რიპიდი - rapidi

რიპიდი — (სამწერობელი) ტარზე მიმაგრებული ლითონის წრიული ფირფიტები ქერუბიმთა გამოსახულებით. იგი დიაკვნებს უჭირავთ ძღვენის (წმ. ნაწილების) კურთხევისას. ძველად მას ამზადებდნენ ფარშევანგის ბუმბულისაგან, რათა საღვთო ძღვენი მწერთაგან დაეცვათ. ამჟამად მას მხოლოდ სიმბოლური მნიშვნელობა აქვს და გამოხატავს ციურ ძალთა მონაწილეობას წმ. ზიარების საიდუმლოში. იგი ასევე, გამოიყენება სამღვდელმთავრო მსახურებისა და საეკლესიო დღესასწაულებზე ჯვრით მსვლელობისას.




ნახევრად მაიმუნები - naxevrad maimunebi

ნახევრად მაიმუნები (Prosimii), ძუძუმწოვრების ქვერიგი პრიმატების რიგისა. მათი სხეულის სიგრძე 13-70 სმ აღწევს, მასა 60-100 გ-დან 2 კგ-მდე მერყეობს. ზოგს გრძელი კუდი აქვს, ზოგს — მოკლე ან სულ არ გააჩნია. წინა კიდურები უკანაზე მოკლეა. ცერი მოძრავია და უპირისპირდება დანარცჰენს (გამონაკლის შეადგენენ ტუპაიასებრნი). ბეწვი სქელი, კაშკაშა. გავრცელებული არიან ტროპიკულ აფრიკაში, მადაგასკარზე, აზიაში და მალაის არქტიკულ კუნძულებზე. ქვერიგში 6 ოჯახის (ტუპაიასებრნი, ლემურისებრნი, ინდრისებრნი, ხელფეხასებრნი, ლორისებრნი და გრძელფეხასებრნი) 50-მდე სახეობაა. მეხეური ცხოველებია, შობენ 1-3 ნაშიერს. მრავალი მათგანის რაოდენობა (განსაკუთრებით მადაგასკარზე) მკვეთრად შემცირდა.




კალმარის ციხესიმაგრე - kalmaris cixesimagre

კალმარის ციხესიმაგრე (შვედ Kalmar slott)— რენესანსის ეოპქის ჩრდილოევროპული ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი საფორტიფიკაციო ნაგებობა. განლაგებულია შვედეთის ქალაქ კალმარში, ბალტიის სანაპიროს არხით არის დაშორებული.

1290-იან წლებში საფუძველი ჩაუყარა მაგნუს I-მა ძველი საგუშაგო კოშკის ადგილას; შუასაუკუნეების სიმაგრე ოთხი არასიმეტრიული კედლის, ფრანგული გოდოლებისა და ორი გამაგრებული ჩაშენებული კოშკისგან შედგებოდა, რომლებიც "სიმაგრეს სიმაგრეში" წარმოადგენდა. ციხესიმაგრე ევროპის ისტორიაში საუკუნოდ ჩაიწერა 1397 წელს, როდესაც მასში კალმარის უნიას მოეწერა ხელი.
უნიის გაწყვეტის შემდეგ დანიელები თანამედროვე შვედეთის სამხრეთ ნაწილს — სკონეს დიდხანს ფლობდნენ, ამდენად, კალმარი მნიშვნელოვანი სასაზღვრო ციხესიმაგრე იყო. შვედეთის მეფე გუსტავ ვაზამ, რომელსაც სიმაგრე "მთელი ქვეყნის გასაღებად" მიაჩნდა, 1545 წელს, საფორტიფიკაციო ხელოვნების ბოლო მიღწევების გამოყენებით, ციხესიმაგრის გადაკეთება ბრძანა. ამ მცდელობებისდა მიუხედავად, კალმარის ომის დროს, 1611-1613 წლებში კალმარის ციხესიმაგრე დანიელებმა ალყაში მოაქციეს და აიღეს.
რამდენადაც ციხესიმაგრეს სამეფო ოჯახი საცხოვრებლად არ იყენებდა, ნაგებობის შიდა ნაწილი არც თუ თვალშისაცემი გაწყობილობით იწონებდა თავს. XVII საუკუნის დამლევს კი, როდესაც შვედეთის საზღვრებმა შორეული სამხრეთით გადმოიწია, კალმარის ციხესიმაგრემ საბოლოოდ დაკარგა თავდაცვითი მნიშვნელობა. მას მერე ხან საწყობად, ხან კი ლუდსახდელად იყენებდნენ. დღეს-დღეობით სიმაგრეში მუზეუმია მოწყობილი.



