ვერულავა თენგიზ - Verulava Tengiz

სავანე (savane)

თვალახვეული მიდის გრეხილ გზაზე. ციცაბოა ნაპირები, ფიწალოა კლდეები. ხედვადაკარგული აცეცებს ხელებს. დაიკარგა შიში, გადაიგდო შფოთი, უდრტვინველად მიუყვება სიმშვიდის მონატრებულ ბგერებს. აღარც სწრაფვა, აღარც ნაფიქრალი ძიება. ფარდობითი სვლა, შემთხვევითი ნება. მხოლოდ უნებლიე ბედისწერის მეუფება.
გადადგება ციცაბოზე, ცალი ფეხი უფსკრულსაა დაკიდული. ცოდვის ხმაზე იღრიალებს ქვედა სკნელი. ფეხს ინაცვლებს, გაბრუნდება ისევ გზაზე.
აღარც შიში, აღარც ფიქრი. ბედისწერა როგორც იტყვის.


ვერულავა თენგიზ - Verulava Tengiz

სითეთრე (sitetre)

შემოდგომის მიწურული იდგა. მთელ კვირას გადაუღებლივ წვიმდა. წვიმამ ხეთა შიშველი ტოტებიდან უკანასკნელი ფოთლები ჩამობერტყა, ქუჩის პატარა რუებს გააყოლა. განიძარცვა ხეები, დაიწმინდა ქუჩები.
ოთახში მკრთალად ანათებდა.
- როგორ წვიმს? – თქვა ქალმა. საბანი ნიკაპამდე ეფარა. თავი კაცის მკერდზე ჩამოედო. ნახევარგანათებულ ოთახის კედლებს მიშტერებოდა.
- ასე მგონია, გარეთ ვიღაც ტირის, - უთხრა კაცმა. სკამზე გადაკიდებული პერანგის ჯიბიდან სიგარეტი ამოიღო. ბოლი ნისლივით გაწვა ოთახში.
- ოთახში კი სიჩუმეა, სითბო და სითეთრე.


ვერულავა თენგიზ - Verulava Tengiz

სულის დაწყვეტილი ძაფი (sulis dawyvetili dzafi)

სულის ძაფი გაწყვეტილა წყვეტილ-წყვეტილ. თეთრი ფერის ძაფებია, აბნეული ამ სამყაროს კიდით კიდე.
სიფრიფანა, უწვრილესი, ბამბისფერი, მათგან ბევრი უხილავი, უწონადი.
სადღა არის სწორი ხაზი, გრძივი, ფიჭისებრი წყობა, წრფივი, ზუსტი.
არეული, დარეული, დახლართული, აბურდული... სული, დაწყვეტილი, დაბნეული მძივის უთეთრესი მარგალიტი.
ეზმანება დავარცხნილი, განბანილი, უსწორესად დაკიდული ძაფთა ტევრი. არც სიო ჰქრის არსაითგან, არც რხევაა ჯოჯოხეთის მონაბერი ქარის. ჩუმი, უწყინარი იდილიის სავანეა მშვიდი. მრთელი ძაფი, უსასრულო ციდან უბოლოოდ დაშვებული.


ინანიშვილი რევაზ - Inanishvili Revaz

ჩიტუნიას ლოცვა (chitunas locva)

გამოვიდა შენი ჩაგორგოლებული ბებია, ხელში ხის დიდი კოვზი ეჭირა, მიქნევდა იმ კოვზს და მეუბნებოდა:
_ ქვეყანა ავსებულა ასკილის ყვავილით. წადი, კაცო, შენც დაკრიფე. ეს შვილიშვილები რომ გიხარია, მურაბები არ უნდათ? ზამთარი რომ დადგება, თოვლს რომ ჩამოჰყრის, ქარი რომ დაუზუზუნებს, ჩაი რომ გაგემრიელდება, რა უნდა მივატანებინოთ იმ ჩაიზე?
_ ცოტა ხანს დამაცადე და წავალ-მეთქი. _ ცოტა ხანსაც ვწერე, მერე გადავიკიდე ჩანთა და სულ ძუნძულ-ძუნძულით ჩავედი ჭალაში.


