო.
ეს ყველაფერი ღრმა ბავშვობაში დარჩა. რომ წამოვიზარდე, რამაზი ჩემთვის ახლობელი გახდა. არასოდეს არაფერი დაუშლია. დედას ეუბნებოდა, თავისუფლება მიეციო. შინაგანად თავისუფალი ადამიანი იყო და უნდოდა, გარშემომყოფნიც ასეთები ყოფილიყვნენ. თავისი ქალიშვილისადმიც ასეთი დამოკიდებულება ჰქონდა. ცოლს ეტყოდა ხოლმე, თინათინი ამხანაგებთან გაუშვი, ნუ შეზღუდავო.
მე თეატრალური უნივერსიტეტის ასოცირებული პროფესორი ვარ. ასევე ვასწავლი თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიაში და ქუთაისის ოპერის თეატრის რეჟისორი გახლავართ. ჩემი არჩევანი რამაზმა ძალიან დადებითად მიიღო. მეუბნებოდა, რეჟისორი უნდა იყოს განათლებული, იცოდეს მხატვრობა, არქიტექტურა, მუსიკა, კინო, ამის გარეშე რეჟისორი ვერ შედგებაო. ჩემს განათლებაზე ზრუნავდა, სხვადასხვა სახის ლიტერატურა მოჰქონდა და მირჩევდა, წამეკითხა. თეატრალურ ინსტიტუტში რომ ვაბარებდი, მომიტანა წიგნი, რომელშიც ყველაფერი ეწერა მხატვრობაზე. ისეთ რაღაცეებს მასწავლიდა, რასაც ჩემით ვერ ვისწავლიდი და არც ინსტიტუტში მასწავლიდნენ. ჩემთვის არამარტო ძმა, მასწავლებელი იყო. ჩემს განვითარებაში მას დიდი წვლილი მიუძღვის.
რამაზი ძალიან მაკლია. მან ყოველთვის უფრო მეტი იცოდა ჩემზე. უამრავ რჩევა–დარიგებას მაძლევდა. ყველაზე ხშირად ამ სიტყვებს მიმეორებდა, ენამ არ უნდა გაუსწროს ტვინს, ჯერ სათქმელი გაიაზრე და მერე თქვიო. რაღაც რომ მიჭირდა, პირველ რიგში, რჩევას მას ვეკითხებოდი. მის გვერდში დგომას მუდამ ვგრძნობდი. ჩემთვის რამაზი ყველაფრის ეტალონი იყო, რადგან თავისი განათლებითა და ნიჭიერებით ყოველთვის გამოირჩეოდა.

პირველი ტკივილი
– რამაზი 16 წლის იყო, როდესაც მამამისი, დუტუ გიორგობიანი, გარდაიცვალა. ის თანამდებობის პირი გახლდათ. ჩემი ძმა 7 წლის იყო, როდესაც დედა და დუტუ დაშორდნენ, მაგრამ მამასთან ურთიერთობა ჰქონდა, თანაც ძალიან კარგი. ის ყურადღებას აქცევდა შვილს და მასზე ზრუნავდა. ჩემი ძმა მშობლების დაშორებას ძალიან განიცდიდა, მაგრამ ამას არასდროს გამოხატავდა. წლების შემდეგ მან ფილმი "მორევი" გადაიღო, რომელშიც ბევრი ისტორია მის ცხოვრებას წააგავს. სცენარის ნახვის შემდეგ მივხვდი, რომ რამაზისთვის ბუნდოვანი იყო მიზეზი, რის გამოც მისი მშობლები ერთად აღარ იყვნენ. როგორც ჩანს, ეს ამბავი და გაურკვევლობა ყოველთვის აწუხებდა და გულისტკივილი ფილმში გადმოიტანა.

