ოდონ ფონ ჰორვატი – “აზრი”

odon fon horvati azri proza ucxouri literatura
გუშინ აზრს შევხვდი.
ვსეირნობდი, ისევ უკან ვაპირებდი დაბრუნებას, მომშივდა , გარდა ამისა, მოიღრუბლა და ვიფიქრე, წვიმა დაიწყება–თქო.
და, როგორც მოგახსენეთ, აზრს შევეფეთე. ზუსტად არ მახსოვს რა ადგილზე. იქ , სადაც ქარი შეწყდა.
მხოლოდ მაშინ შევამჩნიე, როცა გამიარა და შემომხედა. უნებლიედ შევდექი, ასეთი ლამაზი ჯერ არაფერი მინახავს.
გაოცებისგან თავიდან ნაბიჯი ვერ გადავდგი. აზრმა ჩამიარა, დავედევნე, მაგრამ ვერსად ვნახე. – უკვე წასულიყო.
რა უაზრობაა!
საკუთარ თავზე გავბრაზდი, როგორ შეიძლება ასე გამოშტერდე და ასეთი ლამაზი აზრი დაგავიწყდეს!
გონება დავძაბე, შეიძლებოდა ისევ მოსულიყო, მაგრამ არა, არ მოსულა. სხვა აზრებთან ვეძებდი, მომხიბვლელ, არამომხიბვლელ, საზიზღარ აზრებთან, ამ დროს ახალი აზრები მოდიოდნენ, სხვებსაც შევხვდი , ჩემთვის უცხოები იყვნენ ისინი, აზრს, რომელსაც მე ვეძებდი შორს იყო ჩემგან. ვიცოდი რომ მჭირდებოდა, ამ აზრს დიდი ხანია ველოდი!
არ შეიძლება ასე!
ბოლო იმედი, გავესაუბრე სხვა აზრებს. აზრებს, რომლებიც შნაპსისგან, ღვინისგან, ლუდისგან, მწვადისგან, მაღალი ეკლესიის გავლენისგან, კომბოსტოსგან და ჭარხლისგან გებადება.
მაგრამ ჩემში იმ დიდი აზრის მონატრება ფხიზლობდა, რომელიც დავკარგე.
ნეტავ თუ შევხვდები კიდევ?
ზოგჯერ მეგონა, ისევ მოვიდა–თქო, მაგრამ ყველაფერი ტყუილი იყო. შეიძლება რაღაც მსგავსება ჰქონოდათ ერთმანეთთან, მაგრამ ეს ის არ იყო.
უფრო და უფრო მწყდებოდა გული მშვენიერ აზრზე.
ვიცოდი, თუ დამიბრუნდებოდა, ისევ შემიყვარდებოდა სამყარო.
ყველა მოვიხმე.
ერთი აზრი მოვიდა, ძალიან ჭკვიანი და ნაკითხი ჩანდა, თქვა: მომისმინე, ვფიქრობ რომ ის აზრი კი არა – მხოლოდ და მხოლოდ შეგრძნება იყო.
შეგრძნება? არ გამაცინო!
შენც არ გაიცინო! ხშირად ვერ ასხვავებენ – არსებობს ზღვარი, ადამიანს ჰგონია რომ გრძნობს, მაგრამ ამ დროს მხოლოდ აზროვნებს, აზრი კი ამ დროს შეგრძნებაა.
არ გეთანხმები, შემიძლია ერთმანეთისგან შეგრძნებისა და აზრის გარჩევა.
მოიცა! მაგალითად მე რა ვარ?
არ არსებობს მთლიანად წმინდა აზრი, მასში ყოველთვის არის დამალული გრძნობის რაღაც პროცენტი და პირიქით. მაგრამ აზრი, რომელსაც მე შევხვდი და რომელიც დამავიწყდა, წმინდა აზრი იყო და ამიტომაც მენატრება ასე მთელი გულით.
ის კვდებოდა და როცა მოვიდა სიკვდილის ანგელოზი, თქვა: ო , შენ ხარ ჩემი აზრი – ხო, თქვა მან, მე ჩაგიარე და და შენ მიფიქრე, თავში უნდა იცე ხელები? მერე მივხვდი. მე არც აზრი ვარ და არც გრძნობა. მე მშვიდობა ვარ! მშვიდობა დედამიწაზე. მე სიცარიელე ვარ. ამიტომაც დაგავიწყდი. რადგან სიცარიელეს ვერ შეინარჩუნებ.


ოლიმპის ღმერთები ( ბერძნების რელიგია ) "მითოლოგია"

olimpis gmertebi berdznebis religia berdznebis religia mitologia icit tu ara rom
საბერძნეთის ყველაზე მაღალ მთაზე , ოლიმპზე , თორმეტი ყველაზე მნიშვნელოვანი ღმერთი ბინდარობა.ცათა მბრძანებლის, ზევსის ნებართვით ისინი ერთ ოჯახად ცხოვრობდნენ. ზევსთან ერთად ცხოვრობდნენ მისივე ცოლი და ქორწინების ქალღმერთი ჰერა და მართი უამრავი შვილი : ათენა – სიბრძნის ,ხელოვნებისა და მეცნიერების ქალღმერთი , აპოლონი – მზის ღვთაება , აფროდიტე – სიყვარულის ქალღმერთი , არესი – ომის ღვთაება , არტემისი (არტემიდა) – ნადირობის ქალღმერთი და ჰერმესი – ღმერთების მაცნე. ოლიმპის სხვა ღმერთები ზევსის დები და ძმები იყვნენ , მაგალითად , ჰეფესტო – ცეცხლის და მჭდელობის ღვთაება , პოსეიდონი – ოკეანის ღვთაება , რომელიც ზღვის ფსკერზე ბინადრობდა , და ჰადესი – მიწის ქვეშ მცხოვრები ჯოჯოხეთისა და სიკვდილის ღმერთი. ბერძნები მიიჩნევდნენ , რომ ღმერთებს ადამიანის გარეგნობა ჰქონდათ. ისინი თაყვანს სცემდნენ მათ ქანდაკებებს. ფიქრობდნენ , რომ ღმერთებს ადამიანებივით ახასიათებდა ვნებები და დადებითი თუ უარყოფითი თვისებები. ღმერთები ხშირად კამათობდნენ ერთმანეთში , მაგრამ , ამავე დროს, დიდ ნადიმებსაც მართავდნენ , რომელთა დროსაც ამბროზიასა და ნექტარს მიირთმევდნენ და ამით უკვდავნი ხდებოდნენ. მართლაც , ადამიანებისაგან განსხვავებით , ღმერთები უკვდავნი და ყოვლისშემძლენი იყვნენ. ისინი მუდმივად ერეოდნენ ადამიანთა ცხოვრებაში .