ინანიშვილი რევაზ - Inanishvili Revaz

საიდუმლო (saidumlo)

ორი ძაღლია, ერთი-წაბლისფერი, მეორე- ჭრელი. წაბლისფერი მსხვილია, გარუსული, ყურებდაჭრილი, კუდალა. ჭრელი- ბანჯგვლიანი, ცოტა ტანმომცრო, ძალიან ფიცხი. ორივენი მეურნეობის საღორეს ჰყარაულობდნენ.
საღორის დიდი ეზო რკინის ბოძებითა და მავთულის ბადით არის შემოღობილი, ავივლი ჩემს საქმეზე, გამომიცვივდებიან ის ძაღლები, ჩამოვივლი-გამომიცვივდებიან. მიყეფენ, ზედ ასკდებიან მავთულის ბადეს, კბილებით ღრღნიან, მგონია ცოტა და გაღრღნიან, მეცემიან, ამიტომ, ყოველი შემთხვევისათვის, ხელკეტი მიჭირავს. თუ კეტი ოდნავ ავუქნიე, მაშინ მთლად ცოფდებიან.


ინანიშვილი რევაზ - Inanishvili Revaz

უკუღმა დაჭედილი (ukugma dachedili)

ახალი ნართვლევია. ნაფურტკნი, მითელილ-მოთელილი ვენახები ყვითელ მზეში ჩაყუჩებულან და ჭრილობებს იშუშებენ. მყუდროებას მარტო წისქვილის ღიტინი არღვევს. ამ ვეება გარინდების ბორბალზე ეს ხმაცმართივით ეხვევა და ყურადღებას არავინ აქცევს.
წისქვილისკენ ამომავალ ორღობეში ბიჭი მიდის, ორი კოწოწაშვილი _ ცამეტ _ ცამეტი წლისანი, მზით გახურებული, წენგოთი მოთხუპნულნი, უბეები ნამცვრევი კაკლით აქვთ სავსე. უბეებში რომ არ ჩასტევიათ, შარვლის ბოლოებზე წნელები შემოუჭერიათ, ტოტებიც მუხლამდე აუვსიათ, ხელში ორ-ორი დიდი წითელი წიწაკა უჭირავთ (ქალი რომ ყვავილს დაიჭერს, ისე), მოდიან და-ჩხაკ-ჩხუკ! ჩხაკ-ჩხუკ!-მოჩხაკუნობენ, მოანათებენ თვალებით, თეთრი კბილებით და იმ წითელი წიწაკებით.


ინანიშვილი რევაზ - Inanishvili Revaz

ეთერი (Eteri)


ამ სოფლიდან ყველანი წავიდნენ, ზოგნი ქალაქში ზოგნიც აქვე ახლოს, ბარის სოფლებში. მართალია, ათიოდე სახლი ჯერ ისევ სახურავმთელი დგას ამ სოფლიდან, მხოლოდ სამი სახლიდან ამოდის ხოლმე დილა-საღამოს კვამლი, იმ სამი სახლიდანაც ორში წლებისაგან აჩრდილებად ქცეული დედაბრები ცხოვრობენ, გამოვლენ და მწუხარედ დაეხეტებიან დერეფნის კედელზე, ხან წარბებთან უდევთ აკანკალებული ხელი, ხან ყურის უკან; გამუდმებით ვიღაცას ელიამაურებიან ყოველ პატარა ჩქამს:
- ბიჭო, გოგო! ხომ არავინა ხართ მანდ?


ინანიშვილი რევაზ - Inanishvili Revaz

მაყვალზე (mayvalze)

წავედი მაყვალზე. იქ კი არა, სოფლის გოგო-ბიჭობა და ქალები რომ დადიან.-შორს, მდინარის გაღმა, ლეკია ჭალაში. ხომ სულ გვგონია, მდინარის გაღმა, ჩვენიდან შორს, ნაკლებად ხვდება ადამიანის ფეხი! ვიარე, ვიარე, ვიარე. მაყვლის ერთ რიგიან ბარდსაც კი ვერ წავაწყდი. ხელცარიელს რა დამაბრუნებდა, შინ ბარტყებივით პირდაღებული პაწაწინა შსვილიშვილები მელოდნენ, მაყვალს იმათ უწურავდნენ და წვენს ასმევდნენ. სად რა ჭაობებში ვტოპე, სად რა ბუწკნარში გავძვერი, სად რა ფლატეზე ავბობღდი. ბოლოს, როგორც იქნა, ორჭიქიანი მინის ქილა გავავსე, ზოგი წვრილით, ზოგი ჩიტის ნაკენკით. ამაზედაც მადლობელი უნდა ვიყო-მეთქი. მოვუკარი იმ ქილას თავი, ჩავიდე ჩანთაში, ავიღე ჯოხი და შინისკენ გამოვაბიჯე, რომ შაშვები ამიფრინდნენ ჭახჭახით. რასა ვხედავ: წყალი ჩამოჩხრიალებს პატარა კლდიდან, იმ კლდის თავზე ტოტებშემხმარი ბებერი წნორი დგას, წნორის ქვეშ კი მოლურჯო ბარდია, გრძლად წასული ბარდი, ისე ბარდი სულ მაყვალია და ასხია, ასხია, შავად არის მიბნელებული


