გადაბაძე - Gadabadze

გადაბაძე მცირერიცხოვანი გვარია. 1840 წელს, საბჭოს აღწერაში, რაიონსა და სოფლებში გვარი გადაბაძე დაფიქსირებული არ არის.

წინაპართა გადმოცემით, გადაბაძის წინარე გვარი ყოფილა გარდაფხაძე. სვანეთიდან მათი წინაპარი მესისხლეობას გამოქცევია, სოფელ ტვიშში დასახლებულა და გვარის ფორმა შეუცვლია.

გარდაფხაძე დიდებული გვარია. სუფიქსი ფხა/ფხე ქალის სახელზე მიანიშნებს. გვხვდება სხვა გვარებშიც.

საქართველოში 1995 წელს მიღებული ვაუჩერებით დაფიქსირებულია 112 გადაბაძე: თბილისში – 52, ამბროლაურში – 23, ლანჩხუთში – 15. არიან სხვაგანაც.


პავლიაშვილი-პავლესშვილი - Pavliashvili - Pavlesshvili


გვარის ფუძეა ეპონიმური სახელი პავლე. პავლე წინაპრებს „უსესხებიათ“ და მისგან შექმნილა გვარები: პავლაშვილი, პავლაძე, პავლიაშვილი. ეს სახელი სხვა ხალხებშიც გვხვდება და მათგან ნაწარმოებია გვარები: პავლევანოვი, პავლიადი, პავლენკო, პავლიუკი, პავლოვი, პავლოვსკი. სხვა ფორმები იმიტომ მოვიხმეთ, რომ ქართველი მკითხველი გავაცნობიეროთ, რომ არა მარტო ქართველები სესხულობენ სახელებს (სიტყვებს) სხვებისგან, არამედ სხვებსაც აქვს ნასესხები ქართველებისგან.

„პავლე“ ლათინურად „პატარას“, „მცირეს“ ნიშნავს. ფუძეა პაულუსი, რომელიც ევროპის ხალხებში სახელადაც გვხვდება და გვარადაც. მისგანაა წარმოქმნილი ქალის სახელები პავლა და პოლინე.

ქართულში გვხვდება პავლეს კნინობითი ფორმები – პალიკო, პავლია. ამ უკანასკნელისგან მოდის გვარი – პავლიაშვილი.

1521 წლის ქვემო ქართლის აღწერაში გვხვდება გვარები პავლესშვილი და პავლიაშვილი.

გვარი პავლიაშვილი მოხსენიებულია 1523 წელს ბარათაშვილთა გაყრის წიგნში. „ერთწილად, 1523 წელს მიხუდა გერმანოზს...“ ლაპარაკია ფეოდალ გერმანოზ ბარათაშვილზე. გერმანოზმა აწარმოა გვარი გერმანოზიშვილი: „... გერმანოზის და მისი ძმათა პავლიაშვილთა...“

1718 წელს პავლიასშვილი წმინდა ყმისა და მამულის ნასყიდობის წიგნშიცაა მოხსენიებული.

პავლიაშვილები ენაგეთში (სოფელი თეთრი წყაროს რაიონში) და სხვაგანაც აზნაურიშვილებად მოიხსენიებიან.

1818 წელს წინწყაროში მოიხსენიება მღვდელი დიმიტრი პავლიაშვილი.

საქართველოში 2 895 პავლიაშვილი ცხოვრობს: თბილისში – 777, გორში – 681, სიღნაღში – 189. არიან სხვაგანაც.


კუჭაისძე-კუჭაიძე - Kuchaisdze - Kuchaidze

გვარი მომდინარეობს საკუთარი სახელიდან კუჭა.

ჩვენს ხელთ არსებული მასალების მიხედვით, გვარი მეთხუთმეტე საუკუნიდან ჩანს, მაგრამ, არქიტექტონიკის მიხედვით, ის მეთორმეტე-მეცამეტე საუკუნეებს უნდა განეკუთვნებოდეს.