ბერძნების რელიგია

berdznebis religia mitebi da teqstebi samyaros sheqmna gmirebi didi tadzrebi saberdzneti
ძვ.წ. 600 წლიდან მოყოლებული საბერძნეთი პატარ-პატარა დამოუკიდებელი და ერთმანეთში მოქიშპე ქალაქ-სახელმწიფოებისგან (ათენი, სპარტა…) შედგებოდა. მიუხედავად მრავალი სადავო საგნისა , ბევრ ქალაქს საერთო სარწმუნოება ჰქონდა. ეს ჯადოსნური მონათხრობების , მითების ერთიანობაა , რომელიც სამყაროს და ადამიანის შექმნას გვიხსნის და ღმერთების და ქალღმერთების თავგადასავალს გვიყვება.

მითები და ტექსტები

თავდაპირველად მითები არ იწერებოდა . აედები , ანუ მთხრობელები, ამ ამბებს ზეპირად სწავლობდნენ და კითარას (საკრავი) თანხლებით საზოგადოების წინაშე მღეროდნენ. პოეტი ჰომეროსი სავარაუდოთ პირველია , ვინც ძვ.წ. IX-VIII საუკუნეებში ჩაიწერა ძველი ლეგენდები. მას მიაკუთვნებდნენ ორ ცნობილ ტექსტს “ილიადასა” და “ოდისეას” , რომლებშიც ბერძენთა რწმენა-წარმოდგენებზეა მოთხრობილი . “ილიადა” მოგვითხრობს ომის შესახებ , რომელშიც ერთმანეთს ბერძნები და ქალაქი ტროა (ვარაუდობენ , რომ დღევანდელი თურქეთის ტერიტორიაზე მდებარეობდა) დაუპირისპირდნენ. ამ ომის დროს მხარეების გადაწყვეტილებით ზოგიერთმა ღმერთმა ბერძნების მხარე დაიჭირა , ზოგიერთმა კი – ტროელებისა . მათი აზრით ისინი ერთმანეთს ადამიანების საშუალებით ებრძოდნენ , ხოლო ამ უკანასკნელთა ბედ-იღბალი მათ ნება-სურვილზე იყო დამოკიდებული. “ოდისეა” მოგვითხრობს ბერძენი გმირის , ოდისევსის (ულისეს) დაბრუნებას სამშობლოში ტროასთან გამართული ომის შემდეგ. ზოგიერთი ღმერთისაგან დევნილი და ქალღმერთ ადენასაგან დაცული , იგი ათ წელს ანდომებს შინ დაბრუნებას , გზად კი უამრავი თავგადასავლი გადახდება , რომელთა დროსაც გადაეყრება ციკლოპ პოლიფემს , ჯადოქარ კირკეს , სირინოზებს , ნიმფა კალიფსოსა და ლამაზ ნავსიკაას.

სამყაროს შექმნა

სამყაროს დაბადებას ბერძნები ღმერთების მოქმედებით ხსნიდნენ. თავდაპირველად ქაოსმა შვა გეა – დედამიწა , რომელმაც თავის მხრივ შექმნა მთები და ცა , ანუ ურანოსი . შემდეგ გეა და ურანოსი შეერთდნენ და წარმოშვეს გოლიათები – ტიტანები , სამყაროს პირველი ბატონ-პატრონები. ერთ-ერთმა მათგანმა , კრონოსმა , თავისი ყველა შვილი შეჭამა , გარდა უკანასკნელისა ზევსისა , რომელიც დედამისმა გადაარჩინა . ზევსი რომ სულ გაიზარდა , მამას აუჯანყდა და აიძულა თავისი დები და ძმები მუცლიდან გამოეშვა შემდეგ ყველანი გაერთიანდნენ და ტიტანები დაამარცხეს. მათ გაიმარჯვეს და ზევსი ღმერთების მეფედ იქცა. სხვა მითის მიხედვით , ერთ-ერთმა ტიტანმა , პრომეთემ შექმნა ადამიანი , თიხისა და წყლისაგან.

გმირები

გმირები ხშირად რომელიმე ღმერთისა და ადამიანის შვილები იყვნენ და ღმერთების ხელშეწყობით მრავალ არაჩვეულებრივ საქციელს სჩადიოდნენ . ყველაზე ცნობილი იყო ჰერაკლე, ზევსისა და მოკვდავი ქალის შვილი , რომელსაც არაადამიანური ძალა ჰქონდა და თორმეტი სრულიად დაუჯერებული გმირობა ჩაიდინა : დაახრჩო ლომი, რომელიც მცირე აზიაში ნემეის რეგიონს აწიოკებდა , დაასუფთავა ავგიას უზარმაზარი საჯინიბოები და ჯაჭვით დააბა კერბერი – ჯოჯოხეთის მცველი ურჩხული , სამთვადიანი ქოფაკი.

