როგორ შეხვდა ვერიკო ანჯაფარიძე მაგდანას როლზე დუდუხანა წეროძის დამტკიცებას

 (ხმები: 0)


"ვერიკო მაგდანას როლისთვის ისე გახლდათ მოწადინებული, სახის პლასტიკურ ოპერაციაზეც კი თანხმდებოდა"

მსახიობ დუდუხანა წეროძეს თენგიზ აბულაძისა და რეზო ჩხეიძის მხატვრულ ფილმ "მაგდანას ლურჯამდე" და მას შემდეგაც არაერთ ფილმში უთამაშია, მაგრამ ის ყველას მაინც, სამი ობლის დედის, ქვრივ მაგდანას როლით ახსოვს. მისი სერიოზული კინოდებიუტი 1934 წელს, მიხეილ ჭიაურელის ფილმში - "უკანასკნელი მასკარადი" შედგა, რომლის შემდეგაც დაახლოებით 35 ფილმში გადაიღეს. მათ შორის იყო: "დაკარგული სამოთხე", "მამლუქი", "უდიპლომო სასიძო", "თოჯინები იცინიან", "ჩვენი ეზო" და სხვა.

მომავალი მსახიობი 1918 წლის 8 ნოემბერს, თბილისში დაიბადა. მოგვიანებით, ხუთშვილიანი ოჯახი თბილისიდან ბათუმში გადასახლდა. პატარაობისას დუდუხანა მამას კინოში წაუყვანია, სადაც "ვინ არის დამნაშავე?" ნახეს. ბავშვმა ისე ემოციურად აღიქვა ფილმი, კერძოდ, ის სცენა, რომელშიც ნატო ვაჩნაძის გმირი თავს იხრჩობს, რომ ტირილი დაიწყო. მამა იძულებული გამხდარა, აღელვებული შვილი დარბაზიდან გამოეყვანა. პლატონი შეეცადა, უფროსი შვილისთვის აეხსნა, რომ ეს მხოლოდ კინო იყო და სინამდვილეში, მსახიობი არ მომკვდარა. წლების შემდეგ, დუდუხანას საშუალება მიეცა, ნატო ვაჩნაძის გვერდით ეთამაშა და ის აღმოჩნდა პირველი მსახიობი, ვისაც 1996 წელს ქართულ კინემატოგრაფიაში შეტანილი წვლილისთვის ნატო ვაჩნაძის სახელობის პრემია - "ნატო" მიენიჭა.

სამწუხაროდ, სხვების მსგავსად, წეროძეები 1937 წელს რეპრესიების მსხვერპლი გახდნენ. მამის დაჭერის შემდეგ დუდუხანა საცხოვრებლად გურიაში, სოფელ სამებაში გადავიდა. ქმრის გარეშე დარჩენილ დუდუხანას დედას დახმარების ხელი მისმა დამ, მსახიობმა და მწერალმა მარიამ გარიყულმა გაუწოდა: მან პეპელა და დისშვილები თავის სახლში შეიფარა. უჭირდათ, რადგან რეპრესირებულთა ოჯახის წევრებს ყოველმხრივ ავიწროებდნენ და მათთვის სამსახურის შოვნა ძალიან რთული იყო. თუმცა, მას შემდეგ, რაც დუდუხანა კინოში გამოჩნდა, ის ოჯახის ერთ-ერთი მთავარი მარჩენალი გახდა.

სკოლის დასრულების შემდეგ, დუდუხანა კონსერვატორიის სტუდენტი გახდა და სწავლა ვოკალურ ფაკულტეტზე დაიწყო. ამ დროს მარიამ გარიყულის ოჯახში სტუმრად კინოსტუდიიდან, ჟორა დაფქვიაშვილი მივიდა. მისი ყურადღება დუდუხანას გარეგნობამ მიიქცია და კინოსტუდიაში დაიბარა. გოგონა ორჭოფობდა, მაგრამ დეიდამ ურჩია, ბედი ეცადა. კინოსტუდიაში მისულს, ეპიზოდი მისცეს. ფილმში ნატო ვაჩნაძე მონაწილეობდა და ახალბედა მსახიობი ამით ორმაგად ბედნიერი გახდა. სწორედ იმ დროს იღებდნენ ისტორიული ჟანრის ფილმს - "უკანასკნელი მასკარადი" და მიხეილ ჭიაურელმა მასში ერთ-ერთი მთავარი როლი შესთავაზა.

