დიდი ლილო

დიდი ლილო - Didi lilo

დიდი ლილო - დაბა ადმინისტრაციულად შედის თბილისის საზღვრებში. მდებარეობს ივრის ზეგნის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში (ზღვის დონიდან 850 მ, გარდაბნიდან 45 კმ, ლილოს რკინიგზის სადგურიდან 8 კმ). დაბის სტატუსი მიენიჭა 1974 წელს. მოსახლეობა 2.4 ათასი. დაბაში არის სასოფლო-სამეურნეო, განათლების, კულტურის და ჯანდაცვის ობიექტები.


ახალდაბა (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)

ახალდაბა (ბორჯომის მუნიციპალიტეტი)

(axaldaba - borjomis municipaliteti)


ახალდაბა — დაბა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მტკვრის ორივე მხარეს მდინარე ნეძვისწყლის შესართავთან (ზღვის დონიდან 760 მ, ბორჯომიდან 18 კმ).

1. ისტორია
წყაროებში ახალდაბა იხსენიება XII საუკუნიდან. იგი მცირე ქალაქი იყო, მაგრამ მოხერხებული გეოგრაფიული მდებარეობა სტრატეგიულ და სავაჭრო მნიშვნელობას ანიჭებდა. გვიანდელი ფეოდალიზმის ხანაში ისევ მცირე ქალაქად რჩება. ახალდაბასთან 1260 წელს გაიმართა ქვიშხეთის ბრძოლა. შემორჩენილია X საუკუნის ხიდის ნაშთი და კოშკი.

2. კურორტი

ახალდაბა დაბალმთიანი კლიმატურ-ბალნეოლოგიური კურორტია. დაბის სტატუსი მიენიჭა 1965 წელს. მოსახლეობა — 2.4 ათასი (2002 წლის აღწერის მონაცემებით).


საქართველოს ფლორა

საქართველოს ფლორა - saqartvelos flora

საქართველოს მცენარეთა სამყარო (ფლორა) მდიდარი და მრავალფეროვანია. იგი დაახლოებით 13300 სახეობას ითვლის, მათ შორის 4225 თესლოვან მცენარეთა რიცხვს მიეკუთვნება, 75 - გვიმრისებურს, 600 - ხავსებს, 650 - მღიერებს, 5000 - სოკოვნებსა და 2000 - წყალმცენარეებს.

საკმაოდ ხანგრძლივი და საინტერესოა საქართველოს ფლორის განვითარების ისტორია. მესამეულ პერიოდში საქართველოს ფლორა ტროპიკული მცენარეულობის სახის და ძირითადად მარადმწვანე იყო. თანდათან, კლიმატის აცივებასთან ერთად, ტროპიკული მცენარეულობა ჯერ სუბტროპიკულით, ხოლო შემდგომ ზომიერი კლიმატური სარტყლისათვის დამახასიათებელი ფლორით იცვლებოდა. საქართველოს ტერიტორიაზე მეოთხეულ გამყინვარებას ცივი ქვეყნების ფლორის ცალკეულ წარმომადგენელთა შემოჭრა მოჰყვა.

კავკასიაში უძველესი ფლორის არსებობისათვის ხელსაყრელი ბუნებრივი პირობები შენარჩუნებული იქნა მხოლოდ კოლხეთსა და თალიშში (აზერბაიჯანი). სწორედ აქ, მიუხედავად მეოთხეულის გამყინვარებისა, შენარჩუნებულია შედარებით თბილი და ნოტიო ჰავა, შესაბამისი - სითბოსა და ტენის მოყვარული მცენარეებით.

ადგილობრივი - ენდემურია მცენარეული სამყაროს 380 სახეობა, რომელთაგანაც ზოგი რელიქტურ მცენარეებსაც მიეკუთვნება. საქართველოს ენდემური მცენარეებიდან ცნობილია ბიჭვინთისა და ელდარის ფიჭვი, სამეგრელოს არყი, საქრთული ნუში და სხვ.

რელიქტური მცენარეები ფართოდაა გავრცელებული კოლხეთში (პონტოს მუხა, შქერი, წყავი და სხვ.). რელიქტები გვხვდება საქართველოს ხვა რაიონებშიც.