დიდი ტაძრები

თავდაპირველად ბერძნები პატარ–პატარა ტაძრებს აშენებდნენ იმ ადგილებში , რომლებსაც ისინი წმინდად მიიჩნევდნენ . ეს შეიძლებოდა ყოფილიყო რომელიმე წყარო , რომელშც ქალღმერთს ებანავა , ან ტყე რომელშიც რომელიმე ღმერთს დაესვენა. დროთა განმავლობაში მორწმუნეთა შეწირულობების წყალობით შენობები გაიზარდა , უფრო დიდი ტაძრები აიგო შორიახლოს და აქა–იქ , ეპიდავრის მსგავსად , თეატრები აშენდა , სადაც ღმერთების პატივსაცემად წარმოდგენები იმართებოდა. მართლაც , თეატრალური წარმოდგენები – ტრაგედიები და კომედიები – ბერძნების გამოგონებაა. ამას მდიდარი მოქალაქეები აფინანსებდნენ. დღესასწაულები ტაძრებში დათქმულ დღეებში იმართებოდა და იქ ბერძნები სხავდასხვა ქალაქებიდან იყრიდნენ თავს.




ოლიმპირი თამაშები ( ბერძნების რელიგია ) "მითოლოგია"

olimpiuri tamashebi berdznebis religia mitologia icit tu ara rom
ძვ.წ.776 წლიდან მოყოლებული ყოველ ოთხ წელიწადში ერთხელ ზევსისა და მისი მეუღლის , ჰერას პატივსაცემად ოლიმპიაში შვიდდღიანი სპორფული შეჯიბრებები იმართებოდა . შეჯიბრი მუსიკასა და ლიტერატურაშიც ტარდება . ქალებს არც თამაშები მონაწილეობის უფლება ქჰონდათ და არც მათზე დასწრებისა. თამაშების დაწყებამდე ერთი თვით ადრე ცხადდება ოლიმპიური ზავი , რომლის დროსაც ქალაქ–სახელმწიფოებს შორის მშვიდობა მეფდებოდა . ათლეტებს ოლიმპიაში ჩასვლა უსაფრთხოდ შეეძლოთ. სტადიონი აუარებელ მაყურებელს იტევდა , დაახლოებით 20 000 ადამიანს. ზრდასრულთათათვის შეჯიბრებები ათ სახეობაში იმართებოდა (სირბილში , ჭიდაობაში , მუშტი–კრივში , ხუთჭიდიში , ეტლებით რბოლაში …) ბავშვებისათვის კი სამში : სირბილში , ჭიდაობასა და მუშტი კრივში. გამარჯვებულები ზეთისხილის რტოს გვირგვინით ჯილდოვდებოდნენ და თავიანთ ქალაქებში დაბრუნებისას დიდი პატივით სარგებლობდნენ.


ჩინური საბრძოლო ხელოვნება ,,ვინ ჩუნი”

chinuri sabrdzolo xelovneba vin chuni icit tu ara rom saintereso ambavi cnobili faqti
,,ვინ-ჩუნ კუნგ-ფუ’’ არის ჩინური საბრძოლო ხელოვნება, რომელიც წარმოიშვა ჩინეთში დაახლოებით 300 წლის წინათ. მეცნიერთა და მკლევართა თანახმად ვინ-ჩუნი ერთ-ერთ ყველაზე ეფექტურ და პრაქტიკულ სახეობად მიიჩნევა. მისი პრინციპი შემდეგში მდგომარეობს:ძლიერი მაშინ ხარ, როცა შენზე ძლიერს დაამარცხებ. ლეგენდის თანახმად ვინ-ჩუნის გამომგონებლად ითვლება მონაზონი ქალი სახელად ლუკ-მუი. გველისა და წეროს ბრძოლაზე დაკვირვებით მან შექმნა უნიკალური საბრძოლო სახეობა, რომელიც ქალის სუსტი სხეულის შესაძლებლობებს შეუსადაგა. გარკვეული დროის შემდეგ ლუკ-მუიმ არსებული ცოდნა გადასცა ახალგაზრდა გოგონას ვინ-ჩუნს (მუდმივი გაზფხული) საინტერესოა ამ გოგონას ისტორია, რომელიც მართლაც ლამაზ ზღაპარს მოგვაგონებს. მას ათხოვებდნენ სახელგანთქმულ ჩინელ მეომარზე, რომელიც არ უყვარდა, ამის გამო პირობა დადო მომავალ საქმროსთან: თუ ის ბრძოლაში დაამარცხებდა მაშინ გახდებოდა მისი ცოლი, თუმცა მოხდა სასწაული, სუსტი სქესის წარმომადგენელმა სახალხოდ სასტიკად დაამარცხა სახელოვანი მებრძოლი, რის შემდეგაც ცოლად გაჰყვა მას ვინც უყვარდა. მისი მეუღლე იყო პირველი, ვისაც ასწავლა საბრძოლო ხელოვნების ეს სახეობა, ხოლო სიკვდილის შემდეგ, ქმარმა მის საპატივცემულოდ ბრძოლის ამ სახეობას ვინ-ჩუნი უწოდა.
ვინ-ჩუნს განვითარების ეტაპზე დაემატა ცივი იარაღით ბრძოლის ხერხები, ეს არის გრძელი ხის ჯოხი და შეწყვილებული დანები, რომლებსაც “პეპლებს” უწოდებენ. საბრძოლო ხელოვნების ოსტატები იყვნენ: მო-იატი, ლიანგ-ბიკი და იპ-მენი. ამ უკანასკნელს დიდი წვლილი მიუძღვის ვინ-ჩუნის გავრცელებაში, არამარტო ჩინეთში არამედ ევროპასა და ამერიკაში. იპ- მენი ამბობდა: ვინ-ჩუნს ბევრი ვარჯიშობს, მაგრამ ნამდვილი ვინ-ჩუნისტი მხოლოდ მცირედი თუ იქნებაო. მის მოსწავლედ ითვლება გამოჩენილი მსახიობი და საბრძოლო ხელოვნების ოსტატი ბრუს ლი.
ვინ-ჩუნი ვითარდება დღესაც და ვითარდება მთელ მსოფლიოში. სახელგანთქმული ოსტატები არიან ავგუსტინო ფონგი და ლიანგ-ტინი. ეს უკანასკნელი ჰონგ-კონგში ცხოვრობს, ხოლო მისი ორგანიზაცია მსოფლიოს ყველა კონტინენტზე მდებარეობს, დიდად გავრცელებულია ევროპაში, მოკლედ რომ ვთქვთ აქ ვინ-ჩუნის ბუმია. ორგანიზაციის ცენტრი კი გემრანიაშია, რომელსაც ხელმძღვანელობს სი-ჯო ქენჩ-ფეში.
საქართველოში ვინ-ჩუნის განვითარება სათავეს იღებს 1994 წლიდან ქ. ბათუმში. საბრძოლო ხელოვნების სათვეებთან იდგნენ და დღესაც აგრძელებენ მოღვაწეობას ვინ-ჩუნის ქართველი ოსტატები: ირაკლი მამალაძე – აჭარის ვინ-ჩუნ კუნ-ფუს ფედერაციის პრეზიდენტი, ამირან კახაძე-ფედერაციის აღმასრულებელი დირექტორი და მომავალი თაობის ახალგაზრდა ოსტატი_მინდია ევგენიძე. 1997 წლიდან საქართველოს ვინ-ჩუნის ფედერაცია არის ვინ-ჩუნის ევროპული ოჯახის წევრი. სიფუ (მასწავლებელი) ჯუზეპე ჩელესტინოს ხელმძღვანელობით აქ ტარდება გამოცდები სხვადასხვა ასაკის სტუდენტებს შორის.


