გარდაცვლილთან საუბარი

 (ხმები: 4)


მკითხველს მიტევებას ვთხოვ, თუკი ამ საუბარს ნაწყვეტ-ნაწყვეტი ხასიათი ექნება. ერთმა ნაცნობმა ქალმა მომითხრო იგი. თავის ახლად გარდაცვლილ ნათესავთან დაუმყარებია სმენითი და ხედვითი კავშირი, მოგეხსენებათ, თუ რა მყიფეა კავშირები მიღმა სამყაროსთან და რა ხშირად წყდება ხოლმე. ვაი რომ, ხანდახან მეტისმეტად საინტერესო ადგილას წყდება. გგონია, მისწვდი მიუწვდომელს, იხილე უხილავი და განიხვნა იდუმალებათა კარიბჭე, მაგრამ სწორედ ამ დროს გაუმჭვირვალე ნისლი ჰბურავს ყოველივეს. და ძაფის ნაგლეჯებივით უთავბოლო რამ შეგრჩებათ ხელში. არა მგონია, ძეხორციელს შეეძლოს იმ ნაგლეჯების გამთლიანება, მათ კი თავისთათვად დიდი ფასი არ ადევთ ხოლმე. მიუხედავად ამისა, თავს ვერ ვაღწევ სურვილს, გადმოგცეთ ხსენებული საუბარი, იქნებ დაგაინტერესოთ.
... ყველაფერი თითქოს ნაცნობი და ჩვეულებრივი იყო, უცხოს ან უცნაურს ვერ უწოდებდი. სადღაც ვიდექი, მყარ საყრდენს ცხადად შევიგრძნობდი ფეხქვეშ, ვლამობდი გამეგო, სად იყო ეს "სადღაც". უწინარეს ყოვლისა, რამდენიმე ნაბიჯი გადავდგი და მერე ძირს გადავიხედე. ყველა ასე იქცევა: როცა თავს უცხო ადგილას აღმოაჩენ, მაშინვე იმის გარკვევას იწყებ, რა სიმაღლეზეა ეს უცხო ადგილი დედამიწიდან. გადავიხედე და რაღაც უშველებელი მანძილი დავინახე, დიდი, დიდი სიმაღლე... მეტისმეტად მაღალი სახლის სახურავზე ვიმყოფებოდი.
ასეთი გახლდათ ჩემი პირველი შთაბეჭდილება. მერე ისიც აღმოვაჩინე, რომ მარტო არ ვყოფილვარ; ვიღაცეები დავინახე, ჯგუფად იდგნენ და ცნობისმოყვარეობით მიყურებდნენ. ერთ-ერთი მათგანი განზე გამდგარიყო, სულ განაპირას იდგა, უშუალოდ სახურავის კიდესთან.
ჯგუფი ნელ-ნელა შემომერტყა ირგლივ, თან თვალს ერთი წამითაც არ მაცილებდნენ. არ მესიამოვნა მათი მზერა, უხმოდ მომჩერებოდნენ. მინდოდა გავცლოდი იქაურობას. ვცადე კიდეც ადგილიდან დაძვრა, რომ უეცრად ხმა ამოიღეს.
- მიდი და ხელი ჰკარი, - მითხრეს და განცალკევებით მდგარი უცნობისკენ მიმითითეს.
მე ვიუარე, ამ სიმაღლიდან ადამიანს ვერ გადავაგდებ-მეთქი.
- მაშინ შენ თვითონ გადაგაგდებთ, - მითხრეს მუქარით სავსე ხმით.
ისეთი თვალებით მიყურებდნენ, აღასრულებდნენ კიდეც ამ მუქარას. ძალიან მიმძიმდა, მაგრამ წინააღმდეგობის გაწევა ვეღარ შევძელი. "ხელი ჰკარი, ძირს გადააგდეო", - სულ უფრო მეტი დაჟინებით მოითხოვდნენ. მეც მივედი და ხელი ვკარი განცალკევებით მდგარ ადამიანს. ისიც თითქოს საგანგებოდ მელოდა, გაქცევას სულაც არ აპირებდა.
მთელი ტანით შეირხა ჩემგან ხელნაკრავი ადამიანი, ერთხანს იბარბაცა, ხელებს ჰაერში ასავსავებდა, ვერა და ვერ აღიდგინა წონასწორობა. მოწყდა სახურავის კიდეს, დაბლა ჩაექანა.
მაგრამ არა, ასე მხოლოდ მომეჩვენა. არსადაც არ ჩაქანებულა, ჰაერში გამოეკიდა, იქვე, ჩემს ცხვირწინ.
დამცინავი ხარხარი შემომესმა. მივიხედე: სახლის სახურავზე შეყრილი ჯგუფი სიცილისგან იჭაჭებოდა. ერთმანეთს ასკდებოდნენ, ხელს ჩემსკენ იშვერდნენ.
გაოგნებული ვიდექი. ამასობაში ჩემგან ხელნაკრავმა ადამიანმა ისევ სახურავზე ამოდგა ფეხი.
