ხუროძე ვარლამ - Khurodze Varlam

ვარლამ ადამის ძე ხუროძე, (ფსევდონიმი მალაქიაშვილი) (დ. 1 ოქტომბერი/ 13 ოქტომბერი, 1883, სოფ. მათხოჯი, ხონის რაიონი ― გ. 10 ივნისი, 1939, თბილისი), ქართველი მწერალი, პუბლიცისტი, პედაგოგი. სკკპ წევრი 1905-იდან.
1913 წელს დაამთავრა მოსკოვის უნივერსიტეტის ისტორიულ-ფილოლოგიური ფაკულტეტი. პირველი ლექსი გამოაქვეყნა 1903, პირველი მოთხრობა "დედის მსხვერპლი" - 1904. ხუროძის მოთხრობები, პიესები, რომანები, ლექსები, პედაგოგიური და კრიტიკული-პუბლიცისტური წერილები 10-იანი წლებიდან სისტემატურად იბეჭდებოდა ქართულ პრესაში. იყო ე. წ. დემოკრატიული მწერლობის მიმდევარი. მისს რომანებში "შოთა ბროლიძე" (1911), "სამნი" (1926), "დათოვლილი გვიტგვინი", მოთხრობებში "ორი საფლავი" (1905), "კეკელოს თავგადასავალი", "ობლები" (ორივე 1912) და სხვ. წარმოსახულია რევოლუციამდელი გლეხობის გაჭირვებული ცხოვრება, რევოლუციური-განმათავისუფლებელი ბრძოლა, დახატულია თავდადებულ რევოლუციონერთა სახეები.


მეტრეველი ლელა - Metreveli Lela

ბიბი და ახალი წელი

(bibi da axali weli)


(ზღაპარი)

გათენდა. დათოვლილ ტყეში მზის პირველმა სხივებმა შეაღწიეს. ტყის ბინადრებმა გაიღვიძეს და ახმაურდნენ. მხოლოდ კურდღლების ქუჩაზე, ერთ კოპწია სახლში, შვიდი Dდღის ბაჭიას ჯერ კიდევ გულიანად ეძინა. ბაჭიას ბიბი ერქვა. მამა კურდღელი ეზოში შეშას აპობდა, ჩქარა ბუხარი ავანთო, ჩემი ნაბოლარა ბიჭი არ გამიცივდესო. ბიბის უფროსი და-ძმები უკვე ქუჩაში გუნდაობდნენ.
მამამ შეშა სახლში შემოიტანა და ბუხარს შეუკეთა. დედა კურდღელი უმალვე საუზმის თადარიგს შეუდგა: კომბოსტოს ღვეზელი გამოსაცხობად დადგა და ბლომად სტაფილოს წვენი გამოწურა. სითბომ და სასიამოვნო სუნმა ცხვირში რომ შეუღიტინეს, ბიბიმ თვალი გაახილა და, სანამ დედას მოუხმობდა, ყურები დაცქვიტა _ ბაჭია იყო და აბა, რას იზამდა?! სწორედ ამ დროს გაიგონა, როგორ უთხრა დედამ მამას:
_ მალე ახალი წელი მოვა. სახლი ხომ დავაწკრიალე, ახლა გემრიელი საჭმელები უნდა მოვამზადო, რომ ახალ წელს შესაფერისად შევხვდეთ, შენ კი იქნებ ნაძვის ხეზე იზრუნოო.
_ დედიი! _ დაიძახა ბიბიმ, _ ახალი წელი ვინ არის?
დედა საწოლ ოთახში შემოვიდა, ბიბი ააყენა და უთხრა:
_ მაგას სულ მალე გაიგებ, ჩემო პატარავ!
მალე კოხტად გამოწყობილი ბიბი სამზარეულოში გაშლილ სუფრას მიუჯდა. სასაუზმოდ უფროსი და-ძმებიც შემოვიდნენ. ბიბიმ ახლა მათ ჰკითხა, ახალი წელი ვინ არისო, მაგრამ პასუხად მხოლოდ ის მიიღო, მალე ნახავო.
ბიბიმ მადიანად ისაუზმა და ფანჯრის რაფაზე შესკუპდა. ახალ წელზე ფიქრი არ ეშვებოდა: ძალიან პატივსაცემი ვინმე უნდა იყოს, რაკი დედა და მამა ასე ელიანო. უცებ ფანჯრიდან დაინახა, რომ მეზობელ სკვერში, სადაც მისი და-ძმები ხშირად თამაშობდნენ, ლამაზი მოწითალო-მოყავისფრო არსება ნაძვის ხეზე დახტოდა და ზედ ოქროსფერ და ვერცხლისფერ ბრჭყვიალა ქაღალდებში გახვეულ ვაშლებს, კაკლებს, თხილებს კიდებდა. კენწეროზეც უზარმაზარი, ვარსკვლავის ფორმის ფიფქი მიამაგრა. “ალბათ ესაა ახალი წელი, _ გაიფიქრა ბიბიმ, _ ჩვენკენ მოდის”, მაგრამ ეს აზრი უმალვე უარყო, რადგან ქუჩიდან უფროსი ძმის ხმა შემოესმა:
_ შეხეთ, ციყვი ნაძვის ხეზე სათამაშოებს კიდებს!
ცოტა ხანში დათოვლილ გზაზე სხვა უცნაური არსება გამოჩნდა, ხელში მოწნული კალათა ეჭირა და გრძელ ფუმფულა კუდს მოაქნევდა. კალათაში წითელი ბაფთით შეკრული ვერცხლისფერი მოსაწვევები ეწყო. “ნამდვილად ეს იქნება ახალი წელი”, _ გაიფიქრა ბიბიმ, იმ არსებამაც რომ მათი სახლისაკენ შემოუხვია და კარზე დააკაკუნა.
_ მობრძანდით, მელია, რაზე შეწუხებულხართ? _ შეშინებულმა იკითხა დედამ, თან ბიბის ოთახის კარი მიხურა.
_ აი, მოსაწვევი მოგიტანეთ. ნუ გეშინიათ, არაფერს დაგიშავებთ, _ დაამშვიდა სტუმარმა დედა კურდღელი.
“არა, ამას თურმე მელია ჰქვია და ახალი წელი რანაირად იქნება?” _ დაასკვნა ბიბიმ. მელია წავიდა. დედამ წითელი ბაბთა გახსნა და მოსაწვევის კითხვა დაიწყო:


“ყველას, ყველას, ყველას!
31 დეკემბერს, საღამოს 10 საათიდან საახალწლო კარნავალზე გეპატიჟებით ნაძვების სკვერში.
ვბრძანებ: ამიერიდან ტყეში მშვიდობა დამყარდეს. ცხოველებს ერთმანეთისა აღარ უნდა ეშინოდეთ.
მეფე ლომი”.
_ რა კარგია, _ თქვა გახარებულმა დედამ, _ ჩვენი ბაჭიები კარნავალზე კარგად გაერთობიან. სასწრაფოდ საკარნავალო კოსტიუმები უნდა მოვუმზადო.
ბიბი ახლა იმით დაინტერესდა, კარნავალი რა იყო, ისიც გაიფიქრა, ახალ წელს იქ შევხვდებიო, მაგრამ უეცრად ციდან ხმაური მოესმა და ყურადღება იქით გადაიტანა. რაღაც ვერცხლისფერი, ფრთებიანი, დიდი საგანი ტყის განაპირას დაეშვა და ხმაურიც შეწყდა. მერე იმ საგნის კარი გაიღო და კიბე ჩამოეშვა. მალე კიბეზე ძალიან ლამაზი, დაქარგულ თეთრ კაბაში გამოწყობილი, შავთმებიანი არსება ჩამოვიდა. თავზე გვირგვინი ედგა. უკან მისივე მსგავსი, არანაკლებ ლამაზი, უცნაურად ჩაცმული არსებები მოჰყვებოდნენ.
“აი, ეს კი ახალი წელია”, _ გაიფიქრა ბიბიმ თეთრკაბიანზე, მაგრამ ამ აზრის უარყოფაც მალევე მოუხდა.
_ ბავშვებო, _ თქვა თეთრკაბიანმა, _ როგორც დაგპირდით, ახალ წელს ტყეში, ცხოველებთან ერთად შევხვდებით. თოვლის პაპას საიდუმლოდ ვთხოვე და სურვილი შემისრულა. ხომ ხედავთ, ვერტმფრენიც კი გამოგვიგზავნა. მოდი, ახლა პირდაპირ კარნავალზე წავიდეთ. მეფე ლომმა მიგვიპატიჟა.
“ეჰ, ადამიანები ყოფილან”, _ დაასკვნა ბიბიმ. მშობლებისაგან ჰქონდა გაგონილი, ბავშვები ადამიანების შვილებს ჰქვიათო.
ამასობაში მოსაღამოვდა კიდეც. დედამ ბაჭიები საკარნავალო კოსტიუმებში გამოაწყო და, მამასთან ერთად, ნაძვების სკვერისაკენ წაუძღვა. ბიბის სპაიდერმენის კოსტიუმი ერგო და სიხარულით აღარ იყო.
მთელი ტყე აყრილიყო და ნაძვების სკვერისაკენ მიემართებოდა. ლომები, ვეფხვები, დათვები, შვლები, ირმები, მელაკუდები, მეზობელი კურდღლები _ ყველა საკარნავალო კოსტიუმში იყო გამოწყობილი. ცაში დაფრინავდნენ ნაირ-ნაირი ფრინველები.
ნაძვების პარკი ლამპიონებით იყო გაჩირაღდნებული. პარკის შემოსასვლელში დიდი საათი ეკიდა. ციყვებს ყველაზე დიდ ნაძვის ხეზე იმდენი სათამაშოს დაკიდება მოესწროთ, წიწვები აღარ უჩანდა. ირგვლივ იყო საქანელები, სასრიალოები... ყველაფერს აგვირგვინებდა ათასგვარი ნუგბარით სავსე სუფრა. რაც მთავარია, ყველა ცეკვავდა. ბავშვებიც აქ იყვნენ და მხიარულობდნენ. ის უცნაური ტანსაცმელი თურმე მათი საკარნავალო კოსტიუმები იყო.
თეთრკაბიანი გოგო ისე ლამაზად ცეკვავდა, კარნავალის დედოფლად აირჩიეს. დედამ ბიბის აუხსნა, გოგოს პრინცესას კოსტიუმი აცვიაო. შეიძლება გოგო მართლა პრინცესა იყო, რადგან ყველა თვალებში შესციცინებდა, ნამდვილი პრინცესა ხარო. პრინცესა ბიბისაც ეცეკვა და ძალიან გაახარა.
უცებ ცაზე ისევ ვერტმფრენი გამოჩნდა, ილუმინატორიდან თეთრწვერა ბაბუმ გადმოიხედა და დაიძახა:
_ აქ ვეღარ გავჩერდები, ქალაქში მიმეჩქარება, ამიტომ თქვენს საჩუქრებს ციდან ჩამოგიყრითო.
და დაიწყო დიდი თუ პატარა ყუთების ცვენა. საოცარი ის იყო, რომ საჩუქარი ყველას თვითონ აგნებდა. ბიბის ველოსიპედი ერგო და თვალები სიხარულით გაუბრწყინდა.
უცებ საათმა რეკვა დაიწყო.
_ თორმეტი შესრულდა, ახალი წელი შემობრძანდა, ფეხბედნიერი ყოფილიყოს! _ თქვა მეფე ლომმა და ღვინით სავსე ყანწი დაცალა. ყველა სადღეგრძელოებს ამბობდა, ერთმანეთს კოცნიდა და ულოცავდა.
_ უკვე ახალი წელია, მომილოცნია! _ გულში ჩაიკრა დედამ ბიბი და ბაჭია მიხვდა, რომ ახალი წელი იყო ნაძვის ხე, თოვლის პაპა, საჩუქრები, ტკბილეული, კარნავალი, მხიარულება, ბავშვები, მეგობრობა, მშვიდობა და ახალი ცხოვრების დასაწყისი.



მონიავა ჯემალ - Moniava Jemal

თინა ძალო

(Tina dzalo)


გაბეჩავდა, გაიძენძა ზამთარი, მაგრამ აღარც მორჩა და აღარც დარჩა. ამ გაზაფხულმაც რომ ვერ იძალა? თითქოს ვერ გადაუწყვეტია _ მოვიდე თუ არაო... აჰა, ხელის წაკვრაღა უნდა, მაგრამ ვერა.
სუსხია ჯერ...
სოფლის სუპერმარკეტის დახლთან ორი ლოყებღაჟღაჟა, მკვირცხლთვალება გამყიდველი გოგონა მიყუჟულა. ჯერ კიდევ საზამთროდ მობუდნულებს, თავები ერთმანეთისთვის მიუყრდნიათ და მყიდველის მოლოდინში განაბულან.
მაღაზიის კარს დროული, წელში მოკაკული დედაბერი შემოაჭრიალებს, გოგონებს თვალს გადაავლებს და შეუძახებს:
_ დათხოვდით, გოგუებო, დათხოვდით! ეგრე უნიათოდა ერთმანეთს როდემდე უნდა ათბობდეთ?!
_ იჰ, რას ამბობ, თინა ძალო, რაღა დროისია, ვერა ხედამ, ზამთარი გაილია? ჩაიქირქილებს უფროსი.
_ ე, შვილებო, თქვენა რო იმისი გემო იცოდეთ, იქნება აღარც გაზაფხულზე მოისაკლისოთ.
გოგონები ტკარცალებენ. პირზე ხელაფარებული დედაბერი კი თვალებს აქეთ-იქით ონავრულად აცეცებს: ე, რა დამემართა, რა წამამცდაო.
გოგონები უფრო ხალისდებიან.
_ თქვენ რაღაც ისე კაკანებთ, იქნება იცით კიდეცა იმის გემო, ა? არ ცხრება დედაბერი.
გოგონები ლამის დახლს დაეხალონ, ჩაბჟირებულები ხარხარებენ.
გარეთ კი გაზაფხულის მზემ გამოაჭყიტა, თითქოს ამ ამბავს ელოდაო, როგორც იქნა, გადაწყვიტა შემობრძანება.
აბა, მაშ რაღა დარჩენოდა?!



მარიჯანი - Marijani

ვინ უფრო გიყვარს?

(vin ufro giyvars?)


თინა და ირა ჩააცივდნენ თავის დიდედას:

- დიდედა! გვითხარი, ვინ უფრო გიყვარს - მე თუ თინა? - ეკითხებოდა ირა.

- დიდედა, გვითხარი, ვინ უფრო გიყვარს - მე თუ ირა? - ეკითხებოდა თინა.

დიდედა იღიმებოდა.

- ორივე!

- მაინც რომელი? - არ ისვენებდნენ გოგონები.

- ერთიც და მეორეც!

მაგრამ ბავშვებს ეს პასუხი არ აკმაყოფილებდათ.

- მაშ კარგი! აი, ჩემს თვალებში ჩაიხედეთ და ვის სახესაც დაინახავთ, ის უფრო მეყვარება.

ჯერ თინა მივარდა, ყელზე შემოეხვია და თვალებში ჩააშტერდა: როგორც იყო, თავისი თავი დაიანახა და ძალიან ეამა.

ირას რომ არ სწყენოდა, არაფერი გაუმხილა.

მერე ირა ჩაუჯდა კალთაში. ახლა იმანაც ჩახედა დიდედას თვალებში, ჩაიცინა და ისიც კმაყოფილი დარჩა.


ბევრზე ბევრი

გოგიას ძალიან უყვარს ხილი, ტკბილეული. თუ რამეს მოჰკრა თვალი, აღარ არის მოსვენება:

- ბები, მომე ვაშლი! ბევრი ვაშლი მინდა!

- ბები, მომე თხილი! ბევრი, ბევრი თხილი! ბევრი კანფეტი...

ერთხელ ბებიამ ჩაისვა გოგი კალთაში და დაუწყო ბაასი:

- გოგი, არ მომწონს, მაგისთანა თვალხარბი რომ ხარ. რა ამბავია, სულ ბევრს და ბევრს რომ გაიძახი, აბა, ვნახოთ, რა გაქვს ბევრი!

- თავი ერთია!

- ცხვირი - ერთი!

- პირი - ერთი!

- შუბლი - ერთი!

- თვალი - ორი!

- ხელი - ორი!

- ფეხი - ორი!

გოგია ჩაფიქრებული უსმენდა.

- ბები, შენ დაგავიწყდა, რომ თმა მაქვს ბევრზე ბევრი! - უთხრა გოგიამ ბებოს. ბებიას გაეცინა და ბევრი თხილი მისცა.


მე რომ შემეშინდა?!
ელისოს ეძინა. დედა ფეხაკრეფით დადიოდა, რომ ბავშვს არ გაღვიძებოდა.

მაგრამ ელისომ უეცრად ტირილით გაიღვიძა. ბავშვი შეშინებული იყო, თვალებს აცეცებდა და ცხარე ცრემლებს ღვრიდა.

- რა იყო, ელისო? რა დაგემართა? სიზმარში ხომ არაფერი ნახე? - შეეკითხა შეშფოთებული დედა.

- ვნახე.

- რა ნახე, არ გახსოვს?

- მახსოვს.

- აბა, მომიყევი, რამ შეგაშინა.

- მე... მე ვნახე... რომ მოსკოვში მივდიოდი.

- მერე, მანდ რა არის საშიში? პირიქით, უნდა გაგხარებოდა. - გაეცინა დედას.

- მიხაროდა, მაგრამ... მერე... ქუჩაში... ბევრი, ბევრი ხალხი იყო... მე დავიკარგე... და შენ ვეღარ გნახე...

და ელისომ უფრო უმატა ტირილს.

- მოიცა, ჩემო გოგონა! ახლა ხომ ჩემთან ხარ, რაღა გატირებს? - უალერსებდა დედა.

- მე რომ შემეშინდა?! - არ ცხრებოდა პატარა ელისო.


მელაშვილი თამთა - Melashvili Tamta

ერთი და ორი

(erti da ori)

ქუდი გვერდზე დაგიხურავს

მახსოვს ბოგდასაროვმა დამირეკა, ვიცი შენი მდგომარეობა, მაგრამ ჩვენი სიტუაციაც ხო იცი, მე და ილარიონის ურთიერთობაც ხო იცი, ჩვენი ძმობის ამბავი, და ძაან გაჭედილები ვართ, და ბოდიშს გიხდი, სხვა გზა რო არაა, ჩვენი კაცია, კონტაქტზე თვითონ მოვა, რამე შარი არ გეგონოს, სანდოა, ძმაა და რაც დარჩენილი გაქვს სულ მიეცი, მაყუთს მერე მოგაწოდებსო. მეთქი არტურ და არ დამაცადა, ნანაო მე ხო მენდობიო, ილარიონის ამბავი რა იყო ჩვენთვის ხო იციო და ისიც ხო იცი სუფთები რომ ვართ, ნანაო და მეთქი ჯანდაბას, მეც მოვიშორებ, ბოლო ბაშები იყო.

იმავე საღამოს დამირეკა, თბილი ხმა ჰქონდა, დაბალი. თქვენთან არა, არა, ვიცი საშიში არაფერია, მაგრამ მაინც თავი დავიზღვიოთო და ადგილი მითხრა. იქო, ფანჯარასთანო. დავაგვიანე. ხმიდან გამომდინარე უფრო სხვანაირს ველოდი. არ მომეწონა. გავეცანით. ილარიონი არ უხსენებია, მაგრამ მივხვდი იცნობდა. ასე ათი წუთი ვილაპარაკეთ.

სანამ მაგიდიდან წამოვდგებოდით, რატომღაც უცებ საყურეები მოვიხსენი. თვალი გამომაყოლა. ისეთი შეგრძნება მქონდა, თითქოს მის თვალწინ ვიხდიდი.

საყურეებით დავიწყე. კი.


ქუდი გვერდზე დაგიხურავს, ამპარტავანსა გევხარო

ვერა მოვარდა დიდის ამბებით, ვერა ხო თამარას ფეხია, სოფლის ჭორიკანები ეგენი, ნარგიზას ყოფილი საყვარელი იყო ბოგდასაროვებთან თურმე სტუმრათ. მაგ კაცზე ლეგენდები რო დადიოდა ამ ნარგიზასგანაო ხო გახსოვს, მარა ნარგიზას ნაქები კაცი რაც იქნება ახლა ხო ხვდებიო, მარა სტუმრათ არა მგონია იყოს, მე მგონია განენიე აქო, მარა შენ რა გგონია, იმჩნევენ ესენი რამესო? აგე მაღაზიასთან ზიან, ეწევიან პაპიროსს და პივას სვამენო. ჩემთვის ვიფიქრე, ერთი გავივლი, გამოვივლი, არტურასთან საქმე მქონდა ერთი, პატარა, მაგას მერე ვიტყვი, იმისი სტუმარი არა მცხელოდა და ერთი კაბა მაქ ვარდისფერი, ზბორიანი, ახლა ჩემ ტრაკზე კიდე ზბორი შეილება? მარა ყულიჯანიშვილის მუგუზალმა რო მითხრა ლილიიანაა მაგ კაბაში რო გხედავ ის აშუშენიები მააქ, აი ბებიაჩემს ჩემი დაბანისას ვედროები რო აერია და დამმდუღრა ბავშობაზეო. მიხდებოდა, მოვიხდინე, ჩავიცვი. იმ დამპალი არტურას ყურადღების მისაქცევათ. ავიღე ჩემი ვედრა, წითელი, თან ბარემ ქლიავს დავკრეფ, ჩემი ძმისშვილებისთვის მინდოდა, ჩემი ბაღჩა ბოლოსკენაა, იქეთ, ბაღჩა კია, მარა ნაპირებზე ასე ქლიავის ხეები მაქ მწკრივათ ჩარგული, ეგ გზა უნდა გამევლო, მაღაზიისაკენ და გავედი. რომ ჩაუარე, უფრო არტურასთვის მართალია, ადგეს იქნება გამომყვეს, ჩემი სათქმელი უთხრა, მარა არაა, არ განძრეულაა, ერთი გადავხედე ასე ორივეს ზემოდან და ამისი თვალები შემეფეთა, მეორესი, ისე არტურაც მიყურებდა გვერდიდან, რო იცის ისე, მარა ამას შევხედე, ნარგიზასას, და თან გამარჯობა არტურთქო, ესა კიდე მეთქი რასა გავს, ჟეშტიანშიკსა გავდა, გაგიმარჯოს ლილიანავო, არტურამ და ამას მერე თვალებში შევხედე და თვალები კი ქონდა ისეთიი, თან ჩემზე მობჯენილი, სულ იქ გამკრა, მე მასე ვიცი, და ჩავაირე, გავცდი ახლა ამათ, მარა ჩემი გულიი, ამოვარდნაზე მაქ. Dდავიწყე ქლიავის კრეფა და თან იქეთა ვარ მაღაზიისკენ, ავდე და ის წითელი ვედრა, ჩემი, ხეზე შემოვკიდე, ასე ზემოთ, ჩემი ბაღჩა რო გაივლი გზას და მერე აღმართზე და ისე არი, მაღაზიასთან რო სკამია, იმის კუთხეში თუ ზიხარ, აქეთ, ჩემ მხარეს, დაინახავ ამ ხეებს ქლიავებისას და მერე ეს ვედრა კაი ხანი ნაკოლი კი იყო ისე. შემოვტრიალდი და აგერ არა დგაას, ასე თვალები აქ დიიიდი, მუქი და ლამაზი. ლილიანაო.

თვალების გარდა კიდე ჰქონდა რაღაცეებიც. იფ.