საქართველოს ფაუნა

საქართველოს ფაუნა - saqartvelos fauna

საქართველოს ცხოველთა სამყარო (ფაუნა) საკმაოდ მრავალფეროვანია. აქ ცნობილია ძუძუმწოვრების 100-მდე, ფრინველების 330-ზე მეტი, ქვეწარმავლების 48, ამფიბიების 11, თევზების 160-მდე და უხერხემლო ცხოველების ათასობით სახეობა.

საქართველოს ტერიტორიაზე ფართოდაა წარმოდგენილი ცხოველთა როგორც ენდემური, ისე სხვადასხვა ქვეყნებისათვის დამახასიათებელი სახეობები. მათგან საქართველოში ჭარბობს ევროპული, შუა და წინააზიური სახეობები.
საქართველოში მთიანი ტერიტორიების სიჭარბის გამო ცხოველთა გავრცელებას კარგად გამოხატული სიმაღლებრივი ზონალურობა ახასიათებს. თუმცა, ცალკეული სახეობები ერთდროულად რამდენიმე ზონაშიც შეიძლება შეგვხვდნენ. აქ ძირითადად გამოიყოფა დასავლეთ აღმოსავლეთ საქართველოს მთათაშორისი ბარის, აგრეთვე ტყისა და ალპური ზონები.

დასავლეთ საქართველოს ვაკისა და დაბლობის ზონის მრავალფეროვანი ცხოველთა სამყარო ძლიერ განადგურებულია. თითქმის მოისპო ისეთი მტაცებლები, როგორიცაა მგელი, ტურა, ფოცხვერი. იშვიათად ვხვდებით დედოფალას, მაჩვს. ჯერ კიდევ შემორჩა შველი, გარეული ღორი, ევროპული თხუნელა, ღამურა, კურდღელი, კავკასიური ციყვი, ტყის თაგვი თეთრყელა კვერნა და სხვა.

ზონა მდიდარია ფრინველებით. აღსანიშნავია კოლხური ხოხობი, რომელსაც ამჟამად მდ. ენგურსა და რიონს შორის მოქცელ ტერიტორიაზე ვხედავთ.

კოლხეთის დაბლობზე აკლიმიზირებული ცხოველებიდან ფართოდ გავრცელდა ძვირფასბეწვიანი მღრნელი ნუტრია (შემოყვანილია სამხრეთ ამერიკიდან).

აღმოსავლეთ საქართველოს ვაკისა და დაბლობი ზონის ფაუნა საკმაოდ მრავალფეროვანია. გარდა ველის სახეობებისა, აქ მრავლადაა წარმოდგენილი ჭალის ტყისათვის დამახასიათებელი ცხოველები.

ძუძუმწოვრებიდან აღსანიშნავია შირაქის ქუციკი, ჭალის გარეული ღორი, შველი, ირემი, ევროპული ზღარბი, კავკასიური თხუნელა. თბილისის მიდამოებშია ცნობილი ყველაზე პატარა ძუძუმწოვარი - ფუღუ, რომელიც წითელ წიგნშია შეყვანილი.

აღმოსავლეთ საქართველოს სტეპები, ნათელი ტყეები და ნახევრადუდაბნოები ხელსაყრელ პირობებს უქმნის ქვეწარმავალთა მრავალსახეობას.

საკმაოდ მრავალფეროვანია მთის ტყის ფაუნა. აქ ძუძუმწოვრებიდან აღსანიშნავია გარეული ღორი, შველი, ირემი, კურდღელი, ციყვი, კავკასიური თრია და სხვ. მტაცებლებიდან კავკასიური მურა დათვი, მგელი, ტურა, მელა, ფოცხვერი და სხვ.