შეხვედრა, რომელმაც რამაზის ცხოვრება შეცვალა
– ჩემი ძმის კინოკარიერა ისე დაიწყო, რომ ამას არათუ ოჯახი, თავადაც არ ელოდა. რამაზი რეჟისორ ოთარ იოსელიანის აღმოჩენაა. ის მაშინ ფიზიკა–მათემატიკის ფაკულტეტზე სწავლობდა, მათემატიკურ ოლიმპიადაზე გამოდიოდა. ამ დროს რეჟისორი "გიორგობისთვის" გადასაღებად ემზადებოდა და მთავარი როლის შემსრულებელს ეძებდა. რამაზი მისმა ასისტენტმა შეამჩნია და ბატონ ოთართან მიიყვანა. მას უთქვამს, ზუსტად ასეთ ბიჭს ვეძებდიო. რამაზის სახით რეჟისორმა ქართულ კინოში ახალი გმირი შემოიყვანა.
მოკლედ, "გიორგობისთვეში" გადაიღეს და აქედან დაიწყო მისი კინოთი მოწამვლა. იმდენად ღრმად შევიდა ამ სფეროში, რომ ფიზიკა–მათემატიკურზე სწავლის გაგრძელება აღარ მოუნდა. ჟურნალისტიკის ფაკულტეტზე გადაიტანა საბუთები, რადგან კარგად წერდა. სწავლა რომ დაამთავრა, მოსკოვში წასვლას და კინორეჟისორის პროფესიის დაუფლებას აპირებდა. ეს დედას ძალიან არ უნდოდა, მაგრამ რამაზს უკვე გადაწყვეტილი ჰქონდა. ზუსტად იმ წელს, რეზო ჩხეიძის, თენგიზ აბულაძისა და ეთერ გუგუშვილის დიდი ძალისხმევით, კინოსარეჟისორო ჯგუფი თბილისშიც გაიხსნა. ჩემმა ძმამ სწორედ იქ ჩააბარა. დედა ბედნიერი იყო, რომ მისი შვილი მოსკოვში აღარ წავიდოდა და თავისი კალთის ქვეშ ეყოლებოდა.
რამაზის მსახიობობას დედაჩემი უარყოფითად შეხვდა. "გიორგობისთვეს" ღვინის ქარხანაში იღებდნენ. ბუნებრივია, რომ მსახიობები და გადამღები ჯგუფი ყოველი დღის ბოლოს ქეიფობდნენ. ჩემი ძმაც მათთან ერთად სვამდა. დედა ამის გამო ძალიან ბრაზობდა. ერთხელ თურმე ოთარ იოსელიანს დაურეკა და კარგად გამოლანძღა. უთხრა, შვილს მიფუჭებთ, გამილოთეთო. ძალიან უნდოდა, მისი ვაჟი ფიზიკა–მათემატიკოსი გამოსულიყო. შემდეგ ოცნებობდა, ჟურნალისტი გამხდარიყო. მსახიობი შვილი სასტიკად არ უნდოდა. ჟურნალისტიკის ფაკულტეტი რომ დაამთავრა, რამაზმა დიპლომი დედას გადასცა. უთხრა, ამას შენ გჩუქნი, კედელზე გააკარი, მე კი კინოში მივდივარო.
ფილმში "სერენადა" რამაზი დიდხანს იყო თოვლში ჩაფლული, შემდეგ არყით ზელდნენ, რომ არ გაციებულიყო. დედა ამაზეც ბევრს ნერვიულობდა, მაგრამ რაღას გააწყობდა – ჩემმა ძმამ არჩევანი გააკეთა და კინოს არ მიატოვებდა.
ფილმ "მხიარული რომანის" რამდენიმე კადრი ჩვენს სახლთან გადაიღეს. მაშინ რამაზს რომ ვუყურე, მივხვდი, ის ნამდვილი არტისტი იყო. არ იყო პროფესიონალი მსახიობი, მაგრამ კამერასთან მუშაობა, პარტნიორთან ურთიერთობა, შუქ–ჩრდილების აღქმა არაჩვეულებრივად გამოსდიოდა. ეს ბატონი ოთარის დამსახურებაც იყო, რადგან კინოში ფეხი მან აადგმევინა. საერთოდ, რამაზს ის ძალიან უყვარდა, მისთვის ბატონი ოთარი ყველაფერი იყო. სხვათა შორის, როდესაც ფილმს "იყო შაშვი მგალობელი" იღებდა, მთავარ როლზე ჩემი ძმის აყვანა სურდა. იმ დროს რამაზი თენგიზ აბულაძეს დათანხმდა, ეთამაშა ფილმში "სამკაული სატრფოსათვის", ამიტომ ბატონი ოთარისთვის უარის თქმა მოუწია. მას ეწყინა და ჩემმა ძმამაც ძალიან ინერვიულა. სიცოცხლის ბოლომდე აწუხებდა, რომ მაშინ ოთარ იოსელიანს უარი უთხრა. ამაზე ხმამაღლა არაფერს ამბობდა, მაგრამ ეტყობოდა.
რამაზს ბევრ ფილმში იღებდნენ და შემდეგ უკვე თავადაც იღებდა. სამწუხაროდ, რეჟისორობა ქვეყნისთვის მძიმე პერიოდში – გასული საუკუნის 90–იანი წლების დასაწყისში მოუხდა, ამიტომ ფართო საზოგადოებამ ნაკლებად იცოდა მისი ფილმების შესახებ. მისი ფილმებიდან ყველაზე ცნობილი მაინც "ლოლიტა" იყო. ბოლომდე არ ეძლეოდა საკუთარი ძალების და ნიჭის გამოვლენის საშუალება. ეს ალბათ იმ საშინელი წლების ბრალიც იყო, რომელშიც ჩვენი ქვეყანა იმყოფებოდა. ერთხელ ამერიკელებმა სცენარი შეუკვეთეს. მახსოვს, გაყინულ სახლში, ლამპის შუქზე, გაყინული ხელებით წერდა.