- ნუ გეწყინება მათგან, - მითხრა და მოხარხარე ჯგუფზე მანიშნა. - ცოტათი გაერთონ, არაუშავს რა...
როგორც ჩემმა, ვითომდა "მსხვერპლმა" ამიხსნა: მე, არარსებულმა, არარსებულ სხეულს ვკარი ხელი. ხომ გადავაბიჯე სიკვდილ-სიცოცხლის საზღვარს, სხეული აღარ მქონდა ოღონდ ჯერ ვერ მოვასწარი ამის გაცნობიერება. ცხადია, არსად არ გადავარდებოდა ჩემგან ხელნაკრავი უსულო სხეული. ეს სანახაობა კი სამხიარულოდ მოეჩვენა სახურავზე შეყრილ ჯგუფს. მათ ჩემზე ადრე გადააბიჯეს სიკვდილ-სიცოცხლის სამანს და ახლა ჩემი უგერგილობით ტკბობოდნენ. ასეთ ოინებს ყველას უწყობენ. მერე თვითონაც მიმიღია მონაწილეობა ასეთ გართობაში. კარგ დროსაც ვატარებდი მათი შემყურე, რა სასაცილოები იყვნენ ახალგარდაცვლილნი, არარსებული სხეულებით გამწარებით რომ ებღაუჭებოდნენ ჰაერს.
რაო, რა სთქვი? სხეული აღარ გაქვსო? მაშინ რა ვარ? ვინ ვარ?
მეხსიერება! აი, რა ვარ, უპირველეს ყოვლისა. მეხსიერება და ნება, მახსოვს ჩემი თავი, ჩემი სიცოცხლისმიერი არსებობა. დანარჩენი, ჯერჯერობით, არ ვიცი. მეუბნებიან, მოვა დრო და გაიგებო...
...ნელ-ნელა ვეცნობოდი ჩემს ახალ ყოფას, ბევრ წინააღმდეგობას და უხერხულობას ვაწყდებოდი. აი, თუნდაც ნაცნობ ოთახში გინდა შეხვიდე. სახელურს ჰკიდებ ხელს, მაგრამ ვერც ჰკიდებ, მხოლოდ გეჩვენება. ამ დროს გახსენდება რომ სხეული აღარ გაქვს და სრულიად დაუბრკოლებლად გადიხან კედელში. ეს ძალზე უჩვეულო იყო ჩემთვის და პირველ ხანებში მაფრთხობდა ხოლმე. ჩემგან ხელნაკრავი ლანდი (ისინი სწორედ რომ ლანდები არიან, სხვა განმარტებას ვერ მოუძებნი), ხშირად იყო ჩემთან და მამხნევებდა.
- ნურაფრის ნუ შეგეშინდება, - მეუბნებოდა ხოლმე, - შენ გახსოვს შენი სხეული და კიდევ დიდხანს გემახსოვრება.
დიდ ყურადღებას იჩენდა ჩემს მიმართ. იგი თურმე ჩემი წინაპარი ყოფილა, დიდი ხნის წინათ გარდაცვლილი. ცხადია, თვალით არასოდეს მენახა.
- სამაგიეროდ, მე გნახე ბავშვობისას, - მითხრა და ერთი შემთხვევა გამახსენა: მაშინ სამიოდე წლის თუ ვიქნებოდი. შუაღამე, ალბათ, კარგა ხნის გადასული იქნებოდა, პირქვე დამხობილს მეძინა ლოგინში. უცბად ვგრძნობ, ვიღაცა ზურგზე ხელს მითათუნებს თითქოს ჩემი გაღვიძება უნდაო. ძილს თავს ვერ ვართმევდი, ის კი განუწყვეტლივ მითათუნებდა ხელს, არა და არ მეშვებოდა. რომ აღარ მომეშვა, მხარი ვიცვალე, გულაღმა დავწექი. ვხედავ, ვიღაცის შავი ლანდი დამდგომია თავზე. საკმაოდ კარგად გავარჩიე, ღამის სიბნელის მიუხედავად. გამაოცა და თან შემაშინა ამ უცნაურმა გამოცხადებამ, თვალები ფართოდ გავახილე, თან მუშტებით ვისრესდი, რათა უფრო გამოვფხიზლებულიყავი და შავი ლანდი კარგად დამეთვალიერებინა. მან იგრძნო ჩემი დაჟინებული თვალთამზერა. იმასაც მიხვდა, რომ ძილის ბურანს სწრაფად ვიშორებდი და უკან დაიხია. გაექცა ჩემს დაჟინებულ მზერას. მახსოვს, უკან-უკან დაიხია, სწრაფად მოსცილდა ჩემს ლოგინს, ფანჯრისკენ მიბრუნდა, ფეხი შედგა ფანჯრის რაფაზე, გადააბიჯა და წავიდა, გაქრა... ამ დროს კი, თუ არ ვცდები, ფანჯარა დაკეტილი იყო.