ანტონ ჩეხოვი – “ სიხარული ”

anton chexovi anton chekhovi sixaruli proza ucxouri literatura rusuli literatura
ღამის თორმეტი საათი იყო.
მიტია კულდაროვი, აღელვებული, აღფრთოვანებული შეფრინდა თავისი მშობლების ბინაში და სწრაფად შემოიარა ყველა ოთახი. მშობლები უკვე დასაძინებლად წვებოდნენ. და ლოგინში იწვა და რომანის ბოლო ფურცელს კითხულობდა. გიმნაზიელ ძმებს ეძინათ.
_ შენ საიდან? _ გაოცდნენ მშობლები. _ რა დაგემართა?
_ ოჰ, არ მკითხოთ! მე არანაირად არ ველოდი! არა, მე არანაირად არ ველოდი! ეს…ეს დაუჯერებელიცაა.
მიტიამ გადაიხარხარა და სავარძელში ჩაჯდა, გახარებულმა თავი ვეღარ შეიკავა.
_ ეს დაუჯერებელია! თქვენ ვერ წარმოიდგენთ, შეხედეთ.
და ლოგინიდან წამოხტა, საბანი მოიხურა და ძმას მიუახლოვდა. გიმნაზიელებს გაეღვიძათ.
_ რა დაგემართა? შენ თავს არ გავხარ!
_ ეს მე სიხარულისგან ვარ ასე, დედიკო! მე ხომ ახლა მთელი რუსეთი მიცნობს! მთელი! ადრე მხოლოდ თქვენ იცოდით, რომ ამ ქვეყენაზე არსებობს კოლეჯის რეგისტრატორი დიმიტრი კულდაროვი, ახლა კი, მთელმა რუსეთმა იცის ამის შესახებ! დედიკო! ო, ღმერთო!
მიტია წამოხტა, შემოირბინა მთელი ოთახი და ისევ დაჯდა.
_ და რა მოხდა ასეთი? გასაგებად ილაპარაკე!
_ თქვენ ცხოვრობთ, როგორც გარეული მხეცები, გაზეთს არ კითხულობთ, არავითარ ყურადღებას არ აქცევთ საჯაროობას, გაზეთებში კი ასე ბევრი რამაა შესანიშნავი! ყველაფერი რაც ხდება, ახლა ყველასათვის ცნობილია, არაფერი არ იფარება! როგორი ბედნიერი ვარ! ო, ღმერთო! გაზეთებში ხომ მხოლოდ ცნობილ ადამიანებზე ბეჭდავენ, იქ კი ჩემზე დაწერეს.
_ რას ამბობ? სად?
მამა გაფითრდა. დედამ შეხედა მის სახეს და პირჯვარი გადაიწერა. გიმნაზიელები წამოცვივდნენ, როგორც იყვნენ, ერთნაირ ღამის პერანგებში გამოწყობილნი, თავიანთ უფროს ძმასთან მიცვივდნენ.
_ დიახ! ჩემს შესახებ დაბეჭდეს! ახლა ჩემს შესახებ მთელმა რუსეთმა იცის! თქვენ, დედიკო, შეინახეთ ეს ნომერი სახსოვრად! ხანდახან წავიკითხავთ ხოლმე. შეხედეთ!
მიტიამ ჯიბიდან გაზეთის ნომერი ამოიღო, გადააწოდა მამას და თითით მიანიშნა ლურჯი ფანქრით გახაზული ადგილი.
_ წაიკითხეთ!
მამამ სათვალე გაიკეთა.
_ წაიკითხეთ-მეთქი!
დედამ სახეზე შეხედა და პირჯვარი გადაიწერა. მამამ ჩაახველა და კითხვა დაიწყო.
_ “29 დეკემბერი, საღამოს 11 საათი, კოლეჯის რეგისტრატორი დიმიტრი კულდაროვი…
_ ხედავთ, ხედავთ? შემდეგ!
_ …კოლეჯის რეგისტრატორი დიმიტრი კულდაროვი, _ ლუდხანიდან მომავალი, რომელიც მდებარეობს მალოი ბრონზე, კოზიხინის სახლში, და იმყოფებოდა არაფხიზელ მდგომარეობაში…
_ ეს მე სიმონ პეტრეს ძესთან ერთად ვარ… ყველაფერი დაწვრილებითაა აღწერილი! განაგრძეთ! შემდეგ! მოუსმინეთ!
_ …და იმყოფებოდა არაფხიზელ მდგომარეობაში, ფეხი დაუსხლტა და დაეცა იქვე მდგარი მეეტლის, იუხნოვის მაზრის, სოფელ დურკინელი გლეხის, ივან დროტოვის ცხენის ქვეშ. შეშინებულმა ცხენმა გადააბიჯა კულდაროვს და მისი გვერდის ავლით გაათრია მარხილი, რომელშიც იმყოფებოდა მოსკოვის მეორე საამქროს ვაჭარი, სტეფან ლუკოვი. ქუჩაში გაჭენებული ცხენი დაჭერილ იქნა მეეზოვეების მიერ. კულდაროვი, თავიდან უგრძნობ მდგომარეობაში მყოფი, გადაყვანილ იქნა პოლიციის განყოფილებაში და შემოწმებულ იქნა ექიმის მიერ. დარტყმა, რომელიც მან მიიღო კეფაში…
_ შემდეგ! მამა, შემდეგ წაიკითხე!
_ …რომელიც მან მიიღო კეფაში, აღმოჩნდა მსუბუქი. მომხდარის შესახებ შედგენილია ოქმი. დაზარალებულს აღმოეჩინა სამედიცინო დახმარება…”
_ უბრძანეს კეფა ცივი წყლით დაესველებინათ. წაიკითხეთ ახლა? ა? აი ასე! ახლა მთელ რუსეთში გავრცელდა! მომეცით აქ!
მიტიამ გაზეთი აიღო, დაკეცა ის და ჯიბეში ჩაიდო.
_ მაკაროვებთან შევირბენ, მათაც ვაჩვენებ… კიდევ ივანიცკებსაც უნდა ვაჩვენო, ნატალი ივანოვნას, ანისიმ ვასილის ძეს… გავიქცევი! ნახვამდის!
მიტიამ ქუდი დაიხურა და მოზეიმე, გახარებული გაიქცა ქუჩაში.