დირიჟორი - dirijori

დირიჟორი ორკესტრის ხელმძღვანელს ეწოდება. იგი დგება შემსრულებელთა პირისპირ და ჯოხით ხელში (ზოგჯერ უჯოხოთაც) განაგებს მთელ ორკესტრს. თანამედროვე მუსიკალური აზრისათვის სავსებით მიუღებელია ორკესტრის მართვის წესი, რომელსაც იცავდნენ XVII-XVIII საუკუნეების საორკესტრო კოლექტივთა ხელმძღვანელები. მაგალითად, იმ დროს ინგლისში დირიჟორები ორკესტრის ხელმძღვანელობისას ცდილობდნენ ფეხის ბრახუნით ან თავის ქნევით, ფრანგი დირიჟორები კი - იატაკზე ჯოხის დარტყმით, ან - ვიოლინოთი ხელში. კერძოდ, მევიოლინე საჭირო ადგილებს დირიჟორობდა ხემით (ამგვარად მევიოლინეები ახლაც დირიჟორობენ კამერულ ორკესტრს, მაგ: ლიანა ისაკაძე) დირიჟორი ორკესტრთან ყოველთვის სახით დგას. დირიჟორზეა დამოკიდებული, თუ რა ტემპში შესრულდება ნაწარმოები. თავის დირიჟორობით განთქმულია დიდი გერმანელი კომპოზიტორი ლუდვიგ ვან ბეთჰოვენი, რომელმაც თავისი მე-9 სიმფონია აბსოლუტურად ყრუმ. განთქმული ქართველი დირიჟორები არიან: ივანე ფალიაშვილი (ზ. ფალიაშვილის ძმა), ევგენი მიქელაძე, ჯანსუღ კახიძე და სხვები.




ჟირაფის მამული -Jirafis mamuli

ჟირაფის მამული (ინგლ. Giraffe Manor) – მცირე სასტუმრო ნაირობის ლანგატის გარეუბანში (კენია), რომელიც ჟირაფების ცენტრთან ერთად გადაშენების პირას მყოფი როტშილდის ჟირაფების თავშესაფარია. აქვე მოქმედებს ჟირაფების შეწყვილებისა და გამრვალების ცენტრი, რომელიც ხელს უწობს წყვილთა გარეულ პირობებთან ადაპტირებასა და უზრუნველყოფს ამ ქვესახეობის დაცვას.




მოხარშული საქონლის ან ხბოს ბეჭი

მოხარშული საქონლის ან ხბოს ბეჭი

( moxarshuli saqonlis an xbos bechi )


საჭირო ინგრედიენტები:

1 ც საქონლის ბეჭი,
2 თავი ხახვი,
ოხრახუში,
მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

საქონლის ბეჭი გავასუფთავოთ, გავრეცხოთ, ჩავდოთ ქვაბში, დავასხათ წყალი ისე, რომ დაიფაროს ხორცი და შემოვდგათ ძლიერ ცეცხლზე. ვადუღოთ რამოდენიმე წუთი, მოვქაფოთ. შემდეგ ვხარშოთ ნელ ცეცხლზე მზადყოფნამდე. ხარშვისას ქვაბში დავამატოთ თავი ხახვი, ნიახური, ოხრახუში, მარილი. როცა ხორცი მოიხარშება (ჩავჩხვლიტოთ, მოხარშულ ხორცში ნემსი თავისუფლად ერჭობა, ხოლო გამოსული წვენი უფერულია), ამოვიღოთ ბულიონიდან, გადავიტანოთ სინზე, მოვასხათ ბულიონი, მოვაყაროთ ოხრახუში და მივიტანოთ მაგიდასთან, სადაც საჭიროების მიხედვით დავჭრათ გრძელ, თხელ ნაჭრებად.
ცალკე შეიძლება მივიტანოთ ტყემლის ან სხვა საწებელი.