ის ლანდი მე ვიყავიო, მითხრა ჩემმა კეთილისმყოფელმა წინაპარმა, ძალიან მაინტერესებდა შენი ნახვა. ვიცოდი, რომ ჩემს შთამომავლობაში ყველაზე ახლობელი შენა ხარო.
- შენში ჩემი ნაწილია, - მითხრა მოკლედ.
თან იქვე განმიმარტა, რომ არავითარი კავშირი არაა სულიერ და ხორციელ ნათესაობას შორის. ისინი ერთმანეთისგან დამოუკიდებლად არსებობენ. შენი სულიერი ნათესავი შეიძლება დედამიწის მეორე კიდეში ცხოვრობდეს და მას ვერასოდეს შეხვდე. თუმცა ისეც ხდება, რომ ხორციელი და სულიერი ნათესაობა ერთმანეთს დაემთხვევა ხოლმე, მაგრამ ეს წმინდა შემთხვევითობაა, თანაც საკმაოდ იშვიათი. საბოლოო ჯამში, ყოველივე ერთმანეთში ითქვიფება...
... სამყარო, რომელიც ჩემს ირგვლივ გაიხსნა, თავისი სიფართოვით შიშისმომგვრელი იყო, ცა დაემსგავსა უფსკერო და უნაპირო ნაპრალს. მზე, მთვარე, ვარსკვლავები ამ ნაპრალში მოექცა, დედამიწის ჩათლვით. სივრცე, რომელიც მათ ეკავათ, სულაც არ ჩანდა ისე დიდი და ყოვლისმომცველი, როგორც ცოცხალდმყოფებს ეჩვენებათ. სამაგიეროდ, მათ მიღმა სულ სხვა სივრცე ილანდებოდა. სივრცე იმდენად უშორესი და უფართოესი, რომ მისთვის თვალის გასწორება ძალზე მიჭირდა, არ შემეძლო. ეს იყო სივრცე, რომელიც ვერაფრით ვერ ჩაეტევა მიწიერი არსების გონებაში. მის აღსაქმელად მიწიერი ნაჭუჭისგან გათავისუფლებაა საჭირო, თუმცა ამის შემდეგაც ბევრი გზა უნდა გაიარო, რათა ამ უფართოესი სამყაროს დანახვა შეძლო... მე კი ჯერ ისევ მიწიერი არსებობის ხსოვნა დამქონდა. მიწაზე ვიყავი მიჯაჭვული და ვერაფრით ვერ ვცილდებოდი. დედამიწა სრულიად მოულოდნელი სახით წარმოუდგა ჩემს თვალთახედვას, რაც ხშირად მაფრთხობდა. ვხედავდი უზარმაზარ ბურთობს, რომელიც ჩემს გვერდით ეკიდა სივრცეში. მიახლოებისას ეს ბურთობი ხან ჩემს თავს ზემოთ მოექცეოდა, ხან რაღაც უცნაურად გადაიხრებოდა ხოლმე. არ მქონდა სხეული, ამდენად ვეღარ ვახერხებდი რაიმე გარკვეული მდგომარეობა დამეკავებინა დედამიწის მიმართ. ამიტომ იყო, რომ იგი ასე უცნაურად ინაცვლებდა ადგილს, იცვლიდა იერს. პირველ ხანებში ძალიან გამაწამა ამან, ჩემს მშობლიურ ცთომილს ვეღარ ვცნობდი. განსაკუთრებით ერთი გარემოება მაბნევდა: ჩვენ, ბარიერს მიღმა გადასულებს, შეგვიძლია ერთსა და იმავე დროს საგანი ახლოდანაც დავინახოთ და შორიდანაც, როცა დედამიწის ბურთობს ვხედავდი, ამ დროს შემეძლო, მის მკერდზე ამოზრდილი ბალახის ღერო დამეთვალიერებინა.
ხედვა, ნებისყოფა, მეხსიერება სადღაც მეფანტებოდა, მეც ვიკარგებოდი. მერე, ძლივსღა ვახარხებდი ისევ მათ თავის მოყრას ისევ ერთ წერტილში. ვისწავლე ზოგიერთი ეშმაკობა, ჩიტს შემოვასკუპდებოდი ხოლმე მხარზე და იქიდან დავყურებდი დედამიწას. ხანდახან ჩემი წინაპარიც გამომეცხადებოდა. მეხმარებოდა, ჩემს ახალ ყოფას შევჩვეოდი. როცა დედამიწა ისე გადაფერდდებოდა, რომ მეგონა, ოკეანე ეს-ესაა თავზე ჩამომექცევა-მეთქი, მშვიდად შენიშნავდა: მეხსიერებას მეტისმეტად ძაბავო.