ცხოველთა სამყაროს საკმაო მრავალფეროვნებით გამოირჩევა საქართველოს ალპური ზონა. აქაური ცხოველთა სამყარო ორიგინალურია. რთული რელიეფი, სუსხიანი ჰავა და უტყეობა თავისებურ დაღს ასვამს ცხოველებს - აქ არსებობა შეუძლიათ მხოლოდ თოვლსა და ხანგძლივი ზამთრის პირობებთან შეგუებულებს. ჩლიქოსნებიდან აღსანიშნავია კავკასიისთვის ენდემური ჯიხვი. იგი ზაფხულობით ალპურ საძოვრებზე ბალახობს, ზამთარში კი ჩამოდის ტყის საზღვრამდე და იკვებება გამხმარი ბალახით, ხავსებით და ლიქენებით.

მაღალმთიან ზონაში დიდი რაოდენობითაა ფრინველი.

XX საუკუნის 20-იანი წლებიდან მოყოლებული საქართველოში აკლიმიტიზირებულია მრავალი ცხოველი. მათ შორის: ალთაური ციყვი, გამბუზია, სარკისებრი კობრი, სიგი და სხვა.

საქართველოში ბუნებაზე ადამიანის ზემოქმედების შედეგად, მნიშვნელოვნად შემცირდა ცალკეულ ცხოველთა გავრცელების არეალი, ზოგიერთი მათგანი მოისპო კიდეც. მაგალითად, მე-20 საუკუნის პირველ მოთხედში მოკლულ იქნა უკანასკნელი დომბა, მეორე ნახევარში - ქურციკი. მნიშვნელოვნად შემცირდა ნიამორისა და ხოხობის როგორც გავრცელების არეალი, ასევე რაოდენობა.


Bakuriani

Bakuriani

Bakuriani is famous skiing resort in the Borjomi district of Georgia. It is located on the northern slope of the Trialeti Range, at an elevation of 1,700 meters (5,576 feet) above sea level. The region around Bakuriani is covered by coniferous forests (mainly made up of spruce). The resort lies 30km from Borjomi and is located within the so-called Bakuriani Depression/caldera.
The present-day area of the town was built up by the lava flows from the Mukheri volcano. The highest mountain of the resort used for skiing is called Mount Kokhta at around 2,200 meters (7,216 feet) above sea level. The climate of Bakuriani is transitional from humid maritime to relatively humid continental. The winters are cold and experience significant snowfall while the summers are long and warm.
Average annual temperature of the town is 4.3 degrees Celsius. The average temperature in January is -7.3 degrees Celsius while the average August temperature is 15 degrees Celsius. The annual precipitation is 734mm (28.9 inches). The depth of snow from December to March is 64cm (25.2 inches).
Bakuriani is also home to the well-known Botanical Garden of the Georgian Academy of Sciences.


Chitakhevi (Green Monastry) (Borjomi)

Chitakhevi (Green Monastry)

If a couple of kilometers distance from Borjomi you turn right and follow a narrow, dense gorge through the wood, you will come across a monastery – just in the middle of the forest, in what feels like a green paradise. Here, as in ancient times, monks still offer their prayers to God for the people and country. If you walk there, you may even have the chance to hear the cries of wild animals in the distance. This monastery is from the 9-10th centuries and was built by Christophore and Tevdore – the apprentices of the outstanding religious figure in Georgia – St. Grigol of Khandzta.
The church consists of three basilicas and a bell-tower, where one can still see typical ornaments of Georgian stone-carving. The monastery has experienced numerous attacks by various enemies, the trace of which is still visible as a marvelous miracle – there still exist spots of blood of the martyred monks on the stones in the brook that flows by the church. Time and the current of water have not had the power to remove the spots. These are the most sacred aspect of the cloister


“Samta Nunisi” (Borjomi)

“Samta Nunisi”

Balneotherapeutic health resort famous for its beautiful nature “Samta Nunisi” is located in the south-east part of Borjom-Kharagauli National Park, Likhi (Surami) Range, at the height of 750 meters above the sea level. Miscellaneous, deciduous and coniferous forests create unique micro climate. The resort is crossed by river Nunisi.
Since ancient times Nunisi has been famous for its curative mineral (balneological) waters. This resort is especially useful for those who are suffering from skin diseases and diseases caused by nervous disorder. The resort has been functioning since 1856. Visitors can drink Zvare mineral water as well, Zvare water is balances acidity.
In spring when pines and fir-trees bloom Nunisi air acquires special curative effect, during this pine pollen season Nunisi air is especially good for lungs and bronchial system.
Nunisi will also provide aesthetic therapy. This amazing nature will make your rest more peaceful and you much healthier.