ბარისლალო

ორმოციც არ მაცალეს და თავზე დამადგა კაკაურიძე თავის 2 კაცთან. მეო, ალბათ გეცოდიონებითო ქალბატონო ნანაო. მეო, ალბათ ხვდებითო რად მოვედი თქვენსა ქალბატონო ნანაო, მეო, საერთოდ ასე იყო ილარიონთან და როგორც იყო, ისე უნდა გაგრძელდესო თქვენთანაც ქალბატონო, ნანაო.
მეთქი ბატონო კაკო ის, რამაც ჩემი ქმარი მოკლა და რის გამოც აქ მობრძანებულხართ, მე იქ ხელი დამიბანია მეთქი. მიდით, დაიარეთ სახლი თუ რამეს იპოვნით, აგერ ვარ, არსად გავრბივარ, იპოვნეთ და სამუდამოც მომეცით თქო. მაგას რატომ მკადრებ ქალბატონო ნანაო. მე ერთი უბედური მარტოდარჩენილი ქალი ვარ და არ მინდა ცხოვრება გავირთულო მეთქი. დასანანია ასეთი ლამაზი ქალბატონისგან ამ სიტყვების მოსმენაო

და ჩემს გაქვავებულ სახეს რომ შეხედა, ხმა აღარ ამოუღია.



ტაში, ტაში

ეხლა კაკაურიძისა ვთქვა. ადრინდელი ამბავია. ნაზიბოვა იყო ერთი ჩემი ძმის მეზობელი. კარგათ არ ვიცნობდი. ერთი ეგ იყო მაგისი შვილები ჩემ ძმისშვილებთან თამაშობდენ ხანდახან. მომადგა ერთხელ დილაადრიან სახლში და ჩამივარდა ფეხებში, ვისთვისაც უნდა მიმეცა გადამგდო და შენი ჭირიმე დაიტოვე ასე 2-3 დღე თუ ვინმე გამოჩნდება 400 დოლარად მიეცი თუ არადა მერე ბაზრის დღე მიწევს და წავიღებ ისედაც მერეო. დავიტოვე მე დებილმა. იმავე დღეს სამმართველოს ბიჭები დამდგენ თავზე და მეთქი გამყიდა ამ ნაბოზვარმა ნაზიბოვამ, მეთქი აი სამაგიეროს სად მიხდის, მე და მაგის ქმარზე იყო რაიონში ჭორი და სანამ ესენი მეტყოდენ რამეს დავასწარი, ატკაზი აღარ მითქვამს, უფროსი იმათში რომელიც იყო, შევატყე და მეთქი ასე და ასე, ამისი და ამისია და აგე დევს აგე ამ ქვაბში მეთქი.

გადამეკიდა იმის მერე კაკაურიძე, მირეკავდა ტელეფონზე. ნასედკად მკერავდა, მარა არ გამოუვიდა. ბოგდასაროვი ჩავრიე და დამანება თავი. ერთხელ მთვრალი გამოდმომიხტა მანქანიდან, მჩქმიტა ლოყებზე და შენ ისეთ ხალხზე გამიყვანე მაშინ, რაც გინდა მთხოვე კროშკავო. ჰე ჰეე.მაინც კაკაურიძე იყო, რა ვიცი სად დამჭირდებოდა ეგ დამპალი.

აქედან გორი შორია

ხანდახან გავიფიქრებდი: ნეტა ჩემი ცხოვრება ეს იყო, ეს 2 მეტრიანი კაცი 18 წელი გვერდით მწოლოდა, მერე უცებ აღარ ყოფილიყო, ქვრივი მრქმეოდა, ილარიონისი, და კიდევ ახლა სულ სხვისი დაჩკები მქონოდა თავში, ჩემი ცხოვრების აზრი მარტო ეგ ყოფილიყო, ასე გულმოდგინებით, მეცხო, მეყიდა, მომემზადებინა, ჩემედო, შემეფუთა, ავტობუსში ამეტანა, გზად მევლო, ჩავსულიყავი, რიგში ვმდგარიყავი და ერთი სული მქონოდა როდის გავცდებოდი ამხელა რკინის კარებს და განა მარტო ერთს, ბევრს, თან ახალი კაბები ჩამეცვა, კი შავი, მაგრამ მაინც ახალი, სვიდანიედან კიდე ისე გამოვსულიყავი, თავდახრილი, თვალი არავისთვის გამესწორებინა, თვალში არავისთვის შემეხედა, სახე დამემალა, ჩემი სიამოვნება რომ არ ეგრძნოთ, რომ არ წაეკითხათ და სახლში მოსულს კარადაზე გამოდებულ ილარიონის სურათთან, გადიდებულთან, მივსულიყავი, ჩარჩოს მინაში ჩამეხედა სარკესავით, თმები გამესწორებინა და მეთქვა:

-რა ცოტა ხარ, ილარიონ, რა ცოტა.

აქედან გორი შორია, თვალმარგალიტი ბროლია

ნადზორის ბიჭი გამომაყოლებდა დაშტერებული თვალებს. პირზე ხელს კი მაფარებდა, მარა. რა იყო, ბიჭო, რას მიყურებ, ლამაზი ვარ მეთქი? და გავიცინებდი. უხხ სიცილიც როგორი გაქ ლილიანაო, ყულიჯანიშვილი ამასაც მეუბნებოდა, მახსოვს.

შენს სანახავად მოვსულვარ

იმ ქვეყნისნათრევ ქალს სთხოვე მეთქი ეგა, ქვეყნისნათრევს, თორე შენ ჩემთვის მეორე ხარ ჩემი ქმრის მერე და უკანასკნელი, მიდი იმას სთხოვე მეთქი, მე რატო მთხოვ, მე მაგას რატო მეუბნები, მიდი, ეგ მაგას გაგიკეთებს, ეგ მაგაზე უკან როგორ დაიხევს, მაგას კი არა ხმას ყრის ჩემი გულის გასახეთქად ვითომ შენგან ფეხმძიმედ იყოს, ჰო არ იცოდი არა, არ იცოდი, ვიცი, რომ არ იცოდი, მაგრამ ის თუ იცი, მე რომ ვიცი, ეგ მათხოვარი ჩემსავით, თურმე, აქაც რომ დაეთრევა, და ერთი დღე თურმე ჩემი რომაა და მეორე დღე თურმე მისი. რა იყო მეთქი ბიჭო რა ვეღარ.. და მეტი ვეღარ ვქენი, ტირილი ამივარდა. ხმა არ ამოუღია. იჯდა ისევ იქ, თავის ადგილზე თვალებგაფართოებული და თეთრი. წამოვდექი, ავიფარე სახეზე ცხვირსახოცი და ჩემი იმედი არ გქონდეს მეთქი, გასვლისას გადავუგდე.

იმავე დღეს მოვძებნე. კარადის უკან, კარადასა და კედელს შორის ჰქონდა დამალული ილარიონს.

შენს სანახავსდ მოვსულვარ, სხვა საქმე არა მქონია

კისერზე ჩამოვეკიდე და ვკოცნი და ვკოცნი, მარა რაღაცა არ მომწონს. ჩავუცურე ქვევით ხელი და არაა, შენც არ მომიკვდე. ვაიმე, მეთქი აი სად შემხვდა ისმაილოვას ჯადო, ზაფრა იყო, მარა კარგად რომ შევხედე და დავაკვირდი, ჯადო არ იყო, ლომკა იყო, მე მაგას ვინმე მასწავლის? ცუდათ ვარ ძალაიან ლილიანავო. აირია სიტუაცია მაგარი, ვინც გვაწვდიდა შეუდეს მაგარი და ძაან ცუდათ ვარო, მე ეხლა კაცს და ტელეფონის ნომერს გეტყვი, გადელიაა ერთი, ბარიგა, ფულს ბოგდასაროვს გამოართმევ და შემომიგზავნი დაჩკითო.


გული გავიქვავე და არრა მეთქი. თან ვფიქრობ ის ჩემზე ადრეა აქ ნამყოფი, ან ჩემს მერე მოვა, რა მნიშვნელობა ჰქონდა, მე უარს ვეტყვი, ადგება იმას ეტყვის, სხვა რაღა გზაა, შეეხვეწება, ის კიდე გაუკეთებს, ყველაფერზე წამსველელი ქალია, და აი კაკაურიძე სად გამახსენდა. აი მეთქი ორ კურდღელს სად ვიჭეერ. მომეჩვენა თუ რა იყო, თვალები აუცრემლიანდა სიმწრისგან. ლილიანა აი ამას არ ველოდი შენგანაო, მე რა, შენგან ველოდი ისმაილოვას ნაბოზვრისთვის იმ მძივის ჩუქებას მეთქი? მივაკივლე.
ავდექი და გამოვედი. ნადზორის ბიჭს გაკვირვებული არა, გაოგნებული სახე ნეტა თუ დამავიწყდება.

იმავე დღეს დავურეკე გადელიას. ესა და ეს ვარ მეთქი, ამისი და ამისი თქო.
აბა მე გული მომითმენდა? მე გული მომითმენდა? მე რა, გგონია აღარ მიყვარდა? ჰა, აღარ მიყვარდა? მიყვარდა მიყვარდააა, მაინც მიყვარდა.

რა დღეში იყო ჩემი ბიჭი.

ალალბედი მიცვნიაო

ეს სამი დღეა ხან სად წამსკდება ცრემლი ხან სად. სახლში კიდე არა უშავს კედლის გარდა სახლში მე ვინღა მყავს, მაგრამ აი ბაზარში რომ ამივარდა ქვითინი ან კიდე ავტობუსში რომ ვიცრემლები ჩემთვის თავდახრილი, ეს ვიღას ავუხსნა ან როგორ ავუხსნა.ენა რომელმა მომითრია აღარ მახსოვს, რა მნიშვნელობა აქვს. იმ დღის აღარაფერი ვიცი დამტვრეული ჭურჭლის გარდა, ისტერიკა მქონდა. ჩავიცვი და გავიქეცი ლარისასთან, სახლში მივადექი პირდაპირ. თან მინდოდა არავის დავენახე, სხვას იფიქრებდნენ, გინეკოლოგი იყო მაინც.გავიმეხე ეს სახე და გეცოდინება მეთქი ალბათ და რატომ მოვედი მეთქი ხვდები ალბათ და მითხარი მეთქი თუ მართლა ასეა, ნუ დამიმალავ. არა ნანაო, ლილიანას დაყრილი ხმებიაო. ვეღარ გავიგე მეტირა თუ მეცინა. ვენდე. ვენდობოდი ლარისას. ჩამოვჯდები მეთქი ცოტა ხანი, ცუდად ვარ. ხელი მომკიდა ხელზე და უუდაბნოდ იქცეს მეთქი შენი საშვილოსნო ლილიანა ტიმოვა! უუდაბნოდ ექცეს შენი საშვილოსნო!

ლარისას რომ შევხედე, ტიროდა. ეგეც ჩემსავით უშვილო იყო, ეგ ჩემსავით უბედური.




ალალბედი მიცვნიაო, მე შენთვის მიტირნიაო

მერე ზევით ავედი, დარეჯანასთან გოგოები იყვნენ ყავას სვამდენ პაპიროსზე, ენები - გადმოგდებული, თან იცინიან, იცინიან, მე კიდე ჩემს ბოღმაში ვიხარშები, გასივებული ვარ და დარეჯანამ შემამჩნია ისევ პირველმა, მაგას რას გამოაპარებ, ბოზობდა გათხოვებამდე და რა იყო ლილიანაო, რა გჭირსო და მეტი რა მინდოდა, მოვაღე უცებ პირი და მოვყევი, თან თვალებიდან სუ ღვარად მომდის ეს ცრემლი, არ მინდოდა მეტირა, მარა ჰე. თუ გახსოვთ ალიხანოვის სიდედრს რომ ჟემჩუგების მძივი ქონდა, მთელი რაიონი მაგ მძივზე რო ლაპარაკობდა წლობით-მეთქი, მერე რო მოკვდა ეგ ქალი და ალიხანოვმა ეგ მძივი კიდე რო გაყიდა, ფული წამალში რო გაუშვა, მაგაზეც ხო ლაპარაკობდა მეთქი მთელი რაიონი და მერე ეგ მძივი თურმე ჩემს ბიჭს ეყიდა, გოგოებო, ჩემს ბიჭს ეყიდა მეთქი, მაგ ამბავი თამარას ეთქვა, იმის მერე ყოველდღე ველოდებოდი ან ახლა ჩამომკიდებს კისერზე ან ახლა და ისმაილოვას მაზლის გასვენებაში თურმე ვის ეკეთა თუ იცით მეთქი ვისა? დაიძაბენ გოგოები და მიყურებენ თვალებდაქაჩული, ისმაილოვას ეკიდა მეთქი თვითონ, თურმე, ნანასაა, ილარიონის ქვრივსაა, ცხვირზე ბუზს რო არ იჯენს, მარა ბოზი როა მეთქი, მოვთქვამდი, სუ გულიდან ამომდიოდა. დარეჯანამ დაუსხით რამე დალევსო, გადავკარი და

სსსარჩობელაა, სსარჩობელა მეთქი შენსს ყელსს, ნანა ისმაილოვა – ამოვიხრიალე.

შენ ჩემთვის რა გატირებდა

ვიპოვნე. კარადის უკან, კარადასა და კედელს შორის ჰქონდა დამალული ილარიონს. იმავე დღეს კაკაურიძეს გადავურეკე. ვინმე ტიმოვას დაჩკები გქონდეთ მეთქი მხედეველობაში ამ დღეებში.

მე შენთვის რა მირგიაო

დავურეკე იმ დამპალს, ვა ლილიანა რამ გაგახსენე ჩემი თავიო. ვითომ გულზე ვეხატებოდი მაგ წურბელას, მაგ სისხლისმსმელს, ვითომ ჩემზე მზე და მთავრე ამოდიოდა, მარა ხმაზე მაინც შევატყე ვეღარ იყო უწინდელ დუხზე, უწინდელად ვეღარ იფხორებოდა, სანდო ხმისგან მომივიდა კაკაურიძეს თავისი სამმართველოს ბიჭებიანად წყალი აქ შეყენებული და თავს გაყიდის, შვილს გაყიდის ოღონ პალაჟენიე დაიბრუნოს ახალი უფროსობის თვალშიო და მითუმეტეს, ასეთი მელკი რაღაცეებით სტავკის აწევას რა უნდა და აბა ჰე, მეთქი ლილიანა შეუძახე ჩემს თავს, აი მოვიდა მეთქი შენი დრო, და ბატონო კაკო მეთქი, დაჩკებზე გაამახვილეთ ყურადღება მეთქი, ვაფშეტა გვარსც გეტყვით, ვინმე ისმაილოვაა მეთქი რა. რაღაცნაირად ჩაეცინა და კი ვიფიქრე ესა მეთქი და რამე მაგათ ხო არ იცნობს, ეს ილარიონი ქვეყნის ბარიგა იყო, ეს კაკაურიძე კიდე ღორი, წყალწაღებული მკეთებელი თვითონ, და მეთქი ა? რამე პრობლემაა მეთქი ბატონო აკაკი? არა კროშკაო, მერე გამოიარე ჩემსკენ, გნახო ერთი, კაი გოგო ხარ შენ, კუდრაჭა გოგო ხარო და მე და შენ ვითანამშრომლოთ აწიო არ დაგეკარგება ჩემგანო და დავწყნარდი, მეთქი ჰე ჰეეე, სად დაგერხა ნანა ისმაილოვა!


მელქაძე გოჩა - Melqadze Gocha

ხერთვისის ზმანებანი

ეძღვნება გიორგი გოგოხიას (გოშკას) ნათელ ხსოვნას

ისტორიაში წიაღსვლისას ისტორიული სინამდვილისგან მოწყვეტა და ყოვლისმომცველთან ზიარება – ეს არის უკანასკნელი, რაც ჩვენი ცნობიერებისთვის თითქმის მიუღწეველია, მაგრამ რომელთან შეხება ჩვენ მაინც ძალგვიძს.

კარლ იასპერსი
ბაზელი, 1948 წელი

ისეთი ისტორიული პიროვნებების არსებობა, რომელთა ცხოვრება და მოღვაწეობა შთამომავლობის გონებრივი თვალსაწიერისთვის მუდმივად წარმოადგენენ ბრძენი მმართველების, ნიჭიერი მხედარმთავრებისა და ხელოვნების დიდოსტატების სანიმუშო მაგალითებს, მოზარდ თაობაში მყარ საფუძველს ქმნის ეროვნული სიამაყისა და სრულფასოვნების დასამკვიდრებლად.
ავტორი


მოლარიშვილი ლია - Molarishvili Lia

ასკილის ყვავილი

(askilis yvavili)



