კვაზარი (გარეგალაქტიკური ობიქეტების კლასი)

კვაზარი (ინგლ. quasar — შეკვეცილი QUASi stellAR radio source — «კვაზივარსკვლავური რადიოწყარო») — გარეგალაქტიკური ობიქეტების კლასი, რომლებიც გამოირჩევიან ძალიან მაღალი ნათებით და ისეთი მცირე კუთხური ზომით, რომ რამდენიმე წლის შემდეგაც კი აღმოჩენის შემდეგ ვერ ასხვავებდნენ წერტილოვან წყაროებისაგან - ვარსკვლავებისაგან.


ნერეიდა (თანამგზავრი)

ნერეიდა - პლანეტა ნეპტუნის თანამგზავრი; ერთადერთი თანამგზავრი მზის სისტემაში, რომელსაც ძლიერ წაგრძელებული ორბიტა აქვს; აღმოაჩინა ამერიკელმა ასტრონომმა ჯ. ჰ. კოიპერმა 1949 წ. (ბერძნული მითოლოგიის ნერეიდების სახელის მიხედვით).


ადრიატიკის ზღვა (ატლანტის ოკეანის ზღვები)

ადრიატიკის, ან ადრიის ზღვა — ნახევრად ჩაკეტილი ზღვა, წარმოადგენს ხმელთაშუა ზღვის ნაწილს. მდებარეობს აპენინისა და ბალკანეთის ნახევარკუნძულებს შორის. ეკუთვნის შემდეგ ქვეყნებს: იტალია, სლოვენია, ხორვატია, ჩერნოგორია, ალბანეთი.
ფართობი-144000 კმ2, მაქსიმალური სიღრმე-1230 მ. წყლის ტემპერატურა აგვისტოში +24-26Co,ხოლო თებერვალში +7-13 Co. ზღვის მარილიანობა შეადგენს 35-38 ‰.


ალბორანის ზღვა (ატლანტის ოკეანის ზღვები)

ალბორანის ზღვა - ყველაზე დასავლური ზღვა ხმელთაშუა ზღვაში. იგი მდებარეობს გიბრალტარის სრუტის წინ და მისი სიგრძე დაახლოებით 400 კმ-ს აღწევს, სიგანე კი 200 კმ-ს, ალბორანის ზღვის საშუალო სიღრმე შეადგენს 1000-1500 მ, მაქსიმალური სიღრმე ზღვის აღმოსავლეთ ნაწილშია და ის შეადგენს 2000 მეტრს. ზღვის სიღრმეში არის რამდენიმე წყალქვეშა ქედი. მათგან უდიდესია ალბორანის ქედი, ის გადაჭიმულია ჩრდილოეთიდან დასავლეთის მიმართულებით, სწორედ ამ ნაწილში მდებარეობს ალბორანის პატარა ვულკანური კუნძულებიც. ქედი ზღვას ჰყოფს სამ ნაწილად: დასავლეთ, სამხრეთ და აღმოსავლეთ ალბორანად.
ზედაპირის ტემპერატურა ზამთრობით შეადგენს 15 °C, ხოლო ზაფხულობით 24 °C. მდიდარია ალბორანის ზღვის ეკოსისტემა, აქ მრავლადაა დელფინები და ზღვის კუები. ზღვის სანაპირო ზოლში განვითარებულია მეთევზეობა.


ბალეარის ზღვა (ატლანტის ოკეანის ზღვები)

ბალეარის ზღვა მდებარეობს სამხრეთ ევროპაში. ზღვის აღმოსავლეთით არის ბალეარის კუნძულები, ხოლო დასავლეთით პირინეს ნახევარკუნძული. ფართობი 86,000 კმ², საშუალო სიღრმე 767 მ, მაქსიმუმი სიღრმე 2132 მეტრი, თებერვალში ზღვაზე საშუალო ტემპერატურა შეადგენს 12 °C, ხოლო აგვისტოში 25 °C. ბალეარის ზღვაში ჩაედინება მდინარეები: ებრო, ტურია, ხუკარი და სხვები. ზღვის სანაპირო ზოლში განვითარებულია მეთევზეობა.
ბალეარის ზღვის უდიდესი პორტები: ვალენსია, ბარსელონა, პალმა. ზღვის სანაპირო ზოლში მრავალი კურორტია.


