ჯერ კიდევ მიყვარხარ

ჯერ კიდევ მიყვარხარ

(shen kidev miyvarxar)


ჯერ კიდევ მიყვარხარ, იმაზე მეტად შენ რომ გგონია
ალბათ გავგიჟდი და ჩემი გზა შენგან შორია,
ბედმა გამწირა სიყვარული შენ არ გცოდნია
არ ვარ პატარა და არც ისე ბედნიერი სხვებს რომ ჰგონიათ


შენს მონობაში ისე გადის ჩემი ცხოვრება

შენს მონობაში ისე გადის ჩემი ცხოვრება

(shens monobashi ise gadis chemi cxovreba)


შენს მონობაში ისე გადის ჩემი ცხოვრება,
ვერ გამიგია - წამია თუ წელიწადია;
ჩემი სიცოცხლე შენს ერთ ღიმილს ემათხოვრება
და სხვა სიკეთე მე ამქვეყნად აღარ მწადია.


რატომ ვხუჭავთ თვალებს?

რატომ ვხუჭავთ თვალებს?

(ratom vxuchavt tvalebs?)


რატომ ვხუჭავთ თვალებს როცა ვიძინებთ? როცა ვოცნებობთ? როცა ვკოცნით? იმიტომ რომ რაც ლამაზია უხილავია....


წარსულში ვიქნები

წარსულში ვიქნები

(warsulshi viqnebi)


წარსულში ვიქნები მუდამ და ყოველთვის
რადგან მომავალში უშენობა მომელის


ნეტა ისეთი რა ვნახე შენში

ნეტა ისეთი რა ვნახე შენში

(neta iseti ra vnaxe shenshi)


ნეტა ისეთი რა ვნახე შენში,
ანდა ეს ხიბლი სადაურია,
თვალს შეგავლებ და ჭკუიდან შემშლი
გულს ბედნიერად ძგერა სწყურია.


ჩემსავით, უკვე ბერდება სევდაც

ჩემსავით, უკვე ბერდება სევდაც

(chemsavit, ukve berdeba sevdac)


ჩემსავით, უკვე ბერდება სევდაც,
ტკივილმა გული, რომ არ გამიპოს.
მინდა, რომ ისევ მოხვიდე ჩემთან
და ცრემლი, შენმა კოცნამ დამიშროს!


ჩემგან წასული გვიან შეგნიშნე

ჩემგან წასული გვიან შეგნიშნე

(chemgan wasuli gvian shegnishne)


ჩემგან წასული გვიან შეგნიშნე,
ჩემო სუნთქვავ და ჩემო ნაწილო
და ხელებს ვიწვდით ერთმანეთისკენ,
რომ ჩვენი ჩრდილი გადავარჩინოთ...


სჯობია მართლა არამზადა იყო

სჯობია მართლა არამზადა იყო

(sjobia martla aramzada iyo)


სჯობია მართლა არამზადა იყო ნამდვილი,
ვიდრე ტყუილად არამზადას ხალხმა გადაროს.
ბედნიერებაც აღარ არის მაშინ ადვილი,
თუ ეს ცხოვრება სხვის ჭკუაზე უნდა ატარო.


მქონდეს წყენის და მოთმენის ნიჭი

მქონდეს წყენის და მოთმენის ნიჭი

(mqondes wyenis da motmenis nichi)


მქონდეს წყენის და მოთმენის ნიჭი,
გულს არც გავივლო სამაგიერო,
მიმტევებლობა დიდ განძად მიღირს,
უხვად მომეცი, ღმერთო ძლიერო!


დადიანი-ლიპარტიანი - Dadiani-Lipartiani

დადიანი ოდიშის მთავართა სამთავროს წოდება-გვარია ჩიქვანთა (შემდგომში ჩიქოვან-ჩიქვანიები) საგვარეულოდან, სამეგრელოს მთავართა ტიტულია. ადგილობრივი გამოთქმით, დადია, დადია-დადიანთა ერთი შტო მომდინარეობს მარეშიანნი (მარუშისძეებიდან), ხშირად არიან მოხსენიებულები წყაროებში: დადიანი ცოტნე, გიორგი, ლევან, ვარდან, მამია.

ვახუშტი ბაგრატიონის მიხედვით: „დადიანობა არ არის გვარი, გარნა წესი ხელობისა“.

ქართლში გადასული დადიანი იწოდებოდა დადიანა-დ. „დადიანი ნიჩბელი, ჰყავს შვილი ბერი, მიჰყიდა შიუკა და ბერი საწირაშვილსთან ერთად ზაზა ფანასკერტელ-ციციშვილს ზაზას ზვრის მოსაზღვრე ორი დღის მიწა“. (669 წელი).

დადიანები იწოდებიან ხოლმე დადიან-გურიელადაც. „დადიანი გიორგი – დადიან გურიელი, მონაწილეობა მიიღო ალექსანდრე მეფესთან და ქართლის დარბაისლებთან ერთად, სიპოშ ფალავანდიშვილისა და ამირან გაბელისძის სასისხლო საქმის გარჩევაში“ (1448 წელი).

დადიანთა განშტოებათა გვარია ლიპარტიანი. „დადიანი გიორგი, იგივე ლიპარტიანი გიორგი“ (1659 წელი).