***
... რომ იცოდეთ, რამდენი რამ ახსოვს თქვენს სხეულს. ყოველი უჯრედი ათას რამეს გიამბობს, თუ მისი მოსმენა შეგიძლია. მე უკვე შემეძლო, მომესმინა ეს ნაამბობი. ჩემი არსებობის არც ერთი წამი აღარაა ჩემთვის დაფარული. აი, გიამბობ მუცლად ყოფნის შთაბეჭდილებებს. მახსოვს, თავს შესანიშნავად ვგრძნობდი, რაღაც დრეკად ფუთაში გამოკრული. მეზობლები მყავდნენ ირგვლივ. ვიზრდებოდი, ვმატულობდი წონაში, ისინი იმავე ზომისანი რჩებოდნენ. ეს ამბვი უკვე არ სიამოვნებდათ. ძალიან გვაწუხებო, ჩიოდნენ. გვავიწროვებო. მათი წუწუნი სასაცილოდაც არ მყოფნიდა. წიხლებს დავუშენდი ხოლმე პასუხად. ძალზე მართობდა საკუთარი ფეხების არსებობა. საერთოდ, ყოველივე მახარებდა, საკუთარი სხეულის არსებობა და განუწყვეტელი ზრდა. ამას გარდა, ვიხსენებ საოცარ სითბოს და სინაზეს, რითაც ერთიანად გარემოსილი ვიყავი. თითქოს ერთიანად მანათობელ და თბილ სხივებში ვიყავი გახვეული. იგი ღრუბელივით მეხვია ირგვლივ, ერთი წამითაც არ მცილდებოდა. შემდეგ მახსოვს, სადღაც დიდხანს ვეშვებოდი თავით. მერე ძლიერად შევეჯახე, რაღაც მეტად მყიფეს და ცივს. ო, რა ტანჯვა იყო. ის თბილი, ნაზი ღრუბელი მყისიერად შემომეცალა. სულ სხვა სამყარო შემოიჭრა ჩემში, ტკივილით, წამებით, მეტად უსიამოვნოდ. ყველაფერი საშინლად მძიმე იყო, მაგრამ ყველაზე მძიმე ჩემი სხეული მეჩვენებოდა. ჩემი პაწია სხეული. უფრო სწორად, რაღაც მინიშნება სხეულისა. ო, რა აუტანლად, რა გაუსაძლისად მამძიმებდა იგი. თუმცა იყო ნეტარი წუთებიც. ხანდახან სადღაც შორს მიცურავდა ეს უცხო, საშიში და მძიმე სამყარო, აღარც ჩემი სხეულის სიმძიმე მაწუხებდა, რაღაც დამნათოდა, მეტად თბილი, ნაზი და სასიამოვნო. მახსოვს, სიხარულით ვუღიმოდი მას ეს იყო მზე-ცნობიერი.
რაო, რა სთქვა ჩემმა ძვირფასმა წინაპარმა... რომელი მზის შესახებ ლაპარაკობს, ანდა "ცნობიერი" რაღას ნიშნავს?
- მნათობი ჯერაც დაუბადებელ სულთა, ნაზი და თბილი შუქის წყარო, უმშვენიერეს და უნეტარეს ხილვათა დედა, თავისი ალერსიანი სხივებით ეფერება ახაშობილთ, უმსუბუქებს ახალი ყოფით გამოწვეულ სიმძიმეს, პაწიები ნეტარებენ მის სხივებში და სიხარულით უღიმიან პასუხად მზე-ცნობიერს.
სწორედ მზე-ცნობიერს ეკუთვნის ახალშობილთა გამოუცნობი, უნათლესი ღიმილი, რომელიც ასე აოცებს ყველას.
დროთა განმავლობაში, როცა პაწიები მოიზრდებიან, მზე-ცნობიერის სხივებიც ისე აღარ ეფინება მათ. ისინი თანდათან ეჩვევიან მათთვის მტრულ, უცხო სამყაროს, ისე აღარ იტანჯებიან საკუთარი სხეულის სიმძიმით და შიშით, მზე-ცნობიერის სხივებიც ისეთი ძალით აღარ ეფინება მათ, სულ უფრო ნაკლებად, რამდანადაც ისე აღარ სჭირდებათ. დადგება ჟამი, მზე-ცნობიერი საბოლოოდ იმალება მათი თვალთახედვიდან და მათი გაუცნობიერებელი და უნათლესი ღიმილიც მას გაჰყვება.
დამაფიქრა ჩემი წინაპრის სიტყვებმა. მეც არაერთხელ მინახავს, როგორ იღიმება ახალშობილი ბავშვი. თურმე მზე-ცნობიერს უღიმის, ჯერ ისევ სწვდება მას მზე-ცნობიერის სხივები, ჯერ კიდევ არ დასცილებია გარდაუვალი მანძილით...

