გასაღები ალკოჰოლის წინააღმდეგ

კონცერნმა “სიმენსმა” ავტომობილის გასაღები შექმნა, რომელშიც ჩამონტაჟებული სენსორიც სისხლში ალკოჰოლის არსებობას აფიქსირებს. ავტომანქანის გაღების წინ, მძღოლი იძულებული იქნება მოწყობილობას სული შეუბეროს და თუ მიღებული ალკოჰოლის დოზა 0,5 პრომილეს აღემატება, გასაღები ავტომატურად ბლოკავს ავტომობილს. გასაღებში ჩამონტაჟებული სენსორი ზომით ბრინჯის მარცვალს არ აღემატება, თუმცა, ამის მიუხედავად, ის იმდენად ზუსტია, რომ პოლიციის არსენალში მყოფ სიმთვრალის ხარისხის გასაზომ ხელსაწყოსაც კი არ ჩამოუვარდება.


ლეთარგია ანუ საღათას ძილი

ლეთარგია [ბერძ. lēthargia თეთრი] – ავადმყოფური მდგომარეობა, რომელიც ჰგავს ღრმა ძილს; დამახასიათებელია უმოქმედობა, გარე გამღიზიანებლებზე რეაქციის უქონლობა და მისთ.; შეიძლება გრძელდებოდეს რამდენიმე საათს ან რამდენიმე დღეს (ქართული ხალხური სახელწოდება: სანათას ძილი).


ულრიხ (ჰულდრაიხ) ცვინგლი - შვეიცარიის საეკლესიო რეფორმატორი

ულრიხ (ჰულდრაიხ) ცვინგლი (Ulrich Zwingli; დ. 1 იანვარი, 1484, ვილდჰაუზი, ტოგენბურგის საგრაფო — გ. 11 ოქტომბერი , 1531, კაპელი), შვეიცარიის საეკლესიო რეფორმატორი და პოლიტიკური მოღვაწე, პროტესტანტიზმის ერთ-ერთი მიმართულების ― ცვინგლიანობის ფუძემდებელი. თავისი დროის ერთ-ერთი უაღრესად განათლებული ჰუმანისტი


მარტინ ლუთერი - გერმანელი ბერი, მღვდელი, პროფესორი

მარტინ ლუთერი (დ. 10 ნოემბერი, 1483 — გ. 18 თებერვალი, 1546), გერმანელი ბერი, მღვდელი, პროფესორი, თეოლოგი და ეკლესიის რეფორმატორი. მისმა სწავლებამ საფუძველი ჩაუყარა რეფორმაციას და ღრმა კვალი დააჩნია ლუთერანული და პროტესტანტული ტრადიციების დოქტრინებსა და კულტურას, ისევე როგორც საერთოდ დასავლური ცივილიზაციის განვითარების კურსს.


გალილეო გალილეი - იტალიელი ფიზიკოსი

გალილეო გალილეი (დ. 15 თებერვალი, 1564, პიზა — გ. 8 იანვარი, 1642, არჩეტრი, ფლორენციის მახლობლად), იტალიელი ფიზიკოსი, ასტრონომი და ფილოსოფოსი, სამეცნიერო რევოლუციის ერთ-ერთი სულისჩამდგმელი, პოეტი, ფილოლოგი და კრიტიკოსი.

მის მიღწევათა შორისაა ტელესკოპის გაუმჯობესება, რიგი ასტრონომიული დაკვირვებებისა, ნიუტონის პირველი და მეორე კანონები. მას ხშირად თანამედროვე ასტრონომიის მამად მოიხსენიებენ, ისევე როგორც თანამედროვე ფიზიკისა და მეცნიერების მამად. მისი ექსპერიმენტალური ნაშრომები ფართოდ აღიარებულია, ფრენსის ბეკონის შრომებთან ერთად, თანამედროვე მეცნიერული მეთოდის ფუძემდებლად. გალილეოს კარიერა თან ხვდება იოჰანეს კეპლერისას.



თომა აქვინელი

თომა აქვინელი (დ. დაახლ. 1225, როკასეკა (ნეაპოლთან) — გ. 7 მარტი, 1274, ფოსანოვა (ჩრდილოეთ იტალია)), მაღალი შუა საუკუნეების ყველაზე გავლენიანი ფილოსოფოსი და ღვთისმეტყველი. დომინიკანელთა ორდენის წევრი. პარიზის უნივერსიტეტის პროფესორი, თომიზმის ფუძემდებელი, რომელიც დღემდე კათოლიციზმის ცენტრალ ფილოსოფიურ მოძღვრებად ითვლება. თომა აქვინელის მთავარ დამსახურებად ითვლება მკაცრი მეცნიერული - არისტოტელესეული - მეთოდის ქრისტიანულ ჭეშმარიტებათა დამტკიცების სამსახურში ჩაყენება. აქვინელის მოძღრების ქვაკუთხედად შეიძლება ჩაითვალოს რწმენისა და გონების ჰარმონიული თანხვედრა. მისი ყველაზე ცნობილი ნაწარმოებებია: "თეოლოგიის ჯამი" (Summa theologiae), "ჯამი წარმართთა წინააღმდეგ" (Summa contra gentiles) და "ჭეშმარიტების შესახებ" (Questiones disputatae de veritate).