„დადიანი (ვარ ლიპარტიანი) ვამეყ (ვარაუდით, ვამეხ) მეფეთ-მეფე, ხელმწიფე, სკიპტრა პორფირის მარობელი, აღმოსავლეთის და დასავლეთის, ჩრდილოეთისა და სამხრეთის, ლიხთ-იმერეთისა და სრულიად საქართველოს ფლობით მტკიცედ მპყრობელი, ღვთივაღმატებული, ღვთივდამყარებული, ძლიერი და უძლეველი ხელმწიფე, მეფეთ-მეფე; ლიხთიმერისა და ლიხთამერის, ოსეთისა და დვალეთის, სვანეთისა და ყაბარდოსა, ჯიქეთისა და აფხაზეთისა, დიდისა ოდიშისა და გურიისა და სრულიად საქართველოს მპყრობელ-მქონებელი. ჰყავს პაპა ლიონ პირველი დადიანი, ძმა ლიპარტიანი, ბიძაშვილი ლევან მეორე დადიანი, თანამეცხედრე ელენე, მამია გურიელის ასული...“

საქართველოში 1 143 დადიანი ცხოვრობს; თბილისში – 284, სენაკში – 241, ზუგდიდში – 204. არიან სხვაგანაც.

102 ლიპარტიანი: თბილისში – 31, ბათუმში – 27, ქუთაისში – 11. არიან სხვაგანაც.


მანდენაშვილი-შერმაზანაშვილი-ლომუაშვილი - Mandenashvili-Shermazanashvili-Lomuashvili


გვარი მანდენაშვილი დღეს აღარ ჩანს. იხსენიება 1648 წლიდან. დაფიქსირებულია საკუთარი სახელი მანდენა. ისტორიულ წყაროებში გვხვდება: მანდენაანთ, მანდენასშვილ-მანდენაშვილი.

მანდენაშვილთა საკუთარი სახელებიდან: შერმაზანა, ურქმაზა, ლომუა, ჩნდება შტო-გვარები, როგორებიცაა: შერმაზანაშვილი და ლომუაშვილი.

„მანდენაანთ (ვარ მანდენაათ შერმაზანიშვილი) ბეჟან (ბეჟანა) – ძმა მანდენაანთ შერმანანისშვილ როსტევანისა, ჰყავს სახლიკაცები: ზალინა, ავთანდილ, მოიხსენიება 1656 წელს“.

„ვარ მანდენან ლომუა, მამასახლისი... მანდენათ ლომუაშვილი დავით – მამასახლისი, მოწმე სისხლის ნასყიდობის წიგნისა“ (1689 წელი).

მოსახლეობის აღწერისას 1860 წლის შემდეგ შერმაზანაშვილთა გვარს მოაცილეს სუფიქსი შვილი და მიუწერეს ოვი. დღემდე შერმაზანაშვილები ჩაწერილები არიან შერმაზანოვებად.

საქართველოში 361 შერმაზანაშვილი ცხოვრობს: გარდაბანში – 199, თბილისში – 151, ბოლნისში – 11.

64 შერმაზანოვი: თბილისში – 56, გარდაბანში – 7, ბოლნისში – 1.

91 ლომუაშვილი: თბილისში – 15, ბორჯომში – 13, ხაშურში – 2. არიან სხვაგანაც.


თევდორაძე - Tevdoradze

საქართველოში თევდორაძეები ბევრ მხარეში ცხოვრობენ. იმერეთში – სოფლებში: ვაკისუბანი, სანახშირე, საქარა, სვანდე, ფარცხანაყანევი, ქვედა ბაში, ქვიტირი. ყველაზე კომპაქტურად ცხოვრობენ: ქუთაისში, წყალტუბოში, თბილისში. იყვნენ ქვემო ქართლში, სოფელ წინწყაროში (დღევანდელ თეთრიწყაროს რაიონში) და სხვაგანაც.

გვარში თევდორაძე წინაპრებს გამოუყენებიათ მამაკაცის საკუთარი სახელი თევდორე. პირვანდელი ფორმაა თედორე. წინაპრებს უსესხებიათ ბერძნებისგან. ნიშნავს „ღვთის მინიჭებულს“, „ღვთის ნაჩუქარს“. თეოს ბერძნულად ნიშნავს „ღმერთს“, დორსოს – „საჩუქარს“. აქედანაა მიღებული ძველი ფორმა თეოდორე.

თევდორე ძალიან პოპულარული და გავრცელებული სახელია, ძველად გამოითქმოდა და იწერებოდა თევდორა. აქედანაა წარმოშობილი გვარი თევდორაშვილი. პირველად მოიხსენიება 1412-1444 წლებში. ადრე გვხვდება გვარი თევდორიასაძეც. მოხსენებულია ფრაგმენტში მეთხუთმეტე-მეთექვსმეტე საუკუნეებში. თევდორედან კი გვხვდება ასევე თევდორეშვილი.

1995 წელს გაცემული ვაუჩერების მიხედვით, დაფიქსირებულია 1 966 თევდორაძე: ქუთაისში – 842, წყალტუბოში – 445, თბილისში – 356. არიან სხვაგანაც.