მეთხუთმეტე საუკუნის ერთ საბუთში, რომელიც „მეჭურჭლედ წოდებულ ხელისუფალს“ ეხება, ვკითხულობთ: „... დაგიწერეთ და მოგახსენეთ დაწერილი ესე მე, კუჭაისძემან მიქაელ და ჩემმან ძმის წულმან და ჩემმან შვილმან ცოტნე და გოგიამან, შვილთა და მომავალთა ჩემთათა, თქვენ ხევსა და ბალსა ზემოცა და ატკვერს ქვემოთაც, მას ჟამსა, ოდეს სეტიასა მოვედი... და მოგახსენეთ და შევწირეთ უფნაშის მონასტერი სეტისა მთავარმოწამესა, მისითა შესავლითა ყოვლითა, მთითა, ბარითა, გლეხითა, ველითა, სამართლიანითა მზღვრითა, მკვიდრად და სამამულოდ... აწ რაგვარიც თქუენგან შეწყალებულსა მართებდეს, თქუენსა მეჭურჭლესა მართებდეს... არა გავნოთ, არა გიღალატოთ, და თუ ესე დაწერილი საქმეთა არ გაგითავდეთ – თქვენი ხელი და მეჭურჭლეობა, რაიცა მთავარმოწამისათვის შემომიწირავს თქუენ ხევსა დაგრჩომოდეს“ („სვანეთის საისტორიო ძეგლები“).

მეთხუთმეტე საუკუნის ერთ „დაწერილში“ ჩანს, რომ გლეხები ჰყოლია უფნაშის (სოფელ აცის) მონასტერს, რომელიც კუჭაისძეთა კუთვნილებას შეადგენდა.

ივანე ჯავახიშვილს საყურადღებო საბუთი აქვს აღწერილი, რომელიც იმერეთის მეფე ალექსანდრეს ეხება. იქ მოთხრობილია, რომ რაჭა-ლეჩხუმის თავადს, სარგის ჯაფარიძეს, კუჭაისძესა და ლაშხიშვილს, სვანეთის მცხოვრებთათვის შურისძიების მიზნით, შვიდი წლით სრული გზა შეუკრავთ. უკიდურეს გაჭირვებაში ჩავარდნილ სვანებს დადიანის შუამავლობით მეფე ალექსანდრესთვის დახმარება და შველა უთხოვიათ.

მეორე საბუთის მიხედვით, სვანეთში კუჭაიძეთა და ჯაფარიძეთა შორის მტრობა ჩამოვარდნილა. სრულიად საქართველოს დაყოფამ ცუდად იმოქმედა მხარეებზე: გაწყდა ეკონომიკური კავშირები, მოიშალა სავაჭრო გზები. მესხეთის ჩამოშორებამ დანარჩენ საქართველოს ეკონომიკური მდგომარეობა შეუსუსტა, ხოლო სვანეთივით მიყრუებულ კუთხესაც კი, როგორც სვან ჯაფარიძეთა და კუჭაიძეთა მტრობის შესახებ ცნობებიდან ცხადი შეიქმნა, იმერეთ-გურიისა და ქართლ-კახეთის გარეშე, ადამიანური ცხოვრება არ შეეძლო.

კუჭაიძე მოიხსენიება სვანთა და ჯაფარიძეთა შორის სასისხლო დავის გარიგების წიგნში, 1503 წელს.

„კუჭაიძე კაციასგან უყიდია გაენათელ ნიკოლოზწმინდელ გედეონ ლორთქიფანიძეს მაჭუტოური მამული“, – აღნიშნულია გედეონის მიერ გაენათის ღმრთისმშობლისთვის მიცემულ შეწირულობის საბუთში, 1664 წელს.

საქართველოში 170 კუჭაიძე ცხოვრობს: თბილისში – 102, დუშეთში – 15, თეთრი წყაროში – 10. არიან სხვაგანაც.


კიკოლაშვილი-არსაკიძე - Kikolashvili - Arsakidze


კიკოლაშვილის ფუძეა მამაკაცის საკუთარი სახელი კიკოლა.

კიკო, კიკოლა, კიკოლიკი ქართულში გავრცელებული სახელებია და ლიტერატურულ ნაწარმოებებშიც გვხვდება.

1818 წელს სოფელ ფარცხისში მოიხსენიებიან ილია ისაკის ძე და დავით ბერიას ძე კიკოლაშვილები, ხოლო მიხეილ ზაქარიას ძე კიკოლაშვილი დიმიტრი ინაშვილის ქალიშვილის – სოფიას თავდები ყოფილა.

1873 წელს კიკოლაშვილთა რამდენიმე წარმომადგენელი დიდ ერგნეთში მართლმადიდებლად მოიხსენიება.

კიკოლაშვილების გვარი წარმომდგარია არსაკიძეთა გვარიდან. თეთრი წყაროს რაიონში, სოფელ ფარცხისში ერთი ძმა კიკოლაშვილია, მეორე კი – არსაკიძე.

აზნაურიშვილი კიკოლაშვილი მოიხსენიება 1721 წელს.