ინანიშვილი რევაზ - Inanishvili Revaz

მელია და მე

(melia da me)


ვარ ერთხელ ჭალაში, მაისია, ცოტა ნიავი ქრის, ხის ძირას ვერ ვმუშაობ და დავდივარ, მომყუდროებულ ადგილს დავეძებ. ვეძებე, ვეძებე და ვიპოვე. გამოღრმავებული კბოდეა, შიგ თბილი მზეა ჩამდგარი მივედი, მივჯექ იმ გამოღრმავებულში, გავიკეთე სათვალე, დავიდე მუხლზე ჩანთა, დავადე ზედ რვეული და დავიწყე წერა. ხან თავჩაღუნული ვწერ, ხან ჭალას და მთებს მივჩერებივარ, ვფიქრობ.
ჭალა სულ მწვანედ ღადღადებს, მთები ლურჯია, იმ მთების მაღლა კი თეთრი ქულა ღრუბლები დგანან.


ინანიშვილი რევაზ - Inanishvili Revaz

ნეკერჩხლის წითელი ფოთოლი

(nekerchxlis witeli fotoli)

ბებერი მუხა აღერღილი იყო. უკანასკნელი ფოთლები რა ხანია რცხილებსაც დასცვივდათ, წიფლებსაც, თამელებსაც. თვით ისიც, დაკორძილი, ათას ჭირ-ვარამში გამოვლილი მუხაც, შავად იყო ალანძული, მისი სქელი გალაქულივით პრიალა ფოთლები ძირს იყვნენ დაფენილნი და ხანდახან თუ შეთრთოლდებოდნენ ნიავის წამობერვაზე, კბოდეზე გადმოზნექილი ნეკერჩხლის ერთი დიდი ფოთოლი კი მხოლოდ ოდნავ მოღუნულიყო და წითლად ღუდღუდებდა ტყის ბინდ ჰაერში. მუხამაც, ხევში მიმავალმა მომწვანო წყალმაც, მსუქანმა მაჩვმაც და დიდთავა ბუმაც იცოდნენ, რომ ნეკერჩხლის ფოთოლი ვიღაცას თუ რაღაცას ელოდა.


ირემაძე თამთა - Iremadze Tamta

დედაშვილობა (dedashviloba)

დგას ძველი ჩემოდნით აეროპორტში დედაჩემი და იყურება აქეთ-იქით შეცბუნებული.
ჩემოდანი: მოსკოვ-თბილისრეის ნანახი უამრავჯერ, პარიზ ნანახი- არასოდეს.

დედა აგდებს ჩემოდანს აეროპორტის დარბაზის შუაგულში და ხელებგაშლილი მორბის ჩემსკენ.
ვერ მიცნობდა, მე რომ არ დამექნია ხელი და არ დამეძახა ქართულად ამხელა
აჭრელებულ-აყბედებულ ბრბოში. მეკვრის გულზე და მკერდი მტკივა, ისე მაგრად მიჭერს მკლავებს გარშემო.


ირემაძე თამთა - Iremadze Tamta

კვირა დღე სპილოებთან

(kvira dge spiloebtan)


კვირაა.
მე და მამა ვსხედვართ ორსაჯდომიან სავარძელში და ტელევიზორს ვუყურებთ. მე თან ჩემი ძმისთვის ქუდს ვქსოვ.
ცა მოღრუბლულია.
დედა მეზობელის გოგოს საქორწილო საჩუქრისთვის ფულს აგროვებს მეზობელ-ნაცნობებიდან.
ჩემი ძმა მაწვნის სუპიდან ხახვებს არჩევს ზიზღით და მათლაფის გარშემო ამწკრივებს.
ტელევიზორში სპილოებზეა გადაცემა. არ მაინტერესებს ცხოველები, მაგრამ მამა ყოველთვის ინტერესით უყურებს ნათარგმნ დოკუმენტაციას და მეც მეტი გზა არ მაქვს_ ვუყურებ.