კარდინალი რიშელიე - საფრანგეთის სახელმწიფო მოღვაწე

არმან ჟან დიუ პლეს რიშელიე (დ. 5 სექტემბერი, 1585, პარიზი — გ. 4 დეკემბერი, 1642, იქვე) – საფრანგეთის სახელმწიფო მოღვაწე, კარდინალი (1622), „საფრანგეთის ნავიგაციისა და კომერციის დიდოსტატი და გენერალური სიურინტენდანტი“ (1626). ჰერცოგი და პერი (1631). 1624 წლის აგვისტოდან სამეფო საბჭოს მეთაური და საფრანგეთის მმართველი. საფრანგეთი გადააქცია ერთიან, ცენტრალიზებულ და დიდებულ სახელმწიფოდ.


მაქს ერნსტი - გერმანელი დადაისტი, მხატვარი

მაქს ერნსტი დაიბადა 2 აპრილს, 1891 წელს გერმანიაში. 1910 წელს ის ჩაეწერა ბონის უნივერსიტეტში ფილოსოფიის, ლიტერატურის, ხელოვნების ისტორიის, ფსიქოლოგიის და ფსიქიატრიის შესასწავლად. მან დაასრულა სწავლა ზუსტად მაშინ, როდესაც პირველი მსოფლიო ომი დაიწყო.


ვილჰელმ ლაიბლი - გერმანელი ფერმწერი

ვილჰელმ ლაიბლი (დ. 23 ოქტომბერი 1844, კელნი, — გ. 4 დეკემბერი 1900 წელი, ვიურცბურგი) — გერმანელი ფერმწერი. სწავლობდა მიუნხენის სამხატვრო აკადემიაში (1864-1869). მიუნხენის რეალისტი მხატვრების ჯგუფის მოთავე. ქმნიდა უმთავრესად პორტრეტებსა და გლეხთა ცხოვრების ამსახველ ჟანრულ სურათებს. ლაიბლმა შემოქმედების დასაწყისში განიცადა ფრანგული რეალისტური ფერწერის გავლენა („მოხუცი ბატონი პალენბერგი“, 1871, ვალრაფ-რიხარცის მუზეუმი, კელნი). შემდგომში მხატვარმა მიმართა გერმანული აღორძინების ხელოვნების ტრადიციებს („სამი ქალი ეკლესიაში“, 1878-1882, კუნსტჰალე, ჰამბურგი). ლაიბლის ბოლო პერიოდის ტილოები ახლოა იმპრესიონიზმთან („მრთველი“, 1892, სახვითი ხელოვნების მუზეუმი, ლაიფციგი).


ლუკას კრანახი უფროსი - გერმანელი ფერმწერი

კრანახი, ლუკას (უფროსი) (დ. 1472, კრონახი, ზემო ფრანკონია, — გ. 16 ოქტომბერი, 1553, ვაიმარი), — გერმანელი ფერმწერი და გრაფიკოსი. სწავლობდა მამის ხელმძღვანელობით. მუშაობდა ავსტრიაში (დაახლ. 1500-1504), ვიტენბერგში საქსონიის კურფიურსტის ფრიდრიხ ბრძენისა და მისი მემკვიდრეების კარზე (1505-1550), აუგსბურგსა (1550-1552) და ვაიმარში (1552-1553). 1509 წელს იმოგზაურა ნიდერლანდში.


გერჰარდ რიხტერი - გერმანელი მხატვარი

გერჰარდ რიხტერი (გერმ. Gerhard Richter; დ. 9 დეკემბერი, 1932, დრეზდენი) — გერმანელი მხატვარი.
სამხატვრო განათლება მიიღო დრეზდენის ხელოვნებათა აკადემიაში (1951). მისი მასწავლებლები იყვნენ კარლ ფონ აპენი, ულრიხ ლომარი და უილ გროჰმანი. კარიერის ამ ადრეულ პერიოდში აქვს მას შექმნილი მიურალი ”ზიარება პიკასოსთან” (1955), როგორც აკადემიის საბაკალავრო ნაშრომი. მას მოჰყვა მეორე მიურალი გერმანიის ჰიგიენის მუზეუმისთვის სახელწოდებით ”ლებენსფროიდე” (სიცოცხლის სიხარული), როგორც სადიპლომო ნაშრომი.


კარლ შინკელი - გერმანელი არქიტექტორი

კარლ ფრიდრიხ შინკელი (Schinkel) (დ. 13 მარტი, 1781, ნოირუპინი, ბრანდენბურგი, — გ. 9 ოქტომბერი, 1841, ბერლინი) — გერმანელი არქიტექტორი, ფერმწერი და გრაფიკოსი. სწავლობდა ბერლინის არქიტექტურის აკადემიაში (1798-1800) ფ. ჟილისთან. მუშაობდა უმეტესად ბერლინში. თავდაპირველად მისდევდა ფერწერასა და გრაფიკას. ნამუშევრები ძირითადად რომანტიკული სულისკვეთებისა იყო. შინკელი XIX ს. გერმ.ხუროთმოძღვრებაში გვიანი კლასიციზმის თვალსაჩინო წარმომადგენელია. ნამუშევრები: ახალი საყარაულო (ახლა ფაშიზმისა და მილიტარიზმის მსხვერპლთა ძეგლი, 1816-18), დრამატული თეატრი (1819-21), ძვ. მუზეუმი (1824-28) ― ყველა ბერლინში. რომანტ. სულისკვეთებითაა აგრეთვე გამსჭვალული შინკელის ფსევდოგოტიკური ნაგებობები (სამლოცველო პეტროდვორეცში, 1831-33). მის უკანასკნელ ნამუშევრებში თავი იჩინა რაციონალიზმის ელემენტებმა (სამშენებლო აკადემიის შენობა ბერლინში, 1831-35). იყო არქიტ. თეორეტიკოსი.