ვატერლოოს ბრძოლა

vaterlos brdzola istoria istoriuli faqtebi msoflio istoria
1815 წელს ბელგიაში,ქალაქ ვატერლოოსთან გაიმართა სისხლისმღვრელი ბრძოლა, სადაც ინგლისის, ჰოლანდიის და პრუსიის ალიანსი დაუპირისპირდა ნაპოლეონის ფრანგულ არმიას. ბრძოლის წინა დღეს ნაპოლეონს სრული უპირატესობა ქონდა მტერზე მოპოვებული, ლინის ბრძოლის შემდეგ მან პრუსიული ჯარი მოწყვიტა ინგლის-ჰოლანდიის არმიას, ამით გათამამებულმა ნაპოლეონმა ინგლისელთა მეთაურს სერ არტურ უელსლის, ჰერცოგ ველინგტონს შეუტია, თუმცა ბრძოლა დროებით ძლიერი წვიმის გამო გადაიდო.
მეორე დღეს ჯარები განლაგდნენ ერთმანეთის პირისპირ. ნაპოლეონი ბრძოლის დაწყებას რვა საათზე აპირებდა, მაგრამ ჩათვალა რომ, კავალერია და არტილერია ვერ მოახერხებდა გადაადგილებას ტალახში, რითაც რამდენიმე საათი წააგო ეს შემდეგ საბედისწერო აღმოჩნდა მისთვის. კარგი განწყობა შეინიშნებოდა ფრანგულ არმიაში, საფრანგეთის მარშალი და ნაპოლეონისგან „მამაცთა შორის უმამაცესად“ წოდებული მიშელ ნეი, არ აფასებდა მათ წინააღმდეგ მებრძოლ ალიანსს და ამბობდა რომ სულ რაღაც ორ საათში გაანადგურებდა “სიპების გენერალს”(ველინგტონს). ნაპოლეონის დავალებით, მარშალი ემანუელ დე გრუში გაემართა ლინისთან დამარცხებული ბლიუხერის ნაწილებისკენ, რათა გზა გადაეკეტა მათთვის და არ მიეცა საშუალება შეერთებოდა ველინგტონს. თორმეტ საათზე ნაპოლეონის არტილერიამ ველინგტონის ჯარების ცენტრზე მიიტანა შეტევა, სადაც პიტკონის ქვეითები იყვნენ განლაგებულნი. “ინგლისელები ისე ეცემოდნენ ძირს როგორც კეგლის გრუზები”(ჯ.ლოუფორდი). ბრძოლის დროს ნაპოლეონით აღფრთოვანებული ველინგტონი ამბობდა: “ღმერთო დიდებულო, ეს კაცი ას ზარბაზანს ისე მარჯვედ ატრიალებს, როგორც ერთ პისტოლეტს.” ინგლისელ გენერალს თავისი შტაბი უკანდახევას თხოვდა, მაგრამ ის არ აპირებდა “შეშინებული ქათამივით აქეთ-იქით სირბილს” და ბრძანება გასცა რომ მდგარიყვნენ უკანასკნელ ჯარისკაცამდე. ნაპოლეონის არტილერია კი ცეცხლს აძლიერებდა, საბოლოოდ ველინგტონმა თახნმობა მისცა თავის გენერლებს რომ ასი მეტრით უკან დაეხით და როგორმე თავი დაეღწიათ ჭურვების წვიმისგან. კავალერიის მეთაურმა, ფრანგმა მარშალმა ნეიმ ბრიტანელების ეს ნაბიჯი უკანდახევად ჩათვალა და ყველაზე კარგ დროდ შეტევისთვის. მან 16 000-იანი ესკადრონი ორად გაყო და შეუტია ალიანსს. კვლავ არ ღალატობდა იღბალი ველინგტონს, რუკაზე არ იყო დატანილი ხრამი ვატერლოოს ველზე სადაც 8000 ცხენოსანი მიემართებოდა და იქიდან ბევრი სწორედ იქ ჩაიჩეხა. ნეი მაინც არ შეეპუა ამას, ინგლისელების ცამეტ კარეს შეუტია და 8 გაარღვია კიდეც. ამ დროს ნაპოლეონი ცოფებს ყრიდა, გაწბილებული იყო ნეის საქციელით და იძახდა: “როგორ შეიძლება კავალერიის შეტევა ინფანტერიის დახმარების გარეშე”. მიუხედავად ამისა, გარკვეული წარმატება კავალერიასაც ჰქონდა. მათ ბრიტანეთის კავალერიის დიდი ნაწილი დაამარცხეს, გაანადგურეს და გააქციეს. ბრძოლის მიმდინარეობისას გორაკზე გამოჩნდა მომავალი ჯარი, ველინგტონი პრუსიელებს ელოდა, ხოლო ნაპოლეონი დარწმუნებული იყო რომ ეს გრუშის ნაწილები იყვნენ, რომლებმაც პრუსიელებს უკან დაახევინეს და ახლა იმპერატორის დასახმარებლად
