გალაკტიონ ტაბიძე - ალუჩა, შვიდი წლის ბავშვი

galaktion tabidze alucha shvidi wlis bavshvi poezia
ის იყო შვიდი წლის ბავშვი.

მაისი, მინდორი, ჩიტი,

სიმღერა ოქროსფერ ნავში,

ზეცათა ლაჟვარდი-ჩითი.

ო, შვიდი... ო, შვიდი წელი

ოქროსფერ, ოქროსფერ ნავით...

მოცარტი, შენიე, შელი -

მოზვავდნენ ახალი ზვავით.

გავიდა კვლავ წელი შვიდი,

იმ ნავებს თან გაჰყვა რული,

მშფოთვარედ გადიქცა მშვიდი,

გემების გამოჩნდა სული.

დაიმსხვრა გემების წყებაც,

ზღვა ქუხდა ბურუსში შავში.

ტალღებმა გააბეს ყეფა,

ტალღებმა წაიღეს ბავშვი.

ბრძოლისგან დაღლილი სახე

და ტყვია ჩამჯდარი თავში,

მე თვითონ დაჭრილი ვნახე,

ალუჩა, შვიდი წლის ბავშვი.


1917.


გალაკტიონ ტაბიძე - ამ ბნელი ღამით

galaktion tabidze am bneli gamit
ამ ბნელი ღამით ვიღაც დადის საქართველოში.

ამ ბნელი ღამით ვიღაცა კვნესის.

ვახსენოთ ჩვენ ის უკანასკნელ სადღეგრძელოში.

სადღეგრძელოში ვახსენოთ ჩვენ ის.

ამ ბნელი ღამით სადღაც ისმის ხმა დაირისა.

თვალი მევსება ცრემლების ნამით.

უკვე ცისკარმა შორი მთები დააირისა...

ის კი... კვლავ კვნესის ამ ბნელი ღამით.


გალაკტიონ ტაბიძე - აღარ არის მენესტრელი

galaktion tabidze agar aris menestreli
ეს ოცნება არის ჭრელი,

ფიქრი ბნელი ღამისა,

აღარ არის მენესტრელი

უნაზესი დამისა.

იყო ირგვლივ ზიანება

და ყორნების ჩხავილი,

თოვლმა სილას მიანება

ნოვალისის ყვავილი.

მაგრამ გულში დარდს ნუ ისევ,

ოცნება თუ გშორდება,

ყოველივე იგი ისევ

ისე განმეორდება.

1919.


გალაკტიონ ტაბიძე – აღავსე, მზეო

galaktion tabidze agavse mzeo qartuli poezia
აღავსე, მზეო,

ეს შემოდგომა

ნაყოფით, რასაც

ვთვლით და ვერ ვითვლით,

დამავალ შუქის

ფერთა მოდგომა

ტოტთა სიუხვით,

ფერთა სიყვითლით.


რომ ამაყობდეს

მოწევის დროით

შრომა დიადი,

შრომა სამზეო,

ვენახთა ხვავით,

ყანის ოქროთი

ეს შემოდგომა

აღავსე, მზეო.


ვაჟა-ფშაველა - მრწამს, მარად მიწამებია

mrwams marad miwamebia vaja fshavela vaja pshavela lurjas poezia leqsebi
მრწამს, მარად მიწამებია
მუდმივ სიცოცხლე სულისა,
კარგისა, ქვეყნის მოყვარის,
ქვეყნის ბედისგან წყლულისა.
მრწამს, ფერფლნი კარგის გულისა
ქარმ რო გაფანტოს ხმელადა,
თითოში მაინც ენთება
ტიალ-სურვილი ცხელადა,
ავის მჩაგრავად, კეთილის
მუდამ იქნება მცველადა,
ბეჩავის, გაჭირებულის
მომხმარედ, მეშვლად, მხსნელადა.
კარგს გულს არა ჰკლავს ბუნება,
თან დააქვს ძველის-ძველადა!


ვაჟა-ფშაველა - მოდი, მოხშირდი, ჭაღარავ

modi moxshirdi chagarav vaja fshavela vaja pshavela lurjas poezia leqsebi
(სიმღერა)

მოდი, მოხშირდი, ჭაღარავ,
წვერ-პირი მორთე თეთრადა,
ეხლა იარონ იქნება
ჭკვამ და გულისთქმამ ერთადა
მომწყინდა გულის ჯახირი,
დამღალა მისმა ბგერამა;
დღესაქამომდე მის ღელვა
ვერ დაამშვიდა ვერრამა; _
ბერ მუხად გულში იფარჩხვის,
რაც მიანდერძა დედამა, _
დაწურა, სისხლად დაწურა
ქვეყნის უღმერთოდ რბევამა;
ტანზე ამასხა ეკალი
საფლავთ წინაპართ კვნესამა,
აკლდამებიდამ მწყრომარედ
იმათმა გადმოხედვამა.