დუდუხანას დედას არ სურდა, შვილს სამსახიობო კარიერა ჰქონოდა, მაგრამ გადაღებების დაწყებამდე მას შალვა გედევანიშვილი და მიხეილ ჭიაურელი ესტუმრნენ, ქალის თანხმობის მოპოვება შეძლეს.

"უკანასკნელ მასკარადში" თავისი პირველი მთავარი როლის შესრულების შემდეგ, დუდუხანა კინოსტუდიის შტატში ჩარიცხეს და ხელფასი - 600 მანეთი დაუნიშნეს, რაც იმ დროისთვის საკმაოდ კარგი თანხა იყო.

1938 წელს დუდუხანამ "სახკინმრეწვთან" არსებული კინომსახიობთა სკოლა დაამთავრა და რამდენიმე წლის შემდეგ, მარჯანიშვილის თეატრის მსახიობი გახდა. სიცოცხლის ბოლო წლებში, მიხეილ თუმანიშვილთანაც მუშაობდა, მაგრამ მის ცხოვრებაში მთავარი მაინც კინო იყო.

ხელოვნების სხვადასხვა დარგის წარმომადგენლებს, აქვთ ერთი ისეთი გამორჩეული ნამუშევარი, რომლითაც მათ საზოგადოების დიდი ნაწილი ცნობს. დუდუხანა წეროძესთვის ასეთი "მაგდანას ლურჯა" გამოდგა. თენგიზ აბულაძემ და რეზო ჩხეიძემ ამ როლზე არაერთი ქართველი მსახიობი გასინჯეს, მაგრამ ბოლოს არჩევანი დიდუხანაზე შეჩერდა.
"მაგდანას ლურჯაში" მთავარი როლის მიღებას მსახიობი ასე იხსენებდა: "მაგდანას როლზე ძალიან ბევრი მსახიობი გასინჯეს. ერთ-ერთი რეალური კანდიდატი გახლდათ ჩვენი დროის უდიდესი ტრაგიკოსი მსახიობი ქალბატონი ვერიკო ანჯაფარიძე. სხვათა შორის, ქალბატონი ვერიკო მაგდანას როლისთვის ისე გახლდათ მოწადინებული, სახის პლასტიკურ ოპერაციაზეც კი თანხმდებოდა, მაგრამ ისე მოხდა, რომ ამ როლზე მე დამამტკიცეს. თეატრში რომ მივედი, მაგდანას როლის მიღებას რეპეტიციაში მონაწილე ყველა მსახიობი მილოცავდა:

- რა ხდება? - იკითხა ქალბატონმა ვერიკომ.
- დუდუხანას მაგდანას როლზე დამტკიცებას ვულოცავთ, - ერთდროულად უპასუხა ჩემ გარშემო მდგომმა რამდენიმე მსახიობმა.
ქალბატონმა ვერიკომ გაუნძრევლად, თავიც არ შემოუტრიალებია, გვერდულად გამომხედა. უმძიმესი მდუმარე პოზით მაკვირდებოდა, თვალით მზომავდა... ვგრძნობდი მისთვის დამახასიათებელ მკაცრ გამჭოლ მზერას. ყოველნაირად ვცდილობდი საკუთარ თავთან შებრძოლებას, რომ ყურადღება არ მიმექცია, მაგრამ თავს ვერ ვერეოდი, თვალი მაინც მისკენ გამირბოდა.

- და!.. იო ულიბაიუშიისია გლაზა პოლნი ვნუტრენნოი პეჩალნოი გრუსტიუ! - ჩაილაპარაკა. მის გამოხედვაში ერთდროულად იკითხებოდა სიმკაცრე და სულისმიერი სითბო, სიფიცხე და სიდარბაისლე. შური და ენით აუწერელი სიხარული, ქიშპი და ჩემი წარმატებით გამოწვეული ამაყი ხიბლი. საუკუნედ გაწელილი ამ უმძიმესი წამიერი პაუზის შემდეგ დასძინა: იესტ ვ ეტომ სვერკაიუშემ ვზგლიადე ნეოსოზნანნი პარივ... ატ პერვობიტნოი პრეჩუდლივოი პრივლიკატელნოსტი!" ეს გახლდათ უდიდესი ტრაგიკოსის მიერ ჩემი მისამართით გამოთქმული ერთადერთი - პირველი და უკანასკნელი დიდი შეფასება".