Borjomi Museum of Local Lore

Borjomi Museum of Local Lore

Borjomi Museum of Local Lore is one of the oldest museums in Georgia. It was opened in 1926 and has been operating for 80 years. The building where the Museum is located was built in 1890 and is unique both for the materials used in its constructions and for its architecture, too. Today there are 36,000 different historical articles preserved in the collections of the Museum. There are four stationary exhibitions:
1. The Local Nature of Borjomi;2. Archeological Finds; 3. Historical and Ethnographical Departament; 4. Applied Art.
Here you can find interesting samples of the flora and fauna of the Borjomi gorge, photos and other documents testifying to the high quality of Borjomi medicinal mineral waters. You can examine important findings from archeological excavations in the area, such as: stone tools of primitive men, cultural monuments of the Bronze Age, agricultural tools, artistic accessories, etc. Additionally, there are samples of ceramics dating as far back as the XXX-X c.c. B.C. It is noteworthy that most of the ceramics, glass, bronze, china, wood-carvings of the 18-19th c.c. belonged to the Russian Royal Family – the Romanovs who owned some holiday palaces in Borjomi.


Borjomi Mineral Water

Borjomi Mineral Water

The primary asset of Borjomi, is its unique mineral waters that can certainly compete with other world famous mineral waters. Its natural high purity and healthy chemical components make it not only pleasant to drink but also a perfect preventive and curative means against a number of diseases. The water is rich in the most important and necessary micro-elements for a human organism. Each spring in the region is characterized by varying chemical properties and thus different medicinal affects. Additionally, the testes and temperature are unique at each spring. The water’s curative effects were well known to the people of the ancient epoch. This is known because excavations in the area have found a stone tub dating back to the 1st century. It was used for taking thermal mineral water baths. Overtime this knowledge was forgotten, but in the 19th century it was discovered again. A legend says: A grenade regiment was cutting timber, when they found a warm mineral spring coming from the ground right in the middle of the woods. Initially charmed by its taste, soldiers later discovered that it could help with some diseases, too. Soon the praise of the water reached the Commander of the regiment’s ears. Ho also decided to try healing his suffering with the water. Miraculously, the spring completely cured his disease! Since then meny people have experienced the amazingly good curative properties of the water. A number of gold medals and numerous diplomas gained in different international exhibitions testify its perfection. Nowadays Borjomi Mineral Water is world-famous as one of the best medicinal and table waters. Taste it yourself! It is guaranteed to add to your health and beauty!


Borjomi

Borjomi

Borjomi is one of the main balneology and climate health resorts of Georgia.It's situated at 810-850m above the sea level and is surrounded by high hills. It has warm summers, mild snowy winters, pure and transparent air, medicinal water and most beautiful sceneries. At the alt. of 810 m and at the distance of 160 km from Tbilisi, it is a part of the ravine covered with forests. All these have made Borjomi famous since XIX c; All resorts around Borjomi were the property of the Russian Tsar’s family. Borjomi mineral water is the major factor of the resort’s healing and treatment characteristics.
At the end of the 19th century, the blooming period of the town, a beautiful promenade was created along the small river Borjomula. The promenade leads to the mineral water park where one can taste the famous water. A one hour (3 km) walk along the river leads to its source, where a refreshing jump in the natural summer swimming pool can be taken.

More challenging is the trip over the Sadgeri Ridge, starting from Chobiskhevi, just 12 km south-west of Borjomi can be done as a half or full day walk. A gravel road leads in western direction under the old cable railway through the meadows of the villages along the river up to the Dabatsveli Plateau (1800m). After 15km on foot, horse or by jeep, picturesque forest lakes are reached. Those who follow the road further can head for Bakuriani (ca. 16 km), which can be reached via Bakuriani-Andesiti within 4 hours.