***
... ჰოდა, იმას ვამბობდი: ძალზე მიმიძიმდა თავდაპირველად, მეუცხოვებოდა ნების სრული, შეუზღუდავი თავისუფლება, რაც პირველი ნაბიჯებიდანვე მებოძა. მეც ახალშობილი ვიყავი, ოღონდ უკვე სხვა სამყაროსთვის. თუ მიწიერ ახალშობილს სხეული ამძიმებს და ეუცხოვება, მიღმა სამყაროში პირიქით, უსხეულობა ტანჯავთ და აშინებთ. სხვებიც ბევრნი ვნახე ჩემისთანები. ყველანი ჩემსავით იტანჯებოდნენ. არარსებული სხეულებით დააბიჯებდნენ, არარსებულ ნაბიჯებს ადგამდნენ და უკვირდათ, რატომ არაფერს ვეჯახებითო. როგორც მე, არც მათ შეეძლოთ ერთ მთლიანობაში დაენახათ ირგვლივმომცველი სამყარო, აუცილებლად რაღაც წერტილი უნდა ამოერჩიათ საყრდენად და საჭვრეტად. ეს იყო მიწიერი ჩვევა, რამაც ძალიან გამაწამა. ამ მიწიერმა ჩვევამ მაშინ კიდევ უარესად დამამძიმა, როცა ვიწრო, ძველი სამყაროს საზღვრებს გავცდი და უსაზღვროებაში გადავაბიჯე. ამას ვერავინ აცდება, ყველამ უნდა შედგას ნაბიჯი იმ უფართოეს სივრცეში. ჩემი წინაპარი ხშირად იყო ჩემთან. მამხნევებდა, მეხმარებოდა. "ხომ გახსოვს, როგორ უჭირს სიარული ახალშობილ ბავშვს? - მკითხა ერთხელ, - შენც ასე ხარ, ახალშობილივით. ოდესღაც მიწიერი არსებობისთვის დაიბადე. სხეული უცხო იყო შენთვის და ვერ მართავდი. ახლა არამიწიერი არსებობისთვის დაიბადე, არ შეგიძლია შენი ნების მართვა. სხეულის მიერ შეძენილი ჩვევები გამძიმებს. დადგება ჟამი, შეეჩვევი.
- შენ კიდევ დიდხანს ივლი ნაბიჯებით, - მითხრა მან.
- რას ნიშნავს, "ნაბიჯებით".
- აქაც მიწიერი ჩვევა გახლავს. ყოველი გადაადგილება ნაბიჯის გადადგმა გგონია, როცა წინ მიიწევ, ნაბიჯს ადგამ არარსებული სხეულით. შენი აზრით, ვარსკვლავებზე დააბიჯებ, მაგრამ ასე მხოლოდ გეჩვენება.
- მგონი, მართალი უნდა იყო, - ვთქვი და ჩემი წინაპრის დანახვა ვცადე ვარსკვლავთა ფონზე. უცნაურად ჩანდა იგი, როგორღაც სანახევროდ. მის მიღმა ვარსკვლავებს ვჭვრეტდი, ხოლო სახე მილეულ მთვარეს უგავდა.
- გასწი, შენი გზით იარე, - მითხრა და ჩაიკარგა ვარსკვლავთა წიაღში. მე მარტოკამ გავაგრძელე გზა. ო, ეს უფართოესი სივრცე, მიწიერ სამყაროს მიღმა განფენილი... ძე-ხორციელი ვერ გაუძლებს მის დანახვას სიცოცხლით, ერთი წამითაც ვერ შეძლებს მისთვის თვალის გასწორებას. დიდხანს ვიარე ამ უსაშველო უსაზღვროების მკერდზე და ნება ჩემი დაიშრიტა, მე ჩავიკარგე მასში, აღარ ვარსებობდი, აღარც ნება, აღარც მეხსიერება ჩემთან აღარ იყო. უეცრად ვხედავ, საიდანღაც მყუდრო სადგომი გაჩნდა, პატარა სახლის მსგავსი. ვარსკვლავთა ფონზე ეკიდა. პირდაპირ მის კარებთან ამოვყავი თავი. შევაღე კარები, მყუდრო ოთახში შევაბიჯე. ფეხი საიმედოდ დავადგი იატაკზე. ფეხქვეშ შევიგრძენი მყარი საყრდენი, თავი მივდე სასთუმალზე, ხელებმა მოიძიეს სანატრელი და შეჩვეული საგნები: პური, დანა, თეფში... საიდან გაჩნდა ეს ოთახი, რამ შვა ეს მყუდროება, არაფერი არ ვიცოდი ამის შესახებ, მაგრამ მე მხოლოდ ვნეტარებდი ამ მყუდრო სავანეში, რომელიც უსაზღვროებამ ამოატივტივა ჩემს ცხვირწინ. ძალზე ნაცნობი მეჩვენებოდა აქაურობა, თუმცა რაღაც უცხოსაც ვამჩნევდი. ეს "უცხო" ყველაფეში იყო ჩაქსოვილი.
ვისვენებდი და ვნეტარებდი ამ შვების კუნძულზე, და ისევ ვიხილე ჩემი წინაპარი. კარებწინ მოერთხა ფეხი, მოკრძალებული იერი ჰქონდა.
- ვიღაცამ გაგიხსენა და სანთელი დაანთო შენთვის, - მითხრა მან.
