შექსპირი (სონეტი XCI) - Shakespeare (soneti XCI)

შექსპირი უილიამ - "(სონეტი XCI)"

თარგმანი - ელერდაშვილი ალექსანდრე


ზოგი ამაყობს დიდი გვარით, ზოგი ქონებით,
ზოგი ძალას ფლობს, ზოგი აქებს თავის ხელობას,
ზოგი სამოსელს იხდენს ტანზე თავმომწონებით,
ზოგის სახელს კი ცხენი უქმნის სასახელობას.
ყველას აქვს რაღაც საკუთარი ზნე თუ საგანი,
რაც მის სიცოცხლეს განდიდების დაღად აჩნია,
ჩემს საზომად კი არ გამოდგა ამათთაგანი
და ბედმა ჩემთვის საამებლად სხვა რამ არჩია.
შენ რომ მიყვარხარ, მე ამით ვარ სხვებზე მდიდარი,
ეს მირჩევნია გვარს და ცხენს და ოქროს ვარაყებს,
ვერ შეედრება მას ქონება ვერავითარი
და ქვეყნად მხოლოდ შენთან ყოფნა გამაამაყებს.
მაგრამ ეს ერთი დარდი მიკლავს გულს და გონებას, -
თუ მიმატოვებ, მე დავკარგავ მთელ ჩემს ქონებას


შექსპირი (სონეტი XCII) - Shakespeare (soneti XCII)

შექსპირი უილიამ - "(სონეტი XCII)"

თარგმანი - ელერდაშვილი ალექსანდრე


შენ დღეს ჩემი ხარ და ვეღარსად წახვალ იცოდე,
დრო ახლა ჩვენი მოყვარეა, განა მტერია,
ლამაზ სიყვარულს დაემონა ჩვენი სიცოცხლე
და მის გარეშე არსებობა არ გვიწერია.

არ ვნაღვლობ, ბედმა სიმართლისგან რაგინდ გამყაროს,
გამრიყოს დროის მსვლელობისგან რაგინდ დროებით,
სჯობს ერთი მზერით შევეხიზნო მე შენს სამყაროს,
იმ მზერით, შენი ცბიერებით ნასაზრდოებით.

და თუ ცრემლებიც თვალთმაქცობით ხშირად გეფრქვევა,
თუ მღალატობ და ფიანდაზად სულ სხვას ეგები,
მე ბედით ბედკრულს ბედნიერი მაინც მერქმევა,
რადგან სიკვდილსაც სიყვარულით შევეგებები.

ვეჭვობ, ღალატს და ორგულობას შენ არ იცნობდე...
ოღონდ ეს ცოდვა, გთხოვ, არასდროს მე არ ვიცოდე.


შექსპირი (სონეტი XCIII) - Shakespeare (soneti XCIII)

შექსპირი უილიამ - "(სონეტი XCIII)"

თარგმანი - ელერდაშვილი ალექსანდრე


ვიცხოვრებ ასე... დავიჯერებ მეც შენს სიმართლეს,
თითქოს ქმარი ვარ და არ ვიცი ცოლის ღალატი...
თითქოს გიყვარდი... მე მაფენდი თვალით სინათლეს,
როდესაც სხვისი სიყვარულით გულს იღარავდი.

და მაინც თითქოს სიძულვილით არ იცვლი იერს,
მოჩვენებითი სიყვარული თითქოს წესია,
მაინც არ ჰგავხარ ვიღაც მზაკვარს, ფლიდსა და ცბიერს,
გულის სიყალბე სახეზე რომ გადაჰგლესია.

თითქოს განგების ყველა მადლი შენთან დახვავდა
და სიკეთეა შენი მზერის მარად მხლებელი,
თუმცა შენს გულში მრავლად არის ბნელი ზრახვა და
მხოლოდ თვალებში ჩანს ნათელი საბრძანებელი.

ევას ვაშლივით ლამაზი ხარ, ჩემო რჩეულო,
ჩემს სიცოცხლესთან მაცდურობით შემოჩვეულო.