თუ მთის პატარა სოფლებში გივლიათ, უსათუოდ დაგაფიქრებდათ უცნაური, აჟრიამულებული მყუდროება, ხმებით სავსე სიჩუმე: ჩქარი მდინარის ღელვა, სადღაც შორს... შორიდანვე _ ექოსავით ყრუდ _ ძაღლების ღავღავი. ხმელი ფოთოლი რა არის, ისიც კი დიდის შრიალით სწყდება ხეს.
წვიმაც სხვანაირი შხაპუნით მოდის აქ და ქარიც უფრო გულმოცემული უზუზუნებს. ის უთავბოლო ქალაქური გრიგალი კი არა _ ნამდვილი, მინდორში განალაღები ქარი, ტყე-ტყე ნაწანწალევი, ბრძენი...
ოქტომბრის დამლევს, ერთ ასეთ პატარა სოფელში დავიდეთ ბინა მე და ჩემმა ამხანაგმა. სულ ათი თუ თორმეტი ოჯახი ცხოვრობდა აქ. მიტოვებული სახლები კი, იცოცხლეთ, ბევრი იყო.
მშვენიერია შუა შემოდგომა. ყველაზე კარგიც სწორედ ამ დროს არის მთა და არა თაკარა ზაფხულში: აჭრელებული ფერებით, თავბრუდამხვევი.
ახლა კი, სიმკაცრე შვენოდა აქაურობას.
პირველად, ცოტა გაგვიჭირდა: უგზოობა, ტალახი ნაწვიმარზე, წყალი შორიდან სატარებელი... მაგრამ ერთ კვირაში ყველაფერი გაგვიიოლდა და მტკიცედ გადავწყვიტეთ _ აქ უნდა გვეცხოვრა ერთ თვეს მაინც, ჩაზამთრებამდე. აღარ მოვძებნიდით ბინას სხვაგან, სხვა სოფელში.
რა გვიზიდავდა ორ ახალგაზრდა ქალს ამ თითქმის უკაცრიელ ადგილას? რა და სწორედ ეს უკაცრიელობა. გათენდებოდა დილა საქონლის ზმუილით, სასიამოვნოდ შემამცივნებელი ნისლით, ისე უბრალოდ... მერე მოდიოდა საღამო _ მშვიდი, სინოტივის სურნელიანი და კვლავ ზანზალაკები წკარუნებდა მოლურჯო-ნაცრისფერ მკვრივ ბინდბუნდში. ხან მეჩვენებოდა, რომ რაღაცეები ბზინავდა ამ ბურუსში, მაგრამ ციცინათელები ამ დროს აღარ იყო უკვე.
ხოლო დილასა და ღამეს შორის რას ვაკეთებდით? არაფერს, სრულიად არაფერს და ეს იყო სწორედ, ბედნიერების შეგრძნებით რომ გვათრობდა თითქოს.
ხან (თუ უამინდობა იყო) თბილად ჩაცმული ჩამოვსხდებოდით სახლის წინ, გადახურულში და შევცქეროდით ფარდასავით ჩამოშვებულ წვიმას, ან გვენთო პატარა თუნუქის ღუმელი. ზედ ვწვავდით კარტოფილს... ვადუღებდით ჩაის (გაუთავებლად)... არც კი ვმუსაიფობდით თითქმის, არ ვაფრთხობდით ამ ძლივს მოხელთებულ მყუდროებას.
შიგადაშიგ, რა თქმა უნდა, გამოერეოდა მშვენიერი მზიანი დღე. დავიჭერდით ჯოხს და სანამ კარგად არ შეღამდებოდა, სახლში არ ვბრუნდებოდით. დავივლიდით მთელ სოფელს. იქ მდინარის სათავანიაო... უფრო შორს, დევივით წამოყუდებულ კლდეში, რაღაც ქვაბული იყო. არაფერი დავტოვეთ უნახავი.
ერთი ასეთი გასეირნების დროს შევხვდი სწორედ ნუკრის _ ყველაზე უცნაურს, ყველაზე მშვენიერსა და დამაფიქრებელს. ის კი მხოლოდ გამოუცდელი სოფლელი გოგო იყო, მაგრამ, აბა, ყური დამიგდეთ...
ვისხედით მე და ჩემი ამხანაგი კლდის პატარა შვერილზე. არც კი ვიცი, კლდე დავარქვა თუ უბრალოდ ქვიანი გორაკი. მაგრამ აქედან ხელისგულივით მოჩანდა სოფელიცა და მისკენ მომავალი რამდენიმე შარაგზა. ჩვენს თავზე თეთრი ღრუბლები მიცურავდნენ ნება-ნება. ამან ზაფხული გაგვახსენა. თითქოს ცხელოდა კიდეც _ ქურთუკი გადავიღეღე. რაღაც უნდა მეთქვა და აქ ჩემმა ამხანაგმა ხელი მტაცა ხელში: სუ, ჩემადო... და ქვევით გადამახედა. დაბლა, ბილიკზე ორნი მოდიოდნენ _ ქალი და ვაჟი. ქალი მხიარულად იცინოდა. ზარივით ხმაზე მივხვდით, სულ ახალგაზრდა იყო, თითქმის ბავშვი. მერე ის დაწინაურდა, ხელი აუქნია ვაჟს.
_ შენს ცოლს მიხედე, ფრიდონავ, ის გერჩივნოს! _ გავიგონეთ კვლავ მხიარული სიცილი და ქალი გაიქცა. ვაჟმა თვალიღა გაადევნა. მგონი, ერთიც მაგრად ამოიოხრა, ისე, რომ გულიც თან ამოატანა.
მთელ ამ დროს ჩამიჩუმიც არ გაგვიღია, მაგრამ ვაჟმა უცებ ამოგვხედა, სახე შეეცვალა, შერცხვენილი მიტრიალდა და წავიდა. ჩვენც შეგვრცხვა: ვიცნობდით ამ ბიჭს. მეზობლად ცხოვრობდა. სულ ზრდილობით გვესალმებოდა. აი, ცოლი კი მხოლოდ ორიოდჯერ გვენახა. თითქმის არ გამოდიოდა შინიდან. ორ პატარა გოგოს ზრდიდნენ.
რატომღაც გუნება წაგვიხდა.
_ ნამდვილ კინოკადრს არ ჰგავდა? _ თქვა ჩემმა ამხანაგმა, _ ოღონდ შუაში გაწყდა ჩვენება, როგორც სოფლის კლუბში.
წამოვკრიფეთ საუზმის ნარჩენები და ჩავირბინეთ ჩვენც ბილიკზე. შორიახლოს ძალიან გემრიელი, ცივი წყალი გვეგულებოდა. იქით, საითაც ქალი გაიქცა... და დავინახეთ, რომ ისიც წყაროსთან იყო ჩამუხლული და სვამდა. შეგვამჩნია თუ არა, ფიცხლად წამოიმართა. წყალი კაბაზე ჩამოეწუწა. მერე ეტყობა, ამისიც მოერიდა და რაღაც აბნეულად შემოგვიღიმა.
მივესალმეთ.
ისიც მოგვესალმა, მაგრამ დარცხვენილი იდგა. აქამდე არასოდეს მენახა ეს გოგო. შავთავშლიანი, შავი კაბით. უსათუოდ მგლოვიარედ იყო, მაგრამ ვისზე? წუთის წინ ისე უდარდელად იცინოდა...
_ როგორ ჩამოცხა. _ თქვა ჩემმა ამხანაგმა, რომ გაეფანტა ეს უხერხულობა.
_ დიახ... ძალიან. _ მიუგო გოგომ. თავსაფარს ისწორებდა თხელი თითებით.
_ რა გქვია? _ ვკითხე ახლა მე. აღტაცებული თვალს ვერ ვაშორებდი.
_ ნუკრი.
როგორი იყო იცით? უნაკლო და უბრალო, როგორც ბალახის ღეროზე სხივით მოციაგე ნამის წვეთი. ყელზე შებნეული თავშალი მოიხსნა და შავ სვიტერზე ჩამოეშალა ღია-ღია ოქროსფერი თმა. მონაცრისფრო მრგვალ თვალებს ხან მე მომაპყრობდა, ხან ჩემს ამხანაგს.
_ რა მშვენიერი სახელი გქვია, ძალიან შეგეფერება.
_ რა ვიცი... ნუკრი კაცის სახელია და როგორღა შემეფერება, აბა? _ მხრები აიჩეჩა.
მერე სამივე ერთად მივდიოდით სოფლისკენ. ის, ჩვენს შორის, როგორც ცირცელის ნაყოფი ფერშეცვლილ ფოთლებში, ისე ღვიოდა.
თვრამეტი წლისა აღმოჩნდა. არასოდეს გაშორებოდა თავის სოფელს. სულ შინ ვიჯექ, ხან ბებოს ვუვლიდი, ხან პაპას. ახლა კი მათლად მარტო ვარ, ბუკიოტივითო.
_ თქვენ კი, ალბათ, თბილისში ცხოვრობთ. _ გვითხრა ბოლოს რიდით.
_ არა, ჩვენც სოფლელები ვართ.
_ რა ვი... რომ არ გეტყობათ? _ მორცხვად შემოგვღიმა.
_ კი, კი, სოფლელები ვართ. ოღონდ ბარის სოფლიდან.
მაინც უნდობლად შეგვავლებდა თვალს.
მეორე დღეს, თავი დავიჭირე, რომ უჩვეულო ცნობისმოყვარეობით ვაკვირდებოდი მოპირდაპირე ეზოში მოტრიალე ფრიდონს: საქონელი გამოიყვანა, გაუშვა შარაზე. მერე შეშას ჩეხავდა კარგა ხანს. მისი გოგოებიც იქვე დაცუნცულებდნენ, მთლად შებუდრულები თბილ ტანისამოსში. მამა ხან დაუტევდა: ნაპობი არ მოგხვდეთ, იქით გაიწიეთო. თვითონ ჭრელი ნაქსოვი სვიტერის ამარა იყო. ძლიერი და ლამაზი აღნაგობა ჰქონდა. განსაკუთრებით, დაკაპიწებული ღონიერი მკლავები გეცემოდათ თვალში.
უცებ ჩემსკენ გამოიხედა. დამნაშავესავით შემცბარმა სასწრაფოდ დავუშვი ფარდა.
საღამოს ნუკრის ვეწვიეთ. უკვე ვიცოდით მისი სახლი _ პატარა, სულ სამი ოთახისგან შემდგარი, ისიც შეულესავ-შეუღებავი. აი, სად ცხოვრობდა ნუკრი. მაგრამ აქაურობა მაინც სისუფთავით ბზინავდა. მორეცხილი ფიცრის იატაკი რომ არ დაგვესვარა, ფეხსაცმელები კართან დავტოვეთ, თუმცა შეწუხებულმა მასპინძელმა ამაზე თავი მოიკლა.
არ ვანებებდით და მაინც ისე მარდად დატრიალდა. გამოალაგა თუკი რაიმე საუკეთესო და ნუგბარი გააჩნდა. ჩვენც მოტანილი გვქონდა ყავა, ქალაქური
ნამცხვარი...
შუქი ჩაქრა და სანთლებს მოუკიდა. ამ სანთლების შუქზე ვისხედით თითქმის შუაღამემდე. ამ სანთლების შუქზე, ჩვენი მასპინძელი, ხელებზე ნიკაპდაყრდნობილი, მოუცილებელი ღიმილით, თვალებგაბრწყინებული შემოგვცქეროდა.
_ სულ მარტო როგორ ცხოვრობ, ნუკრი?
_ ეჰ, არც კი ვიცი... _ ამოიოხრა და მერე ისევ გულიანად შემოგვღიმა. _ არავინა მყავს ქვეყნის გულზე და აბა, სხვაგან სადღა წავალ?
ძალიან მინდოდა, ისე მინდოდა მეთქვა, მე წაგიყვან, ჩემთან ვიცხოვროთ-მეთქი, ნუკრი, მაგრამ ეს ხომ ტყუილი დაპირება იქნებოდა ან რა უნდა მიმეცა მისთვის, როცა სიზმარშიაც კი თავს ქანცგაწყვეტილ მოხეტიალედ ვხედავდი, უდაბნოს მტვერში რომ ეცემა... მიდის, მიდის და ძირს ეცემა, ღონე აღარ აქვს...
მაინც ვუთხარი: _ შენ აუცილებლად უნდა ნახო ქალაქი, ნუკრი... კინოში გადაგიღებენ. _ და იქვე ვიკბინე ენაზე. _ სადღა იღებენ ახლა ჩვენში კინოს...
_ ქალაქი, _ გაიმეორა ნუკრიმ, _ ქალაქი... სულ არ ვოცნებობ სადმე წასვლაზე, მაგრამ აქაც რომ სული მეხუთება? _ ამოგვხედა თავისი საავდრო და მაინც წმინდა ცასავით თვალებით, გრძნეული ქალივით იდუმალმა და მომხიბვლელმა _ ვერა, ვერსად წავალ... _ თქვა ისევ ფიქრით.
გვეხვეწა, დარჩით, დარჩითო, მაგრამ მაინც წამოვედით სახლში. ფარნით ვინათებდით გზას. რაღა შუაღამე... სადაცაა, მამლები იყივლებდნენ.
_ ლამისაა, შევნატრო ამ გოგოს, _ მითხრა უცებ თეომ, _ ჯერ მაგას ნამდვილი იმედგაცრუება არ უნახავს. სიღარიბეც, ამ მიგდებულ ადგილას ცხოვრებაცა და ისიც, რომ ცოლ-შვილიან კაცს უყვარს... ყველაფერი მაინც კარგია... ან არც ისე ცუდი. მართლა, არც ისე ცუდი...
ცოტა ხანში სანანებლად გაგვიხდა, რომ ნუკრი ჩვენთან მოვიპატიჟეთ. კი გვითხრა, ფრიდონის ცოლს არ ესიამოვნება, თუ დამინახავსო, მაგრამ რას ვიფიქრებდით, ასეთ ამბავს თუ დააწევდა ეს საცოდავი, ვითომ უენო ქალი.
ახლაც თვალწინ მიდგას. ნაწვიმარია. ჩვენი სახლის წინ, ატალახებულ გზაზე ჩაივლიან შეხნიერებული გლეხები. ერთს მხარზე ცული გაუდევს. ამათ ძუნძულით მოჰყვება ბებერი, ნაცრისფერი ნაგაზი. ცოტა მოგვიანებით გამოჩნდება ნუკრი, შავი თავსაფრით. უმკლავებო ცხვრის ტყაპუჭიც ვერ ფარავს იმის შოლტივით ტანის ნაკვთებს. ჩვენ აქედან შევღიმით. აჰა, უნდა გამოსცდეს ჩვენი მეზობლის სახლს, რომ გამოვარდება შარაზე მაღალი, ხმელი ქალი, სწყევლის ნუკრის. მერე ქვასა და ტალახს დაადევნებს.
ნუკრი კი არ გაიქცევა, თითქოს წყევლისგან ქვადქცეული იყინება ერთ ადგილას. ჩვენ გავრბივართ, მაგრამ ქალი უკვე ჩქარი ნაბიჯით მიბრუნდება და შეიმალება ასახლში.
ნუკრი ცეცხლთან დავსვით, გავუწმინდეთ კაბა, მოვბანეთ შავი ლაფის წინწკლებით მოსვრილი სახე. არ ტიროდა, არც გაჯავრებული ჩანდა. გაოცებული უფრო იყო, პატარა ბავშვივით გაოგნებით თვალებგადიდებული.
_ ღმერთმა ხომ იცის, რომ უცოდველი ვარ ამ საქმეში. _ გვითხრა ბოლოს.
მაშინ გავიგეთ, რომ ფრიდონი აქაური კი არ იყო, ჩამოესიძებინათ. ცოლიც ლამაზი, ისიც... თორმეტი წლის ნუკრიმ ბევრი იცეკვა მათ ქორწილში.
მერე რა მოხდა? სულ ცოტა დრომ განვლო, მაგრამ ამ მოკლე ხანში მთელი ცხოვრება შეტრიალდა _ ნუკრიმ ტანი აიყარა, ნამდვილ ქალს დაემსგავსა. თან გამოსცადა ობლობა, სრული მარტობა... სანამ ფრიდონის ცოლი კარგად იყო, ვაჟისგან არაფერი უგრძვნია. მაგრამ მერე ქალი თვალდახელშუა ჩამოდნა, დაუშნოვდა. სულ ეჭვიანობდა, სიცოცხლეს უწამლავდა ჩხუბით ქმარს. ბავშვებსაც არ ზოგავდა თურმე.
აი, მაშინ კი...
_ მებრალებოდა... კაცი არ უნდა შეიბრალო? არ ვიცი, რა იფიქრა. აგერ, მეორე წელია, რაც ლანდივით სულ თან დამდევს. მე კი არაფერს შევპირებივარ. ხომ გჯერათ ჩემი?
_ შენ ის არ გიყვარს, ნუკრი?
_ არა, არა, _ წამოდგა და აღელვებულმა გაიარ-გამოიარა ოთახში. თვალებში უცხო რამ ცეცხლი გაუკრთა _ სიამაყის, აღშფოთების, მაგრამ მალევე შეეცვალა გამომეტყველება, ჩვენსკენ მოაბრუნა ალეწილი სახე. ტუჩები უმწეოდ უთრთოდა: _ ასე უფრო ძნელია, გეფიცებით... მაინც როგორღა ვიცხოვრო? რაიმე აზრი უპოვეთ ჩემს საწყალ ყოფას... თქვენ ხომ უფრო იცით...
ჩვენ კი მხოლოდ უხმოდ ავარიდეთ თვალი.
აჰა, სადაცაა მიილეოდა ნოემბერიც. უფრო მეტი მდუმარება შემოადგა სოფელს. მთლად გაკმინდა სული ვიწრო და კლაკნილ კალაპოტში მომავალმა წყალწმინდა მდინარემ. მოხუცებისგან გავიგონე, რომ ასეთი სიჩუმე დიდ ზამთარს მოასწავებდა.
ისევ გამიხსენა უძილობამ.
გამთენიისას, ისე, რომ ჯერ კიდევ ბნელოდა, ფრთხილად წამოვდგებოდი, ვანთებდი ღუმელს. თეოს ამ დროს მშვიდად ეძინა.
ერთ დილას _ რაღაცნაირად, ცუდად ჩამოსტიროდა ცას პირი _ ფრთხილად გამოვიხურე კარი, ჩამოვიარე სამსაფეხურიანი კიბე, ფრთხილადვე მომქონდა წყლის ჭურჭელი.
ციოდა.
შარაზე გამოვედი თუ არა, პირისპირ შემომეფეთა ჩვენი მეზობლის ხუთი წლის გოგო _ გულამომჯდარი, ტირილით. ძლივს გამაგებინა, რომ დედამისი იყო ცუდად.
ასე მეგონა, გასული საუკუნის რომელიმე გულისმომკვლელი წიგნის გვერდებს ვფურცლავდი, როცა გადავაბიჯე ფრიდონის სახლის ზღურბლს. ბნელოდა, ბნელოდა. ქვის კედლებზე აქა-იქ გაყვითლებული გაზეთები იყო გაკრული. ერთი რაღაც საცოდავი რკინის საწოლი ედგათ. შავი კარადა, მთლად დაფუტრული. დიდი მრგვალი მაგიდა _ დახეული, ძველი სუფრით...
არც ღუმელი დაენთოთ ჯერ... პერანგისამარა უმცროსი გოგო ხმაგაკმენდილი იდგა კედელთან. ფრიდონის ცოლი მკვდარივით უძრავად იწვა. შუბლზე დავადე ხელი. გაყინული სახე ოფლით დაცვაროდა. თვალი გაახილა.
ახლა არაფერი აღარ მიჭირს. დავაშინე ბალღები. _ თქვა წყნარად.
არ ვიცოდი, რით დავხმარებოდი.
აქ სიცივე ძვალსა და რბილში ატანდა. შეშას წამოვავლე ხელი. ძებნა დავუწყე ასანთს. დიდი წვალებით მოვუკიდე ცეცხლი.
ქალმა ლოგინში წამოიწია. შეწუხებული მადევნებდა თვალს.
ჩაი მივაწოდე. უსიტყვოდ დამემორჩილა, მაგრამ ხელები უკანკალებდა.
ჩემი ტოლი თუ იქნებოდა _ ოცდახუთი ან ოცდაექვსი წლის. უმოწყალოდ გათელილ გარეგნობაში მაინც რაღაც შემორჩენოდა ყმაწვილური.
_ თქვენ ალბათ გგონიათ, ერთი ბოროტი დედაკაცი ვარ, _ მითხრა საცოდავი ხმით, _ ქვებით დავდევ ხალხს... მეც მქონდა ჩემი საოცნებო... სულ ასეთი კი არ ვიყავი... ავადმყოფობამ გამტეხა.
_ უნდა როგორმე მიმართოთ ექიმს... ასე არ შეიძლება.
_ არა... აბა სადღა გვაქვს მაგის საშუალება. მოვკვდები და მოვკვდე... დავისვენებ მაინც... _ და ფართოდ გახელილი შავი თვალებიდან ღვარად დაედინა ცრემლი.
კედელთან ატუზული გოგოებიც ჩუმად აზუზუნდნენ.
_ დედა მოგიკვდეთ, ჩემო საწყლებო...
აღარ შემეძლო აქ გაჩერება. გარეთ გამოვედი, მივეყრდენი კარს და უცებ ისეთი ამაზრზენი მეჩვენა ყოველივე: საქონლის სუნით გაჯერებული ეს მოუვლელი ეზო, ეზოს გადაღმა _ ატალახებული შარა. სოფლის თავზე შავად ჩამოღუშული საავდრო ღრუბლები...
_ წავიდეთ აქედან, _ ვუთხარი ჩემს ამხანაგს, _ სადაცაა თოვლს ჩამოჰყრის. მერე, ვაითუ, გზები ჩაიკეტოს და ჩავრჩეთ ამ დილეგში.
მან გაოცებით შემომხედა.
_ რა დაგემართა? ხომ კარგად ვგრძნობდით თავს აქ?
იმავე საღამოს შევკარით ბარგი. წინ კიდევ გვქონდა მთელი ორი დღე, მაგრამ ახლა იმ მოლაშქრეებს ვგავდით, დასასვენებლად რომ დასცეს კარავი, ხოლო გონება და თვალი ახალი დასაპყრობი სიმაღლისკენ მიურბით უკვე.
ნელა ვეთხოვებოდით კეთილ მასპინძლებს. მთელ ამ პატარა სოფელს ვიცნობდით თურმე. გულისამაჩუყებელი იყო, როგორ გამოხატავდნენ სინანულს _ მოგვენატრებითო... არ დაგვივიწყოთო... უნებურად სიამაყით და სიხარულით გვევსებოდა გული და აცრემლებულ თვალებს ვუმალავდით ერთმანეთს.
როცა მანქანამ ამოგვაკითხა, რაღაც უცნაური ამინდი იდგა. გაბრუებული ვიყავი უძილობით, ამ არეული დღითაც... თითქმის ფიზიკურად შევიგრძენი, რომ უსათუოდ გათოვდებოდა.
მსუბუქი ნისლის ნაფერთალში გავხედეთ სოფელს. ნუკრი ჩვენთან იყო. მომაგონდა მისი მუდარა: ,,როგორ ვიცხოვრო?.. თქვენ ხომ უფრო იცით...”
არაფერიც არ ვიცოდით... მხოლოდ უსიტყვოდ ვეხვეოდით. და კვლავ მინდოდა მეთქვა: ჩვენთან წამოდი-მეთქი... ესეც ამაო იყო...
_ შენც უძილო ხარ, ნუკრი? _ ესღა ვკითხე, რადგან სახე მთლად ჩატეტკოდა.
თავი გადაიქნია, გაღიმება სცადა.
_ მომეწყინება უთქვენოდ...
მის მიღმა, შორს, ლანდივით ვხედავდი თავის ეზოში გაშეშებულ ფრიდონს. ვიცი, რა ძალაც აჩერებდა ასე უძრავად. თითქოს დავინახე მისი მზერაც.
მთლად განაცრისფერებული ცა მაინც ისეთი გამჭვირვალე იყო... უნებურად დავაკვირდი ნუკრის და გამეღიმა: მისი თვალებიდან ზუსტად ისე იღვრებოდა იდუმალი სინათლე, თითქოს ძალიან შორიდან, სიღრმიდან, ძნელად მოსახელთებელი და მაინც დამატყვევებელი.
უკან დარჩა მოხვეული ვიწრო გზა. დავეშვით ქვევით. თანდათან გვშორდებოდა მძიმე და წმინდა მწვერვალი. გაჩუმებულები გავცქეროდით საქარე მინაში გამალებით მრბოლავ ხეებს, გადმოშვერილ ფლატეებს, აქა-იქ ფოთლებშერჩენილი ტყის კიდეებს. და უცებ ისევ ვიგრძენი, რომ გათოვდებოდა. ეს უკვე ნამდვილად ჰგავდა ზამთარს.
მუსიკა ჩართეს... სრულიად სხვა, შეუსაბამო... და ფიქრებმაც სხვა მხრივ დაიწყეს დენა... მხოლოდ ცოტა ხანს. მერე კი ისევ დავუბრუნდი ძველ მოტივს...
მეჩვენებოდა, რომ ტყის ნაპირებში, ხან აქ, ხან იქ, ალივით გამოანათებდა და მერე ისევ ქრებოდა ტანკენარი ქალის ლანდი, მხრებზე დაფენილი ოქროსფერი თმით.
ნუკრი მართლაც რაღაცით წააგავდა გამოგონილი სამყაროს მკვიდრს.
მაგრამ ყოველთვის, როცა მასზე ვფიქრობ, თვალწინ წარმომიდგება ასკილის ნაზი, ვარდისფერი ყვავილი, ხვიარა, ეკლიან ბუჩქზე. უკაცრიელი, უდაბური ველის შუაგულში, სადაც არავინ ხედავს მის ფრთხილ სუნთქვას (სუნთქვის დანახვაც შეიძლება) და მხოლოდ ქარი აძრწოლებს, ნელა აცლის უნაზეს ფურცლებს...



