ტაბიძე ტიციან - Tabidze Tician

ვალერიან გაფრინდაშვილს

(Valerian Gafrindashvils)

შენი ოცნება მოიხარშა გოიას ქვაბში,
აღარ სცილდები დაბნელებულ ძველ ესკურიალს.
მწარეთ გაწამებს ბალახვანი, როგორც გურიელს,
ღამის მხედარო, ანთებულო ღამეთა წვაში.
შენ შეიყვარე ოფელია, აღარ სცვლი სხვაში.
ვიცი, რომ უფრთხი გაგიჟების სხვა ქარის ტრიალს,
მაგრამ სადავე შენი ლექსის დახრის დარიალს,
ახლოა მოსე, პოეზიის მეწამულ ზღვაში.

დუელში მოკლულ ორეულთა დადევი გორი,
ლოტრეამონის მაინც გებრძვის შენ მალდარორი,
მეც შენთანა ვარ ამ ბრძოლაში, ვინ დამაკავებს?
უკანასკნელი დაისების ცეცხლში ალდები,
მეც თავს დამნათის ჩემ ქალდეას ცეცხლის კალთები,
მაგრამ სახელი პოეტების უფრო გვაბრმავებს.

1918 წ.
ორპირი.


ტაბიძე ტიციან - Tabidze Tician

ვაჟა-ფშაველას გადასვენება მთაწმინდაზე

(Vaja-Pshavelas gadasveneba mtawmindaze)

მთის და მაჰმადის არ იყო დავა...
აბა, პირველი ვინ ვისთან მივა?
მთაწმინდის ქედი არ ეცოტავა,
ფშავური სისხლი ამ მთაშიც ჰღვივა,
არც უთხოვია თავისთან მისვლა,
თვითონ ეხვევა მთას თავზე ნისლად.

და გაუმთელდა გახრული ძვლები...
მთაო, გადუშვი, ფშავამდე ივლის;
ბერი მინდიას მუხლი გამძლები
კვლავ დაუჩოქებს საყვარელ თბილისს.
აკვანი იყო მისთვის ჩარგალი,
გულზე თბილისის ესო ჩანგალი.

აუხდა ნატვრა და გადალახა
საფლავის დვირე და ერთად ნახა
მან წერეთელი და ჭავჭავაძე.
კიდეც ატირდა იმათ საფლავზე.
არ დაგვინახავს ჩვენგან არავის,
მხოლოდ გვესმოდა ცრემლი არაგვის.

23 სექტემბერი,
1937 წ.


ტაბიძე ტიციან - Tabidze Tician

დადა მანიფესტი

(dada manifesti)


ჩემი სული დაგლეჯილი ხურჯინია
სპარსულ რომ ჩამოაქვს ენზელიდან
შიგ ეტევა მთლი აზიის სისულელე
და ხარკს არ გადაიხდის საკავშირო რესპუბლიკისთვის.
რაშეედრება, როცა ყრუ სომეხი მუცელს იცლის
ექსპრესის მოლოდინში ვოკზალის გადაღმა
თქვენ ყველას ოყნა გჭირდებათ თქვენი დედა მოვტყან
ჩემს იქით პარიზია…
ელისეის მინდვრები
ჩასუქებული ჟოფრი მოუტაციათ წმინდა ილიას ცხენეს
პოლ კლოდელი კოცნის ჩინელი ქალის ბალღამიან ფეხს
და ტრისტან ტცარა ათამაშებს ”დადას” კუკლას.
ვზივარ მოედანში.. შეღბილი ინით თათარი
ატორებს კამათლებს (ესეც კოსმეტიკაა და თავის გასართობი)
(ამბობენ არაბები ვარსკვლავთმრიცხველობენ).
უნდა იყო იდიოტი, რომ ძველებურად სწერო ლექსები
როცა სატურიის სანაობზე გლეხებს უხსნიან ელექტროფიკაციას
როცა პრეზიდენტია მიხა ცხაკაია.
მთაწმინდის შემოღამებას მარტო ბოზები ელიან
ერთი დარჩა ქუჩა გაუწითლებელი
ვის უნდა შენი ნაზი ლექსები
ორსული ქალიშვილები სიცილით იხოცებიან
თუ პოეტი ხარ, ყველაფერი მაგარი გქონდეს.

22 ოქტომბერი, 1923წ.