შექსპირი (სონეტი XCIV) - Shakespeare (soneti XCIV)

შექსპირი უილიამ - "(სონეტი XCIV)"

თარგმანი - ელერდაშვილი ალექსანდრე


ვისაც სიავის ძალა შესწევს, მაგრამ დღეს ავით
არც ვინმეს ჩაგრავს და არც ანგრევს სხვების ანაგებს,
ვინც უშფოთველად გარინდულა სალი კლდესავით
და წუთისოფლის მადევართა შფოთვას განაგებს,

ვინც მიაჩნიათ თვით განგების შთამომავალად,
ვისაც სიმდიდრე ბუნებისა უხვად რგებია,
იგია სხვისი მბრძანებლად და გზა-სავალად
მის სიდიადეს ბრბო კვალდაკვალ ასდევნებია.

მაგრამ ვაი, რომ ეს სიცოცხლე ყვავილის მსგავსად
ერთ დაბადებას და ერთადერთ ზაფხულს ამშვენებს...
სიკვდილი მოვა, აღარაფერს დატოვებს არსად
და ყველა ყვავილს ერთიანად გადააშენებს.

მწარე საწუთრო სიტკბოს დიდხანს არსად ალაღებს,
ზამბახს რომ აჭკნობს, იქ ახარებს მინდვრის ბალახებს.


შექსპირი (სონეტი XCV) - Shakespeare (soneti XCV)

შექსპირი უილიამ - "(სონეტი XCV)"

თარგმანი - ელერდაშვილი ალექსანდრე


ნეტავ შენს ცოდვებს რად შეჰხარი დიდი მადლივით,
რა სიტკბოებას გადაჰყრიხარ იმ სიმწარეში,
შენს ლამაზ ვარდს რომ შეჰპარვია ბილწი მატლივით
და სახელს გიტეხს, როგორც ფლიდი პირისფარეში.

შენს სიკეთეზე საუბარი ყველას სწადია,
ყველა შენ გაქებს, სადიდებელს რაწამს ნახავენ,
შენთან ისეთი მეხოტბენი მრავლად დადიან,
ვინც უზნეობას არც პირსუკან დაგიძრახავენ.

შენში აშენებს თვალთმაქცობა დღეს იმ სასახლეს,
სადაც თავს უყრის მლიქვნელების ხროვას განგება,
სადაც სიტურფე ნიღაბსმიღმა უნდა დასახლდეს
და თვით სიმართლეც მაცდურობით დაიბანგება.

მაშ, სანატრელო, ჩემგან მაინც მართალი გესმას -
ხმალიც ბლაგვდება, თუ მას ხშირად არავინ ლესავს.


შექსპირი (სონეტი XI) - Shakespeare (soneti XI)

შექსპირი უილიამ - "(სონეტი XI)"

თარგმანი - ელერდაშვილი ალექსანდრე

როცა ბერდები, სიყმაწვილეს თითქოს აბრუნებს
ის შენი მსგავსი, ვისაც ჰქვია შენი ნაწილი,
სისხლსა და სხეულს უანგაროდ სხვას ვინც არგუნებს,
ამით შერჩება მომავლისკენ ხელი გაწვდილი.

სწორედ ეს არის წუთისოფლის სიბრძნე და არსი,
ამის გარეშე არაფერი ქვეყნად არ ხდება,
აქ თუ არავინ მოავლინა თავისი მსგავსი,
მთელი ქვეყანა სამოც წელში გაპარტახდება.

თვით ეს სამყარო შენში ხედავს თავის ღირსებებს,
ყველა სიკეთე მოუცია შენთვის ბუნებას,
ის არ მფარველობს მახინჯთა და ბრიყვთა თვისებებს,
რომ არ შეესწროს თავისსავე განადგურებას.

შენ ბეჭედი ხარ ბუნების და მისი არსების,
ანაბეჭდები რომ დატოვო შენი მსგავსების.