მოდებაძე თეკლა - Modebadze Tekla

მე მოვკალი ჩემი ქმარი

ბატონი ტალანი ახლა შინ არაა. ისე წავიდა, სიტყვაც არ უთქვამს.სხვა დროს დავალებებს მაძლევს ხოლმე. ჩემი საქმიანობა დოკუმენტებისა და საქაღალდეების დალაგებით შემოიფარგლება.
ბატონ ტალანს რაღაც დიდი თანამდებობა უკავია ერთ მაღალ შენობაში. ოღონდ წარმოდგენა არ მაქვს სადაა ეგ შენობა, ან ბატონი ტალანი რას აკეთებს იქ. ერთხელ მიხსნიდა დაწვრილებით, მაგრამ ვერაფერი გავიგე, განა იმიტომ რომ გონებაჩლუნგი ვარ, უბრალოდ მეზარება იმის მოსმენა, რაც ნაკლებ ან საერთოდ არ მაინტერესებს. ერთი სიტყვით, ბატონი ტალანი ეკონომისტია, სულ ციფრებს ჩაჰკირკიტებს.
ბატონი ტალანი ცხრა საათისთვის დაბრუნდება, თუ ლუდის დასალევად რომელიმე ბარში არ შეიარა.
ჩვენ უშველებელ სახლში ვცხოვრობთ. ახლა მეორე სართულზე მის ოთახში ვარ. მოხერხებული სავარძელი მაგიდასთან მივაცურე და ვწერ. ვწერ სრულიად უმიზეზოდ. ანდა ასე უკეთესი იქნებოდა, ვწერ იმისთვის, რომ მოწყენილობისგან მარტოდმარტო არ მოვკვდე ამ განიერ და ორსართულიან სახლში.
ბატონ ტალანს ჩემ გარდა სხვა ნათესავი არ ჰყავს. მეც არავინ მყავს. ბატონი ტალანი ჩემი მამობილია.
მშობლებს მხოლოდ ფოტოებიდან ვიცნობ. ბატონი ტალანი ამბობს, რომ დედას ვგავარ. თუმცა ამასწინათ მითხრა, ნელ-ნელა მე მემსგავსებიო. ისე მართლაც არის მცირე მსგავსება ჩვენში. მეც მასავით მაღალი ვარ. მაგრამ ვიმედოვნებ ჩვენი მსგავსება მხოლოდ ამით დამთავრდება. თორემ ვერც დავთვლი, იმდენი პლასტიური ოპერაცია დამჭირდება.
ბატონი ტალანიც ობოლია. თუმცა ის მხოლოდ ორი წლის წინ დაობლდა. ქალბატონი აფრა ოთხმოცდაცამეტი წლისა სიბერით გარდაიცვალა.აი, ასე მარტვად, დაიძინა და აღარ გაიღვიძა.(გაღვიძება დაავიწყდა.)
სასაფლაო ახლოსაა, უშველებელი ეზო რომ არ გვქონდეს, ხეებით სავსე, ალბათ, ტერასიდანაც გამოჩნდებოდა.
მე ვფიქრობ, სწორედ სასფლაოს გამოა, რომ ახლომახლო სახლები არ დგას და შესაბამისად მეზობლებიც არ გვყავს.
მხოლოდ ერთი სახლი დგას დაახლოებით შვიდი მეტრის მოშორებით. იქბალების ოჯახი ზაფხულობით მოდის და ორი კვირით ისვენებენ.
იქბალებს ორი შვილი ჰყავთ. დეიზი და ლუთერი.
ბავშვობაში მე და ლუთერი ვმეგობრობდით. სასაფლაოზე საღამოობით ჩუმად ვიპარებოდით და ფოსფორის დანახვას ვცდილობდით. დეიზი ჭირვეული და განებივრებული გოგო იყო, დღეში ხუთჯერ იცვლიდა კაბებს და სარკის წინ იპრანჭებოდა, ან ჰამაკში იწვა და კმაყოფილი იდიოტის სახით მიშტერებოდა ცას. მერე დედამისს გულს უჭამადა წუწუნით, თვალებს რომ ვხუჭავ ყვითელი ჭიები მელანდებაო.
ოთხი წელია იქბალების ოჯახი აღარ მინახავს.
მე და ბატონი ტალანი ერთად დავდივართ სასაფლაოზე კვირაობით. ის ტირილს ვერ იტანს, წუხილი სიჩუმით მჟღავნდებაო. მე არ მომწონს სასაფლაოზე ჩემს მამობილთან ერთად სიარული. ეს რიტუალს ჰგავს. ჩვენ ვდგავართ ცივი ლოდების წინ და ველოდები, როდის შეირხევა ბატონი ტალანის მაღალი ტანი, რომ სახლში დავბრუნდეთ.
არადა ადრე მიყვარდა სასაფლაო. საათობით ვიჯექი მშობლების საფლავთან და თითებით ახალ კონტურებს ვავლებდი წარწერებზე. ვგრძნობდი, ჩემი წუხილი როგორ ეხვეოდა ბადეში და სიმშვიდისთვის ინადირებდა. ეს იყო ყველაზე მსუბუქი ბორკილი, რომელსაც ვემორჩილებოდი სიყვარულითა და ბავშვური გულუბრყვილობით. მაგრამ ეს ადრე იყო...
ოთხი წლის წინ, როცა გრინვიჩის უნივერსიტეტში სასწავლებლად გავემგზავრე, სასოწარკვეთამ მომიცვა. პირველ ხანებში სრულიად დავიკარგე სამეფოს კოსმოპოლიტურ მეგაპოლისში. მაგრამ მერე, როცა ბატონმა ტალანმა საშობაო არდადეგებზე დაბრუნების ნება არ მომცა, მივხვდი, რომ ლონდონის ”თვალი” ბევრად უფრო მომწონდა, ვიდრე ჩვენი სახლის ხეებიანი ეზო და სასაფლაო.
უკვე ერთი წელია, რაც დავბრუნდი. აქ არაფერი შეცვლილა. სახლი ისეთივე დიდია და განმარტოვებული. ისევ ისმის მასასის ფრთხილი ნაბიჯების ხმა ოთახებს შორის.
მართალია, ბატონი ტალანი ჩვენი ნათესაური კავშირის მიხედვით შორეულ ბიძად მერგება დედის მხრიდან, მაგრამ მამობილს იშვიათად ვეძახი., რადგან ბავშვობიდან ჩამესმოდა, მასასის სიტყვები, ბატონო ტალან, პირველ სართულზე სტუმარი გელოდებათ. ბატონო ტალან, თქვენ გირეკავენ. ბატონო ტალან, რომელ საათზე ივახშმებთ?
ბატონი ტალანი აგვიანებს, საათმა თერთმეტს ჩამოჰკრა. დღეს არც მასასია სახლში, შვილისშვილის დაბადების დღეზე წავიდა.
ახლა ზამთარია. თებერვალი.
გუშინ კოკისპირულად წვიმდა. მეხი ჩამოვარდა, ხე გახლიჩა. ჩემი მამობილი ოთახიდან არ გამოვიდა, ვიცოდი არ ეძინა. მე დაფეთებულმა ჩავირბინე ხვეული კიბე, მასასისთან მივრბოდი. კიბის შუა წელის იმ საფეხურზე, რომელსაც ტრაპეციის ფორმა აქვს, ფეხი დამიცურდა და მოაჯირს ძლივს ჩავავლე ხელი. დღეს დილით საწოლიდან რომ წამოვდექი, მარცხენა ფეხის კოჭი ოდნავ შესივებული მქონდა და ნაბიჯის გადადგმისას ცოტათი მტკივა.
მიხარია, რომ მასასი ჩვენთან ცხოვრობს. რაც დავბრუნდი, ხშირად ვზივარ და ვუყურებ, როგორ აკეთებს ნუშის ნამცხვარს, ან როგორ წურავს ჩემთვის პაპაიას წვენს. მასასის მოუვლელი ხელები აქვს თეთრი ხელისგულებით და მოქნილი თითებით. ერთი განახათ, რა სწრაფად ჭრის ხახვსა და მწვანილებს, ან როგორ აბრტყელებს ცომს.
საათმა უკვე თორმეტს ჩამოჰკრა. ბავშვობიდან არ მიყვარდა ეს კედლის საათი, ყოველთვის უდროოდ ყვირის და მეც სულ გული მისკდება მის ხმაზე, თუმცა ეს საათი ერთადერთია ჩვენს მოღუშულ სახლს რომ აფხიზლებს.
მასასის ქვიშის საათები უყვარს. ჩამოიცლება ქვიშა და, თუ არ ამოაბრუნე, ისე დაღამდება, გეგონება გათენებიდან მხოლოდ რამდენიმე წუთი გავიდაო.
მასასის ისევ უდევს ბუხრის თავზე საათი, რომელშიც ქმრის ფერფლი ყრია. მისი უკანასკნელი სურვილი აღვასრულეო. ძალიან ეშინოდა ჩემს მოხუცს სიკვდილისო, ჩემს ტანს ჭიებს ნუ შეაჭმევინებო. ასეთ დროს თვალები უწყლიანდება მასასის.
ახლა არ ვიცი, რომელი საათია, მაგრამ შუაღამეა და თოვს, დილისთვის სახლის ჭერი თეთრი იქნება, თუ მოყინა კიდეც კარგა ხანს შეახმება სითეთრე ჩვენს მოღუშულ სახლს.
-სიბილ, აქ რას აკეთებ? სიბიიიიიიილ!- ჩემს გაღვიძებას ცდილობს მასასი.
მაგიდიდან თავი მძიმედ ავწიე, არ მახსოვდა ბატონი ტალანის კაბინეტში თუ ჩამეძინა.
ბუხარი აღარ ენთო და ოთახში ციოდა, ფეხები ისე გამყინვოდა, ვერ ვამოძრავებდი. თითები მეწვოდა. მერე მასასის შეშფოთებულ სახეს გადავაწყდი და ოდნავ გონს მოვეგე.
-როგორ შემაშინე, ჩემო გოგო. აქ რას აკეთებდი? მთელი სახლი შემოვირბინე მოხუცი ფეხებით, მაგრამ რას ვიფიქრებდი ბატონის ოთახში თუ გიპოვიდი.
მთლად გაყინული ხარ, სიბილ. მასასიმ შუბლზე ხელი დამადო. სიცხე გაქვს!-წამოიყვირა -, ღმერთო, ავად ხარ, ასე როგორ შეიძლება?
მასასის ხმა შორიდან მესმოდა. გარშემო ყველაფერი დიდად მეჩვენებოდა. მერე მასასის კალთაში ვიჯექი, მაგრამ მასასი აღარ იყო მასასი. შუბლზე ტუჩს მადებდა დედა, აწითლებულ ლოყაზე მკოცნიდა და მიცინოდა. დედა ჩემხელა იყო, მე -ბავშვი.
-ექიმი ხომ არ გამოვიძახოთ?
არა, სიცხე მალე დაუწევს, მე მოვუვლი სიბილს.
-ჰო, კარგი. უნდა წავიდე, სიბილი თუ გაიღვიძებს, უთხარი,... თუმცა არაფერი, არ ვიცი, რა უნდა უთხრა.
ტალამნა კარი გაიხურა და წავიდა. მასასი ძმრიან ნაჭერს ადებდა შუბლზე სიცხიანს.
მე ისევ დიდად მეჩვენება ყველაფერი. დედამ კარი გამიღო და მუსიკის მასწავლებელთან გამისტუმრა. არადა ყოველთვის მასასი მაცილებდა.
ფუჰ, როგორ ვერ ვიტან ნოტებს. მეგონა მუსიკას შევეშვი. არადა ახლა ისევ მივდივარ გაკვეთილზე. მასწავლებელი კარს მიღებს და მეკრიჭება. დიდი პირი აქვს ამ ქალს. ო, როგორ გვძულს ერთმანეთი, მაგრამ ვითმენთ. მიზეზი სხვადასხვაა. მასწავლებელს კარგად უხდიან ჩემს მეცადინეობაში, მე კი შინ დაბრუნებულს შესამჩნევი ღიმილით მაჯილდოვებს ბატონი ტალანი.
მუსიკა კარგი რამეა, მისი მოსმენა ძალიანაც მსიამოვნებს, მაგრამ რა ვქნა, ჩემი საქმე ნამდვილად არაა კლავიშებზე თითების ტყაპუნი.
ახლა კი მართლა ცუდად ვარ, რატომღაც ისევ კართან ვდაგავრ და ისევ ზარს ვრეკავ. ამჯერად ლექტორი მიღებს კარს. ქალბატონი... სახელს ვერ ვიხსენებ. სტილისტიკას მიკითხავდა მეოთხე კურსზე. საზარლად მკაცრი იყო. სახეზე ირონილული ღიმილით მიწებებული დადიოდა. მერე მერხთან აღმოვჩნდი. წინ ტესტი მიდევს, მე კი სტილისტიკის აზრზე არ ვარ. მტანჯველი შეგრძნებაა. მაგრამ რა დროს სტილისტიკაზე ფიქრია, ვიღაც მომდევს და მივრბივარ. ძალა აღარ მყოფნის. კიბის საფეხურებს ვახტები და იატაკზე ვებერტყები საწოლიანად.
მძაფრი სუნი მცემს. საერთოდ ზედმეტად მგრძნობიარე ყნოსვის რეცეპტორები მაქვს და ეს ხშირად მნიშვნელოვნად მოქმედებს ჩემს განწყობაზე. ადამიანებს ერთი ნახვით ძნელად ვიმახსოვრებ, მაგრამ სურნელის მიხედბით ვცნობ.
-მასასი, მომაშორე, ეს ნაჭერი შუბლიდან,გულს მირევს ძმრის სუნი.
-ჩემო გოგო, სიცხემ დაგიწია, აბა, როგორ ხარ? მითხარი რა მოგიტანო, რას შეჭამ?
-ჯერ არაფერი მინდა, წყალი დამალევინე, ტუჩები ერთმანეთზე მაქვს მიკრული.
წყალს ჟანგის გემო ჩავატანე და გამხსენდა გლანდების ოპერაცია რომ გამიკეთეს, მაშინაც ამ გემოზე ვსვამდი წყალს.
უჰ, ისეთი გახარებული ვარ, დედა პირველად დამესიზმრა, ყოველ სიზმარში ვივლი მუსიკაზე, ყოველ სიზმარში ვისწავლი სტილისტიკას, ოღონდ შინ დაბრუნებულს დედა დამხვდეს.
-რას შეჭამ? ისევ მეკითხება მასასი და მზრუნველი თვალებით მიყურებს. მეც მიყვარს ეს ფუმფულა მოხუცი.
-ვაშლის წვენი მინდა, მასასი.
შვიდი დღე მოვანდომე გამოჯანმრთელებას. წოლამ დამასუსტა და უფრო გავხდი.
ამ დღეებში მოსაყოლი არაფერია. მასასი თავს მევლებოდა, ბატონი ტალანიც დილა-საღამო მოდიოდა და მეკითხებოდა როგორ ხარო.
ახლა სარკის წინ ვდგავარ და ვფიქრობ, ლამაზი ვარ თუ არა. გამხდარი და სწორი ფეხები მაქვს. წელიც წვრილი. ეს მე ვიცი, თორემ ამ ფართო პერანგში შეუძლებელია ჩემი აღნაგობის შემნჩევა.
პატარა და ოდნავ აპრეხილი ცხვირი მაქვს, მწვანე თვალები, შავი თმა და სიცილისას ლოყები მეჩუტება.
ერთხელ მე და ლუთერი სკვერში ვისხედით,მტერდებს საკენკს ვუყრიდით. მერე შუახნის ქალი მომიახლოვდა და მითხრა, ლამაზი გოგო ხარ, ბედნიერი იყავიო.
ჩევნ შეგვეშინდა და გამოვიქეცით. მას შემდეგ, როცა მე და ლუთერი ვჩხუბობდით, ის ”ლამაზ გოგოს” მეძახდა და მე ეს საოცრად მწყინდა. რა სულელი ბავშვი ვიყავი.

დღეს სამშაბათია, დილის თერთმეტი საათი. და თავში ყოვლად სულელურმა კითხვამ გამირბინა. რა გავაკეთო, რომ ბედნიერი ვიყო?
გარდერობი გამოვაღე, სულ ბოლო თაროზე შეკუჭული ჯინსი როგორც იქნა მოვძებნე და ჩავიცვი. გამგანიერებია. ბატონ ტალანს სძულს, როცა დახეულ-გაქუცულ შარვალს ხედავს ჩემს ტანზე. მისი თქმით, ჩემისთანა გოგომ მოხდენილი კაბებით უნდა იაროს.
ნეტა მაშინ გენახათ, ბატონი ტალანის სახე, როცა აეროპორტში მელოდებოდა. იმის ნაცვლად, რომ ეკითხა, როგორ ხარო, ან ეთქვა-მომენატრეო, რას დამსგავსებულხარო მომახალა, მკლავში ჩამავლო ხელი და ისე სწრაფად ჩამსვა მანქანაში, კინაღამ ჩემოდნები იქვე დამრჩა.
რაც დავბრუნდი, სახლიდან იშვიათად გავდივარ და რაღა დანიშნულება აქვს ამდენ ტანსაცმელს?.. ის კი არა, ახლა აღმოვაჩინე, რომ ერთი ჩემოდანი ისევ ამოულაგებელია. ბატონი ტალანი ყოველი თვის ბოლოს ანგარიშზე ფულს მირიცხავდა. მეც უგზო-უკვლოდ ვხარჯავდი ათას წვრილმანში.
ახლა, ცოტა ხნით დავფიქრდი და მგონია, რომ სულელური ცხოვრება მაქვს, შიგადაშიგ სევდიანი მონაკვეთებით. თუმცა ხანდახან იმასაც ვფიქრობ, რომ პირიქით, სულ სევდიანია და სევდაში სისულელეები არ არსებობს.
მერე გამახსენდა, რომ მხოლოდ შარვალი მეცვა და ისევ გარდერობისკენ შევტრიალდი. თვალში be always ready! წარწერიანი მაისური მომხვდა. მახსოვს, სანამ წამოვიდოდი რამდენიმე დღით ადრე ვიყიდე zara-ს მაღაზიაში.
ის იყო სამზარეულოში გასვლას ვაპირებდი, რაღაც გემრიელის ჭამა მინდოდა, რომ ტელეფონმა დარეკა.
-Hello, baby.
კინაღამ ყბა ჩამომივარდა მისი ხმის გაგონებაზე.
მერე ნომერს დავხედე. ეს ჯეკი იყო.
აღარც მახსოვდა ჩემი პირველი ლონდონელი შეყვარებული.
ჯეკის ინტელექის კოეფიციენტი საკმაოდ დაბალია, მაგრამ მაინც სასიამოვნო ვინმეა.
სულ რამდენიმე ინტერესი აქვს. გვერდით hot baby ჰყავდეს და სერფინგში გამართულ შეჯიბრებებში გაიმარჯვოს. უპრობლემო ტიპია, როცა დავშორდი, რა თქმა უნდა, ეწყინა, მაგრამ ბევრიც არ უნერვიულია. იმდენად თავისუფალია ვალდებულებებისგან, რომ დაახლოებით ორი მეტრის დისატნციაში მაინც მეგობრებად დავრჩით.
ჯეკმა მითხრა, მეილზე რამდენჯერმე მოგწერეო და უკვირდა, რომ არ ვუპასუხე. რაც ჩამოვედი, აღარც კი მახსოვს სადაა ჩემი ლეპტოპი. ხანდახან ისეთი შეგრძნება მეუფლება, თითქოს ორი საუკუნით უკან დავბრუნდი. განსაკუთერბით მაშინ, როცა ჩემი მამობილი მასასის ნათურების გამორთვას და სანთლების ანთებას ავალებს. და ვვახშმობთ ჩვენ ორნი უშველებელი შანდლებით განათებულ მაგიდასთან.
ჯეკი ლაპარაკს აგრძელებდა, ერთ კვირაში რაღაც მაგარ ფართის ვაწყობ და მინდა შენც იყოვო.
მოვიფიქრებ-მეთქი და ტელეფონი გავთიშე. მერე ჩემი ლეპტოპი მოვძებნე და მეილზე სამოცდათოტხმეტი წერილი იყო მოსული. ვისგან აღარ. მაგდენს რა წაიკითხავდა.
რაღაც ავნერვიულდი, მგონი სახეზე წამოვწითლდი კიდეც, საწოლზე ზურგით გადავეშვი და გარდიგარდმო გავწექი. ეს მშველის, გონების კონცენტრაციაში.
გადავწყვიტე, წავსულიყავი. მთელი დღე აფორიაქებული დავბორიალებდი ოთახებში და მირიამ მაკებას live humble-ს ვუსმენდი. ყოველთვის მსიამოვნებს ამ ქალის სადა ხმა და ახლა განსაკუთრებით მამხნევებდა აფრიკული ფოლკლორის მარტივი ნოტები.
დღევანდელი დღე კარგად უნდა დავიმახსოვრო. ვხვდები, რომ დღეს მიღებული გადაწყვეტილება ან ისევ ოცდამეერთე საუკუნეში დამაბრუნებს, ან ორი საუკუნით უკან გავაგრძელებ ცხოვრებას.
მანქანის ხმა შემომესმა. ე.ი. მოვიდა.
ვახშმისას უმადოდმ ვიყავი, ლუკმას ზანტად ვღეჭავდი და ჩაყლაპვას ვაჭიანურებდი. გამახსენდა ბავშვობაში რომ უჭმელი ვიყავი. შემეცოდა მასასი, საათობით მელოდებოდა, როდის გავათავებდი საუზმეს,საკუთარი ხელითაც მაჭმევდა ხშირად, მოთმინება რომ დაელეოდა. მერე სადილის დროც მოდიოდა, ორივენი ვწვალობდით.
სათქმელს როგორც იქნა თავი მოვუყვარე და ჩემდა გასაოცრად პასუხად ეს სიტყვები მოვისმონე:-კარგი, სიბილ შენ თუ ასე გინდა, წადი. მერე კაბინეტში შევიდა ბატონი ტალანი და დილამდე იქ დარჩა.
ისე გამაოგნა მისმა საქციელმა, კინაღამ სკამზე დავეწებე გაშეშებული.
მასასიმ ჩემი წასვლის ამბავი რომ გაიგო, ცრემლები ჩამოუგორდა, ხომ მალე დაბრუნდებიო.
რა თქმა უნდა, აბა, რას ვიზამ-მეთქი.მაშინ გულწრფელად ასე ვფიქრობდი.
აეროპორტში მარტო წავედი. ვერ ვიტან გამომშვიდობებას. თვითმფრინავმა როცა მიწაზე სრიალი დაიწყო და აფრინდა, თითქოს რაღაც ჩამწყდა შიგნით, გული, ღვიძლი, ნაღველი ფილტვები, ყველა ორგანი ერთმანეთში აირია. კარგად არ ვგრძნობდი თავს.
თვითმფრინავში სიზმარი ვნახე.
მასასი სამზარეულოში ხახვს ჭრიდა, მერე თვალები ამეწვა და დავხუჭე. რომ გავახილე, დედაჩემს ვხედავდი, მიცინოდა და ხახვის დაჭრას განაგრძობდა. მაშინდელივით დიდად მომეჩვენა ყველაფერი. თვალები უფრო მეტად ამეწვა, ტირილი მოვრთე. დავპატარავდი, ბავშვად ვიქეცი, მამამ ზურგზე შემომისვა, თავზე დავაყრდენი ნიკაპი და ღია ფანჯრიდან ცას ვუყურებდით. მამას ვთხოვე მთვარე ჩამომიღე, არ გავუფუჭებ, გპირდები-მეთქი.
თვითმფრინავი ჰითროუს აეროპორტში დაეშვა. სიზმარი შეწყდა.
სიზმრებს არასდროს ვაქცევ ყურადღებას. ხშირად არაფერს ვნახულობ. ეს კი ისეთ უცნაურ შეგრძნებას მიტოვებდა, ვნახულობდი მშობლებს, სიცოცხლეში რომ არ ვიცნობდი. ისე დავტოვე სახლი, სასაფლაოზე არ წავსულვარ. არ მინდოდა სევდიანი განწყობა ამკიდებოდა.
სიამოვნებით ვიტირებდი მასასის კალთაში თავჩარგული, რომ შემძლებოდა.
ჯეკი უკვე მელოდებოდა. სხეული კიდევ უფრო დაკუნთვოდა. ისევ ისეთი მხიარული ჩანდა. შემომთვაზა ჩემთან დარჩიო, მაგრამ 22 jermyn street hotel-ში ვამჯობინე წასვლა. სტუდენტობის ბოლო წელს სტუდენტური საცხოვრებლიდან ამ სასტუმროში გადმოვედი.
უნდა ვაღიარო, რაღაც შიშს ვგრძნობდი, ამას მგზავრობაც ემატებოდა.
ჯეკმა ათასი კომპლიმენტი მითხრა, მაგრამ ისეთი გაბრუებული ვიყავი, ლაპარაკის თავი არ მქონდა.
კიდევ კარგი, რომ ცხელი შაპი და რბილი საწოლი არსებობს. 22 jermyn street hotel-ი ერთ-ერთი ძვირადღირებულია ლონდონის სასტუმროებს შორის, მაგრამ ბატონი ტალანი ჩემს ყველა ხარჯს უპრობლემოდ იხდის.
{აქამდე თითქმის სულ საკუთარ თავზე ვლაპარაკობ. არ მინდა ისე გამომივიდეს, თითქოს ჩემი მამობილი იმისთვის მჭირდებოდეს, რომ უზრუნველად ვიცხოვრო. ბატონი ტალანისა და მასასის მეტი არავინ მყავს. ესაა ჩემი ოჯახი.}
ცხოვრება ისე სწრაფად შეიცვალა, მეგონა, საკუთარი თავი არ მეკუთვნოდა. ეს იყო დროის ფუქსავატურად ფლანგვა, რომელიც ბარებში სიარულითა და ათასი კოქტეილით გაბრუებულ გონებაში იფლანგებოდა. ყოველი საღამო half moon pub-ში იწყებოდა და მერე გათანგული ვიღვიძებდი სასტუმროს ფუმფულა საწოლში.
მაშინ როცა ცოტა ხნით აღარ წვიმდა, bond street-ზე მივდიოდი და იმ სკამთან ჩავლისას, სადაც რუზველტი და ჩერჩილი სხედან, ყოველთვის მეღიმებოდა. ერთხელ, მორიგი სეირნობისას, სკამთან შევჩერდი და მათ შუაში დავჯექი.
მარტივი არაა, ასეთ ადამიანებს შორის ყოფნა. ძალაუნებურად თავს უფლებას ვერ მისცემ რუზველტისა და ჩერჩილის გვერდით სისულელეზე იფიქრო, ან საერთოდ არ იფიქრო და უდარდელი გამომეტყველებით ფეხი ფეხზე გადაიდო.
იცით რა, ჩუმად მივმათავ ორივეს, ყველას ხომ ჩვენ ჩვენი მისწრაფებები, სურვილები და ამბიციები გვაქვს, არა?
ალბათ, თქვენ გაგიკვირდებათ, ახლა რასაც გეტყვით, მაგრამ მე არანაირი ამბიცია არ გამაჩნია. ერთადერთი სურვილი მაქვს, მინდა შეწყდეს ეს მომაბეზრებელი წვიმა.
ვსველდები და არ მსიამოვნებს, შეიძლება ქოლგა რომ მქონოდა, ესეც არ მენატრა.
ხედავთ, რა უპრობლემო ადამიანის გვერდით სხედხართ? -ეს რომ გავიფიქრე, ჯერ რუზველტისკენ შევტრიალდი და მივაშტერდი, არაფერი რომ არ მითხრა, მერე ჩერჩილს მივუბრუნდი და იმანაც რომ მხოლოდ მომღიმარი სახე დამახვდერა, მხარზე ხელი დავადე, თანაგრძნობის ნიშნად.
ინფანტილურ საქციელში ნუ ჩამითვლით ამას. რუზველტი და ჩერჩილი კი არა, მაწანწალაც კი იმსახურებს თანაგრძნობას, როცა გამოქანდაკებულს სკამზე დაგაკრავენ და თანაც უმიზეზოდ მოცინარი სახით.
პატარა ჩინელმა ჩამიარა და ჩემს ყურებაში კისერი მოეღრიცა.
რა პატარა თვალები აქვს ამ ხალს, რომელიღაც ფაბრიკაში დამზადებულ ერთი სერიის თოჯინებს ჰგვანან. ეს რომ გავიფიქრე ,ხმამაღლა გავიცინე, მერეღა მივხვდი, როცა ჩემს მოპირდაპირე სკამზე მჯდომმა ქალმა ბავშვი ხელში აიყვანა და წავიდა.
მეც აზიიდან მოვდივარ, დედაჩემი კავკასიელი ყოფილა, როგორც ბატონი ტალანი მიყვებოდა. მამა ფრანგი მუსულმანი. საერთოდ ბატონი ტალანი დედაზე უფრო მეტს მიყვებოდა.და ხშირად იმეორებდა, რომ მე დედას უფრო ვგავარ. მსიამოვნებდა ამის მოსმენა.
წარმოდგენა არ მაქვს, ჩემი ცხოვრება როგორ წარიმართება, არ ვიცი რისი კეთება მომინდება, მაგრამ ყოველთვის მინდოდა, უდაბნოში შევხვედროდი ახალ წელს. ქვიშაზე დავანთებ ცეცხლს და ვიცეკვებ. თუნდაც იყოს თაკლამაკანის უდაბნო.
შემცივდა, არც თბილად მეცვა, არც ქოლგა მქონდა. რუზველტი და ჩერჩილი დავტოვე, მე წამოვედი. ჯიბეში ტელეფონი აბზუილდა.
-სიბილ, სად ხარ?
-ტაქსიში ვზივარ და სასტუმროში მივდივარ. მოხდა რამე?
-საღამოს მორგანთან არ წამოხვალ? ხვალ ალაბამაში მიფრინავს ახალ სცენას იქ იღებენ.
-....
რა გჭირს, სიბილ აქ ხარ? და სისიმ როგორც სჩვევია მოგუდულად დაუსტვინა.
-ჰო, ჰო მოვალ.
მე და სისი ერთად ვსწავლობდით. არც ისე ჭკვიანია, მაგრამ გულკეთილია. თმას ყოველ კვირას სხვადასხვა ფრად იღებავს. ამ ბოლო დროს გამაოცა, წიგნების კითხვა დაიწყო და ბოლოს მასთან რომ ვიყავი, მაგიდაზე გოთიკური არქიტექტურის ჟურნალი შევნიშნე. მე დიდი ხანია გოთიკამ გამიტაცა. საერთოდ მისტერია ბავშვობიდან მიზიდავდა. ალბათ, ამიტომაც არ მეშინოდა ლუთერთან ერთად სასაფლაოზე ხეტიალი.
სისი ნელ-ნელა იხვეწება და ეს მომწონს.
მორგანი დამწყები რეჟისორია, ჯერ მხოლოდ რამდნიმე მოკლემეტრაჟიანი ფილმი აქვს გადაღებული. ეს მისი პირველი სერიოზული ნამუშევარი იქნება, ფილმს თუ სწორად მახსოვს ”ბროლი ქვიშაზე” ჰქვია.
-სიბილ, დადაგვიანდა, ვიფიქრე აღარ მოხვიდოდი.
-სისი მოვიდა?, ჰო წეღან სადღაც მოვკარი თვალი, ვიღაც ახალ ბიჭთან ერთადაა.
მერე მორგანიც უცბად გაქრა. ბევრნი იყვნენ. როგორც წესი ყველაფერი ყირაზე იყო უკვე. მორგანი თავად უკრავდა. ეს რაღაც ჯაზისა და ფოლკის ელემენტების ნაზავი იყო. კარგი კომპოზიცია იქმნებოდა საერთო ჯამში.
შიგადაშიგ პიტნის კოქტეილს ვწრუპავდი და ბილიარდს ვეთამაშებოდი მორგანის მეგობარს, რომელიც იმ საღამოს გავიცანი. მოკლე კაბა მეცვა და ოდნავ უხერხულად ვგრძნობდი თავს. მაგრამ მერე როცა მის მანქანაში ვიჯექი, ვგრძნობდი, რომ ფეხებზე მეკიდა, ჩემი კაბის სიგრძე და ისიც რომ იმ ბიჭის სახელი არ ვიცოდი.
მანქანიდან რომ გადმოვედი, ისიც გადმომყვა, ლოყაზე მაკოცა და მერე ტუჩები ჩემს ნიკაპსა და ქვედა ტუჩს შორის შეაჩერა. ფილმისთვის კარგი კადრი იქნებოდა. სილას ხომ არ გავწნავდი? არ მიყვარს ასეთი უხეში საქციელი. ხელი მკერდზე მივაბჯინე და მშვიდობიანად შემოვტრიალდი შენობისკენ. სასტუმროს ჰოლში შევედი.
ახლახანს გავიღვიძე და თავი მტკივა. მასასის გამოწურული პაპაიას წვენი მინდა. ტელეფონს ვიღებ და ნომერს ვკრეფ. მასასი მპასუხობს.
-სიბილ, ჩემო გოგო, როგორ მომენატრე. ხომ კარგად ხარ, რას აკეთებ მანდ? იცი, ბატონი ტალანი ესესაა წავიდა.
-მოიცა, სამსახურში ამ დროს წავიდა? რომელი საათია მასასი? უჰ, სულ დამავიწყდა, რომ ოთხი საათია სხვაობა. ახლა სახლში ცხრა საათია დაწყებული. ჩემთან პირველი.
მასასი არ მისმენს, კითხვებს მაყრის. ჩქარ-ჩქარა ლაპარაკობს.
-იცი, როგორ მოვიწყინე, სიბილ, მთელი დღეები ჩუმად ვარ, ვის უნდა ველაპარაკო? შენ წახვედი, ბატონი ტალანი კი გვიან ბრუნდება, ვახშმობს და მერე კაბინეტში მუშაობს გვიანობამდე.
რას აკეთებ შენ, სიბილ, სულ არ გიყვარვარ, სულ არ გენატრებით, ჩემო გოგო?
-მასასი, მისმინე, მასასი, სულ მიყვარხარ შენ და ბატონი ტალანიც, მენატრებით და აუცილებლად ჩამოვალ, მაგრამ ჯერ ვერა.
მასასი, გესმის ჩემი?
-ჰო, სიბილ.
-ახლა უნდა გავთიშო.
და აღარაფრის თქმა დავაცადე ჩემს ფუმფულა მოხუცს. ტელეფონი კუთხეში მოვისროლე და როგორც მჩვევია, საწოლზე ზურგით გადავეშვი.
მინდოდა მეტირა მეკივლა, რაღაც გამეკეთებინა, რომ ემოციებისგან დავცლილიყავი.
კიდევ კარგი, ცხელი შხაპის შემდეგ, გრილი ამშვიდებს, და აფორიაქებულ სხეულს აწყნარებს. გონებასაც უფრო რაციონალურს ხდის.
საერთოდ მგონია, რომ წინასწარ არაფერი უნდა დაგეგმოს კაცმა. არც მოფიქრებული წესებით ცხოვრებაა მთალდ ჭკვიანური.
არ ვაპირებდი, სურვილიც არ მქონდა, ამდენი დამეწერა. ვითომ საინტერესოა?
მაგრამ ვაითუ ვინმემ გადაწყვიტოს წაკითხვა, შუა გზაში ხომ არ მივატოვებ მკითხველს. რას ვიფიქრებდი უსაქმორიბის ჟამს დაწყებული საქმე ასე თუ გამიტაცებდა?
გავიდა ხანი.
ჩემს ანგარიშზე ყოველი თვის ბოლოს ირიცხებოდა საკმაო თანხა და ბატონი ტალანის დუმილი.
დაუნინგ სთრითზე ტაქსი გავაჩერე და სასტუმროში ვბრუნდებოდი. ისე, ძალიან მ ოუხერხებელი ვარ. მანქაბის ტარება ვერ ვისწავლე. მემგონი ამის მიზეზი ის ავარიაა, რომელიც წლების წინ მოგვიხდა მე და ბატონ ტალანს. მაშინ ცამეტი წლის ვიყავი. უკვე შებინდებული იყო, როცა შინ ვბრუნდებოდით. ბატონ ტალანს ჩათვლიმა და მანქანა გზიდან გადავიდა. მსხვილ ბოძს შევასკდით.(შევეჯახეთ.)
ჩემი მშობლებიც ავტოკატასტროფაში დაიხოცნენ. რამდენჯერ მინატრია, ერთი მაინც გადარჩენილიყო-მეთქი, მაგრამ არჩევანს ვერასოდეს ვაკეთებდი.არ ვიცოდი რომლის სიცოცხლეს ვნატრობდი. მერე მივხვდი, რომ არ ღირდა ასეთი მტანჯველი სურვილებით შეპყრობა და ამაზე აღარ ვფიქრობ.
მაშინ მსუბუქი ტვინის შერყევა მივიღე და შუბლი გამეჭრა ჩამსხვრეულ საქარე მინაზე.
ჩემს მამობილს მარცხენა ბეჭი ჰქონდა ამოვარდნილი და ფეხი მოტეხილი. ის ფეხი ახლაც სტკივა ხანდახან. ამ შემთხვევას არასდროს ვიხსენებთ.
ბატონი ტალანი ძალიან ნერვიულობდა შუბლზე ჩემი პატარა შრამის გამო. ექიმმა გვანუგეშა, რომ ორ წელში პლასტიკური ოპერაციით გამოსწორდებოდა. მაგრამ მომდევნო ზაფხულს მასასიმ ერთი კვირით სოფელში წამიყვანა. გასაოგნებლად ლამაზი სოფლიდანაა მასასი. როცა მე ჯერ კიდევ მეძინა ისლით გადახურულ სახლში, ჩემი მოხუცი დილაობით, რაღაც ბალახებით ბრუნდებოდა შინ. ბოლოს მასასიმ მალამო დაამზადა და შუბლზე წამისვა. საშინელი სუნი ჰქონდა. დაახლოებით ისეთი, ორღობეში ვიღაც ნაგვით დატვირთული ურიკით რომ ჩაგიქროლებს, მერე ნეხვს გადააწყდები სადმე და შენ ამ დროს ჟასმინისა და გოლესთანის სურნელით გაჯერებული ტანსაცმელი გაცვია. მაგრამ ფაქტია, რომ ოთხ დღეში ჩემი ნაჭრილობევი კანი ჯერ გლუვი გახდა, მერე სამი წვრილი ხაზი ამოივსო და უკვე აღარაფერი მეტყობოდა.
-აი, მოვედით. -მითხრა მძღოლმა.
-აქ ცხოვრობთ?
-ჰო,- თან ფული გავუწოდე, მანქანიდან გადმოვედი.
სასტუმროს ბარში ცოტა ხნით გავჩერდი. ყინულიანი წყალი დავლიე და ნომერში ავედი.
ვერ დავიძინე. მერე იატაკზე ჩამოვცურდი და ხალიჩაზე გავწექი.
ბავშვობაში, როცა რამე მეწყინებოდა, ყველაფერს ჩემს ობლობას ვაბრალებდი. მეგონა, მშობლები რომ მყოლოდა, არასოდეს ვიტირებდი.
მასასი კალთაში ჩამისვამდა და მეფერებოდა. ბატონ ტალანსაც შუბლზე შეკრული ნაოჭები ეხსნებოდა და მეორე დღეს ახალ თოჯინას მჩუქნიდა.
და მაინც მე იღბლიანი ვარ. სრულიად ბუნებრივად შეიძლებოდა უპატრონო მაწანწალა ვყოფილიყავი.
სახლში დარეკვა მომესურვა, მაგრამ სიტყვებს თავს ვერ ვუყრიდი. გამოდის, სათქმელი არაფერი მქონდა. ვერ ვიტან საკუთარ თავს, როცა ემოციების სიჭარბისგან ვიბნევი და ხელის გულები მიცივდება. ახლაც ასე დამემართა. ეს ისეთი შეგრძნებაა, თითქოს ერთბაშად თხუთმეტ კილოს იკლებ და სადაცაა გამჭვირვალე გახდები.

