ნოდარ დუმბაძე - ძვირფასო დედა

nodar dumbadze dzvirfaso deda dumbadze nodar sabavshvo leqsebi leqsi dedaze poezia
და ასე წვიმდა...
ალბათ, ისევ ღამე მონახავს,
გულს რომ გემარხა ღამესავით უკუნი სევდა
გისმინო მინდა,
შენც წარსული წლების მონა ხარ,
ძვირფასო დედა.
ტიროდა ღამე...
ბევრი რამე მითხარი კიდევ,
ო, მოგონებავ იმ ლამაზი წარსულის დღეთა,
მითხარი რამე,
კიდევ რამე, ღამეა ვიდრე,
ძვირფასო დედა.
მითხარი რამე,
როგორ მიყვარს, როცა მიყვები -
გარეთ წვიმაა, ღამეა და გლოვაა ფერთა,
გათენდეს, ბარემ,
ნეტავ დილით ისევ ვიქნებით,
ძვირფასო დედა?
და ასე წვიმდა...
აჩრდილებმა ცრემლები ღვარეს,
ო, ისევ ღამე... გადაიღებს ეს წვიმა, ნეტა?
გისმინო მინდა,
რად დადუმდი, მითხარი რამე,
ძვირფასო დედავ.


ნოდარ დუმბაძე - მეათე პალატა

nodar dumbadze meate palata dumbadze nodar sabavshvo leqsi leqsebi poezia
მე მაშინ მოვედი, დამთავრდა როდესაც
სიცოცხლის ურითმო, უაზრო ბალადა,
როდესაც გარდაცვლილს მორიგე მოსდევდა,
მეათე გოგონა... მეათე პალატა...
მე ყოველ გაზაფხულს, სიკვდილის გაზაფხულს
ველოდი სიცოცხლის შიშით და კანკალით,
მიყვარდა... მძულდა და ველოდი დასასრულს,
მეათე პალატა - სიკვდილის საკანი...
იწვაო გოგონა ფერმკრთალი, შავთვალა
და ლადოს ლექსები ეწყოო კარადას,
და ბოლოს ლამაზმა ექიმმა დაგთვალა
მეასე გოგონა, მეათე პალატა.
მე მძულდა ჭირივით ეს ჭირი ვერაგი -
ლამაზი ექიმი და თეთრი ხალათი,
და ვერ დავივიწყე, ძვირფასო, ვერასგზით
გზა სამარისაკენ მეათე პალატის.


ნოდარ დუმბაძე - რუსთაველის ძეგლთან

nodar dumbadze rustavelis dzegltan dumbadze nodar sabavshvo leqsi leqsebi poezia
მზე თავს მიწამდე იხრის,
ღამე ნაბადით დგება,
მთვარე ღრუბლებში იწვის,
ღრუბლის შანდალში დნება.
მტკვარი სალამურს უკრავს
მოსაგონებლად ძველთა,
ქართვლის სიცოცხლე სუნთქავს
შოთა რუსთველის ძეგლთან.
ქართვლის სიცოცხლე სუნთქავს
მთვარით ნაშუქარ ბნელში,
შოთა რუსთველის გულთან,
ქვისგან გამოთლილ მკერდში.
გაშლის ქაღალდის გრაგნილს
მთაწმინდის სიო გრილი,
გადაბმულ წარბებს გახსნის
სახე ქვისაგან თლილი.
ზეცით მოუხმობს რითმას,
მტკვარი შედგება განზრახ,
ყური დაუგდოს სიტყვას:
`სჯობს სიცოცხლესა ნაძრახს~.
მთვარე ღრუბლებში იწვის,
თრთის, ვით ფოთოლი ვერხვის,
უკვდავ სიმღერას იტყვის
ვინმე მელექსე მესხი.
მუხლებს მოიყრის ძეგლი,
მტკვრისკენ გაიწვდის ხელებს.
ხმა აჟღერდება ნელი:
"თამარს ვაქებდეთ მეფეს",
მთვარე ღრუბლების ტახტზე
ზის თამარივით ბადრი,
შედგება მგოსნის ხმაზე,
წუთით დაუდო ყადრი,
გაუღიმა და ღრუბლის
ჩამოიფარა ჩადრი.
მტკვარი სალამურს უკრავს
მოსაგონებლად ძველთა,
ქართვლის სიცოცხლე სუნთქავს
შოთა რუსთველის ძეგლთან.