მაშინ კი მივხვდი, რაშიც იყო საქმე. ეს იყო ჩემი ოთახი, ჩემი გარემო, რაშიც მიცხოვრია მიწიერი არსებობის დროს. მაგრამ სხვისი თვალით დანახული. ჩემი მეხსიერება და სხვისი თვალი შეხვდა ერთმანეთს, ამიტომ ერთმანეთს გადაექსოვა უცხო და ნაცნობი.
წინაპარმა ხელი გამომიწოდა, პური მთხოვა, მაშინვე ავასრულე თხოვა. იგემა მან პური. მეც მივიღე სასმელ-საჭმელი. მიწის და ღვინის სურნელი შევისუნთქე, მიწიერი ბედნიერების ტალღა მოგვეახლა და აგვამსუბუქა, დიდი ნეტარება მოგვგვარა. ვისვენებდი და ვნეტარებდი შვების კუნძულზე. უცებ ვხედავ, ოთახის ერთი კედელი გაიცრიცა, გაილია, ვარსკვლავთა წიაღში ჩადნა. მას მიჰყვა მეორეც, მერე დანარჩენებიც, ყველაფერი პირდაღებულმა უსაზღვროებამ შეიწოვა.
- სანთლები ჩაიწვნენ - თქვა ჩემმა წინაპარმა - მყუდროება გვაჩუქეს.
- უწინ არ ვიცოდი, მყუდროობას ასხივებენ სანთლები, - ვთქვი მე.

***
... სივრცის სივრცე... ასე თქვა, მგონი, ჩემმა წინაპარმა. რას გულისხმობდა ამაში? ალბათ, იმ სივრცეს, მიწიერი ცნობიერების ვიწრო ნაპრალის მიღმა რომ განფენილა. სივრცე, რომლის დასანახად აუცილებელია მიწიერი ნაჭუჭისგან გათავისუფლება.
ჰო, ალბათ, ასე იტყოდა, სივრცის სივრცეო. მერე მას სხვა სიტყვებიც მოჰყვა, მისი მსგავსი. სინათლის სინათლე, სიბნელის სიბნელე...
სინათლის სინათლეს მაშინ იხილავ, როცა მზე-ცნობიერს მიუახლოვდები, რაც შეეხება სიბნელის სიბნელეს, იგი შენს სავალ გზაზეაო, მითხრა.
- შევძლებ თუ არა მის დანახვას?
- დანახვა მისი თითქმის შეუძლებელია. იგი ჯერ ჩემთვისაც უხილავია. იგი უნდა შეიცნო...
- მერედა, რა გზით?
- მთლიანად უნდა გაიხსნა მასში, თვითონაც სიბნელედ უნდა იქცე, შენ იქნები წყვდიადის ნაკუწი წყვდიადის ოკეანეში.
დიდხანს იტივტივებ მასში...
წვდიადი შედედებული დროა, სინათლე დროის ჩანჩქერია.
დედამიწას გარს უვლის წყვდიადის ოკეანე, თავზე სინათლის ჩანჩქერი ეღვრება.
შენ ვერ ხედავ, ვერც ერთს და ვერც მეორეს. რასაც შენი თვალი სწვდება, ეს არ არის ხედვა. ეს არის შეცნობა შენეული წყვდიადისა, სამზეოზე რომ თან დაატარებდა.
მან დაგამძიმა სამზეოზე, არანაკლებ დაგამძიმებს მზის მიღმა მხარეს.
შენ დიდხანს უნდა ატარო იგი, სანამ მთლიანად არ გაიხსნები წყვდიადში, როგორც ყინული წყალში...
მხოლოდ ამის შემდეგ შეძლებ მის აღქმას. თუმცა ეს ჯერ კიდევ არ იქნება აღქმა, ეს იქნება წყვდიადში აღმოცენება...

***
უცნაური იყო. მეგონა, თითქოს წინ მივისწრაფოდი სივრცის სივრცეში. უფართოეს ნაბიჯებს ვადგამდი. მინდოდა, ერთბაშად მომეხილა, რაც კი ჩამესმოდა ჩემი ძვირფასი წინაპრისაგან (ფასდაუდებელი სამსახური გამიწია) რომ უცბად ისევ დედამიწაზე ამოვყავით თავი.
- აქ რა მინდა? - აღმომხდა გაოცებით.
წინაპარმა სევდიანი სახით შემომხედა, პასუხი დამიგვიანა.
- მთელი სიცოცხლე ამ წრეში ტრიალებდი, ახლა ერთბაშად გინდა მოწყდე? - მაღირსა ბოლოს.
- კი მაგრამ, ის უფართოესი სივრცე, უსაზღვროებასთან შეჭიდებული ნაბიჯები რაღა იყო...
- მივილტვი, რათა დაინახო, ჯერ მეტი არაფერი შეგიძლია, - გავიგონე ჩემი წინაპრის ხმა ისევ, - ყველაფერი სხვანაირადაა, შენი კი სხვა გგონია.