კიდევ გავიდა ხანი.
ახლა აპრილია, ვგიჟდები ამ თვეზე. ჩემთან რაღაცები შეიცვალა. ხომ გახსოვთ სახლიდან გამოქცეულს რომ ვგავდი, მაგრამ მაშინ მზის შუქი არ ჩანდა. ახლა მე და სტიფენი სინგაპურში ვართ. აუცილებლად უნდა შემხვდეთ ერთხელ მაინც და საკუთარი თვალით ნახოთ, რა ლამაზი ცოლი ვარ.
არ ვაპირებდი გათხოვებას, მაგრამ მას შემდეგ, რაც უიმბლდონის არტ უნივერსიტეტში ჩავაბარე, ბევრი რამ მოხდა.
სისი ამბობს, რომ საოცარი ადამიანი ვარ. Lucky-ს მეძახის.
სტიფენი ჩემი ქმარია. ის ოცდატერთმეტი წლისაა, მაგრამ ზუსტად ოცდაექვსი წლისას ჰგავს. ეს ჩემი ჩვევაა, საყვარელ მამაკაცებს ყოველთვის ასაკს ვაკლებ.
მე ოცდასამის ვარ. სტიფენი ამბობს, რომ დეი დორისივით მეჩხვლიტება ლოყები სიცილისას და ძალიან მოსწონს.
ჩემი ქმარი ფოტოგრაფია, ზოგჯერ ხატავს კიდეც. სტიფენი ლონდონის ერთ-ერთ ცნობილ ჟურნალში მუშაობს. ძირითადად მოდელებს უღებს, მაგრამ ოდნავადაც არ ვეჭვიანობ.
ახლა მეც ჩემი საქმე მაქვს, აქამდე მგონი არ მითქვამს, რომ ჟურნალისტი ვარ. მეც იმავე ჟურნალში ვმუშაობ, საკუთარი სვეტი მაქვს. სტატიებს ხელოვნებაზე ვწერ. საინტერესოა, უამრავ განსხვავებულ და ცნობილ ადამიანთან მიწევს ურთიერთობა.
ერთ კვირაში ბარსელონაში მივფრინავთ. სტიფენის ნამუშევრების გამოფენაა.
ახლა ისეთი ბედნიერი ვარ, ჩემნნაირი ჰედონისტის კვალობაზე ზედმეტად გახარებული დავაბიჯებ დედამიწაზე.
მე და სტიფენმა უკვე გადავწყვიტეთ, რომ ბარსელონადან პირდაპირ ბატონი ტალანისა და მასასის სანახავად წავალთ.
ჩემი მამობილი ისევ მაღალ შენობაში მუშაობს, რომლის მდებარეობაც ჯერ კიდევ არ ვიცი. ის ახლა ორმოცდაცხრა წლისაა, მაგრამ, ალბათ, ორმოცდაერთისას ჰგავს.
ყოველთვის, როცა სახლში ვრეკავ, მასასი იღებს ყურმილს და დაუსრულებლად მეკითხება როგორ ვარ. წუწუნებს, რომ ძალიან ვენატრები, და ისე დაბერდა, ძლივს დადის, ფეხები მტკივაო.
ტელეფონი აზუზუნდა.
-სიბილ, რას აკეთებ?
-რა ვიცი, არაფერს, ვწერ. სტიფენმა იცის, რომ დროდადრო ჩემს ლეპტოპში რაღაცას ვბეჭდავ, მაგრამ წარმოდგენა არ აქვს, რომ ჩემს და ახლა უკვე ჩვენს ცხოვრებაზე გიყვებით.
-სიბილ მისმენ?
-ჰო
-საღამოს ასუკამ თავისთან მიგვიწვია ჩაიზე.
-ჩინებულია! სტიფენ მალე მოხვალ?
-სამ საათში დავბრუნდები. ჰო, მართლა, კინაღამ დამავიწყდა მეთქვა, არადა ამისთვის დაგირეკე, ახალი კონტრაქტი გავაფორმეთ. ერთ თვეში დავიწყებთ გადაღებებს.
-ესეც ჩინებულია. მიყვარხარ.
-მეც აგრეთვე.
ტელეფონი გავთიშე და აულაგებელ საწოლზე გადავეშვი, მერე მუცელზე დავწექი, ხელები კისერზე შემოვიდე და ფეხები ავათამაშე.
ჩემი ქმარი ძალიან ჭკვიანია და ისიც ჩემსავით იღბლიანი. ძალიან მგავს, ალბათ, ამიტომაც შემიყვარდა. თუმცა სტიფენი ამბობს, რომ მასავით ვერასოდეს მეყვარება.
შეიძლება ასეცაა, მაგრამ მე ჩემნაირი სიყვარულით მიყვარს ის.
ასუკა კარგი გოგოა. სინგაპურში გავიცანით მე და სტიფენმა ერთ-ერთ საღამოზე. ასუკა კომიქსებს აკეთებს. მომწონს მისი ნამუშევრები. ისეთი სახე აქვს, დანახვისთანავე მიმიზიდა.
ყოველთვის სიამოვნებით მივდივართ მე და სტიფენი ასუკასთან. მყუდრო სახლი აქვს. ასუკა საუცხოოდ ამზადებს ჩაის. მის სახლში ისეთი სურნელი დგას, მთელ ტანში სასიამოვნო ჟრუანტელს მივლის. ვერ წარმოიდგენთ რა სიამოვნებას ვგრძნობ, როცა პორცელანის ფინჯნანში ჩასხმულ სითხეს, ნელ-ნელა ვსვამ, მერე უფრო მოხერხებულად ვჯდები ბამბუკის სავარძელში და ვუსმენ სა დინ დინგს, ჩემთვის გაუგებარ ენზე რომ მღერის. ამ საღამოსაც ასე იყო. ისევ სა დინ დინგს ვუსმენდით, რომელიც თურმე ლაგუს ენაზე მღეროდა. ასუკა მიყვებოდა, ლაგუს {ენაზე} სოლომონის კუნძულებზე ლაპარაკობდნენო. ამ ენის მცოდნე ბოლო ადამიანი ოცი წლის წინ გარდავცლილა. ბაოლოსა და სამასოდუში რაღაც სხვა მონათესავე ენაზე ლაპარაკობენო ახლა.
ასუკასთან საათები შეუმჩნევლად გადის. შუაღამეა, ცა შავია, უვარსკვლავო, და ასე მგონია, სინგაპურს ნეონის შუქი ანათებს.
მანქანა მისრიალებს ასფალტზე, მინდა, ცოტა ხანს ასე გაგრძელდს.
-სტიფენ!
-რა იყო?
-არაფერი, უბრალოდ, ასუკას ჩაი ყველა სასმელზე მეტად მათრობს. იცი, სტიფენ, მეც აზიიდან მოვდივარ. ყოველთვის მიზიდავდა აღმოსავლეთი. მამაჩემი მუსლმანი იყო.
სტიფენ, როცა შენ ორმოცდაერთის იქნები და... მე, მე რამდენის ვიქნები მაშინ? ხომ იცი ანგარიში არ მეხერხება. მითხარი.
სტიფენმა გამიღიმა, გადმოიხარა, შუბლზე მაკოცა, მერე ისევ შემომხედა, მიყვარს როცა ასე მიყურებს. ჩემი ქმარი მაღმერთებს.
-სიბილ, შენ მაშინ ოცდაცამეტის იქნები.
-ჰო, შენ რომ ოცდაერთის გახდები და მე ოცდაცამეტის, მოდი თაკლამაკანის უდაბნოში წავიდეთ.
-იქ რა გვინდა, სიბილ? შენ ხომ გველების გეშინია.
-ჰო, მეშინია, თან ძალიან მეშინია, მაგრამ ქვიშაზე ცეცხლი დავანთოთ, მაგათ ცეცხლის ეშინით, არა?
-სიბილ, მგონი მართლა მთვარლი ხარ.
-არ ვიცი. ამ გოგოს დიდი გავლენა აქვს ჩემზე. სტიფენ, მისმენ?
-ჰო, სიბილ
-იცი ასუკა რას ნიშნავს?
-არა.
-ხვალის სურნელს.
სასტუმროში ვცხოვრობთ, ოცდამეთხუთმეტე სართულზე.
-სტიფენ, ლიფტი რომ გაფუჭდეს, ფეხით რამდენ ხანში ახვალ ჩვენს სართულზე?
-არ, ვიცი, მაგრამ არ გაფუჭდება.
ლიფტში შევედით.
-აი, მე საერთოდ არ ავალ ფეხით, რომ გაფუჭდეს.
-რამდენ სისულელეს ლაპარაკობ სიბილ, მაგრამ მგონი ამ სისულელეების გამო მიყვარხარ.
-აბა, რას ამბობ, მე ხომ ძალიან ჭკვიანი ვარ?
-ჰო, შენ ყველანაირი ხარ, სიბილ. სტიფენი ლოყაზე მკოცნის. ზუსტად ისე, როგორც მე ლუთერს ვკოცნიდი, როცა სანაძლეოს წავაგებდი. ის ჯილდოდ ყოველთვის ჩემს კოცნას ითხოვდა.
ლიფტის კარი იღება. სტიფენი კარს აღებს. მეძინება, ერთი სული მაქვს, დავწვე. ტანსაცმელს ვიხდი და გზადაგზა იატაკზე ვყრი. უსიზმროდ მძინავს.
დილით სტიფენს საუზმე მოაქვს ჩემთვის. მიყვარს მისი მომზადებული ტოსტები და ალუბლის წვენი. თითქმის სამი წელია მასასის გამოწურული ვაშლისა და პაპაიას წვენი აღარ დამილევია. სახლი სულ უფრო ხშირად მახსენდება და მონატრება მიმძაფრდება.
სინგაპურში მზე დიდია და ოქროსფერი. ვცდილობ დილის ძილი დიდხანს არ გავჭიმო და დავტკბე სინგაპურის ოქროსფერი ცის ყურებით.
-სტიფენ, იცი, მე მზეზე ვარ შეყვარებული.
-ჰო, მაგრამ შენ ხომ ჩემი შეყვარებული ხარ?- სტიფენი გაკვირვებულ და ნაწყენ სახეს იღებს. თან იცვამს. სამსახურში აგვიანდება.
-რა ვიცი, მგონი აღარ მიყვარხარ.- ვეუბნები ჩემს ქმარს, საწოლიდან ვხტები, თმას ვუჩეჩავ და აბაზანაში შევრბივარ.
დღეს მე და ასუკა წმინდა ენდრიუს ტაძარში მივდივართ. ასუკა ფოტოებს გადაიღებს. სტიფენი ასწავლის , მითითებებს ხშირად აძლევს. ნიჭიერი გოგოა ასუკა.
წმინდა ენდრიუს ტაძარი ნეო-გოთური არქიტექტურის ნამდვილი შედევრია. ლონდონში სწავლისას ბვერი რამ წაკითხული მქონდა, მაგრამ ახლა, როცა ამ უაზარმაზარი კათედრალის წინ ვიდექი, კინაღამ დავმუნჯდი აღფრთოვანებისგან.
ისე, მოხდა, რომ ჩემი და ასუკას მეტი შიგნით არავინ იყო.
ბავშვობაში ბუნდოვნად მახსოვს მე და მასასი კვირაობით დავდიოდით ერთ ძველისველ სამლოცველოში. მასასი დიდხანს იყო დაჩოქილი ხატების წინ და ჩუმად ბუტბუტებდა. არ ვიცი, რას ევედრებოდა, ღმერთს, მაგრამ მახსოვს, ზოგჯერ თვალები უწყლიანდებოდა.
კარგა ხანია ღმერთზე არ მიფიქრია. მასასი მეუბნებოდა, ეს ტაძარი უფლის სახლიაო. ძალიან მინდოდა ერთხელ მაინც დაგვხვედროდა უფალი სახლში, როცა მე და მასასი მასთან მივდიოდით.
მერე მივხვდი, რომ ღმერთი მატერიაა და თუ მე არ გავაცოცხლებდი მას ჩემში, ყოველთვის ასეთი ბავშვური პრიმიტიული წარმოსახვით დარჩებოდა, ჩემს გონებაში.