დაბრუნდნენ. ველინგტონის ჰერცოგი ხვდებოდა რა ახლოს იყო დამარცხებასთან და ამბობდა: “ღმერთო მომეცი ღამე ან ბლიუხერი”. იმ დღეს იღბალი აშკარად ინგლისელების მხარეს იყო, ღმერთმა მისცა ბლიუხერი. გორაკზე გაჩერებული ჯარს შავი მუნდირი ემოსა, რომელიც პრუსიელების ნიშანი იყო. გრუშიმ ვერ მოახერხა აღეკვეთა პრუსიელთა მოძრაობა და არასწორად იმოქმედა, რის შედეგადაც ბლიუხერის გენერალი ბიულოვი სწრაფად დაიძრა ვატერლოოსკენ, მას სხვა კორპუსებიც მიყვნენ. ნაპოლეონმა ჩართო უკანასკნელი რეზერვი ბრძოლაში – საიმპერატორო გვარდია (გვარდიის მეთერთმეტე ბატალიონი). ამ გვარდიის შეტევისთვის ჯერ არავის ქონდა გაძლებული და იმპერატორი მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევაში იყენებდა ხოლმე. გვარდიამ შეუტია ალიანსს, მათ გაარღვიეს პირველი ხაზი, გადათელეს არტილერია, დაამარცხეს პოლ ჰეკეტის ბრიგადა მაგრამ მეტის გაკეთება უკვე შეუძლებელი იყო. ველინგტონის მიერ ფერდობს უკან ჩასაფრებული მეიტლენდის რამდენიმე რაზმმა ძლიერი ცეცხლი გაუხსნა და საბოლოოდ დაახევინა უკან ფრანგებს. ორგანიზებულად იხევდა უკან გვარდია, რამაც ველინგტონი კიდევ ერთხელ აღაფრთოვანა: “დიდებულია, დიდებულია”. 5 ათასი ჯარისკაცი მოექცა თითქმის 80 000 მოკავშირის ალყაში, ველინგტონის ჯარისკაცები ყოველი მხრიდან ესროდნენ მათ. გენერალმა კოლმა არტილერიას ცეცხლის შეწყვეტა უბრძანა:”ეს უკვე მკვლელობაა, ნამდვილი მკვლელობა. შეწყვიტეთ სროლა”. მან აღმართა თეთრი დროშა და ჯარისკაცებს მიმართა რომ არავინ დაივიწყებდა მათ გმირობას, მაგრამ მოვიდა დრო რომ დანებებულიყვნენ. ფრანგების გენერალმა პიერ კამბრონმა კი ამაზე დაუყვირა: “merde!” რაც უკიდურესი ფორმაა დაუმორჩილებლობის და შეურაცყმყოფელ ფორმაში გამოითქმის(ფრანგული გინებაა). არსებობს მეორე რომანტიკული ვერსია სადაც კამბრონი პასუხობს: “ნეხვო!!! გვარდია იღუპება მაგრამ არ ნებდება”. ამის შემდეგ დაჭრილი კამბრონი მიწაზე დაეცა და გვარდიის სისხლი ვატერლოოს ველზე დაიღვარა. როდესაც გვარდიის მეთერთმეტე ბატალიონი გმირულად იბრძოდა, ამ დროს ძველ გვარდიას ნაპოლეონი გაყავდა ბრძოლის ველიდან. კიდევ შეეძლო ნაპოლეონს ბრძოლების წარმოება, მის განკარგულებაში იყო საფრანგეთში სამხედრო მინისტრ დავუს მიერ თავმოყრილი 120 000 ჯარისკაცი, მაგრამ მას აღარ უნდოდა კამპანიებში მონაწილეობის მიღება. ის გადაასახლეს წმინდა ელენეს კუნძულზე, სადაც სავარაუდოდ მოწამვლით მოკლეს 1821 წელს.


კრაკ დე შევალიე – მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შემორჩენილი ჯვაროსნული სიმაგრე

