ლომი (ლეო)



ლომის ხილვა ვარსკვლავიან ცაზეც შეიძლება, არა მარტო აფრიკაში და ზოოპარკებში. ძველ ასტრონომიულ ატლასებში საუკუნეების განმვალობაში ციმციმებდა და დღესაც თავზე დაგვნათი უბრალო თვალით ხილული სამოცდაათამდე ვარსკვლავი, რომელიც ქალწულის, კირჩხიბის, პატარა ლომის და სხვა თანავარსკვლავედების მეზობლად განლაგებულა და ფაფარაშლილი ლომის მსგავსი გამოსახულების გამო ლომის სახით ხატავენ.

ძველ ქართულ ზოდიაქოს ნიშნებს შორის მას მოარული ლომის სახე აქვს. ხომლის უნათლესი ვარსკვლავია რეგული ( ლათინურად „პატარა მეფე“ ), რომელიც გამონათების ძალით სამჯერ აღემატება ჩვენს მზეს და 86 სინათლის წლითაა ჩვენგან დაშორებული, ე.ი. 86 წელი უნდა იქროლოს უკიდეგანო სივრცეში სხივმა,რომლის სისწრაფე წამში 300000 კილომეტრია, რათა ჩვენამდე მოაღწიოს. თურმე ჰორიზონტზე „ლომის“ ამაღლების ჟამს დიდი მეფეები იბადებოდნენ და ამისათვის ეწოდა კაშკაშა ვარსკვლას რეგული. ლომის მახლობლად ხშირად „ლეონიდებად“ წოდებული ვარსკვლავიერი წვიმა, ნამდვილი ღვართქაფი, რომლის სიხშირე 1966 წელს შეადგენდა 140000 მეტეორს საათში.

მაგრამ გავიხსენოთ „ლომის“ ისტორია, როგორ მოაქციეს ღმერთებმა ცარგალზე საზარელი ლომი, რომელიც ჰერაკლემ მოკლა? ეს ლომი ტიფონისა და ექიდნას ნაშიერი იყო. ტიფონი, ასთავიანი ურჩხული, ყოველი ხახიდან სხვადასხვა ცხოველის ხმას გამოსცემდა ( ხარივით ბღაოდა, ლომივით ღმუოდა, გველივით სისინებდა...) თავისი სიმძიმით დედამიწას აზანზარებდა,
ოხშივარით კი ყველას რუჯავდა. გიგანტებთან ომში გამარჯვებული ზევსი ტიფონს შეება, ასხელა ბუმბერაზების გამოჭედილი მეხის ისრები დაუშინა, აიტაცა და ბნელ ტარტაროსში გადაისროლა ( ტიფონი ახლაც არყევს დედამიწას და ესაა მიწისძვრები
). მაგრამ ტიფონს დედამიწაზე დარჩა ნემეის ლომი, ცხრათავიანი ჰიდრა, ორთავიანი ძაღლი ორთროსი, სამთავიანი ქოფაკი კერბერი, რომელსაც ტანზე ბალნად გველები ესხა და კუდიც ასპიტისა ჰქონდა. ეს ურჩხულები ტიფონს ექიდნასაგან ჰყავდა. ორთროსი ბუმბერაზ გერიონის ჯოგს იცავდა, კერბერი შავეთის კარიბჭეს, ჰიდრა ლერნეს ჭაობებში მძვინვარებდა, ვიდრე
ჰერაკლე მოკლავდა. ლომი კი ქალაქ ნემეის მხარეში იყო გაშვებული და ქვეყანას აოხრებდა. მისი ღრიალი ყოველ ცოცხალ არსებას აძრწუნებდა . დიდხანს თარეშობდა მხეცი, საქონელსა და ადამიანებს მუსრავდა.

მეფე ევრისთევსმა ჰერაკლეს დაავალა ნემეის ლომის მოკვლა.
ბერძენთა უდიდესი ეროვნული გმირი ნემეის მეფეს ესტუმრა, დილით მთებში წავიდა, ბუნაგთან ჩაუსაფრდა და სათარეშოდდაძრულ ლომს ისარი სტყორცნა, მაგრამ ვერაფერი ავნო: ლომი უწყლვადი იყო. მხეცმა ჩასაფრებული გმირი დაინახა, მეხივით იქუხა და თავს დაესხა. ჰერაკლემ ჯერ კომბლით გააბრუა, მერე მოჰხვია ხელები, სწვდა ყელში და ღვთაებრივი ძალით სძლია, გაგუდა.წამოიკიდა მხრებზე და ნემეის ველზე გავიდა, თავისი პირველი გმირობის აღსანიშნავად დააწესა ნემეის ასპარეზობა, რაც მთელს საბერძნეთში ოლიმპიურის შემდეგ ყველაზე პოპულარული იყო. ლომი გმირმა მამა ზევსს შესწირა, შემდეგ კი ისევ გადაიდო მხარზე და მიკენში ჩაუტანა ევრისთევსს, რომელის ისე შეაძრწუნა ჰერაკლეს ღონემ, რომ ქვევრში დაიმალა და ბრძანა, შემდგომი საგმირო საქმეების შედეგი ჭიშკრის გარეთ მაჩვენოსო, გალავნიდან დავინახავო.

ნემეის ლომი ზევსის ნებით ზოდიაქოს გზაზე აამაღლეს თანავარსკვლავედად და თავის დროზე ფაეთონის მზის ეტლსაც შეუღინა. ის თითქოს დღესაც იღრინება და ყველას მოაგონებს ჰერაკლეს, რომელმაც მისგან იხსნა ქვეყანა. ასეთი მითი დაედო საფუძვლად ზოდიაქოს ნიშნად ცნობილ ლომს.ხელოვნებაში ჰერაკლეს ეს გმირობაც მრავალჯერ ასახულა. ყველაზე უფრო
ცნობილია პრაქსიტელის მარმარილოს ქანდაკება: ჰერაკლე გუდავს ლომს. გადარჩენილია მხოლოდ რომაული ასლი.






Loading...

ტექსტის სანახავად გაიარეთ რეგისტრაცია.