გემრიელად მიირთვით !!!


ხბოს მოხარშული მკერდი

ხბოს მოხარშული მკერდი

( xbos moxarshuli mkerdi )


საჭირო ინგრედიენტები:

1 კგ ხბოს მკერდი,
ნიახური,
ოხრახუში,
თავი ხახვი,
დაფნის ფოთოლი,
მარცვალი პილპილი,
მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

ხბოს მკერდი გავასუფთავოთ, გავრეცხოთ, დავჭრათ, ჩავაწყოთ ქვაბში, დავასხათ წყალი და შემოვდგათ ცეცხლზე. მოვქაფოთ. წამოდუღებიდან 1-1,5 საათის შემდეგ დავამატოთ თავი ხახვი, მწვანილი, დაფნის ფოთოლი, მარცვალი პილპილი, მარილი და ვხარშოთ მზადყოფნამდე.
მაგიდასთან მიტანამდე ხბოს ხორცი გადავიტანოთ სინზე, ზემოდან მოვაყაროთ დაჭრილი ოხრახუში.

გემრიელად მიირთვით !!!


მოხარშული ღორის (გოჭის) ხორცი

მოხარშული ღორის (გოჭის) ხორცი

( moxarshuli goris (gochis) xorci )


საჭირო ინგრედიენტები:

1 კგ ღორის ხორცი,
ნიახური,
ოხრახუში,
მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

ღორის ხორცი (ბარკლის ნაჭერი) გავასუფთავოთ, მოვაცილოთ ჯირკვლები, ზედმეტი ქონი, გავრეცხოთ, ჩავდოთ ქვაბში, დავასხათ წყალი ისე, რომ დაიფაროს ხორცი, დავახუროთ სახურავი და შემოვდგათ ცეცხლზე. როცა წყალი ადუღდება, მოვქაფოთ. ვხარშოთ მზადყოფნამდე, ხარშვისას დავამატოთ რამდენიმე ძირი ნიახური, ოხრახუში, მარილი.
მოხარშული ხორცი ამოვიღოთ ბულიონიდან, დავჭრათ თხელ ნაჭრებად, გადავიტანოთ სინზე, მოვრთოთ ოხრახუშით.



გემრიელად მიირთვით !!!


ჩაქაფული

ჩაქაფული

( Chaqafuli )



საჭირო ინგრედიენტები:

1 კგ ბატკნის ხორცი,
300 გრ მწვანე ხახვი,
1 ჭიქა თეთრი ღვინო,
1 კონა ტარხუნა,
300 გრ მწვანე ტყემალი,
ქინძი, კამა, წიწაკა, მარილი - გემოვნებით.

მომზადების წესი:

ბატკნის ხორცი გავასუფთავოთ, მოვაცილოთ ზედმეტი ქონი, გავრეცხოთ და დავჭრათ პატარა ნაჭრებად.
წვრილად დავჭრათ მწვანე ხახვი, ტარხუნა, ქინძი, კამა, წიწაკა, კარგად გადავურიოთ.
ქვაბში ჩავდოთ დაჭრილი ხორცის ნახევარი, ზემოდან დავადოთ დაჭრილი მწვანილის ნახევარი, შემდეგ დავდოთ დარჩენილი ხორცი, შემდეგ ისევ მწვანილი, ბოლოს კი ზემოდან დავდოთ ტყემალი, დავასხათ 1 ჭიქა წყალი, დავახუროთ სახურავი და შემოვდგათ ქვაბი ნელ ცეცხლზე. ხარშვის ბოლოს დავამატოთ ერთი ჭიქა თეთრი ღვინო.


გემრიელად მიირთვით !!!


სტატუსები – statusebi

სიცოცხლე იმით კი არ იზომება, რამდენჯერ ჩაისუნთქავ, არამედ იმით რამდენჯერ შეგეკვრება სუნთქვა.