Borjomi is located in the central part of our country; its area constitutes 1190 square kilometers.Coniferous and deciduous woods occupy 60-65 % of the territory. The geographic location stipulates the peculiar climate of the gorge. The climatic variety increases the role of Borjomi as a resort and a medical zone. The settlement is surrounded by high mountains. Summer is warm, winter – soft. Pleasant air and environment make this place attractive and unforgettable.


Borjom-Kharagauli

The Borjomi-Kharagauli National Park is located in central Georgia and is part of the lesser Caucasus. The park is one of the largest in Europe - it covers more than 85,000 hectares of native forest and sub-alpine and alpine meadows, home to rare species of flora and fauna.
A network of trails invites you to experience the stunning variety of blossoming plants, breathtaking views and a magical atmosphere.
In addition to the untouched beauty of the National Park, the surrounding villages are rich with medieval history, cottage industries and legendary Georgian hospitality.
The history of protected territories in Georgia dates back to the Middle Ages when the territories were used by local feudal lords for hunting. The next stage of environmental protection began in the 19th century when Georgia lost its independence and became a part of the Russian Empire. In 1862, the brother of ruling Russian Emperor Mikhail Romanoff was appointed Viceroy of the Russian Empire to Transcaucasia. He was greatly impressed by the beauty of the Borjomi Gorge and decided to build a summer residence there. In 1871, King Alexander II presented his brother with the whole of the Borjomi Gorge. Soon, Mikhail Romanoff fenced in a large part of the forest and forbade the felling of the trees and hunting without permission. After more than a century of the country’s turbulent history, the implementors of the Borjomi-Kharagauli used the territory established by Mikhail Romanoff as the basis for the first national park in the Caucasus. 1995 Borjomi-Kharagauli National Park was created with the support of the World Wide Fund for Nature (WWF) and the German Government and was officially inaugurated in 2001.


Khulo region (Adjara)

Khulo region

Khulo is one of the high mountainous regions of the Autonomous Republic of Adjara. It is 600-300m above the seabed. Khulo is situated to the west of the Arsiani Range. The Region mainly consists of Ghorjomistskali, Skhaltistskali, and Acharistskali valleys.
Marvelous natural beauty of Khulo district and nearby villages is viewed from the Khulo-Tago 1700m cable railway, which is the second unique one in Europe with its architecture.
Khulo Region is rich in mineral resources. The Geological Department has only researched the Tsablana, the Khikhadzeri, the Danisparauli, the Diocnise, the Abanokeli, and the Kinchauri out of 25 mineral spas in the Region. The local population has used the spas for drinking and medical purpose since ancient times. The spas belong to hydro-carbon-sulfate-chloride-sodium water groups with average temperature 6-150C.
Thermal water of Boghauri village is known from ancient times. Water includes sulphuretted hydrogen carbonate. Its average temperature fluctuates 30-350C.
Thermal water is found in Bichauri village area. Water includes sulphuretted hydrogen carbonate. Its average temperature fluctuates 30-350C.
Chemical structure and mineralization of the abovementioned mineral waters makes them useful for medical purpose.
The main income source for the local population is potato grown on 1167h area. There was gathered 25 thousand ton potato in 2004. There is also developed corn and vegetable growing, tobacco growing, fruit, beekeeping there. Cattle breeding are widely developed in the Region. According to statistic data there are 49 thousand cattle and 6000 livestock in the Region. 16000h of alpine zone area are used for summer pastures.
Khulo has diverse flora and fauna. It can be found here – oak, chestnut, pine tree, hornbeam and various wild fruit trees, berries. In highlands – evergreen trees (firt tree, birch etc.). Fauna – bear, rabbit, mole; mountain eagle, partridge, black-grouse, jackdaw, vulture etc.
Among the historical monuments can be listed:
- the Uchkho stone arch bridge (VIIIc)
- church remainings in the villages Thkhilvana, Vernebi, Kaloti, Satsikhuri, Tikanauri, Vanadzeebi
- Restoration works in the Khikhani Fortress made it possible to launch tourist routs: the Vardtsikhe (Khikhadziri) - Khikhani Fortress (XIIIc), and the Goderdzi Pass – the Green Lake – the Black Lake.
At this moment there is museum and art gallery in Khulo center, Museum of Tbel Abuseridze and Sheirf Khimshiashvili.