ნოდარ დუმბაძე - დაო!

nodar dumbadze dao dumbadze nodar leqsi leqsebi poezia
სარკმელს გამიღებს მთაწმინდის ქარი
და აკაციის ტოტებთან დაობს,
ჩვენი თბილისი, ჩვენივე მტკვარი
და მოგონება, ძვირფასო დაო.
გადამავიწყდა ყოველი თითქოს,
მაინც წარსულის ხსენებას ვბედავ.
გახსოვს? უეცრად წასული სითბო
და სიცოცხლეზე უტკბესი დედა...
მოდი, ვიფიქროთ წარსულზე ერთად,
რადგანაც იგი გვქონია ერთი,
ჩვენ ღვთისმშობელი გვეგონა დედა
და მამა _ თვითონ მაღალი ღმერთი.
გახსოვს? _ ზღაპარი ოქროს მამალზე
და ამირანზე ნათქვამი მითი,
ოცნება დედის იავნანაზე
და სანთლის ალზე დამწვარი თითი.360 361
ფერისცვალება უამრავ დღეთა,
მოგონებები ისევ რამდენი...
მერე, ვით შუქი, მოვიდა დედა
და მასთან ერთად დავიბადენით.
სარკმელს მიხურავს მთაწმინდის ქარი
და ახლა ჩემთან რაღაცას დაობს,
მაცოცხლებს დედა, თბილისი, მტკვარი
და შენზე ფიქრი, ძვირფასო დაო


ნოდარ დუმბაძე - ღამით თბილისში

nodar dumbadze gamit tbilisshi dumbadze nodar leqsi leqsebi poezia
თბილისში ღამით ვინ სეირნობს, პოეტის გარდა,
სხვას ლექსისათვის ღამის თევა არ მოუნდება.
შევდგები ხიდზე,
ქუდს მოვიხდი,
ჩავხედავ მტკვარს და...
ზეცა გულაღმა ამობრუნდება.
მერე გავყვები...
ვივლი, მანამ არ დავიღლები,
მტკვარი მეტეხთან აჰყოლია ჯებირს ყელამდე,
სახლის კედლებზე მიყრდნობილან ჭადრის ჩრდილები
და ასე სძინავთ გათენებამდე...
სძინავთ?
იძინონ,
ხელს არ ვუშლი ძილში სრულებით,
დავდივარ ფრთხილად,
აი, ჩრდილსაც გადავალაჯე,
დავხეტიალობ,
თბილისს ლექსებს ვედუდუნები
და ვაეჭვებ ღამის დარაჯებს.
მერე თენდება...
თმებს მიწეწავს სუნთქვა დილისა,
კახეთის მხრიდან მატარებლის კივილი მესმის...
ო, როგორ მინდა,
როგორ მინდა, ჩემო თბილისო,
ჩვენს სიყვარულზე დავწერო ლექსი.


ნოდარ დუმბაძე - გახსოვდეს. თურქო!

nodar dumbadze gaxsovdes turko dumbadze nodar leqsi leqsebi poezia
ვუყურებ ზეცის ლურჯ ტატნობზე მთვარის შემოსვლას,
და გული ჩემი მოგონების ტალღებს შერთვია;
მდინარის აქეთ მშობლიური საქართველოა,
მდინარის გაღმა ოსმალეთია.
ვიცი, ცეცხლს ყრიდნენ თვალებიდან შლეგი რაშები
და ბრძოლის ველზე უთვალავი თავი ეყარა,
მახვილს ითხოვდნენ აკვნიდანვე ჩვილი ბავშვებიც,
რომ მტრისთვის მკერდი გადაეღარათ.
ამ დედა მტკვარში სისხლის ტბორი არ დატეულა,
სიკვდილს შებმია თავგანწირულ გმირთა ლაშქარი,
ბოლოს მახვილი შიგ ვადაში გადამტვრეულა
და მაინც იყო: ჰეი, დაჰკარი!
მე ისიც ვიცი, ერთ ქართველზე ათი იყავით,
მონებად ყიდდით ქართველ ქალებს თვალებგიშრიანს,
მამულისათვის ვეცემოდით, მამულს ვფიცავდით
და ოსმალეთში ამბის მიმტანიც არ გაგვიშვია.
მე ისიც ვიცი, ბევრი არის მდინარის გაღმა,
არ ჩაჰქრობია სიცოცხლე და მკლავის იმედი;
და ბევრის გული ქცეულია მრისხანე ნაღმად,
ამღერებული, როგორც ჰიქმეთი.
რად გინდა, თურქო, ძველებურად ხმალი შემართო,
ვინ გითხრა, თითქოს შობიდანვე შენი მტერი ვარ,
არც მიფიქრია მკერდი სისხლით შეგიფერადო,
მაგრამ გახსოვდეს _ მე ქართველი ვარ.
რად მედავები მშობელ მიწას დასაბამიდან,
შავი ბალღამი გულში რად გაქვს შემონახული?
მე შენი ქვეყნის ტერფისტოლა მიწაც არ მინდა,
შენ კი წამართვი ოშკი, ხახული.
მდინარის გაღმა მე შენს მახვილს შემართულს ვხედავ,
გინდა გლოვაში გაითენოს დედა-თბილისმა,
გახსოვდეს, თურქო, შენ თამარის ლაშქარი გცემდა.
გახსოვდეს, თურქო, მე ქართველი ვარ