დიახ, მართლაც, სხვანაირად იყო ყველაფერი. ჩემი დედამიწა, ჩემთვის აგრერიგად ცნობილი, ვეღარ ვიცანი, როცა მისი დანახვა ვცადე. იგი სულ სხვა სახით წარმომიდგა. აღარ ჰგავდა ბურთობს, იგი იყო... ტალღა, დიახ, ტალღა. ნუ გიკვირთ. დიდი, შთამაგონებელი, შიშისმომგვრელიც კი თავისი იერით, მაგრამ მაინც ტალღა, და მფეთქავი დიდი გულივით ანდა იქნებ ეს დედამიწა არც არის? ამ კითხვამ გამიელვა თავში ბოლოს.
- დედამიწაა, დედამიწა, ოღონდ ახლა მის შინაგან არსში იჭვრიტები, - ჩამესმა ნაცნობი ხმა.
მართლაც, ასე იყო, როცა დავაკვირდი, ეს ტალღა უფრო მეტად ჰგავდა დედამიწას, ვიდრე ის ბურთობი, რომელზეც თვალი მქონდა შეჩვეული.
მერე ჩემი წინაპრის დანახვა ვცადე, ისიც ტალღა იყო, ოღონდ უფრო პატარა, საერთო იერით კი ძალიან ჰგავდა დედამიწას, მიუხედავად უცნაური და უჩვეულო შესახედაობისა, იგი კიდევ უფრო მომაგონებდა ჩემს წინაპარს, ვიდრე ის სხეული, რომელსაც ვარსკვლავების ფონზე ვუჭვრეტდი.
ტალღები, ტალღათა ერთიანობა, აი, რა არის სამყაროს ჭეშმარიტი არსი. ყველა სხეული, უპირველეს ყოვლისა, ტალღაა, ოღონდ იგი არ ჩანს მიწიერი ხედვით. იგია საფუძველი ყოველთა. თუნდაც ადამიანის სხეული ავიღოთ. აკი დატალღულია გარეგნულად. ამ შემთხვევაში, მნიშვნელობა არ აქვს, ლამაზია თუ მახინჯი. ტალღისებურად ცემს გული, სისხლი ტალღისებურად მიმოიქცევა ორგანიზმში. ტალღასავით მერწევია ადამიანის მოძრაობები, სიარული. გეგონება, ზვის ტალღა მოღელავსო, როცა ადამიანთა ჯგუფი მოდის. ტალღისებურ მოძრაობებს იმეორებს ადამიანი მისთვის სანუკვარ წუთებში... ადამიანის ტვინი ერთიანად დატალღულია, განა ამაზე ვინმე იდავებს? თითქოს რაღაც გამოუცნობმა დინებამ გადაუარა ტვინის რუხ ნივთიერებას და ზედ თავისი ნაკვალევი დატოვა. ასე ხედავს მას ადამიანის მიწიერი თვალი.
ადამიანებმა რომ იცოდნენ, სიცოცხლეშიც შეუძლიათ ამ ტალღების დანახვა. ეს სულ უბრალო რამეა: ზღვის ტალღები. დიახ, ზღვა სრულყოფილი მხატვარია. იგი არა მარტო აირეკლავს სამყაროს თავის წიაღში, არამედ ხატავს მის ჭეშმარიტ არსს. ადამიანებო, ხშირად გაერთეთ ზღვის ჭვრეტით, იქ თქვენ სამაროს უმაღლეს ჭეშმარიტებას იხილავთ. ცეცხლიც ხომ ტალღისებურია, გინახავთ ცეცხლის მროკავი ენები ალბათ, მათში ცეცხოვან ტალღებსაც დაინახავთ. დიახ, ტალღა ყოველივეს შინაგანი არსი. თუ მას დაინახავთ, თქვენ დაინახავთ რაღაცას უფრო მეტს, ვიდრე თვით სხეულია. მე მხოლოდ ახლა ვიხილე ისინი. ამიტომაც იყო, ადგილიდან რომ ვერ ვიძროდი, ერთ წრეში ვტრიალებდი, ამ დროს კი მეგონა, სამყაროს უფართოეს სივრცეებს ვაბიჯებდი.
ახლა სულ სხვაა, მე ვხედავ ამ ტალღებს, ვეხები კიდეც თითქოს, ვცადე, მეცურა მათ წიაღში შესვლა ზუსტად ისე, როგორც ზღვაში შედის ადამიანი. მივყევი მათ დინებას და მომესმა მოწონების გამომხატველი სიტყვები ჩემი წინაპრისაგან.
- შენ ახლა უკვე ახერხებ გადანაცვლებას, ერთ ადგილს აღარ ტკეპნი - მითხრა მან - როგორ შეძელი? როგორ და ნაბიჯების გადადგმას აღარ ცდილობ, უკვე მთელი სხეულით ინაცვლებ სამყაროს უსაზღვროებაში... დროა, დიდ რკალზე გადაინაცვლო.

***
- ... გამიხსენე, გამიხსენე...
ისე ჩამესმა ეს სიტყვა, თითქოს ქარმა მოიტანა საიდანღაც და ჩემზე მოაგდო. ერთიანად დავიძაბე, ყურადღება გავამახვილე. მინდოდა, უფრო მკაფიოდ გამეგონა, მაგრამ ხმა უფრო მინელდა.