შუადღისას მე ასუკამ და სტიფენმა ერთად ვისადილეთ კაფე ”იგუანაში” მექსიკურად მომზადებული ქათამი ბრინჯითა და სუნელებით პირველად გავსინჯე.
კიდევ კარგი, ხვალ ბარსელონაში მივფრინავთ, თორემ სინგაპურში რომ დიდი ხნით დავრჩე, უთუოდ გავსუქდები. მაგრამ სტიფენი ამბობს, რომ კალორიების არ უნდა მეშინოდეს და მგონი მართალიცაა. მე ხომ ბუნებრივად წვრილი ძვალი და მაღალი ფეხები მაქვს.
ეს ბოლო საღამოა სინგაპურში, არ ვიცი კიდევ როდის ჩამოვალ ამ ქალაქში, მეძნლება ასუკას დატოვება, მე ხომ განშორებებს ვერ ვიტან. ასუკა სულ დაფიქრებულია, სახის გამომეტყველება ხშირად ეცვლება. ჩუმად, შეუმჩნევლად დადის და ცოტას ლაპარაკობს. ასუკა ჩვიდმეტი წლისაა და მარტო ცხოვრობს.
სინგაპურის მზეც მომენატრება.
სტიფენი ამბობს, რომ ზოგჯერ ზედმეტად მგრძნობიარე ვარ და სევდიანი. მას კი ჩემში ის გოგო უყვარს, რომელიც ათას სიულელეს ლაპარაკობს, აღფრთოვანებულია წვრილმანი სიახლეებითაც კი და ისე იცინის, რომ დეი დორისივით ეჩხვლიტება ლოყები. არ ვიცი, ეს შედარება საიდან მოიტანა.
-სტიფენ, მგონი სიცხე მაქვს. სტიფენი შუბლს მისინჯავს.
-საიდან მოიტანე? პირიქით, გრილი ხარ.
-ჰო, კარგი.
და სტიფენმა იცის, რომ ახლა აღარაფერი უნდა მითხრას, თორემ ავტირდები. სტიფენს ჩემი ესმის, ამიტომაც მიყვარს ასე ძალიან.
თვალებს ვხუჭავ. საწოლი უფრო ფართოდ მეჩვენება, კარგა ხანია ეს შეგრძნება არ დამუფლებია.
სახლში ნუშის ნამცხვრის სუნი დგას. ე.ი. დავბრუნდი. ბიბლიოთეკაში ვარ და რაღაც წიგნს ვეძებ. ვფურცლავ, ვკითხულობ, ჩემთვის სრულიად გაუგებარ ენაზე. მორგანი, სისი, ჯეკი ასუკა,მასასი, ბატონი ტალანი ერთმანეთს ენაცვლებიან, სრული ქაოსია.
მერე მასასი მოდის ჩემთან, მკოცნის, ტირის, ისევ მკოცნის, მიყურებს.
-როგორ ხარ, ჩემო გოგო, მითხარი, მითხარი, სიბილ, ყველაფერი მომიყევი.
-ჰო, მასასი, ჰო... მიყვარს ჩემი ფუმფულა მოხუცი. როგორ შეცლილა, კოჭლობს.
-რატომ ხარ ჩუმად, სიბილ, მითხარი როგორ ცხოვრობდი...
რამდენიმე დღეა კანი გამომიშრა, ყველა ძარღვი მეტყობა, ნიკაპთან ზოლად დამყვება ლილისფერი ხაზი. ჯერ ახალგაზრდა ვარ, არ ღირს ნერვიულობა ასეთ წვრილმანზე.
თითები, ჩემი გამხდარი და გრძელი თითები, იშვიათად რომ ვინმეს ასეთი თითები ჰქონდეს, ანდა ხელის მტევანი, ზომიერად შერწყმული წვრილი ძვლები.
გაწეწილი შავი თმა მაქვს მზისგან გახუნებული და ვარდისფერი ტუჩები, ოდნავ გაცრეცილი, მცივა. აღმოსავლური მზე შორსაა.
საიდანღაც ისმის მელოდია, egyption fantasy, მგონი ეგაა.
-იცი რა მასასი, ერთ საიდუმლოს გაგანდობ, თუმცა მერე, ალბათ, ჩვეულებრივი ამბავი დაერქმევა.
მე მოვკალი ჩემი ქმარი, ან უბრალოდ ქმარი.
იცი, როგორ ვუყვარდი? ოჰ, არ შემიძლია მისი სიყვარულის გადმოცემა. გინდა გითხრა როგორ გავთხოვდი? იმ დღეს ცოტა ხნით მოვიწყინე და გავთხოვდი. იცი, როგორ უხდებოდა ჩემს გრძელ თითს ბეჭედი?
მოვკალი, მაგრამ მაინც მინდა მოგიყვე ჩემს ქმარზე. მას ჩვეულებრივი გული ჰქონდა, ცოტა ხანს უცემდა უცნაურად და მერე შეწყდა. ახლაც მცემს სისხლის სუნი, ძველი სისხლის. სადღაც ხორცზე მოსხმული სისხლიანი სოუსები უყვართ თურმე.
მასასი გააღე ფანჯრები, ხომ იცი ცუდად მხდის, მძაფრი სუნი.
მე ის მოვკალი.მაგრამ ცუდი არ ვარ, შენ ხომ გიყვარვარ, მასასი? ბატონ ტალანსაც ხომ ვუყვარვარ, ხომ?
ერთმანეთში არეული მელოდიები ისმის, ის წყვილი ისევ ცეკვავს პატა პატას, პირველად მასასის სოფელში რომ ვნახე და ახლაც მაშინდელივით შორიდან ვუყურებ.
ძალიან დავიღალე, მეძინება.
პაპაიას წვენი მომიტანე რა, მასასი.
თვალებს ვახელ, ჩემს გვერდით სტიფენს სძინავს. ის ჩემი ქმარია. ღმერთო, რა უაზრო სიზმარი ვნახე. სტიფენი სიცილით მოკვდება, რომ მოვუყვები.
ტელეფონს დავხედე, ახალი შეტყობინებაა სისისგან. მორგანმა დაასრულა ფილმის გადაღება და მალე პრეზენტაცია იქნება. ”ბროლი ქვიშაზე”, ” ბროლი ქვიშაზე”-სათაური მომწონს.

ახლა სინგაპურში ღამის ოთხი საათია. დილით ბარსელონაში მივფრინავთ.
არ ვიცი წინ კიდევ რა მელოდება, ალბათ, მე და ჩემს ქმარს შვილები გვეყოლება. ჩემსავით ლამაზი შვილები, როგორც სტიფენი ამბობს.
არა, მაინც რა უცნაური სიზმარი იყო. როგორ შემეძლო სტიფენის მოკვლა. მე ხომ ასე ძალიან მიყვარს ჩემი ქმარი.
სადაცაა, მზე ამოვა და მინდა გამგზავრებისას კარგად დავიმახსოვრო ოქროსფერი მზით გაწითლებული სინგაპურის ცა.
რაღა დავწერო? უკვე გითხარით, რომ ძალიან ბედნიერი ვარ.
ჰოდა, სწორედ აქ, სასტურმროს ოცდამეთხუთმეტე სართულის ფანჯარაზე შემომჯდარი, სადღაც აღმოსავლეთის ცასთან, დაგემშვიდობებით.
ნახვამდის.