ნოდარ დუმბაძე - ბეთჰოვენი

nodar dumbadze bethoveni betxoveni dumbadze nodar sabavshvo leqsi leqsebi bavshvebistvis leqsebi patarebistvis
ყოველ საღამოს, როცა მინდა დავწერო ლექსი,
როცა ბავშვები ეზოს ნუშებს ეთხოვებიან,
უცხო გოგონას აღებული აკორდი მესმის,
დავდებ კალამს და დავმუნჯდები,
_ ბეთჰოვენია...
ის მოჰყავს ჩემთან უცნობ გოგოს უცხო ალერსით,
მოჰყავს, რომ გული, ჩემი გული სადღაც წაიღოს,
და იმ საღამოს, ბეთჰოვენი როცა არ მესმის,
მე მეშინია, ის გოგონა ავად არ იყოს


ნოდარ დუმბაძე - ტიციან ტაბიძეს

nodar dumbadze tician tabidzes dumbadze nodar sabavshvo leqsi leqsebi bavshvebistvis leqsebi patarebistvis
მიჰქრიან წლები ფრთაასხმული რაშის უსწრაფეს
და ივსებიან მოგონების საწყაულები,
შენი ცხოვრება ერთხელ ისე დაახურდავეს,
როგორც იესოს ჩადენილი სასწაულები.
დატოვე ქვეყნად გაფრენილი ლურჯი ოცნება,
ლექსით დამწვარმა, დაფერფლილმა, ალმოდებულმა,
შენ კიდევ ერთხელ მოასწარი ხმის გამოღება,
ვით დიდმა ზარმა, სამრეკლოდან ჩამოგდებულმა


ნოდარ დუმბაძე - მატარებლიდან

nodar dumbadze matareblidan dumbadze nodar sabavshvo leqsi leqsebi bavshvebistvis leqsebi patarebistvis
დიდი წარსულის დაღი აზის ქვათა ყოველთა
სვეტიცხოველთან.
ჯვრისკენ მიცურავს მძიმე ნისლი ქარში დაძრული...
... და უკან რჩება მცხეთა,
ჩვენთა წინაპართ კურთხეულ ხელთა
ნაშენი და გადატაძრული..


ნოდარ დუმბაძე - არაგვის ჭალებში

nodar dumbadze aragvis chalebshi dumbadze nodar sabavshvo leqsi leqsebi bavshvebistvis leqsebi patarebistvis
... და ლურჯად გათენდა არაგვის ჭალაში,
ნიავი ღრუბელის ბალიშზე ისვენებს,
ჯეჯილებს სიცოცხლის წიგნივით გადაშლის
და თითებს არაგვის ტალღებში ისველებს.
სავსეა ცვარ-ნამით ყაყაჩოს თასები,
წითლად რომ ქარგავენ წიწამურს ტევრიანს,
ჭალას რომ რძისფერი ნისლები ავსებენ, _
ნუშის და ტყემალის ყვავილთა მტვერია.
მზე მცხეთის ჯვარზეა,
დნება და იღვრება,
_ მამულო, იცოცხლე,
დღემუდამ გეხაროს,
ისმინე მზისა და სიცოცხლის სიმღერა:
_ დაიწყე, მერცხალო