ვაჟა-ფშაველა - მუდარა

mudara vaja fshavela vaja pshavela lurjas poezia leqsebi
მზეო, მისდიხარ-მოსდიხარ,
ცით მიწის მანათობელი,
რით არ მოგწყინდა სინათლე,
სიბნელის დამამხობელი?
ერთხელ მკვდართადაც ამოდი,
ცივთა სამარეთ ცაზედა;
მადლია, ადამის ძეთა
ნათლად დაადგე თავზედა.
მკვდარს მინდა შენი სინათლე,
ცოცხალს სიცოცხლე მკმარია,
ტრფობით ავსილის გულისთვის
ცა ღრუბლიანიც დარია.
თავისი მზე მყავს ცოცხალსა,
თუ არ გჯობს, არა მდარია...
მაშინ მინათე, ტიალო,
როცა ვიქნები მკვდარია;
გულს გრძნობა აღარ შაეძლოს,
თან ტკბილი, თანაც მწარია,
უაზროდ, უსიყვარულოდ
ჰლპებოდეს, როგორც ჩვარია.
მაშინ გამათბე, ტიალო,
მადინე ცრემლის ღვარია
და მაგრძნობინე თუნდ ერთ წამს,
სიყვარულისა ძალია.
თუ მზე ხარ, მაშინ მიმზევე,
მიშველე, შემიბრალია!


ვაჟა-ფშაველა - მოგონება

mogoneba vaja fshavela vaja pshavela lurjas poezia leqsebi
დარბაზში იჯდა თავადი,
დინჯად ჩიბუხსა ჰსუტავდა,
და მის წინ ქონის სანთელი
მკრთალი ნათელით ბჟუტავდა.
მოხუცებული ჭაღარა
ფიქრებში იყო გართული,
ერთს საგანს დაჰშტერებოდა
მისი გონების მართული.
იმხანად ამბად გავარდა:
ააზატებენ ყმებსაო,
ქმარი მოუვა ცოლს სახლში,
ძმა უბრუნდება ძმებსაო.
რა მოსაფიქრი საქმეა,
ჭკვად მოსატანი ესაო? _
სთქვა ქაიხოსრომ მწყრალადა
და ამოუშვა კვნესაო.
ჩვენ აღარაფერს გვკითხავენ
ჩვენის საქმისას, ჰყურობთო?!
გვეუბნებიან, თქვენს ყმებსა
ავად ეპყრობით, ჰშურობთო
თითქოს თუ განთავისუფლდენ,
მაშინ გვექნება ძმობაო?
მე არ მოგიკვდეთ... უფროცა
ჩამოვარდებაო მტრობაო...

ახალწლის დილა გათენდა, _
ძღვნობა-დღედ არის ცნობილი,
სისხამ დილაზე წამოდგა
ბატონი კეთილშობილი...
იმას ძღვნის დარდი არა აქვს,
აივანზე დგას მდუმარე, _
და ისევ ჩიბუხსა ჰსუტავს,
სახით ქუში და მჭმუნვარე.
შენიშნა, დედაკაცები
ერეკებიან ვირებსა...
წყალზე მიდიან, თავშლებში
ჰმალვენ გაყინულს ცხვირებსა.
მათ შეუძახა: “დედებო,
ჩვენკენ წამოდით ჩქარაო,
უნდა რამ გამოგიცხადოთ,
ნუღა ყოყმანობთ, კმარაო!”
_ ჩვენი ბატონი გვეძახის,
უნდა ვეახლოთ, ქალოვო,
იწყენს და გაგვიჯავრდება,
ბარემ მოვბრუნდეთ, ძალოვო! _
სთქვა ერთმა, სხვანიც დასთანხმდენ,
ვირები მიდგნენ ეზოში,
ერთი მათგანი კოჭლობდა,
ქარი თუ სჭირდა თეძოში.
მივიდენ, თავი დაუკრეს,
მოკრძალვით დადგნენ განზედა:
“რა გნებავთ, ჩვენო ბატონო,
ან დაგვიძახე რაზედა?”
თავადმა ხმა როდი გასცა,
ბიჭებს უბრძანა მკვახედა:
“წადით და ეხლავ, ამწუთას,
ამ დიდს ქვევრს ამიხადეთა;
მოხსენით ვირებს კოკები
და სულ აავსეთ ღვინითა,
თუ უნდათ, ქალებსაც ასვით,
რომ შინ წავიდნენ ლხინითა”.
ასრულდა მისი ბრძანება
იმავე წუთას, დილითა,
დიაცნი გაოცებულნი
ბატონს შეჰსცქერენ ღმინითა.
“რად გიკვირსთ, ჩემო დედებო!
კიდევ რა გითხრათ, იცითო?
დღეს ამას იქით მე და თქვენ
უნდა შევიკრნეთ ფიცითო:
მე აღარა ვარ ბატონი,
თქვენ კიდე _ ჩემი ყმანიო,
განთავისუფლებთ ყველასა,
შევთვისდეთ როგორც ძმანიო...
წადით, უთხარით მეზობლებს
და გაახარეთ ყველაო,
ღვინოს რომ ჰსვამდეთ, ესა სთქვით:
მომცემი ადღეგრძელაო!”