... ა ...ა ...ე ...ე... - ესღა გავიგონე, მერე ესეც მიწყდა.
კარგა ხანი გავიდა, აღარაფერი გამიგონია, აღარც ვფიქრობდი უკვე მასზე. მერე უეცრად ისევ გაისმა ეს ნაცნობი სიტყვა, თანაც ისე მკაფიოდ, თითქოს ვიღაცამ ყურის ძირში ჩაილაპარაკაო. მწარე ვედრება ისმოდა მასში.
- ვინ ლაპარაკობს? - ვიკითხე. წინაპრის ხმას ნამდვილად არ ჰგავდა.
ვიღაცამ შვებით ამოისუნთქა.
- ოოჰ, როგორც იქნა, მოგაწვდინე ხმა. რა ხანია, გეძახი.
- ვინა ხარ?
- ვინა ვარ? ეს შენ თვითონ უნდა მითხრა.
- ქარაგმებით ნუ ლაპარაკობ, - შეუტიე მე. - დროზე მითხარი, ვინა ხარ. მე არ მცალია, დიდი რკალი მაქვს გასავლელი.
- გაიხსენე როგორ დატოვე დედამიწა.
დავფიქრდი და მართლაც, გამახსენდა.
- მაღალი სახლის სახურავზე ვიდექი. ვიღაცამ ხელი მკრა და გადამაგდო.
- კიდევ რა გახსოვს?
- მახსოვს, ირგლივ შემოხვეული ხალხი იძახდა, სული არ დაჰყოლია ძირსო. მე მაშინ ჯერ კიდევ ჩემს სხეულთან ახლოს ვტრიალებდი.
- კიდევ?
- კიდევ? ჰო, მერე იმავე სახლის სახურავზე ვიყავი ერთხანს. იქაურობას ვერ ვშორდებოდი. გარდაცვლილ სულთა მთელი გუნდი დამეხვია. მაიძულებდნენ, ვიღაცისთვის ხელი მეკრა. მეც ვკარი ხელი, მეგონა, მართლა გადავარდებოდა...
- არ გახსოვს ხელი ვინ გკრა სახურავზე?
- არა, არ მახსოვს.
- კარგად დაფიქრდი.
- გითხარი, არ მახსოვს-მეთქი.
- ის მაინც გაიხსენე, რა სახე ჰქონდა.
- სახე? - დავფიქრდი - სახე მგონი, სულაც არ ჰქონდა.
ჩემს სიტყვებს სიჩუმე მოჰყვა, მერე ისევ მწარე ამოოხვრა მომესმა.
- ეეჰ, სწორედ ამის მეშინოდა... მე ვარ ის ვიღაცა, შენ ხელი რომ გკრა და გადმოგაგდო...
- შენ ხარ? - ვკითხე. - მერე, ვინა ხარ?
- ეს შენ უნდა გაიხსენო.
ერთ ხანს კიდევ დავფიქრდი.
- არ შემიძლია, ვერ ვიხსენებ. უსახო ლანდის მეტს ვერაფერს ვხედავ.
ისევ სიჩუმე და მწარე ამოოხვრა.
- რამდენი ხანია, თან დაგდევ და გეძახი. როგორც იქნა, დიდი რკალის დასაწყისში მოგაწვდინე ხმა. მე არ მაქვს დიდი რკალის გავლის ნება. სამუდამოდ აქ უნდა ვიტრიალო და გეძახო, მეტი არაფერი შემიძლია. მე დავიკარგები, სრულ არარაობად ვიქცევი, თუ როგორმე არ გამიხსენებ. უნდა როგორმე გაიხსენო, რა სახე ჰქონდა იმ ლანდს, შენ რომ ხელი გკრა. დედამიწაზე შენ იყავი ჩემი მსხვერპლი. აქ კი პირიქითაა. მე ვიქეცი შენს მსხვერპლად.
Gგამაოცა ამ სიტყვებმა, ეს რაღაც რებუსს ჰგავდა, ამასთან ერთად დიდი ტანჯვაც ისმოდა მათში. ვცადე დამენახა, თუ ვინ ამბობდა ამ სიტყვებს, მაგრამ ვერაფერიც ვერ დავინახე, ხმა კი ისევ განაგრძობდა:
_ თუ გამიხსენებ, მაშინ ვიპოვი ჩემს თავს, ნებას, მეხსიერებას. Dდიდი რკალის გავლის უფლებაც მაშინ მექნება. Aახლა მე თვითონაც არ ვიცი, ვინა ვარ, რა ვარ . . . არაფერი ვარ იმ ერთი წამის, ცნობიერების გაელვების გარდა, რომელმაც სასიკვდილოდ გაგიმეტა . . .
_ ვეცდები გაგიხსენო – შევპირდი, მაგრამ მე თვითონ ვინა ვარ?
. . .
აქ სეანსი შეწყდა.




ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.