ვადენზეე (ატლანტის ოკეანის ზღვები)

ვადენზეე (ჰოლ. Waddenzee, გერმ. Wattenmeer, დან. Vadehavet) — ჩრდილოეთის ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთი რაიონი. გადაჭიმულია კონტინენტურ ევროპასა და ფრიზის კუნძულებს შორის. ზღვის ეს რაიონი საკმაოდ თავთხელია, მოიცავს მიქცევა-მოქცევის არეალებს და ვეთლენდებს. გამოირჩევა განსაკუთრებული ბიომრავალფეროვნებით. 2009 წელს, ვადენზეეს ჰოლანდიური და გერმანული ნაწილი იუნესკომ მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა.
მკვლევარ მაიკლ ჰოგანის თანახმად, ვადენზეე მსოფლიოს იმ ზღვათა რიცხვს მიეკუთვნება, რომელთა სანაპირო ზოლიც ძირითადად ადამიანების მიერაა ფორმირებული, დამბებისა და ქვაფენილების სისტემების საშუალებით. სანაპიროს გასწვრივ, ზღვა გადაჭიმულია ნიდერლანდების ქალაქ დენ-ჰელდერიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთით, შემდეგ გერმანიის სანაპიროსთან მოიცავს დიდი მდინარეების ესტუარებს, შემდეგ კი მიემართება ჩრდილოეთისაკენ და მთავრდება დანიის ქალაქ ესბერგთან. სრული სიგრძე 500 კმ-ს შეადგენს, ხოლო ფართობი 10 000 კმ²-ს.
ზღვაში განლაგებულ კუნძულებს ვადენზეეს კუნძულებს ან ფრიზის კუნძულებს უწოდებენ. მათ შორისაა ნიდერლანდების კუთვნილი კუნძული ტექსელიც.


იონიის ზღვა (ატლანტის ოკეანის ზღვები)

იონიის ზღვა მდებარეობს ხმელთაშუა ზღვის ჩრდილოეთით და ადრიატიკის ზღვის სამხრეთით. ზღვის აღმოსავლეთით მდებარეობს იტალიის რეგიონები — კალაბრია და სიცილია, აქვე მდებარეობს იტალიის ნახევარკუნძული სალენტოც. იონიის ზღვის ჩრდილო-დასავლეთით მდებარეობს ალბანეთი, ხოლო სამხრეთ-დასავლეთით — მნიშვნელოვანი კუნძულები, რომლებიც საბერძნეთს ეკუთვნის, მათგან აღსანიშნავია: კერკირა, ზაკინფი, კეფალინია, ითაკა და ლეფკასი. საბერძნეთის შემადგენლობაშივე შედის იონიის კუნძულების არქიპელაგიც. იონიის ზღვა მდებარეობს მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე აქტიური სეისმურ ზონაში.
იონიის ზღვის ფართობია - 169 ათასი კმ ², მაქსიმალური სიღრმე - 5121 მ, ეს არის ხმელთაშუა ზღვის ყველაზე ღრმა ადგილიც. თებერვალში ზღვის ტემპერატურა შეადგენს - 14 °C, ხოლო აგვისტოში 25,5 °C. მისი გეოგრაფიული კოორდინატებია:


კელტების ზღვა (ატლანტის ოკეანის ზღვები)

კელტების ზღვა (ინგლ. Celtic Sea; ირლ. An Mhuir Cheilteach; უელს. Y Môr Celtaidd; ბრეტ. Ar Mor Keltiek; ფრანგ. La Mer Celtique) მდებარეობს ატლანტის ოკეანის აღმოსავლეთით. კელტების ზღვის სანაპირო ზოლში მდებარეობს ირლანდია, ინგლისი და საფრანგეთი. წმინდა გიორგის სრუტის მეშვეობით უკავშირდება ირლანდიის ზღვას. ზღვის აღმოსავლეთით არის ბრისტოლის ყურე და ლა-მანშის სრუტე. ამ ზღვას დაერქვა ისტორიული კელტური ტომების სახელი.
ფართობი შეადგენს 45 ათას კმ²-ს, სიღრმე — 128 მეტრს. განვითარებულია ნავიგაცია და მეთევზეობა.
ძირითადი პორტებია: ბრისტოლი, ნიუპორტი, კარდიფი, ჩელსი (გაერთიანებული სამეფო) და კორკი (ირლანდია).