„ენაგეთელმა სვიმონ ივანეს ძე კიკოლაშვილმა მონათლა ვაჟი ივანე, მიმრქმელი იყო ალექსანდრე ნიკოლოზის ძე თიგიშვილი“.

კიკოლაშვილი ბერუკა, აბანოში მცხოვრები ერთი კომლი, მოხსენიებულია ზემო ქართლის საკომლეების ნუსხაში, მეჩვიდმეტე საუკუნის დამდეგს.

საქართველოში 359 კიკოლაშვილი ცხოვრობს: თბილისში – 151, ყვარელში – 62, გარდაბანში – 35, სურამში – 10. არიან სხვაგანაც.


ვუპერტალის შეკიდული გზა

ვუპერტალის შეკიდული გზა

(vupertalis shekiduli gza)


ვუპერტალის შეკიდული გზა საზოგადოებრივი ტრანსპორტია გერმანიის ქალაქ ვუპერტალში, რომელსაც თან ერთი საინტერესო და სახალისო ისტორია უკავშირდება

ვუპერტალის შეკიდული გზა საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ერთ-ერთი სახეობაა ქალაქ ვუპერტალში, გერმანიაში, რომელიც წარმოადგენს მონორელსიან, ორლიანდაგიან, შეკიდულ სისტემას ესტაკადებზე. მისი საერთო სიგრძეა 13,3 კმ, აქედან 10 კმ გადის მდინარე ვუპერზე, 12 მეტრ სიმაღლეზე, დანარჩენი 3,3 კმ კი – ქალაქის ქუჩებზე, 8 მეტრ სიმაღლეზე.. მატარებლების მაქსიმალური სიჩქარე 69 კმ/სთ-ია. გზა აშენდა 1900 წელს და პუნქციონირება დაიწყო 1901 წელს.. მისი ოფიციალური სახელია – გერმანულად Einschienige Hängebahn System Eugen Langen (ოიგენ ლანგენის მონორელსური შეკიდული გზის სისტემა).

ვუპერტალის შეკიდული გზის ინჟინერი გახლავთ კარლ ოიგენ ლანგენი, რომელმაც მშენებლობა დაიწყო 1898 წელს. 1900 წლის 24 ოქტომბერს გერმანიის იმპერატორმა უილიამ II-მ პირველმა მიიღო მონაწილეობა ერთრელსიანი სარკინიგზო გზის გამოცდაში..კონსტრუქციის აშენებაში დაიხარჯა 16 მილიონი გერმანული გოლდმარკა

ვუპერტალის შეკიდულ გზას გააჩნია 20 სადგური:
Oberbarmen -eastern terminus
Wupperfeld
Werther Brücke
Alter Markt
Adlerbrücke
Loher Brücke
Völklinger Street
Landgericht
Kluse
Hauptbahnhof
Ohligsmühle
Robert-Daum-Platz
Pestalozzistr
Westende
Varresbecker Street
Zoo/Stadion
Sonnborner Straße
Hammerstein
Bruch
Vohwinkel -western terminus

ყველაზე უჩვეულო შემთხვევა გზის არსებობის ისტორიაში მოხდა 1950 წლის 21 ივლისს. ამ დღით ცირკის დირექტორმა Althoff-მა, რეკლამირების მიზნით, გადაწყვიტა მონორელსით გაესეირნებინა სპილო ტუფი.სადგურ Alter Markt-ზე სპილო აიყვანეს ვაგონში. როგორც ჩანს, მგზავრობის იდეა სპილოს არ ხიბლავდა. გამგზავრებიდან ცოტა ხანში, სპილომ კედელი გაანგრია და ვაგონიდან გადავარდა. საბედნიეროდ, იმ დროს, მატარებელი მდინარეზე გადიოდა. ტუფი 5 მ. სიმაღლიდან ჩავარდა მდინარეში და სერიოზულად არ დაშავებულა. ინციდენტის შედეგად, პანიკაში ჩავარდნისგან, რამდენიმე მგზავრმაც მსუბუქი დაზიანებები მიიღო.


ანდაზები - Andazebi

ბრმათა შორის ცალთვალაო არს პირველი სარდალიო.


ანდაზები - Andazebi

გარდამხდა გარდასავალი, აწ უარესსა მოველი.


ანდაზები - Andazebi

გარეულმა ქათამმა შინაური გააგდოო.


ანდაზები - Andazebi

გაქცეულს ერთი გზა აქვს, მდევარს ათასიო.


ანდაზები - Andazebi

გართმევენ - გაექეცი, გაძლევენ - შეექეცი.