მულომბე


ქუჩაში გავიდა თუ არა, მაშინვე ის გაიფიქრა, კარი თუ ჩავკეტეო. მაგრამ რა მნიშვნელობა ჰქონდა ჩაკეტვას. წორედ ეს ჩაკეტილობა იყო, რომ ტანჯავდა და მოსვენებას არ აძლევდა.
ღმერთს ნუ ეთამაშებიო,- ეუბნებოდა დედა; ეუბნებოდა კი არა, უყვიროდა.
არადა საერთოდ აღარ იცოდა თამაში,ბავშვობის მერე არ უთამაშია.
კუჭი ასტკივდა, მოიკრუნჩხა, ორი დღის უჭმელი იყო, წყალს სვამდა მხოლოდ, ისიც იმიტომ, რომ პირი უშრებოდა გამუდმებით.ლაილა ლამაზია,-გაიმეორა გონებაში და სიამოვნების ღიმილმა გადაურბინა სახეზე. ოფლმა დაასხა, ხელისგულები გაუცივდა.
ლაილა მარტო ლამაზი კი არა, ჭკვიანია, მარტო ჭკვიანი კი არა, მშვიდია და აუღელვებელი.
ლაილა ნახატია, ლაილას ყველა ამჩნევს, მაგრამ არ იცის ლაილა თუ ხედავს მას.
ჯერ ვერ ხვდება სიყვარულის არსს, სიყვარული, ალბათ, ლაილაა, მაგრამ ეშინია, ოღონდ ვერ ხვდება რატომ ეშინია.
ლაილას დანახვაზე იბნევა, ლოყები უხურდება და უწითლდება. თავში თითქოს უროს ურტყამენ და ფეხისგულებში ატანს, ისეთ მოდუნებას გრძნობს.
ლაილა უღიმის და ესალმება, თვითონ ხმას ვერ იღებს და მხოლოდ თავს ხრის პასუხად. უცინის და თვალს აყოლებს ლაილას ზურგს, სანამ თვალით მისწვდება.
იცის, ლაილა არასოდეს შეიყვარებს, მაგრამ იქვე სჯერა, რომ სასწაულები ხდება, ოცნებები სრულდება.
ლაილას წაბლისფერი თმა და ხორბლისფერი კანი აქვს. ლურჯი დიდი თვალები უციმციმებს, გაბუტული ტუჩებიდან ორი ოდნავ დიდი კბილი მოუჩანს, როცა იღიმება.
ლაილას სიცილიც უხდება.
ლაილა ლამაზია, მაგრამ შორსაა.
ზაფხული არ უყვარს იმიტომ, რომ ლაილა სადღაც მიდის და თვეობით არ ჩანს.
ითვლის აგვისტოს უკანასკნელ დღეებს და ზოგჯერ ისეთი სიხარული ეუფლება, რომ ბავშვივით უნდება ხტუნვა, ლაილა სადაცაა გამოჩნდება, უბრალოდ თვალს მოჰკრავს, თუ ლაილამ შეამჩნია და მიესალმა, ათასჯერ წარმოდგენილი სცენა აუხდება, მაგრამ ვეღარ ბედავს, რომ მართლა ჰკითხოს, როგორ დაისვენა , უთხრას, რომ ის ლამაზია და მას ლაილა უყვრს, ჰო, უყვარს. ეს სიტყვა საიდან მოიტანა, ფიქრში არასდროს უხსენებია, ეს რაღაც ახალია და ძალიან კარგი, ისეთი კარგი, რომ ნანობს, რატომ აქამდე არ მოიფიქრა, არ მოიფიქრა კი არა, არ შეუყვარდა, მაგრამ ახლა უფრო მეტად ეშინია, ლაილა ახლა შორსაა, წამის შემდეგ კი ისე შორსაა, რომ მისი სახე ავიწყდება, მაგრამ მან იცის, რომ ლაილა ისევ ლამაზია.
ჰაერი იბერება, იხუთება, მიწის სუნი დგება და წვიმას იწყებს, წინწკლები ეცემა სახეზე, ხელებზე...წვიმს...
წვიმას მძაფრი სუნი აქვს, ლაილას სუნი უფრო მოსწონს, ლაილა მალე მიდის, მაგრამ ლაილას სუნი დიდხანს რჩება და ისიც იქამდე იცდის, სანამ ლაილა სულ არ გაქრება.
წვიმა ასველებს, მაგრამ მაინც ნელა მიდის, სახლში რომ დაბრუნდება, ეზოში შესაძლოა ლაილა დაინახოს. ლაილა სადღაც იქვე ცხოვრობს, ესეც კარგია. ყველა ხომ არ ხედავს ლაილას მასავით ხშირად, სხვები ხომ არ ცხოვრობენ ლაილასთან ახლოს?
ლაილა ყველას ხომ არ მიესალმება, მას კი გამრჯობას ეუბნება და უღიმის კიდეც.
ლაილა ლამაზია,- იმეორებს თავისში ჩუმად და წითლდება.
ნელა მიაბიჯებს, მაგრამ ლაილაა არსად ჩანს. უფრო ძლიერად წვიმს, დასველებულს თავდაც წვეთები დასდის...
დღეს ლაილა არ იყო.
ღილაკს აჭერს თითს და კარს უკვე აღებენ.
-სად ხარ აქამდე?ექიმმა გითხრა, ნახევარი საათით ისეირნეო, შენ კი მთელი დღეა დაიკარგე. კარი არ უნდა ჩაგეკეტა? ღმერთო, რა დავაშავე ასეთი, რომ ამისთანა უბედურებას ვუყურებ, ვერ კი ვშველი ვერაფერს. სიკვდილი შვება იქნება ჩემთვის, მაგრამ შენი დარდი წამყვება და ვერც იქ მოვისვენებ. შენი პატრონი აღარავინ იქნება და ვინ იცის, მაშინ რა მოგივა, უფრო არ გამიუბედურდე.
უბედურება რა არის? ლაილაა კარგია, ლაილა იცინის, ე.ი. ლაილა უბედური არ არის.
აბა, თვითონ ყოფილა უბედური? ეს ქალი ტირის, ქალი კი არა დედაა, ეს დედაა. დედა ტირის. დედა არის უბედური. უბედური, უბუდური,- იმეორებს თავისში,- უიბდური, უბუდური, ბუდიური... და სიტყვა იკარგება, უკვე აღარც ახსოვს.
-არ დაჯდე სკამზე, აბაზანაში შედი, გაიხადე და მეც შემოვალ. ოჰ, რა დღეში ვარ, ვეღარასოდეს გავიხარებ მე საცოდავი.
წყალი ცხელია, სიამოვნებს სითბო, ორთქლი დგება და აბაზანა თეთრდება, იბურება. დედა თავზე შამპუნს ასხამს და რაღაცას ბუტბუტებს, სახე უსველდება, ტირის.
თვითონ კი ორთქლში ეხვევა, ცხელი წყალი კანს უწითლებს, სიამოვნებს და დუნდება, ეძინება.
პირსახოცმოხვეული დაგს, დედა საცვალს აცვამს, სველ თმას უმშრალებს და სამზარეულოში მიჰყავს.
-დილით ჩაი რომ გაგიმზადე, რატომ არ დალიე? არც თაფლიანი პური გიჭამია. მთელი დღე მშიერი ხარ, შე საწყალო? რა მეშველება ან მე, ან შენ, ჰა? რომ არ ვიმუშაო, ვინ გვარჩენს? სახლშიც როგორ გამოგკეტო, რამე რომ მოხდეს, მეშინია, ღმერთო, ან მიშველე და გამომიყვანე ამ ჯოჯოხეთიდან, ანდა წამიყვანე, დამასვენე, რა ვიცი, იქნებ, იქ უფრო ვერ დავისვენო. ოჰ, რატომ გავჩნდი საერთოდ?
წვნიანი ცხელია, ენას სწვავს, უგემურად ეჩვენება და არ უნდა ჭამა, მაგრამ იცის, რომ დედა უფრო მეტად ატირდება, ამიტომ პურს კბეჩს და ნელა ღეჭავს, ძლივს ყლაპავს ლუკმას.
-ჩემი ჭკვიანი, ჩემი კარგი კარგი ბიჭი,- ამბობს დედა და ლოყაზე კოცნის, თავზე ხელს უსვამს, ეფერება.
მისი საძინებელი პატარაა და მყუდრო, კედლები სულ ერთი ფერია, ოღონდ არ იცის, როგორ ახსნას ფერი. საწოლი რბილია, საბანი ფაფუკი, ბალიში დიდი და ფუმფულა. უყვარს სიზმრები. ის სიზმრები, ლაილას რომ ხედავს, ლაილა იცინის, ელაპარაკება კიდეც, მაგრამ ვერასოდეს იმახსოვრებს რას ეუბნება, სმაგიეროდ, ახსოვს, რომ თვითონ სხვანაირია, უფრო მაღალია და აღარც ისეთი წვრილი ხელები აქვს. ფეხებზე იხედება და ხედავს, რომ მასაც ისეთივე ტერფები აქვს, როგორიც სხვებს.
ლაილა აღარ მიდის, მის გვერდით დგას და იცინის. ლაილას მშვიდი სუნი აქვს, ლაილა მარტო ლამაზი კი არა, ზედმეტად მშვენიერია. ლაილა სხვებს არ ჰგავს. ლაილა არ ტირის...
-ექიმო ბენჯამენ, სასწაულის მოლოდინი მქონდეს?
-იცით, ქალბატონო ოსანე, პასუხი არ მაქვს. ამ ეტაპზე იმის საშიშროება, რომ მდგომარეობა გამწვავდეს, არ არსებობს, თუმცა დამამშვიდებლების მიღება არ შეუწყვიტოთ, ადვილი შესაძლებელია, აგრესიული ფონი მოჰყვეს და მაშინ, ალბათ, უმჯობესი იქნება ჩვენთან დავაწვინოთ.
-ოჰ, ოღონდ აქ არა, არ შემიძლია, შვილს საკუთარი ხელით ვერ მოვიყვან აქ, სულ რომ გაველურდეს, მაინც სახლში მეყოლება.
-ჰო, მაგრამ უნდა იცოდეთ, რომ მსგავსი ავადმყოფებისგან ნებისმიერი საქციელი მოსალოდნელია. ღმერთმა ქნას, გამწვავება არ მოჰყვეს, ვიმეორებ, ამ ეტაპისთვის საშიში არაფერია.
არადა დედას ხშირად მოჰყავს აქ, ტანზე ხდიან, ხალათს აცვამენ, რკინის მაგიდაზე აწვენენ და სადღაც შეჰყავთ. იქ იძინებს, მაგრამ სიზმრებს ვერ ხედავს. ლაილა არ არის საავადმყოფოში, აქ საზიზღარი სუნია, წვიმასაც კი უკეთესი სუნი აქვს.
ბატონი ბენჯამენი ექიმიააო,-ერთხელ დედამ უთხრა,მაგრამ მას არ მოსწონს ექიმი, ექიმს სულ თეთრი ხალათი აცვია და გულზე რაღაც ჰკიდია, ყოველ მისვლაზე ეუბნება დედას, რომ, თუ წამალს არ დალევს, საშიში გახდება. საშიში ცუდია, იმიტომ რომ დედა ყოველთვის ტირილს იწყებს, რატომ უნდა გახდეს საშიში?ლაილას ხომ არ ეშინია მისი?
ექიმმა არაფერი იცის, იმიტომ რომ სულ საავადმყოფოშია, აქაურობა კი საზიზღრობაა.
წამლები არ უყვარს, მაგრამ დედა მაინც ასმევს იმიტომ, რომ დედას ექიმი ბენჯამენის სჯერა, ექიმი ბენჯამენი კი იდიოტია, ატირებულ დედას ამშვიდებს და მხრებზე ხელს ხვევს. დედა არ უშლის ბენჯამენს ასეთ საქციელს.
თვითონ კი ლაილას ვერსოდეს მიეკარება. ლაილას სუსტი მხრები აქვს, ჩამოშლილი თმა უფარავს ხანდახან, ლაილას გრძელი და გამხდარი თითები აქვს, ლაილას საჩვენებელ თითთან პატარა ფერმკრთალი ხალი აქვს, ლაილა მშვენიერეია.
ექიმი ბენჯამენი ამბობს, რომ ფიქრი არ შეუძლიათ ასეთ ავადმყოფებს, მაგრამ აბა, რა იცის, ბენჯამენმა, რომ ის ლაილაზე გამუდმებით ფიქრობს. ექიმი ბენჯამენი უბედურია, ჰო, უბედურია იმიტომ, რომ ის არ იცნობს ლაილას, ლაილა საავადმყოფოში არ არის, საავადმყოფოში მხოლოდ ექიმი ბენჯამენი და მახინჯი ქალები არიან, მათ წამლები უჭირავთ უხეში ხელებით და თეთრი ხალათები აცვიათ, უკან შეკრული თმა და განიერი მხრები აქვთ. ისინი არ იცინიან.
ექიმი ბენჯამენის კაბინეტი მასავით სასაცილოა, ზედმეტად გრძელი და ვიწროა, თაროებზე უამრავი წიგნი უწყვია, გადაუშლელი წიგნები, მაგიდაზე ჟურნალები აწყვია, სიეტლიდან გამოწერილი ჟურნალები, სადაც ყოველ გვერდზე ადამიანის თავის ქალა ხატია და ტვინი ცალკეა გამოყოფილი, ისრებით კი წარწერებზეა მინიშნება. ყოველთვის ამ ჟურნალებს ჩაშტერებია და მაინც არაფერი იცის, ექიმი ბენჯამენი იდიოტია, დედა ფიქრობს, რომ ასეთ ავადმყოფს მხოლოდ ბენჯამენი უშველის, საშიში რომ არ გახდეს. ერთხელ უკვე იგრძნო შიში, როცა ლაილასთან სიახლოვის შერცხვა, როცა გაიფიქრა, რომ ლაილა შეუყვარდა, მაგრამ შიშმა ცუდი არ გახადა, უბრალოდ რაღაც ეტკინა, მოიკუნტა, შიში უბედურია, შიშიც ტირის, ალბათ.
დღეს აღარ წვიმს, მზე აჭერს შუადღეს, ექიმმა თქვა, ნახევარი საათით ისეირნოსო. ეზოში ბავშვები თამაშობენ, მოპირდაპირე მხარეს დამდგარა შვიდ-შვიდი ბავშვი, ხელები ჩაუვლიათ ერთმანეთისთვის, მარცხენა ჯგუფი ყვირის,- ვისი სული გსუუურს?! მარჯვენა ჯგუფი პასუხობს,-მარიამასიიი!- სიფრიფანა გოგო გამოეყოფა ჯგუფს და მთელი ძალით მირბის, მაგრამ ვერ არღვევს მოპირდაპირე ჯგუფს და იქვე რჩება, ბავშვები ყვირიან- მარიამას სული ჩვენიააა!”-
მარიამა- ეს ახალია, აქამდე მხოლოდ ლაილა არსებობდა, მარიამა-ლაილა, ლაილა-მარიამა,- იმეორებს თავისში და იღიმება.
ისეირნოსო, მაგრამ მას არ უნდა სიარული, სკამზე ჩამოჯდება, მულომბეს ხის ქვეშ და ბავშვებს უყურებს, ბავშვებს არ ეშინიათ მისი, რომ ეშინოდეთ, ტირილს დაიწყებდნენ, ისინი კი ყვირიან, იცინიან, ვერც კი ამჩნევენ.
ის მხოლოდ მარიამას ეძებს. ახლა მარიამა წრეში ჩამდგარა და ბურთის დაჭერას ცდილობს.
მარიამა ბავშვია, ღრუბელივით ბავშვი, ღრუბლისფერია მარიამა, მარიამას გრძელი თმა აქვს, ლაილასავით სწორი თმა, მაგრამ ბავშვის თმა მუქია, მუქი შავი ფერია, ჰო, მარიამას შავი თმა და შავი თვალები აქვს, მრგავლი თვალები.
მარიამა ლამაზია, მაგრამ ლაილა უფრო მშვენიერია, მარიამა თუ იცნობს ლაილას? ეწყინება, თუ არ იცნობს, რომ იცნობდეს, უფრო ბედნერი იქნება მარიამა, მაგრამ მარიამა ისედაც იცინის.
ბურთი წრიდან გადავარდა, მარიამა მირბის, მაგრამ ბურთი ბალახებში ჩაიკარგა.
- მომიძებნი ბურთს?
მარიამა არ მიესალმა, სხვა რაღაც უთხრა, მგრამ დაბნეულობისგან ვერ გაიგო.
მარიამას წითელი ტუჩები ჰქონია, მარიამა თვალებს აფახულებს.
-ბურთი მაღალ ბალახებში ჩავარდა, არ მომიძებნი?
უნდა, რომ გაიცინოს იმიტომ, რომ უხარია, მარიამას მისი მართლა არ ეშინია, მაგრამ არ იცინის, იქნებ ასეთ დროს სიცილი არ შეიძლება.
მოუძებნის ბურთს, როგორ არ მოუძებნის, ბურთი იქვე გდია, იღებს და მარიამას აწვდის. ბავშვს უხარია, ბურთს ორივე ხელს მაგრად უჭერს, იღიმება და სანამ ის დახრილია, ლოყაზე კოცნის. მარიამა ბავშვებთან სირბილით ბრუნდება, წრე ისევ იკვრება, ისევ ყვირიან, ისევ ხტუნაობენ ბავშვები.
მხოლოდ დედა კოცნის ხოლმე, დღეს კი მარიამამ აკოცა. მარიამა კეთილია, მარიამა არ იცნობს ექიმ ბენჯამენს და თეთრხალათიან ქალებს, მარიამა არ იცის, რომ საავადმყოფოში მას საშიშს ეძახიან.
-მომიძებნი ბურთს?- იმეორებს სიტყვებს თავისში და იღიმება, უნდა, რომ მარიამასთან ერთად ისიც დასდევდეს ბურთს, მაგრამ, ალაბათ, ასე მოქცევა არ შეიძლება, მარიამა ბავშვია, ის კი... თვითონ ავადმყოფია, მაგრამ ამას მხოლოდ ექიმი ბენჯამენი ამბობს, ექიმი ბენჯამენი უბედურია, ის არც მარიამას იცნობს.
მულომბეს ფართო და გრძელი ტოტები აქვს, მისი ფოთლები ჩრდილავს მზის შუქს, გრილდება, ბინდდება.
უკვე ჩანს ცაზე ის რაღაც მრგვალი, ყვითელი, ბავშვობაში ახსოვს ზღაპრები მთვარეზე.
მულომბეს ფოთლები შრიალებს, ახლა ადგება და სახლში წავა, ნახევარი საათი, ალბათ, დიდი ხნის წინ მორჩა, მაგრამ ექიმი ბენჯამენი სულელია, ნახევარი საათი ცოტაა, ოთახზე ლამაზი მულომბეს ტოტებია, თეთრ ჭერზე მშვიდია ცა...
კარი ღიაა, სახლი ჯერ ისევ ცარიელია, დედა მუშაობს, მაგრამ უკვე გვიანია, ალბათ, გზაშია.
-მაღალ ბალახებში ჩავარდა ბურთი,- იმეორებს თავისში და იცის, რომ მარიამა ღრუბლისფერი ბავშვია. ლაილას უხდება ღიმილი, სიცილიც...
-ბატონო ბენჯამენ, გთხვთ, ჩაი ჩვენთან ერთად დალიოთ.
-სიამოვნებით, თქვენთან ყოფნა საამურია, ოღონდ უბრალოდ ბენჯამენი დამიძახეთ.
ოთახში გაიჭედა ექიმი ბენჯამენი, ის საავადმყოფოში უნდა იყოს, ის აქაურობას არ უხდება.
-ჰეი, მეგობარო, როგორ ხარ?- ექიმი მხარზე ადებს ხელს და უმეტყველო თვალებით შეჰყურებს.
დედა ქაშანურის ფინჯნებში ასხამს ჩაის, მერე ტკბილეული და მწიფე ატმები შემოაქვს. ჩაი ცხელია, ზედმეტად ტკბილია და არ მოსწონს, დალევა ეზარება, დედა დროდადრო ახსენებს, რომ ჩაი გაუცივდება.
-ოსანე, ვიმედოვნებ, კვლავაც მექნება საღამოს თქვენთან ერთად გატარების სიამოვნება. იქნებ მომავალი კვირას თქვენვე შეარჩიოთ სანახავი.
-ბატ... ბენჯამენ, ამაზე ფიქრი ადრეა, ვნახოთ...
- ბენჯამენი დოყლაპიაა, ეს სიტყვა, საიდანღაც ახსოვს, როგორ უხდება დოყლაპიობა ბენჯამენს, ის ახლა აღარც ბატონი ბენჯამენია და აღარც ექიმი ბენჯამენი, ის უბრალოდ სქელი კაცია, ჩაწითლებული ლოყებით და წვრილი გაურკვეველი ფერის თვალებით, ოდნავ შემელოტებული, გაჭაღარავებაც დასწყებია. ბენჯამენი ისეთი დიდია, რომ ოთახი გაავსო, კედლები იზნიქება და, თუ არ წავიდა, ოთახი დაინგრევა.
-ბენჯამენი ემშვიდობება მას, ხელს უქნევს, მერე დედასკენ ბრუნდება, წელზე მსხვილ მკლავს ხვევს და კოცნის ლოყაზე,ბენჯამენს მოკლე და გატენილი თითები აქვს, დაბრუნდეს ბენჯამენი საავადმყოფოს ოთახში, მახინჯ ქალებთან უფრო ასატანია მისი ყურება, ვიდრე ოსანესთან, ჰო, ოსანესთან, ოსანეს ახლა ჩვეულებრივი ქალის სახე აქვს, ამ საღამოს გაქრა დედა, ბენჯამენი წავიდა, ოთახში დარჩნენ ოსანე და თვითონ, თითქოს დედა ჯერ არ მოსულა.
ბალიშზე როგორც კი თავს დადებდა, მაშინვე იძინებდა, ლაილა მოდიოდა სიზმარში. ამაღამ ძილი აღარ მოდის, უნდა, რომ მალე გათენდეს, სულ დღე იყოს, იჯდეს მულომბეს ჩრდილქვეშ მარიამასთან, ლაილაც გამოჩნდება მერე.
მავუმ, უძველეს დროში ადამიანთა მფარველმა უმთავრესმა ღმერთმა, იმძლავრა და ძილი მოვიდა წამწამებთან. სიზმარი ბევრი ნახა, ოღონდ ვერც ერთი დაიმახსოვრა, უსიამო გუნებაზე გამოეღვიძა. დღეს დოყლაპია ბენჯამენთან წაიყვანს დედა, მამაკაცური გარეგნობის ორი ექთანი ისევ ჩააცვამს ხალათს და რკინაზე გაწოლილს შეაცურებენ სადღაც, იძულებით დააძინებენ, რისთვის აკეთებენ ამას? იმისათვის, რომ საშიში არ გახდეს? ის არც არადსროს გახდება საშიში, ექიმ ბენჯამენს ჰგონია, რომ მისი ტვინი ისეთი არაა, როგორც სიეტლის ჟურნალებში ხატია, რომ რაღაც აკლია მის გონებას, ამიტომაც დაარქვეს ავადმყოფი, ყველას ჰგონია, რომ მას ლაპარაკი არ შეუძლია, არადა რომ იცოდნენ, რამდენს ფიქრობს, რამდენს ლაპარაკობს თავისში, რამდენს აკვირდება.
ბავშვობის მერე, თუმცა აღარ ახსოვს როდის დამთავრდა ბავშვობა, გაჩუმდა და მას შემდეგ ხმა არ ამოუღია, იმიტომ რომ დაიღალა, შეცნობა თავისში მოისურვა და ასეც გადაწყვიტა. ექიმი ბნეჯამენიც მერე გამოჩნდა, თუმცა უკვე წლებია, ექიმი ვერაფრეს ხვდება, ყოველ შეხვედრაზე დამამაშვიდებელ აბებს უწერს, ეს იმიტომ, რომ საკუთარი უვიცობის ეშინია, დედასაც ეშინია და ამიტომ ენდობა დოყლაპია ბენჯამენს, გამოდის, რომ ყველას ეშინია მისი, თავად კი ისეთი მშვიდია, ისეთი ბედნიერია, არც მარიამას და არც ლაილას არ ეშინიათ მისი.
-ძვირფასო ოსანე, ხვალ ახალ ჟურნალებს გამომიგზავნიან, არსებობს სხვა, ბევრი მეთოდიც, რომლითაც შესაძლებელი იქნება გავაუმჯობესოთ პაციენტის მდგომარეობა, რათა თავიდან ავიცილოთ ფსიქიკური აშლილობა.
-დედა ისევ ტირის, -ოღონდ ეგ არ მოხდეს, ოღონდ ეგ არა, ღმერთო, დამიფარე-.
მაგრამ თვითონ ყოველთვის მშვიდადაა, მობეზრდა ერთი და იგივე სცენის ხილვა, ახლა ბენჯამენი ოსანეს მხრებზე მოხვევს ხელს და დაამშვიდებს, დედა გვიან შეწყვწტს ქვითინს.
კარისკენ მიდის, სახელურს ფრთხილლად წევს დაბლა და გრძელ კორიდორში მიაბიჟებს,ექთანი მიჰყვება უკან გრძნობს, მაგრამ არ მოიხედავს, ახლა მხოლოდ მულომბეს ჩრდილში ჯდომა და მარიამას ყურება სურს, მერე ლაილაც გამოჩნდება.
მარიამა ღრუბლისფერია, ლაილაც ლამაზია,მგაგრამ ჯერ ფერი არ აქვს.
-აი, ხომ ხედავთ, ჩემი ეჭვი მართლდება, ცოტა ხანში მივალთ მეტად სავალალო მდგომარეობამდე, მისი დღევანდელი საქციელი,დაუკითხავად გასვლა ოთახიდან და გაპარვის სურვილი, ამასთანავე მცდელობაც, საწყისი ნიშნებია.
-რა ვქნა, მირჩიეთ რამე.
-საჭიროა მკურნალობის ახალი კურსის ჩატარება.
-ხომ არაფერი დაუშავდება?
-არა, ნუ ღელავთ, ოსანე, ხვალვე დავიწყოთ.
დედა მისდევს და ძლივს ეწევა, უნდა ხელი ჩასჭიდოს, მაგრამ თან ფრთხილობს, ექიმმა ბენჯამენმა უთხრა, რომ ნებისმიერი რაექცია მოსალოდნელია.
ის მიდის და ფიქრობს, მულომბეს ხე რომ მოჭრან, მარიამა აღარ თამაშობდეს ბურთით, ლაილა ისევ წავიდეს დიდი ხნით, რა ეშველება, როგორ აიტანს მახინჯ ბენჯამენს?
არათანაბარი ნაბიჯებით მიდის,წონასწორობის დაცვა უძნელდება, არადა მანქანაში ზის, დედაც გვერდითაა, შვილს დამფრთხალი შეჰყურებს და მძღოლს მისამართს ეუბნება. ნეტა რას ფიქრობს ეს ბრტყელსახიანი მძღოლი? უცხოა, მაგრამ, ალბათ მიხვდა, რომ მისი მგზავრები საცოდავი დედა და ავადმყოფი შვილია. ჯანდაბა! ექიმი ბენჯამენი იმდენად ხშირად იმეორებს ამ სიტყვას, რომ თვითონაც ეჭვი ეპარება უკვე. მერე რა, თუ არ ლაპარაკობს, მერე რა, თუ ხანდახან სხეული უდუნდება, მერე რა, თუ წვრილი ხელები და დაბრეცილი ტერფები აქვს.
ტაქსი ჩერდება, მანქანიდან გადმოდის, დედა სწრაფად აძლევს ფულს მძღოლს და ლიფტის ღილაკს ნერვულად აღერს თითს, გაუბედავად უყურებს შვილს, აშკარა შიში აჩნდება სახეზე, სულ იმ ბრიყვი ბენჯამენის ბრალია.
ცა შავია, ღრუბლები არ ჩანს ღამით, მაგრამ მარიამა ღამითაც ღრუბლისფერია, ტლაილას აქამდე ფერი არ ჰქონდა, ახლა კი აქვს, ლაილა დილისფერია, ფერმკრთალი მშვიდი დილისფერი. თვითონ ფერი არ აქვს, მაგრამ ხვალიდან საავადმყოფოს მძიმე სუნი აეკიდება და ვეღარ მოიშორებს. აუტანელი გრძნობა ეუფლება, ძილი გვიან, მაგრამ მაინც მოვიდა.
ექიმ ბენჯამენს დიდი სახე აქვს, ამობურცულ ლოყებში ჩაჰკარგვია წვეტიანი ცხვირი, ისეთი მახინჯი კანი აქვს, ისეთი ფართო, რომ გუშინდელი აუტანელი გრძნობა მეორდება, სახელსაც არქმევს, ეს ზიზღია.
კანი ერთ-ერთი საფარველი ორგანოა, მაგრამ ექიმ ბენჯამენს საკუთარ კანზე გამოუტანია შინაგანი სომახინჯე და შუბლი ოფლით რომ უპრიალებს უკვე აუშმორდა,-მყრალი დოყლაპია- იმეორებს ბაგეებს შორის.
ექიმი ბენჯამენი მხარზე ხელს ადებს და ეუბნბა, -ნუ გეშინია, ბიჭო!- ყვითელ კბილებში ამაზრზენად მოძრაობს წითელი ენა.
დაჭიმულობას გრძობს, მარჯვენა მხარი, რომელზეც ბენჯამენის კოტიტა თითები ადევს, ეწვის.
კანში მოთავსებული სხვადასხვა რეცეპტორები აღიქვამენ სიცივეს, სითბოს, ტკივილს. ეს შეგრძნებები მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ გარემოსთან ორგანიზმის ურთიერთმოქმედებაში.
-ძვირფასო, ოსანე, ოთახიდან გადით, დასივენეთ, ნურაფერზე ინერვიულებთ, ნუ ტირით,- დედას ეხვევა ბენჯამენი და ექიმის გაბერილ ტანში იკარგება დედის სხეული.
გონება ებინდება, ლურჯმა აბებმა მოიტანეს ძილი...ჟანგისფერია სივრცე დახუჭულ თვალებს მიღმა...
არც ერთი სნეული არ იჯერებს საკუთარ ავადმყოფობას, არც ერთი ხელმოცარული არ აღიარებს საკუთარ უსუსურობას, იციან, მაგრამ ისევ ილუზიაში ყოფნა ურჩევნიათ.
არც ერთ პატიმარს არ ავიწყდება მზის ნათება, არასდროს უქრებათ მზის ხილვის სურვილი, მათ ყოველ ფიქრს მიწებებული აქვს იმ დღეზე ოცნება, როცა კარი გაიჭრიალებს, პირდაღებული მოწსყდება დაჟანგებულ ჩარჩოს და სინათლე შემოვარდება.
დედა ეუბნებოდა, აქ კარგად გიმკურნალებენო, მერე ისევ სახლში წაგიყვანო, თვალცრემლიანი წავიდა დედა, ბენჯამენი, ალბათ, თავის ოთახში შეიყვანს და დაამშვიდებს, სიეტლიდან გამოწერუილი ჟურნალებით დააჯერებს, რომ მის შვილს სათანადოდ უმკურნალებენ.
დედა გულუბრყვილოა, დოყლაპია ბნეჯამენი კი გაიძვერობისგან ყარს.
ძნელია, სიკვდაილამდე ძნელია მარტოობა, მაგრამ არც ერთი მარტოსული არ უტყდება ერთსულობას.
საავადმყოფოს ოთახში, ალბათ ვერ დაეტევა მულომბე, ვერც მისი ჩრდილი, მაგრამ კედლიდან კედლამდე ოცდაათი ნაბიჯი ეტევა, დაწანწალებს საკუთარ ნეფეხურებზე, წვივები ისევ წვრილი აქვს, მაგრამ ტერფებზე ტკივილს აღარ გრძნობს, აღარც ადრინდელივით ებრიცება სიარულისას, სხეული გამოეფიტა, უფრო გახდა, მაგრამ გრძნობს, შიგნით რაღაც გაუბევრდა, რიტმულად სუნთქავს, ეს გულია-უმთავრესი ორგანო.პალატაში ექიმი ბენჯამენი შემოდის, ბრიყვული სიცილით ავსებს ოთახს,მამაკაცური გარეგნობის ექთანს რაღაცას ეუბნება, ისიც თვს უქნევს და უჯრიდან ნემსებს იღებს და გადის. ცოტა ხნაში ექთანი ბრუნდება, თეთრი აბები უდევს ხელის გულზე, გამჭვირვალე წყლიან ჭიქას აწვდის და წამალს პირში უდებს, თეთრი აბები ყოველთვის მწარეა. ამას იმიტომ ასმევენ, რომ საშიში არ გახდეს, -მყრალი მშიშარა,- ამბობს ბაგეებს შორის და მაღალ ჭერს აშტერდება. პალატაში ახლა მარტოა, ისევ დააბიჯებს საკუთარ ნაფეხურებზე, ნაბიჯებს თუ ოდნავ დააპატარავებს უფრო მეტი იქნება, უკვე ოცდაცამეტია, დღეიდან ოცდაცამეტ ნაფეხურზე ივლის.გამხდარია, თითქმის არაფერს ჭამს, მაგრამ სხეული აღარ უდუდნდება, რაღაც ახალი შემოვიდა შიგნით, უფრო სწორად ამას ყოველთვის გრძნობდა თავისში, მაგრამ, ახლა გაბევრდა, გაძლიერდა, ეს სულია- ადრე რომ ყველაზე მძიმე ეგონა.
არც ერთ უბედურს არ ავიწყდება ბედნიერად ყოფნის ჟამი. ახლა ექიმი ბენჯამენივით საავდმყოფოში ცხოვრობს, მაგრამ, ის იცნობს დილისფერ ლაილას, ღრუბლისფერ მარიამას. მულომბე უფრო გაიზრდებოდა, ალბათ, უფრო ფართო ჩრდილი ექნება ახლა მულომბეს.
- ამასწინათ დედა მოვიდა მასთან, მწიფე ატმები მოუტანა, მაგრამ არ შეჭამა, ამაოდ ეხვეწა დედა, ახლა დედა ქალია, მას ოსანე ჰქვია, ოსანე გულუბრყვილოა და იდიოტი ბენჯამენის სჯერა.
მყუდროებას ისევ არღვევს ექიმი, პალატაში შემოდის ბენჯამენი, სკამზე ჯდება, მსხვილ ფეხებს გან-განზე ალაგებს და უმეტყველო, უფერო თვალებით შეჰყურებს. ექიმი ბენჯამენი უთუოდ დაიბნევა, ვერ უპასუხებს სწრაფად რამდენია ცხრა გავმრავლოთ ორზე, გავყოთ სამზე, გავმრავლოთ ექვსზე და გამოვაკლოთ სამი. ექიმ ბენჯამენს ჩაზნექილი კეფა და წინ წამოვარდნილი შუბლი აქვს, ალბათ, ტვინის ნახევარსფეროები კარგად ვერ ეტევა მის მართკუთხედ ქალაში.- ბებერი გარყვნილი”- ამბობს ბაგეებს შორის და მის სახეზე დაწინწკლულ კანს ზიზღით უყურებს.
- როდემდე უნდა იყოს ჩემი შვილი აქ? ნუ დამიმალავთ, ყველაფერი მითხარით, ნუთუ ის უკვე იმ მდგომარეობაშია... ოჰ, ღმერთო ჩემო, ამას ვერ გადავიტან,-ოსანე ქვითინებს, მხრები უთრთის. ექიმი ბენჯამენი ხარბად დაჰყურებს ქალის შიშველ მუხლებს- დაწყნარდით, ძვირფასო, მომენდეთ, რას ვიაზამთ, ის ხომ დიდი ხანია, ავადმყოფია,- ექიმი ბენჯამენი ისე ცქმუტავს ოსანეს დანახვაზე, რომ კარის ჩაკეტვა დაავიწყდა.
- ოცდამეთოტხმეტე ნაბიჯი კარის ზღურბლზეა, ოდამეთხუთმეტე ოთახს მიღმაა, გრძელ კორიდორში მშვიდად მიაბიჯებს, იატაკი ცივია, ჰაერი შეკუმშულია...
ბენჯამენი ოსანეს ტლანქ სხეულზე იკრავს, ოსანე აღარ ტირის, ის ახლა უღონოა, ბენჯამენის უხეშ კანს გრძნობს ოსანე, ბენჯამენის აშმორებულ სუნთქვას ვერ უძლებს ქალის სუსტი სხეული. ოთახი იბინდება, გარყვნილი ბებრი ოფლს მსუქანი მაჯით იწმენდს, ოსანე ქრება, დედა ალბათ, უფრო ადრე გაქრა.
მარცხენა მხარეს რაღაც სტკივა, ხეხრემალთან უფრო უმძაფრდება, მხრებში მოხრილია.
სიფრიფანა მზე დღეს არ ინდობს, სხივები თამაშობენ, მულომბეს ახლა უფრო დიდი ჩრდილი აქვს, მულომბე ძალიან დიდია, მულომბესთან სიგრილიეა.
სიმშვიდე ეუფლება რძისფერი ჰაერი მსუბუქად ჩადის სხეულში. მკლავებს ფართოდ შლის, იღიმება, ახლა სიცილიც შეიძლება.
ლაილა ხომ არ წასულა ნეტა? ლაილაც რძისფერია ახლა, ოღონდ ლაილას წაბლისფერი თმა და ლურჯი თვალები აქვს.მარიამა ისევ ღრუბლისფერია, ბავშვების ხმა ესმის,
-ვისი სული გსუუუურს?- .
-მარიამასიიიიიი!
თვალები დახუჭა, ახლა მარიამა გაიქცევა, ნეტა თუ გაარღვევს წრეს, მარიამას სულიც ღრუბელივით მსუბუქია,მარიამა მშვენიერეია.
- მუხლებთან შეხებას გრძნობს, წამი ჩერდება თითქოს,ფაფუკი ხელი ეხება მის სხეულს,მარიამას თბილი ხელები აქვს.
-არ მეთამაშები?
-მარიამას შავ თვალებში ირეკლება მისი სახე,მაღალი შუბლი და ჩავარდნილი ყვრიმალები აქვს, მარიამას თვალებში ირეკლება თაფლისფერი თვალები.
-არ მეთამაშები?- მარიამას ხმა მკაფიოდ ისმის, მარიამასს დაჟინებული მზერა აქვს, ახლა აუცილებლად უნდა უპასუხოს,მარიამას ეწყინება, თუ წავა, მას კი უფრო მეტად დასწყდება გული მარიამა რომ წავიდეს.
-რა ვითამაშოთ?
- აი, გამომართვი ეს ძაფი, ერთი ბოლო შენ შემოიხვიე ხელზე, მეორეს მე შემოვიხვევ, მერე მეორე თითით გამონასკვე და საჩვენებელი თითით დაიჭირე ნასკვი, ვინც უფრო მეტ ნასკვს გააკეთებს, ის გაიმარჯვებს.
მარიამას ლაილასავით ტკბილი სუნი აქვს. მულომბე შრიალებს, ფართო ფოთლებში მზე ოდნავ აღწევს.