ლიგურიის ზღვა (ატლანტის ოკეანის ზღვები)

ლიგურიის ზღვა (იტალ. Mar Ligure; ფრანგ. Mer Ligurienne) — ხმელთაშუა ზღვის ნაწილი კ. კორსიკის, კ. ელბის და საფრანგეთისა და იტალიის ნაპირებს შორის. ფართობი 15 ათ. კმ². სიღრმე 2,5 ათ. მეტრზე მეტი. მოქცევა ნახევარდღეღამურია. სიმაღლე — 0,3 მეტრი. უდიდესია გენუის ყურე. ლიგურიის ზღვის სანაპირო მნიშვნელოვანი საკურორტო ზოლია (იტალიისა და საფრანგეთის რივიერა). მთავარი ნავსადგურებია: გენუა, ლივორნო, სპეცია (იტალია), ნიცა (საფრანგეთი).


აზოვის ზღვა (ატლანტის ოკეანის ზღვები)

აზოვის ზღვა (რუს. Азо́вское мо́ре, უკრ. Азо́вське мо́ре) შავი ზღვის ჩრდილოეთ განშტოებაა და მას ქერჩის სრუტით უკავშირდება. ჩრდილოეთით მას ესაზღვრება უკრაინა, აღმოსავლეთით რუსეთი, დასავლეთით კი ყირიმის ნახევარკუნძული.


მარმარილოს ზღვა (ატლანტის ოკეანის ზღვები)

მარმარილოს ზღვა (თურქ. Marmara Denizi ; ასევე მარმარის ზღვა) ხმელეთს შორის მოქცეული ზღვაა, რომელიც შავ ზღვას ეგეოსთან აკავშირებს და ამგვარად, თურქეთის ევროპულ ნაწილს აზიურისგან ჰყოფს. ის ბოსფორით უერთდება შავ ზღვას, ხოლო დარდანელით კი ეგეოსისას. მისი ფართობია 11.350 კმ².
ზღვაში ორი მთავარი კუნძულთა დაჯგუფებაა, ცნობილი როგორც პრინცისა და მარმარას კუნძულები. ეს უკანასკნელი მდიდარია მარმარილოს საბადოებით, საიდანაც მომდინარეობს ზღვის სახელი.
1999 წლის 29 დეკემბრის შტორმის დროს, რუსული ნავთობ-ტანკერი ვოლგონეფტი მარმარისის ზღვაში ორად გაიპო და 1500 ტონაზე მეტი ნავთობი ზღვაში ჩაიღვარა.
ჩრდოლოეთ ანატოლიის ბაქნის კიდე, რომელმაც ბოლო წლებში უამრავი მიწისძვრა გამოიწვია (1999 წლის იზმირის მიწისძვრა), ამ ზღვის ქვეშ მდებარეობს.
ზღვის ძველი ბერძნული სახელი იყო პროპონტისი


სამი პარალელური მდინარე (ჩინეთის მდინარეები)

სამი პარალელური მდინარის დაცული ტერიტორია — იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლი ჩინეთში, იუნანის პროვინციაში. მდებარეობს სინო-ტიბეტის მთებში, აზიის სამი უდიდესი მდინარის - იანძის, მეკონგისა და სალუნის ზემო აუზში, რომლებიც აქ 3 000 მ სიღრმის ხეობაში, პარალელურად მიედინებიან ჩრდილოეთიდან სამხრეთისკენ.
დაცული ტერიტორიის ფართობი 758 977,8 ჰა-ს შეადგენს. გამოირჩევა ბიოლოგიური მრავალფეროვანებით და აქ წარმოდგენილია დედამიწის თითქმის ყველა ტემპერატურული ზონა, რის გამოც აქ უამრავი სახეობის ცხოველი და მცენარეა გავრცელებული. მიუხედავად იმისა, რომ ეს ტერიტორია მთლიანი ჩინეთის ფართობის 0,4%-ს შეადგენს, აქ წარმოდგენილია ჩინეთის მცენარეული საფარის 20% და ფაუნის 25%-ზე მეტი.