შექსპირი (სონეტი XII) - Shakespeare (soneti XII)

შექსპირი უილიამ - "(სონეტი XII)"

თარგმანი - ელერდაშვილი ალექსანდრე


როდესაც ვუსმენ, როგორ მითვლის საათი წამებს,
როდესაც ვნაღვლობ საცოდავად დამჭკნარ იაზე,
როდესაც ვხედავ განთიადით გამაძღარ ღამეს,
ან ვფიქრობ მავან ერთდროს გიშრის ნაწნავიანზე,

როდესაც ირგვლივ უფოთლებო მოჩანს ხეები,
რომელთა ჩრდილში ერთდროს ფარებს ჰქონდათ ბინები,
როდესაც ზაფხულს დასწრეტია სიუხვეები
და გზას ადგანან წარმავლობის ბალდახინები,

მე სწორედ მაშინ მახსენდება შენი მშვენება,
მაშინღა ვხვდები, რომ სიცოცხლე მხოლოდ ბანგია,
შენს სიყმაწვილეს რომ დროებით მოსვლა ენება
და წუთისოფლის ბილიკებზე გასაფლანგია.

და რადგან არვის შეიბრალებს სიკვდილს ცელი,
დატოვე შვილი, როგორც ხსოვნის ერთგული მცველი.


შექსპირი (სონეტი XIII) - Shakespeare (soneti XIII)

შექსპირი უილიამ - "(სონეტი XIII)"

თარგმანი - ელერდაშვილი ალექსანდრე


შენ ისევ ის ხარ, ვინც საკუთარ თავს არ იცოდებს,
ისევ გგონია, რომ არ გერჩის დროის დინება.
მაგრამ თუ ნებით არ გადასცემ ვინმეს სიცოცხლეს,
გამომძალველად თვით სიკვდილი მოგევლინება.

ბუნება მოკვდავს მთელ სიკეთეს სესხად აძლევს და
მისგან სარგებლის მოლოდინით ჭკუას არიგებს,
რომ ეს სიკვდილიც ვერასოდეს ვერვის დაძლევდა,
კაცი სიკეთეს შვილებში თუ ჩამოარიგებს.

განა დაანგრევს ვინმე მკვიდრად ნაშენებ სახლ-კარს?
მის ასაგებად განა ფუჭი იყო წვალება?
მას ხომ ზამთარი დიდ ყინვაში ფრთასაც ვერ დაჰკრავს,
მას ხომ არავინ დააბედა გარდაცვალება…

შენც გონს მოუხმე, სანამ სრულად არ დაინისლა -
შენ გყავდა მამა და შენც მამა გახდი შვილისა.


შექსპირი (სონეტი XIV) - Shakespeare (soneti XIV)

შექსპირი უილიამ - "(სონეტი XIV)"

თარგმანი - ელერდაშვილი ალექსანდრე


არასდროს ვეძებ ცის თაღებში მე ჩემს საფიქრალს,
მე არ ვშობილვარ ვარსკვლავეთის უგნურ მკითხავად,
არ ვიცი ზაფხულს ზამთრის სუსხი როგორ დაფიფქავს,
ან რა სიავე გამეფდება განუკითხავად.

არ ვიცი, საით წაიმძღვარებს ბედი ცხოვრებას…
მის ქარს და წვიმას, როგორ ვდიო ჩემი გონებით?!
არ ვიცი, მეფეს რას უმზადებს? – გამათხოვრებას
თუ აღზევებას მზისქვეშეთის დაპატრონებით?

ის ვიცი მხოლოდ, რომ შენს თვალებს შექება ეთქმის,
რომ ჩემს მისნობას ძალა მხოლოდ მათში ეცემა,
რომ სილამაზის გამართლება ის არის შენთვის,
თუ ის საჩუქრად შთამომავალს გადაეცემა.

მაგრამ უშვილოდ სიკვდილისკენ გზას თუ გაიგნებ,
ვერც სიტურფის და ვერც სიმართლის ფასს ვერ გაიგებ.