krak de shevalie msoflioshi yvelaze kargad shemorchenili cixe simagre ucnauri faqti saintereso ambavi
კრაკ დე შევალიე იგივე კრაკ დე ლ’ჰოსპიტალი – ჰოსპიტალიერთა ორდენის ციხე-სიმაგრე სირიაში, ლიბანის ტრიპოლის აღმოსავლეთით. მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შემორჩენილი ჯვაროსნული სიმაგრე.
არაბული ქრონიკებიდან ცნობილია, რომ 1031 წელს ციხე-სიმაგრე ალეპოს ამირამ დაიკავა და იქ ქურთთა გარნიზონი ჩააყენა, რის შემდეგაც ამ სიმაგრეს “ჰასნ ალ-აქრადი” ეწოდა, რაც ქურთების ციხეს ნიშნავს. ფრანკები ამ ციხე-სიმაგრეს “ლე კრატს” უწოდებდნენ, ხოლო შემდეგ არაბულად “კერაკი” ანუ “კრაკი” უწოდეს, რაც სიმაგრეს ნიშნავს.
1099 წელს, პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობისას ეს ციხე-სიმაგრე რაიმონდ ტულუზელმა დაიკავა, მაგრამ მალე ჯვაროსნებმა დატოვეს სიმაგრე, რათა იერუსალიმისკენ ლაშქრობა განეგრძოთ. 1110 წელს კრაკი ხელახლა დაიკავა ტანკრედმა, გალილეის მთავარმა, ხოლო 1142 წელს ეს ციხე-სიმაგრე ტრიპოლის მთავარმა რაიმონდმა ჰოსპიტალიერების ორდენს გადასცა, რათა მათ დაეცვათ
სიმშვიდე ამ ტერიტორიაზე და შეეჩერებინათ მოსულისა და ალეპოს თურქი მთავრების შემოტევა. ჰოსპიტალიერებმა თითქმის ახლიდან ააშენეს ციხე-სიმაგრე და ჯვაროსანთა ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პუნქტად აქციეს. სიმაგრის გარშემო ორდენმა ძლიერი გალავანი ააშენა, რომელშიც დიდი და მტკიცე კოშკები ჩააშენა. ერთ-ერთ ასეთ კოშკში თვით ჰოსპიტალიერების დიდი მაგისტრი სახლობდა. ციხე-სიმაგრეს
ჰოსპიტალიერების გერბი
ჰქონდა დიდი საკუჭნაო, სადაც დიდი რაოდენობის სურსათ-სანოვაგე ინახებოდა და ასევე წყლის მარაგიც. ეზოში იდგა ქრისტიანული ეკლესიაც. კრაკ დე შევალიეს გარშემო კლდეებით იყო შემოზღუდული, რაც კიდევ უფრო მიუვალს ხდიდა ჰოსპიტალიერების სიმაგრეს.
XII საუკუნის ბოლოს და XIII საუკუნის დასაწყისში კრაკ დე შევალიე მიწისძვრამ დააზიანა და ჰოსპიტალიერებს მისი შეკეთება ახლიდან მოუხდათ.


კრუბერას გამოქვაბული - ყველაზე ღრმა გამოქვაბული

kruberas gamoqvabuli icit tu ara rom saintereso ambebi faqtebi sakitxavi
კრუბერას გამოქვაბული ცნობილია როგორც მსოფლიოს ყველაზე ღრმა გამოქვაბული. მისი სახელი დაკავშირებულია რუს გეოგრაფ ალექსანდრე კრუბერთან. ის მდებარეობს აფხაზეთში, გაგრასთან ახლოს. დღევანდელი მისი სიღრმე არის 2191(±20მეტრი). ის მსოფლიოს ყველაზე ღრმა გამოქვაბულად გამოხადდა 2001 წელს. როდესაც უკრაინის სპალეოლოგიის ასოციაციამ მიაღწია 1710 მეტრს, კრუბერას გამოქვაბული 80 მეტრით აღემატებოდა მის წინამორბედ ყველაზე ღრმა გამოქვაბულ “Lamprechtsofen” რომელიც მდებარეობს ავსტრიის ალპებში. 2004 წელს პირველად, მსოფლიო სპალეოლოგიის ისტორიაში, უკრაინის სპალეოლოგიის ასოციაცია ჩავიდა 2000 მეტრზე დაბლა და მიაღწია 2080 მეტრს. ამჯამინდელი 2191 მეტრი მიღწეულ იქნა 46 მეტრი ჩაყვინთვით გენადი სამოკინის მიერ 2007 წელს. კრუბერას გამოქვაბული ერთადერთია ნობილის რომლის სიღრმე 2000 მეტრს სილდება.გამოქვაბულში შესასვლელი მდებარეობს 2250 მეტრზე ზღვის დონიდან. 200მ სიღრმეზე გამოქვაბული 2 ნაწილად იყოფა. 1300 მეტრიდან მთავარი შტრო იყობა ნაწილებად. ამ ნაწილში ცნობილია 8-ზე მეტი სიფონი(განლაგებულია 1400მ დან 2144მ მდე.). კრუბერას გამოქვაბულის წყლით იკვებება მსოფლიოში ყველაზე პატარა მდინარე რეპრუა(მასზე სხვა პოსტში გიამბობთ.) გამოქვაბული ნაპოვნი და გამოკვლეული იქნა 95 მეტრამდე ქართველი სპალეოლოგის ლევან მარულაშვილის მიერ 1960 წელს. ამავე წელს ამ გამოქვაბულმა მიიღო თავისი პირველი სახელი, რუსი კარსტოლოგიის მამის ალექსანდრე კრუბერის პატივსაემად. დავიწყებული გამოქვაბული ხელმეორედ გამოკვლეულ იქნა(ამჯამად უკვე 210 მეტრამდე) კრასნოიარსკის სპალეოლოგების მიერ 1968 წელს. ისინი ამ გამოქვაბულს სიბირულს(Сибирская) უწოდებდნენ. 1982-87 წლებში გამოქვაბულის შესახებ კიდევ გაიხსენეს. ამჯამად გამოქვაბული კიევის სპალეოლოგებმა 340 მეტრამდე გამოიკვლიეს. ამ დროს წარმოდგა გამოქვაბულის მესამე სახელი: ყვავის გამოქვაბული. აფხაზეთის ომის შემდეგ, გამოქვაბული აღმოჩნდა მოწყვეტილი თავისუფალ სტუმრობას .