ტაბიძე ტიციან - Tabidze Tician

დაო დოლორეს, ძმებო ბასკებო

(dao dolores, dzmebo baskebo)

შეწყდა სიმღერა და სერენადა,
აღარ იმღერის ინეზილია,
ცეცხლის კვამლშია ახლა გრენადა,
სისხლის ტალახში მიზელილია.
აღარ ახარებს ახლა ტოლედოს
კარმენის ცხელი ვნების სიცილი,
ქალების მოთქმა ქუჩებს მოედო,
ყველგან ბავშვია იქ მისრესილი.
და ლესავს დანას ბასკი დონ-ხოზე,
მტერს მტრულად უნდა დახვედრა დროზე.

- ბარიკადებზე! - არის ბრძანება,
ისმის კივილი - ცეცხლი მაგარი.
სირცხვილი ვაჟკაცს, თუ მტერს დანებდა
და მიატოვა თავის სანგარი.
ბრძოლა მედგარი და გამეტება
ამ ვაჟკაცური ხმის დასტურია
და რესპუბლიკას მტლად დაედება
თავგანწირული კვლავ ასტურია,
სახალხო ომის ყველა მედროშე
თავის თავს დაჭრილ ლომის ლეკვს ადრის,
იბრძვის ქუჩებზე, იბრძვის მეტროში
და რკინის კედლად ადგება მადრიდს.
ომში დამწვარი და შენაბური,
თავს დასტრიალებს მათ იბარური.

გამიგონია, საქართველოდან
ესპანიაში წასულა ბერი,
ეს იოანე თურმე ელოდა,
იქ მოეძებნა მოძმე იბერი.
ეს დონ-კიხოტი დონ-კიხოტამდე
ქვეყნად ეძებდა ახალ სამშობლოს,
ალბათ იმ დროში სხვებიც შფოთავდნენ,
მაგრამ დაუწყდათ იმედი ბოლოს.
ორი კი არა, ერთიც არ ჰქონდათ,
მათი სამშობლო ნიავს გაჰქონდა.

დღეს ესპანია რევოლუციის
სამშობლო ქვეყნად ყველას გვერგება.
იქ ჩვენი მოძმე ჩვენ ხმასაც უცდის,
ჩვენი გულისთვის ხმალზე ეგება;
და დოლორესის ხმას დაუცხრომელს,
რევოლუცია აძლევს სიმძაფრეს,
ეს ურჩევნია ესპანელ მშრომელს
შეიარაღებულ გემების აფრებს,
მას დამარცხება არ განუცდია,
თვითონ ცეცხლია რევოლუცია...
დაო დოლორეს, ძმებო ბასკებო,
სისხლში ნადნობო მთავ ასტურია!
ჩვენი მოძმენი თქვენთან იბრძვიან
და გამარჯვების ეს დასტურია.

25 სექტემბერი.
1936 წ.


ტაბიძე ტიციან - Tabidze Tician

ბირნამიის ტყე

(birnamiis tye)

ბირნამიის ტყე... ქალდეას ჩრდილი,
ლორდი პიერო მოღუნულ კუზით,
ლედი მაკბეტი პერანგგახდილი
გადამთვრალ სტუმრებს მუხლებზე უზით.

მოჰყავთ არტური ავადმყოფ ჭინკებს,
მოწყვეტილ ფეხით ჭიანურს უკრავს,
თავისმკვლელები ავსებენ ჭიქებს
და ულოცავენ ამაყ მოურავს.

ყვითელ მალაელს მოსდევს პაოლო,
ფარშავანგების შემოჰკრა ალყა
და ოფელიამ თვალი მოავლო,
ვალერიანმა ჰამლეტს გაარტყა.

დგება ტაძარი სახრჩობელაზე
ფეერიული და ეფემერი.
არვის ვენდობი, მაგრამ ყველაზე
უფრო მაწვალებს სინაზით მერი.

და კოლომბინას ჭლექის ხველაზე
შეატრიალებს კარს ნოემბერი.

ტფილის,
1919 წ.


ტაბიძე ტიციან - Tabidze Tician


გაჭიანურებული მადრიგალი

(gachianurebuli madrigali)

ხარ ალესილი, როგორც ხმალი მაჩაბელების,
ხარ ალეწილი, როგორც ვერხვი ტაშისკარისა,
შენი სიმაღლე სიმაღლეა სახრჩობელების
და გადმოხედვა ღვთისმშობელის, ქართლს რომ აღირსა.