შექსპირი (სონეტი XIX) - Shakespeare (soneti XIX)

შექსპირი უილიამ - "(სონეტი XIX)"

თარგმანი - ელერდაშვილი ალექსანდრე

დროო მტარვალო, ლომის კლანჭებს ნუ ლესავ რისხვით,
ჩვენ უშენოდაც ვერ ავცდებით მტაცებლის კბილებს:
ფენიქსსაც დაწვა უწერია თავისი

სისხლით
და მიწის ლუკმად გადაქცევა მიწიერ შვილებს.

რაც გსურს, დამართე დღეს და ღამეს, ბნელსა თუ ნათელს,
შენი ნებაა - რა მოსპო და სად რა ამრავლო,
შენ წუთისოფლად ბატონობას არავინ გართმევს,
ოღონდ ეს ერთი მე მაჩუქე, დროო ფრთამალო! -

ოღონდ ჩემს სატრფოს ნუ დაამჩნევ წელთა მრავლობას,
შენ მის სახესთან შეაყოვნე ოღონდ დინება,
რომ შენს ქროლაში შეენახოს შთამომავლობას
მარადიული სილამაზის გამოვლინება.

და თუ წაგძლიეს მისკენ მაინც ავმა ფიქრებმა,
ის ჩემს ლექსებში ახალგაზრდა მარად იქნება.


ჰარიეტ ბიჩერ სტოუ

hariet bicher stou
დაიბადა : 1811 წ
გარდაიცვალა : 1896 წ

ამერიკელი მწერალი ქალი, ამერიკულ ლიტერატურაში რეალიზმის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. იყო პურიტანი, მოძღვრის ქალიშვილი და ღვთისმეტყველების პროფესორის ცოლი. 13 წლიდან მასწავლებლობდა. 30-იან წლებში დაიწყო ლიტერატურული მოღვაწეობა. XIX ს.-ის შუა წლებში შექმნა პლანტატორულ სამხრეთში ზანგების ცხოვრების ამსახველი რომანი ''ბიძია თომას ქოხი'' (1852) რომელმაც დიდი პოპულარობა მოიპოვა მთელ მსოფლიოში. იგი აბოლიციონისტური ლიტერატურის უმნიშვნელოვანეს ნაწარმოებად და ერთ-ერთ საუკეთესო საბავშვო წიგნად ითვლება. ''ბიძია თომას ქოხის გასაღები'' (1853) მონათმფლობელობის მამხილებელი დოკუმენტური წიგნია. რომანი ''დრედი, საზარელი ჭაობის ამბავი'' (1856) ასევე მონობას ეხება. ბიჩერ სტოუს ეკუთვნის აგრეთვე საყოფაცხოვრებო სოციალური რომანები: ''მღვდლის ნიშნობა'' (1859), ''კუნძულ ორის მარგალიტი'' (1862),''ოლლდტაუნელები'' (1869) ''ჩვენ და ჩვენი მეზობლები'' (1875), ნარკვევებისა და მოთხრობების კრებული ''მეიფლაუერი'' (1843), რემ სოუსონის მიერ ბუხრის პირას ნაამბობი მოთხრობები - 1872წ.


ჰერმან მელვილი

herman melvili
დაიბადა : 01.08.1819 წ
გარდაიცვალა : 28.09.1891 წ

ჰერმან მელვილი (ინგლ. Herman Melville; დ. 1 აგვისტო, 1819 - გ. 28 სექტემბერი, 1891) - ამერიკელი მწერალია.
დაიბადა ნიუ-იორკში. 18 წლიდან იუნგად ხომალდზე მოხვდა, ხოლო 1842 წელს სელაპებზე მონადირე ხომალდზე გადავიდა სამხრეთის ზღვებში. წელიწადნახევრის შემდეგ ხომალდის კაპიტანის სიმკაცრის გამო მელვილი მარკიზის კუნძულებზე ხომალდიდან გაიპარა და ადგილობრივი აბორიგენების ტყვეობაში მოხვდა. ტყვეობიდან ავსტრალიური გემის ეკიპაჟმა იხსნა. 1860 წელს მელვილმა დედამიწის ირგვლივ მოგზაურობა შეასრულა. 1866-85 წლებში საბაჟოს მოხელედ მუშაობდა.