1956 წელს "მადგანას ლურჯა" კანის საერთაშორისო კინოფესტივალზე საუკეთესო მოკლემეტრაჟიან მხატვრულ ფილმად დაასახელეს. საქართველოდან საფრანგეთში ფილმის შემოქმედებითი ჯგუფი გასამგზავრებლად ემზადებოდა და ბუნებრივია, მათ შორის დუდუხანაც იყო. თუმცა, ბოლოს იქ სხვა ქართველი მსახიობი გაემგზავრა. თან ისეთი, რომელიც აღნიშნულ ფილმში არც კი მონაწილეობდა. გული ეტკინა, თუმცა, ხმამაღლა არაფერი უთქვამს.

იმ დროს მსახიობები თაყვანისმცემლებისგან ხშირად იღებდნენ წერილებსა და დეპეშებს: დღესასწაულებს ულოცავდნენ, აქებდნენ, სიყვარულს ეფიცებოდნენ, ნამუშევრებს უწონებდნენ. დუდუხანასაც სწერდნენ. მრავალთაგან ერთი წერილი, რომელიც 1944 წლით თარიღდება, ალბათ, მაინც გამორჩეული ყურადღების ღირსია: ერთხელ, ომში, შესვენების დროს, ქართველ მებრძოლებს მსახიობისთვის ბარათის მიწერა გადაუწყვეტიათ. ერთი წერდა და სხვები კარნახობდნენ. ამ დროს ბრძოლის ველზე მორიგი შეტევა დაწყებულა და განაყოფს ბარათის დამთავრება ვერ მოუსწრია. ყველა დაღუპულა იმ ერთი კაცის გარდა, ვინც უშუალოდ ადგენდა წერილის ტექსტს. გადარჩენილმა გასაგზავნი ბარათის დასრულება და ჩანაფიქრის სისრულეში მოყვანა მხოლოდ ერთი წლის შემდეგ შეძლო...

რაც შეეხება მსახიობის პირად ცხოვრებას, მისი პირველი მეუღლე მომღერალი გივი ყიფიანი იყო და მასთან ვაჟი შეეძინა, რომელიც მამის მსგავსად, ოპერის მომღერალი გახდა. მსახიობის პირველი ქორწინება მას შემდეგ დასრულდა, როცა შეიტყო, რომ რუსეთში მის ქმარს (კაცი იქ ხშირად ჩადიოდა სამუშაოდ), სხვა ქალი ჰყავდა და მისგან ბავშვსაც ელოდა. დაშორება სკანდალების გარეშე მოხდა. როგორც დუდუხანას ახლობლები ჰყვებოდნენ, მსახიობმა იმ ქალის გაცნობაც შეძლო და საჭიროების შემთხვევაში, არც კონტაქტზე ამბობდა უარს.

მსახიობის მეორე ქორწინება ხანგრძლივი აღმოჩნდა. ის სიცოცხლის ბოლომდე ცხოვრობდა თავისზე 24 წლით უფროს ქმართან. მსახიობს მხატვარ შალვა მამალაძესთანაც ბიჭი ეყოლა. რასაკვირველია, როგორც საქართველოში სჩვევიათ, დუდუხანას გარემოცვა ხშირად განიხილავდა მის არჩევანს. თაყვანისმცემელთა მთელი არმიით გარშემორტყმულმა, ასეთმა ლამაზმა, წარმატებულმა და ახალგაზრდამ, რატომ აირჩია თავისზე 24 წლით უფროსი ქმარი? თუმცა, ფაქტია, ამგვარი ასაკობრივი სხვაობა სულაც არ იყო მათი ურთიერთობისთვის ზიანის მომტანი, პირიქით უფრო გახლდათ.

მსახიობი 2000 წლის გაზაფხულზე, 82 წლის ასაკში გარდაიცვალა. ბოლომდე აქტიური იყო. მის გატაცებებს შორის მემუარების კითხვა შედიოდა. თუმცა, თავად არასოდეს დაუწერია. ფეხბურთის დიდი გულშემატკივარი ყოფილა და თბილისის "დინამოს" ყოველ წაგებულ მატჩს ძალიან განიცდიდა. შინ ჩვეულებრივი დედა და დიასახლისი იყო, უვლიდა ოჯახს, შვილიშვილებს. უყვარდა კლასიკური მუსიკა და სიამოვნებით უსმენდა ჰამლეტ გონაშვილისა და ნანი ბრეგვაძის სიმღერებს.

ანა კალანდაძე

www. gza.ambebi.ge




ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.