მე მესიზმრება ამაღამაც მღვრიე ლიახვი
და მუზარადი გაჭენებულ ათაბაგების.
მტკვარი ასპინძში გადაჩეხილ თათრებს მიახვევს,
მტკვარი თათრების ჯილოებით აღარ დადგება.

სავსეა ისევ საქართველო ღვინის მარნებით
და რაინდები გადადიან ყანწებს ყანწებზე,
ჯერ არ მომკვდარა აქ ვაჟკაცი სხვა დანანებით,
რომ არ ედიდოს საქართველოს უკვდავების მზე.

არ მინდა ვიყო გათანგული, მორცხვი ოსტატი,
რომელიც ხატავს ვარძიაში დედოფლის ფრესკას.
ყველა ბატის ფრთა ძველ პოეტებს მინდა მოვსტაცო,
სირცხვილი არის იქ ბატის ფრთა, თუ ხმალი რეკავს.

უკანასკნელი დარჩი ქართლის შენ დედოფალი
და თუ გვირგვინი უფრთოობით თავზე დაგატყდა,
ჩემი გულიდან სხვა გვირგვინი გამოითალე -
ეს ჰიპერბოლა ბევრ პოეტებს დასტოვებს სახტად.

ივლისი, 1925 წ.
ქ. ტფილისი.


ალექსანდრე ყაზბეგი - Alexander Kazbegi

ალექსანდრე ყაზბეგის შემოქმედება

(Aleqsandre Yazbegis shemoqmedeba)

პოეზია (poezia)


ალექსანდრე ყაზბეგი - Alexander Kazbegi

სამშობლოვ

(samshoblov)


სამშობლოვ, შენი ნაშობი
შენს წინ დავიხრი ქედსაო,
შეთვის სიცოცხლეს ვინატრებ,
შევებრძოლები ბედსაო.

შენს სადიდებლად კერაზედ
მსხვერპლად დავურთობ გულსაო,
შენივ ალერსი ახარებს
შეთვისვე დადაგულსაო.

თუმცა ამ დღეში მყოფელი
ვერ შევაქებდი ბედსაო,
რა მაფიქრებდა, სიცოცხლე
მბრძანებლად შემყრის ხელსაო.


მისურვე

მისურვე

(misurve)


მისურვე წარმატება,
რათა მშვიდად მოვიდე შენთან.
მისურვე მშვიდობა,
რათა ღიმილი არ მომშორდეს.

მისურვე ღიმილი,
რათა ბედნიერება ვიგულო შენს გვერდით.
მისურვე ბედნიერება,
რათა ვტკბებოდე შენი თავით.

მისურვე შენი თავი,
რათა მთელი ცხოვრება შენით ვსუნთქავდე.
მისურვე სუნთქვა,
რათა ძგერდეს ჩემი გული.

მისურვე გულის ძგერა,
რათა მუდამ ახლაგაზრდა ვიყო შენთვის.
მისურვე ახლაგაზრდობა,
რათა დავბერდე ტკბილად შენს გვერდით.

მისურვე სიტკბო,
რათა შენს ბაგეზე დავშრე.
მისურვე შენი ბაგე,
რათა შენი სულის ნაწილი გავხდე.

მაჩუქე შენი სული,
რათა მშვიდად გედოს თავი ჩემ მკერდზე.
დადე თავი ჩემ მკერდზე და მითხარი -
მე შენ ყოველთვის მაკლდი ამდენი წლის მანძილზე.

მაჩუქე სიკვდილამე იმდენი წელი,
რამდენიც უნდა ვცოცხლობდე შენით.


გული ერთ დღეს ალაპარაკდეს

გული ერთ დღეს ალაპარაკდეს

(guli ert dges alaparakdes)


რა მოხდება, რომ გული ერთ დღეს ალაპარაკდეს,
აღარ დაჭირდეს ემოციებს სიტყვად დაწურვა.
ჩემი ფიქრების დუმილიან იგავარაკში
შეგონებები ჩამომსხდარან ბატონკაცურად...
და აღარ ვიცი, რომელია უფრო ნამდვილი,
ის, რასაც ვგრძნობ, თუ გამოვხატავ მერე სიტყვებად.
გული კი ყველა გრძნობას აძლევს ფართო სარბიელს,
რაც ითქმის ან რაც სიტყვითაც ვერ გამოითქმება...