ვაჟა-ფშაველა - მთას ვიყავ

mtas viyav vaja fshavela vaja pshavela lurjas poezia leqsebi
(სიმღერა)

მთას ვიყავ, მწვერვალზე ვიდეგ,
თვალთ წინ მეფინა ქვეყანა,
გულზე მესვენა მზე-მთვარე,
ვლაპარაკობდი ღმერთთანა.
საკეთილდღეო ქვეყნისა
მედვა სულად და გულადა:
სიცოცხლე, მისთვის სიკვდილი
მქონდა მეორე რჯულადა.
ეხლა თავ-თავქვე მოვდივარ,
ხევში მიმელის ბნელია,
თან მიმდევს ფიქრი მწუხარე,
გულის, გონების მწველია.
მაღლიდამ დაბლა ჩამოსვლა,
ვაჰმე, რა მეტად ძნელია!
წამლობას ვეღარ გამიწევს
ეხლა ცრემლები ცხელია,
რად მოვალ, თავქვე რად მოვალ,
ჩემს თავს რად ვიხდი ტიალად?
იმ მთას თავს რისთვის ვანებებ,
თუნდ ვიქცე ტანჯვის ფიალად?!


ვაჟა-ფშაველა - მთათ მითხრეს...

mtat mitxres vaja fshavela vaja pshavela lurjas poezia leqsebi
მთათ მითხრეს: “ნუ დაგვივიწყებ,
კარგად აგვხედე, ჩაგვხედე;
ჩვენსავით იდეგ მტკიცედა,
ვინძლო აროდეს დაჰბერდე.
ცხოვრება ჭირიანია,
ჭირით არ ერთით, ორითა,
შენაც მოგაცხობს ბევრს რასმე,
არ აგაშმოროს შმორითა.
ჩვენ დაგვიძახე მკურნალად,
წამალს მოგაწვდით შორითა.
ათასი ვნახეთ ვაება,
ას-ასჯერ რისხვა ციდამა:
სეტყვა, მეხი და ქარბუქი,
ყინვა, თოვლ-ჭყაპი ღვთიდამა.
დიდმა დარდმა და ვაებამ
დაგვაზიანა ვითამა?
ჰხედავთ, რომ გაზაფხულზედა
ღვარები მოჰხეთქს მთიდამა.
გადვიგდებინებთ მაშინა
ყინულის ლოდსა ქედითა,
თუ გუშინ მკვდრადა გვსახავდენ,
დღეს ამდგარნი ვართ მკვდრეთითა;
ბუნებისა ვართ გვირგვინი
შეუპოვარის მკერდითა.
აგვიყვავდება გულ-მკერდი,
გავფენთ ქუჩსა და მუროსა;
მშობადი ძალი გულისა
შიგით აგელებს უროსა;
კაცი სად არის, მის ჩქამი
დადგეს და დაიყუროსა.
განა მშობელმა შვილისთვის
უნდა რამ დაიშუროსა?
ნაყოფი გულის ბგერისა
დაგვესახება გარეთა;
დადის ზედ აუნუსხველი
ცხვარი და ძროხა მთაზედა;
არჩვთა, შუნთა და ხარ-ჯიხვთა
რქა გადუდვიათ რქაზედა;
კაკბის, შურთხის და როჭოსი
ბოინი გვიდგა კარზედა,
გასასუქებლად ლუბ-მჭლენი
აქ მოიბრძვიან მაზედა.
სულ ჩვენს ალერსში არიან
ხშირნი ვარსკვლავნი ცაზედა.
მზე, მთვარე ვერ მოიჭირვებს,
შუქი არ დაგვკრან ფხაზედა.
წინათ ჩვენ გვეამბორებენ _
მთებს არ გასცვლიან სხვაზედა.
ხოლო მგზავრობა ვერ ვიცით,
ჩვენ ვერ შავდგებით გზაზედა;
არც ვის უქივართ სიმარდით,
არც ვის მოვწონვართ ხმაზედა.
გვიცნია შეუდრკელობა
მთას დაკერებულს მთაზედა”.