სამუშაოები 1999 წელს განახლდა, როდესაც კიეველები 700 მეტრამდე ჩავიდნენ. აგვისტო-სექტემბერში 2000 წელს იგივე ჯგუფმა 1410 მეტრს მიაღწია. იანვარში 2001 წელს უკრაინის სპალეოლოგიის ასოციაციამ(უსა) რუსი სპალეოლოგების მონაწილეობით დაამყარეს მსოფლიო რეკორდი 1710მ მიღწევით. ამ დროს მისი ნაწილი დაიხურა ნანგრევებით. 2003 წლის აგვისტოში ჯგუფმა Cavex ჩაყვინთა მეოთხე სიფონში მთავარ შტოში, ისინი 1680 მეტრზე გაჩერდნენ თავისუფალი გაგრძელებით. 2004 წლის ივლისში ამავე ჯგუფმა დაამყარა მსოფლიო რეკორდი და ავიდა 1775 მეტრზე. ამავე წლის აგვისტოში უსა-მ გამოიკვლია კიდევ ერთი შტო, და აი კიდევ ერთი რეკორდი 1840 მეტრი. ორ თვეში ოქტომბერში 2004 წელს უსა-მ გააკეთა კიდევ ერთი ექსპედიცია. 19 ოქტომბერს პირველად მსოფლიო ისტორიაში სპალეოლოგები 2000 მეტრს აცდნენ და 2080 მეტრს მიაღწიეს. პირველი ქალი რომელმა 2140 მეტრს მიაღწია იყო Сауле Панкене ლიტვიდან.


სიტყვების მნიშვნელობა

sityvis mnishvneloba igavebi sibrdzne brdznuli azrebi gamonatqvamebi

ერთხელ ერთი ბრძენი ქვეყნის უცხო მხარეში წავიდა სამოგზაუროდ. გზად მან ერთ სოფელს ჩაუარა, რომლიდანაც ერთი ქალი გამოვიდა და ბრძენს სთხოვა სოფელში გაჰყოლოდა, რათა რაიმეთი დახმარებოდა მის ავადმყოფ ბავშვს და ემკურნალა მისთვის.

ბრძენი დასთანხმდა ქალს და სოფელში წაჰყვა.

სოფლის მთავარ მოედანზე უამრავი ხალხი იყო შეკრებილი და ყველა ელოდებოდა, თუ რას გააკეთებდა ბრძენი იმისათვის, რომ ავადმყოფი ბავშვისათვის ემკურნალა.

და ყველასაგან გასაოცრად ბრძენმა ბავშვს თავზე ხელი დაადო და ლოცვა დაიწყო.

– როგორ ფიქრობ, შენი ლოცვა უშველის, როდესაც წამლებმა ვერაფერი გააწყვეს? – წამოიძახა ერთმა კაცმა, რომელიც შეკრებილ ხალხს შორის იდგა.

– შენ არაფერი არ გესმის. და საერთოდაც ძალიან ბრიყვი და სულელი ხარ იმისათვის, რომ ამგვარი რამ გაიგო – ყველასაგან გასაკვირად მიაძახა ბრძენმა მის წინააღმდეგ განწყობილ კაცს.

კაცს სახე წამოენთო და გაუწითლდა. და იმდენად გამოვიდა წყობიდან , რომ ბრძენისაკენ საცემრადაც კი გაიწია, მაგრამ ხალხმა არ გაუშვა.

ხალხით გარშემოტყმულ გაბრაზებულ კაცს ბრძენი მიუხლოვდა და ღიმილით უთხრა:

ხედავ ჩემო მეგობარო? თუ ავ სიტყვას ისეთი ძალა აქვს, რომ შეუძლია ასე მარტივად გამოგიყვანოს წყობიდან და თავი დაგაკარგვინოს , როგორ ფიქრობ, გამორიცხულია, რომ კარგ სიტყვას ადამიანის მკურნალობა შეეძლოს?


როცა ...

როცა ეკლესიაში სანთელი აინთება,
შენს თვალებზე ცრემლი აბრწყინდება.
როცა სიყვარული გულზე მოგაწვება,
ჩემზე იფიქრე და მოგეშვება.

როცა ხატის წინ სანთელს აანთებ,
ჩემი სახე მსწრაფლ მოგელანდება.
როცა შუაღამისას ჩემზე იფიქრებ,
ღამე, შენთვის მალე გაქრება.

როცა მე და შენ ერთად ვიყავით,
ბუნება ყოველთვის ჩვენზე მღეროდა
და როცა ჩვენ ვშორდებოდით,
ღამი-ღამ მთვარის ქვითინი მესმოდა.

როცა მე და შენ ერთად აღარ ვართ,
შენი თვალები კვლავ მელანდება.
როცა ქუჩაში კვლავ დაგინახავ,
ის ძველი დრო გამახსენდება.

როცა ჩემს გვერდით ისევ მოხვდები,
უბრალოდ ჩემს გულს მე მოვატყუებ
და როცა გეტყვი: "მიყვარხარ!"
არ დაიჯერო მე შენ გატყუებ.

როცა მე და შენ წლები გვაშორებს,
მენდე, ეს ჩემთვის არაფერია.
მე შენთან მინდა შევხვდე განთიადს,
გასაკვირი აქ არფერია!


ფრენკ ბაუმი ( ამერიკელი მწერალი )

frenk baumi berouzi ucxouri literatura ucxouri mcerlebi ucxouri avtorebi amerikeli mwerali
ლაიმენ ფრენკ ბაუმი (დ. 15 მაისი, 1856 – გ. 6 მაისი, 1919) იყო ამერიკელი მწერალი, სცენარისტი, მსახიობი და დამოუკიდებელი კინორეჟისორი, რომელიც დღემდე ცნობილია თავისი რომანების სერიით ოზის საოცარი ჯადოქარი. ამ რომანების სერიაში, მთავარი წიგნის გარდა, შეიქმნა კიდევ 13, ასევე ავტორს ეკუთვნის ცხრა ფენტეზის ჟანრის რომანი და არა ერთი სხვა ჟანრის ნაწარმოები — 82 ნოველა, 200-ზე მეტი ლექსი, სცენარების დიდი რაოდენობა და სხვადასხვა პიესა. მის ნაშრომებში წინასწარ იქნა დანახული ფერადი ტელევიზია, ლეპტოპის ტიპის კომპიუტერები, უკაბელო ტელეფონები და ტანსაცმლის რეკლამა.