დიდი სევდა
– რამაზი ძალიან ემოციური იყო, ყველაფერი გულთან ახლოს მიჰქონდა. განსაკუთრებით განიცდიდა იმ არეულობას, რაც ქვეყანაში იყო. ერთხელ მომიყვა: თურმე რუსთაველზე ფეხით მიდიოდა, ფილარმონიასთან თავისი უახლოესი მეგობარი შეხვდა. იმ დღეს ფილარმონიაში "მრგვალი მაგიდის" შეკრება იყო. მეგობარმა ჰკითხა, დღეს ყრილობაა და ხომ შემოხვალო. რამაზმა უპასუხა, ცოტას გავივლი და მერე მოვალო. გზა ფეხით განაგრძო და კინო "რუსთაველთან" მისულს მეორე მეგობარი შეხვდა. იქ კი რომელიღაც ოპოზიციური პარტია მართავდა შეხვედრას. მეგობარს უთქვამს, ჩვენთან ხომ მოხვალო. რამაზი მასაც შეჰპირდა, რომ მივიდოდა. მითხრა, არსად წავსულვარ, შევწუხდი, რომ ხალხი ასეთი არეული იყოო.
რამაზი ძალიან აპოლიტიკური იყო და გული სტკიოდა, როცა ხედავდა, როგორ ეჯახებოდნენ ადამიანები ერთმანეთს პოლიტიკური შეხედულებების გამო. აწუხებდა ყველაფერი, რაც მის ქვეყანასა და ხალხს ეხებოდა. ზოგჯერ ხმამაღლა არაფერს იტყოდა, მაგრამ მის თვალებში დიდი სევდა ჩანდა ხოლმე.

პრემიერა სიკვდილის შემდეგ
– რამაზის ბოლო ფილმი იყო "მორევი", რომლის პრემიერაც მისი გარდაცვალების შემდეგ შედგა. მის გადაღებაზე რამაზი ძალიან გაწვალდა. ფილმის გამოსვლას ვერ მოესწრო, არადა მასში მთელი სული და გული ჩადო. სცენარიც თავად დაწერა, რეჟისორიც თავად იყო და თამაშობდა კიდეც. მთავარი როლის შემსრულებელს სერიოზული პრობლემები შეექმნა და ჩემმა ძმამ ჩათვალა, რომ გადაღება დროებით უნდა შეეწყვიტა. როცა ყველაფერი ჩაწყნარდა, ფილმზე მუშაობა განაგრძო, მაგრამ არ დასცალდა, მოულოდნელად გარდაიცვალა. ძირითადი ყველაფერი გაკეთებული იყო, ხმა იყო დასადები და კიდევ პატარ–პატარა რაღაცეები აკლდა. ფილმი რეჟისორებმა გიზო გაბისკირიამ და გოგი ჩხაიძემ დაასრულეს.
რამაზი "მორევზე" მუშაობის დროს ძალიან ნერვიულობდა. გამორიცხული არაა, რომ უეცარი გულის შეტევა ამანაც გამოიწვია. რამაზს ინსულტი დაემართა. ოპერაცია სჭირდებოდა, მაგრამ ექიმებმა ვერ გარისკეს. ისეთი მდგომარეობა ჰქონდა, რომ შეიძლებოდა ოპერაციის დროს გული გასჩერებოდა. ზუსტად ერთ კვირაში გარდაიცვალა. მანამდე არ უავადმყოფია და ყველასთვის მოულოდნელი იყო მისი ინსულტი. სახლში იყო, როცა თავი შეუძლოდ იგრძნო და გონება დაკარგა. 49 წლის იყო.

ხელნაწერები
– რამაზის გარდაცვალების შემდეგ შევაგროვე მისი ხელნაწერები და ორ ტომად გამოვეცი. ერთი ტომი მის დაწერილ პიესებს დაეთმო, მეორე კი – თხზულებებს. მართალია, დღიურები და პირადი ჩანაწერები არ ჰქონდა, მაგრამ პიესებში მთლიანად თავის ცხოვრებას ასახავდა. ბევრი მისი ნაწერი გარდაცვალების შემდეგ წავიკითხეთ, რადგან მანამდე არავის გვაკითხებდა. მერე კი გაოცებულნი დავრჩით. რამაზი ძირთადად თავის გულისტკივილსა თუ ცხოვრებისეულ გამოცდილებაზე წერდა. ბევრი გეგმა ჰქონდა, მაგრამ განხორციელება არ დასცალდა. მხოლოდ 4 ფილმი გადაიღო, სცენარები კი მეტი ჰქონდა დაწერილი.
სიცოცხლე გრძელდება
– ჩემს ძმას ცოლი და ერთი ქალიშვილი – თინათინი დარჩა. რამაზის მეუღლე ნუნუკა ქიქოძეა, ინგლისური ენის სპეციალისტი. ახალგაზრდობაში ოდრი ჰეპბერნს ჰგავდა და შეუძლებელი იყო, რამაზს არ მოსწონებოდა. ერთმანეთი მეგობრების საერთო წრეში გაიცნეს. 4–5 წელი შეყვარებულები იყვნენ. დედაჩემმა ბოლოს უთხრა, ამდენი სიარული რა უბედურებაა, ბარემ იქორწინეთო. რამაზი 27 წლის იყო, როდესაც ნუნუკა შეირთო ცოლად.
თინათინი უკვე გათხოვილია და პატარა დაჩი ჰყავს, რომელიც 8 წლის არის. გული მწყდება, ჩემი ძმა შვილიშვილს რომ ვერ მოესწრო.

თეონა კენჭიაშვილი, ჟურნალი სარკე

წყარო: sana.ge



Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.