მოსიაშვილი ვახო - Mosiashvili Vakho

ხელოვნების შესახებ

(xelovnebis shesaxeb)


ალბათ პირველ რიგში უნდა დავწეროთ იმის შესახებ, თუ რას ემსახურება წინამდებარე წერილი და რა დაუსახავს მის ავტორს მიზნად. თუმცა ამ შემთხვევაში უფრო მართებულად მიმაჩნია ამ კითხვას ზოგადი პასუხი გავცე, ვინაიდან კონკრეტული ფორმულირების საშუალებას, თავად თემა არ იძლევა. რაც უტყუარად შეიძლება ითქვას, არის ის, რომ ხელოვნების ნიმუშები უხსოვარი დროიდან იქმნებოდა ურიცხვი რაოდენობით, თუმცა იმ დროიდანვე ისინი თავის გარშემო დიდ ხმაურს იწვევდნენ. რამდენადაც დიდი იყო მომხმარებლის მოთხოვნა ხელოვნებაზე, იმდენადვე დიდი იყო მისი შექმნის მსურველთა რიცხვიც. მაგრამ ფაქტი ფაქტია და ვერსად გავექცევით: დიდი ხელოვნების შექმნა მხოლოდ ერთეულებს ძალუძთ, რაც ყოველთვის, ყველა დროში იწვევდა კამათს იმ კრიტერიუმების გარშემო, რომლითაც დგინდებოდა \"პროდუქციის\" ხარისხი. თავისთავად კრიტერიუმები მუდამ ცვალებადია, უფრო სწორად პროგრესირებადია, მაგრამ ეს არ ნიშნავს იმას, თითქოს ისინი მხოლოდ პირობითი სანიშნეების როლს ასრულებდნენ შეფასების პროცესში. თავისთავად ჩემი მოკრძალებული წერილი არ არის არც ახალი კრიტერიუმების შექმნის და არც ძველის დანგრევის მცდელობა. აქვე გეტყვით, რომ მე არ მაქვს არანაირი საუნივერსიტეტო, აკადემიური განათლება ამ სფეროში. უბრალოდ მსურს მოვახდინო აზროვნების აქტი, რომლის ცენტრში იქნება ხელოვნება, კონკრეტულად კი მისი ერთ-ერთი \"წარმომადგენელი\" - ლიტერატურა. ამ წერილში განვიხილავთ ზოგად მიდგომებს უმეტესად ლიტერატურის მაგალითზე, თუმცა ხელოვნების სხვა დარგებსაც გადავწვდებით შიგადაშიგ, რათა გამოვკვეთოთ ის ძირითადი თავისებურებანი, რაც ხელოვნების სხვადასხვა დარგებს ახასიათებთ.

ინტელექტის გამოვლინებანი:
ბუნებრივია დიდი ხელოვნების შემქმნელები ინტელექტის მოზრდილ დოზასაც ატარებენ თავში. თუმცა, ეს სრულებით არ ნიშნავს იმას, რომ ავტორები თავიანთ შემოქმედებაში გამუდმებით იწონებდნენ თავს საკუთარი განათლებულობით. საქმე იმაშია, რომ შედეგში ყოველთვის გამოსჭვივის ავტორის გონებრივი შესაძლებლობები, რაც ორ ასპექტში ვლინდება: თვითმყოფადი აზრების წარმოქმნასა და არსებული ინფორმაციის გადამუშავებული სახით წარმოდგენაში. საქმე იმაშია, რომ თუ მეცნიერი ვალდებულია საკუთარი მსჯელობები ააგოს ობიექტურად გადამოწმებულ ისეთ ემპირიულ ფაქტებზე, როგორებიცაა სხვა მეცნიერთა კვლევები და აზრები, რომლებიც უკვე მიჩნეულია აქსიომებად და ვალდებულია ისინი მათი არგუმენტებად გამოყენებისას გადმოსცეს თავისუფალი ინტერპრეტაციის გარეშე, ხელოვანი ასეთი მოთხოვნისაგან თავისუფალია. ამ სივრცეში ბევრად მეტად ფასობს თავისუფალი ინტერპრეტაცია და ავტორის ტვინში არსებული მეცნიერული თუ არამეცნიერული ინფორმაციის გადამუშავებული სახით წარმოდგენა. სწორედ ამის შედეგია ის, რომ როგორც ჰერმან ჰესე ამბობდა, ხშირად \"ნაწარმოებში მკითხველი თვით ავტორზე მეტ აზრობრივ შრეებს აღმოაჩენს...\" (ციტატა აღებულია ჰერმან ჰესეს \"ტრამალის მგლის\" ავტორის ბოლოთქმიდან). ჩვენ შეგვიძლია თამამად ვთქვათ, რომ უბრალო მკითხველზე მეტად, კრიტიკოსები ეშვებიან ხოლმე სიღრმეებში, რის შედეგადაც ისეთი ავტორების ისეთ ნაწარმოებებზე, როგორიცაა მაგ., ჯეიმს ჯოისის \"ულისე\", არათუ ვრცელი განხილვები, არამედ მის კონკრეტულ გვერდებზეც კი ას გვერდიანი გარჩევები იწერება. აღნიშნული ფაქტები კი ბადებს სტერეოტიპს. თითქოს შედევრების შექმნა საჭიროებს მეცნიერული მეთოდებით მუშაობას და ნაწარმოების თითქმის ენციკლოპედიურ დამუშავებას, რაც განსაკუთრებით დამწყებებისთვის სერიოზულ საფრთხეს წარმოადგენს. ასეთი დაავადებით შეპყრობილი ავტორები შედეგად იღებენ ფსევდოინტელექტუალურ ნაწარმოებებს, რომელშიც საბოლოოდ მხოლოდ ავტორის ამბიცია გამოსჭვივის დაამტკიცოს, რომ ინტელექტუალია, თავად ნაწარმოები კი აღარც მხატვრული თვალსაზრისით წარმოადგენს რაიმე ღირებულებას და მეცნიერებისთვისაც მხოლოდ ფუჭი სიტყვიერი ფაღარათია. სიტყვამ მოიტანა და ისე აქ უკანასკნელ ხანებში ქართულ ლიტერატურულ სივრცეში გამეფებული ”ულისიზირებაც” (ტერმინი ეკუთვნის ნიკო ყიასაშვილს, რომელმაც თარგმნა და წინასიტყვაობა დაურთო ჯეიმს ჯოისის ”ულისე”-ს ქართულ გამოცემას. 1983 წ.) უნდა ვახსენოთ, რაც თანაბრად ეხება დამწყებებსაც და საზოგადოებისთვის მეტ-ნაკლებად ცნობილ ავტორებსაც. ყოველ შემთხვევაში ეს ადამიანები აშკარად დიდ გმირობად უთვლიან თავის თავს ჯოისის ამ ნაწარმოების წაკითხვას და ამ ფაქტს საკუთარი ინტელექტუალობის დასამტკიცებლად ხშირ შემთხვევაში აშკარად უადგილოდ აფრიალებენ. თუმცა ”ულისე” მხოლოდ ერთ-ერთი ”მსვერპლია” და ისე მსგავს მოვლენებს სხვა ცნობილი ავტორების ნაწარმოებებთან მიმართებაშიც ვხვდებით.

საბოლოოდ უნდა ითქვას, რომ ნაწარმოებში მოცემული ინტელექტუალური დონის გასაზომად უნდა გამოიყენებოდეს არა ცნობილი ავტორების გვარ-სახელებისა და ნაწარმოებების წაღმა-უკუღმა ფრიალი, ანდა გაუგებარი მეცნიერული ტერმინების ქარ-ბორბალა, არამედ მისი სიღრმისეული შრეები, რაც წინამდებარე წერილის ქვემოთ აღწერილ სფეროებთან ერთიანობაში უნდა იქნეს განხილული.

საშენი მასალა:
თავად მუშაობის პროცესში, საბოლოო რეზულტატის ხარისხობრივი მაჩვენებლის დონე მნიშვნელოვნადაა დამოკიდებული ავტორის დამოკიდებულებაზე იმ ფუნდამენტურ მასალასთან, რომლითაც იგება ნაწარმოები: ანუ მწერლის - სიტყვებთან, მუსიკოსის - ბგერებთან, მხატვრის - ფერებთან და ა.შ. ცნობილმა მუსიკოსმა და გიტარისტმა ერიკ კლაპტონმა ერთ-ერთ ინტერვიუში, ჟურნალისტის კითხვაზე თუ როგორ ახერხებს ასეთი სიმღერების დაწერას და მათ გენიალურად შესრულებას, უპასუხა: ”ვცდილობ რაც შეიძლება ნაკლები ბგერა ავიღო”. ეს დაახლოვებით ისეთივე ფრთიან გამონათქვამად შეიძლება ჩავთვალოთ, როგორც ”ყველაფერი გენიალური მარტივია”. რა თქმა უნდა ამ ორივე გამონათქვამს, რომელიც ზედაპირულ-შინაარსობრივად თითქმის იდენტურია, თავისი განმარტება სჭირდება, რათა უკეთ იქნას აღქმული საკითხის არსი. ამისათვის კი პირველ რიგში განსხვავება უნდა მოვახდინოთ ორ სიტყვას შორის: ”მარტივი” და ”პრიმიტიული”. მარტივი, თავის თავში გულისხმობს მოცემული საგნის, თუ მოვლენის მეტ-ნაკლებად ყველასთვის გასაგებ ენაზე გადმოცემას, ოღონდ სიმარტივით არ ირღვევა აღსაწერი საგნისა თუ მოვლენის მთლიანობა. ამავდროულად ეს ნიშნავს, რომ მარტივი კონსტრუქტი თავისუფალია ზედმეტი დანამატებისგან, რაც გაართულებდა მის აღქმას. ამის საპირისპიროდ პრიმიტიული ნიშნავს აღსაქმელი ობიექტის მხოლოდ ზედაპირულ, ცალმხრივ, განუხილველ გადმოცემას, რაც არ არის დაკავშირებული აზროვნების აქტის შედეგად მიღებულ დასკვნებთან. ეს წესი არ მოქმედებს მხოლოდ ნაწარმოების სტრუქტურასა და სიუჟეტთან მიმართებაში, არამედ იგი გამოყენებული უნდა იქნას თავად იმ მასალასთან ავტორის დამოკიდებულებაშიც, რომლითაც იქმნება ნაწარმოები. ამგვარად, ”საშენი მასალა” გამოყენებული უნდა იქნეს ისე, რომ მიღებული შედეგი იძლეოდეს მარტივ, მაგრამ არა პრიმიტიულ ეფექტს.

ახლა ცოტა დავკონკრეტდეთ და შევეცადოთ კონკრეტულ მაგალითზე, გავშალოთ მსჯელობა. შევეცდები ამისთვის ლიტერატურა გამოვიყენო და სიტყვებს მოვუხმო. პირველ რიგში უნდა ითქვას, რომ სიტყვა ასოციაციური და გრძნობითი მოვლენაა. ყოველი სიტყვის წარმოთქმისას ადამიანი წარმოიდგენს მის შესატყვის ასოციაციურ სურათხატს, რაზეც დამოკიდებულია მასში ამ სიტყვის ხმარების შემდგომ გამოწვეული ემოციის დონე. მაგ., ”სპილო” განსხვავებულ ემოციას იწვევს ინდოელსა და ქართველში. ის პირველისთვის უფრო მნიშვნელოვანი ცხოველია, იგი მჭიდროდაა დაკავშირებული მის ცხოვრებასთან და შესაბამისად ამ სიტყვის წარმოთქმის შედეგად წარმოდგენილი სურათხატი მეტი ემოციის აღმძვრელია მისთვის, ვიდრე ქართველისთვის, რომლისთვისაც სპილო ფუნქციურადაც ნაკლებ დატვირთულია და მასთან შეხება შეიძლება მხოლოდ წარმოსახვის დონეზე არსებობდეს.

ამას გარდა მნიშვნელოვანია სიტყვის ”ენერგეტიკული” ბუნებაც. ანუ ემოცია შეიძლება მაღალი დონის იყოს, მაგრამ უარყოფით იმპულსებს იწვევდეს. მაგ., ქართულ ენაში სექსუალური აქტის აღმნიშვნელი ყველა სიტყვა ნეგატიურ კონტექსტში იხმარება, ანდა ნეგატიური საფუძვლები გააჩნია, რის შედეგადაც უარყოფით ემოციებს აღძრავს. განვიხილოთ ყველაზე გავრცელებული ფორმები, მაგ., მოტყვნა ნაწარმოებია ძვ. ქართული სიტყვიდან ”მოსტუენნა”, რაც მოოხრებას, გაპარტახებას, განადგურებას ნიშნავდა (ამ სიტყვას ენათესავება ასევე ”მოტყუება”). შესაბამისად, იოლი გასაგები ხდება, თუ რატომ იხმარება სქესობრივი აქტის გამომხატველი ყველა სიტყვა ყოველთვის ნეგატიურ კონტექსტში, მაგ., ”ტვინი მომეტყნა” (გვიანდელი ფორმა ”გამეჟიმა”) ანდა მუშაობით ”მოვიტყანი” (გავიჟიმე), ”უყლეოდ მიხმარა” და ა.შ. ეს სიტყვები, მართალია საკმაოდ მძლავრ ემოციურ ფონს ქმნის მკითხველში, მაგრამ სამაგიეროდ ნეგატიურია. რაც შეეხება სექსუალური აქტის გამომხატველ ისეთ სიტყვებს როგორებიცაა ”სექსი” და ”სექსუალური აქტი”, ემოციურად დაბალი დონე აქვთ. ისინი უფრო ემოციისგან დაცლილი, სტერილური სიტყვებია.

შესაბამისად, ამ მცირედი მაგალითებით იმის თქმა მსურდა, რომ ძალზე მნიშვნელოვანია ნაწარმოებში მასალის სათანადო, ზუსტი შერჩევა. იმის სწორად განსაზღვრა, მოცემულ მონაკვეთში გვსურს თუ არა მძაფრი ემოციური ფონის შექმნა და როგორი გვინდა იყოს ეს ფონი, დადებითი თუ უარყოფითი.

იდეა და მიზანი:
რაღა თქმა უნდა ნაწარმოებში გადმოცემული იდეები უდიდესი მნიშვნელობის მქონეა, მაგრამ მთავარი ამ შემთხვევაში არის არა იმდენად თავად იდეა, როგორც სიახლე, არამედ მისი განაწილება ნაწარმოებში, ანუ ის, თუ როგორ აგებს თხრობას ავტორი ამ იდეის გარშემო, ანდა როგორ მიდის ის მის წარმოშობამდე. სანამ აღნიშნულ საკითხს უფრო დავუწვრილმანდებოდეთ მინდა კიდევ ერთხელ აღვნიშნო, რომ ამ კითხვებზე ცალსახა და ერთმნიშვნელოვანი პასუხის გაცემა შეუძლებელია. ხელოვნება არ ექვემდებარება რაიმე მათემატიკურ გამოთვლებს, ანდა ისეთი ფორმულებს, რომელიც საშუალებას მოგვცემდა ჩვენს წინაშე დასმული ამოცანები მათი გამოყენებით უმცდარად ამოგვეხსნა. სწორედ ამაში მდგომარეობს მთელი სირთულე. სწორედ ამიტომაა, რომ პოპულარული ავტორების მიერ შექმნილი ბესტსელერები არც თუ ისე იშვიათად ნაგავი აღმოჩნდება ხოლმე. საერთოდ, იშვიათია სწორად დასმული შეკითხვა. თავად თუკი ავტორი სვამს კითხვას: რატომ მსურს ვიყო ხელოვანი, ანდა ვისთვის ვქმნი ამ ყველაფერს? აქ უკვე ყველაფერი იკარგება. თუმცა ასეთი კითხვები არც იშვიათობას წარმოადგენს და უმრავლესობას არც დაუშვებლად მიაჩნია. ისინი საფრთხეს იმიტომ წარმოადგენს, რომ შესაძლოა მათზე პასუხისას იოლად დავკარგოთ მთავარი, თავისუფალი დამოკიდებულება საკუთარი შემოქმედებისადმი და გამოვეკიდოთ ვიწრო ინტერესებს, ანდა მასის ზოგად მოთხოვნებს. სწორედ ამის შედეგია ის, რომ ავტორები ხშირად ჯერ ტვინს იჭყლეტენ რაიმე იდეის მოფიქრებაზე, შემდეგ კი ამ იდეაზე და მის დასასაბუთებლად ცდილობენ ააგონ ნაწარმოები, რაც წამგებიანია. მერაბ მამარდაშვილი თავის ერთ-ერთ ლექციაზე ამბობდა: ”უნდა გაგაფრთხილოთ, რომ საქმე გვაქვს ისეთ რაღაცეებთან, რისი ქონა, დაუფლება იმ გაგებით, რითაც შეიძლება რაიმე ნივთს ფლობდე, შეუძლებელია. ჩვენ საქმე გვაქვს ისეთ აზრებთან, რომელთა გაფიქრების შემდეგაც არავითარი გარანტია არ გვეძლევა იმისა, რომ ეს აზრები შეგვიძლია უბრალოდ გადავდოთ, ან ჯიბეში ჩავიდოთ, ხოლო როცა დაგვჭირდება ან გაგვახსენდება, ჯიბიდან ამოვიღოთ და გამოვიყენოთ. არ არის ასე. რაღაცას ერთხელ რომ მიაღწევ, მის ხელახლა მისაღწევად ახალი ძალისხმევა გვჭირდება. სხვათაშორის, ჩვენ გარშემო არსებული ე.წ. კულტურის ფორმები სწორედ ამას აკეთებენ, ოღონდ ჩვენ მას არ ვაცნობიერებთ” (იხ. მერაბ მამარდაშვილი, საუბრები ფილოსოფიაზე, გვ. 93. თბილისი, 1992). ნაწარმოების დიდ ხელოვნებას მიკუთვნებისათვის საჭიროა სწორედ, რომ მისი ძირითადი იდეა არ არსებობდეს მის დასრულებამდე. ანუ სხვანაირად თუ ვიტყვით, დახატო არა ის, რასაც ხედავ, არამედ იმისათვის, რომ დაინახო. შესაბამისად, შეგვიძლია დავასკვნათ, რომ შემოქმედის მიზანი არის არა უკვე არსებული იდეების დასაბუთება შემოქმედების გზით, არამედ იდეების წარმოქმნა ამ უკანასკნელის საშუალებით. მაგრამ აქვე დავძენ, რომ თუკი ნაწარმოებში ვერ დავინახავთ საერთოდ რაიმე სახის იდეას, ეს ჯერ კიდევ არ ნიშნავს თითქოს საქმე გვქონდეს დაბალ დონესთან. ხელოვნების უფრო ზოგად, დიდ მიზანს წარმოადგენს ”აზროვნების აქტი”, სადაც თანაბარმნიშვნელოვანია ის შედგეს, როგორც შემოქმედში, ისე მომხმარებელში. შესაბამისად, ეს მიზანი მაშინაც მიიღწევა, როდესაც მკითხველს უჩნდება კითხვა: ”კი მაგრამ რისი თქმა სურდათ ჩემთვის?” და იმ დროსაც, როდესაც ავტორის ლოგიკას მიჰყავს ის ისეთ დასკვნამდე, რაც მისთვის თვისებრივად ახალია და რაზეც არასოდეს დაფიქრებულა, ანდა რაც ამ კუთხიდან არასოდეს დაუნახავს.

ემოცია, როგორც საშუალება:
აქვე ცალკე უნდა გამოვყოთ ემოციის როლი, თუმცა აქ ემოცია უნდა ვიხმაროთ ფართო გაგებით, რაც თავის თავში მოიცავს ორ ასპექტს: ხასიათს და მუხტს. ზემოთ, სადაც ჩვენ შევეხეთ ინტელექტს, საშენ მასალებსა და იდეებს, გარკვეულწილად გვერდი ავუარეთ აღნიშნულ საკითხს. ახლა ნაწილობრივ უნდა შევკრიბოთ ჩვენი მსჯელობები. როგორც უკვე ვთქვით ხელოვნების მიზანს და დანიშნულებას არ წარმოადგენს მეცნიერული ინფორმაციის მიწოდება მომხმარებლისთვის. აქ უნდა დავამატოთ, რომ არც ჭკუის დარიგებაა ხელოვნების მიზანი და არც საკუთარი განცდების სხვისთვის მექანიკური გაზიარება, როგორც ხშირად მიაჩნიათ-ხოლმე. ადამიანი ზოგადად ზარმაცი ნატურაა. თავისთავად მისი ერთ-ერთი მძაფრი მისწრაფება არის უმოძრაობისა და უზრუნველობის მემბრანულ მდგომარეობაში დაბრუნება. ეს არ ეხება მხოლოდ ფიზიკურ უძრაობას. აზროვნებაც მოძრაობაა, თანაც დიდი მოძრაობა, რომელიც ძალისხმევასა და შრომას მოითხოვს და ხშირად მტკივნეულად განიცდება ადამიანების მიერ. სწორედ ამიტომ მათ ჭირდებათ რაღაც მძლავრი ბიძგი, რათა მოხდეს, შედგეს აზროვნების აქტი. სწორედ ამ როლს ასრულებს ემოციის აღმძვრელი მანიპულაციები ხელოვნების ნიმუშებში. ოღონდ ამ საქმეში არც დაკლება ვარგა და არც გადამლაშება. ალბათ არაერთხელ გავუღიზიანებივართ მშრალ, ნააბორტალი ქალის საშვილოსნოსათვის გამოფხეკილ ხელოვნების ნიმუშებს, ისევე როგორც ემოციისგან ამსუყებულ ნაწარმოებებს. როგორც ზემოთ უკვე ვთქვი ხელოვნებაში არ არსებობს ფორმულები, რომლებიც საშუალებას მოგვცემდა მათემატიკური სიზუსტით გაგვეზომა სიდიდეები, ასეა ამ შემთხვევაშიც, თუმცა არსებობს რამდენიმე აპრობირებული მეთოდი, რომლის საშუალებითაც ხდება ემოციური ფონის შექმნა. ასეთებია შინაგანი დიალოგი, შედარებები, მეტაფორები, სიუჟეტში განვითარებული მოვლენები და ა.შ. მათი სწორი ინტენსივობით, ზუსტ დროსა და ადგილას გამოყენება, ესაა ის სირთულეები, რომლებსაც ვაწყდებით ნაწარმოებში ემოციის დონის განსაზღვრისას.

აღემატებოდეს საკუთარ თავს:
”აკეთო სახიფათო საქმეები სტილში, ეს არის ის რასაც მე ვეძახი ხელოვნებას” - ჩარლზ ბუკოვსკი. თავისთავად ეს ფრაზა დიდ საზრისს მოიცავს და მას სწორი გაგება ჭირდება, თუმცა მე ამჯერად ხელოვანზე ვიტყოდი: ”გაზარდო შინაგანი სამყარო იმ დონემდე, რომ შენი ნებისმიერი ქმედება აღემატებოდეს საკუთარ თავს, ეს არის ის, ვისაც მე ვეძახი ხელოვანს”. არც თუ ისე იშვიათია შემთხვევა, როდესაც დიდი ავტორების დიდ შემოქმედებაში წააწყდებით ბანალურობას. უყურებ, უსმენ, კითხულობ და ხედავ რაოდენ ბანალურია, მაგრამ ეს არაფერს ნიშნავს. აშკარად არის რაღაც მასში ამ ბანალურობაზე მეტი, აი, ეს არის ის რასაც მე ამჯერად მოგახსენებთ. საპირისპიროსაც ხშირად შეხვდებით - ყველაფერი რაღაც უცხოა, თითქოს გემოვნებით შესრულებულიც, ორიგინალურია, მაგრამ მაინც არ არის რაღაც, რაღაც მთავარი, რაც გვათქმევინებდა, რომ დიდი მოვლენის წინაშე ვდგევართ. ახლა გადავედით ყველაზე საინტერესო, მაგრამ ამავდროულად არამეცნიერულ და არამტკიცებად სფეროზე - მუხტზე, ან სხვანაირად თუ ვიტყვით ნაწარმოების სულზე. ის, რაზეც ზემოთ იყო ლაპარაკი, უფრო ტექნიკის და სწორი მიდგომის საკითხია, რისი სწავლაც შესაძლებელია, მაგრამ მუხტი, ეს არის ავტორი, მასში არსებული ენერგიის დონე, რაც უნდა გადავიდეს ნაწარმოებში, იმისათვის, რომ ის რაც შეიქმნა აღემატებოდეს თავის თავს და იყოს არა მკვდარი ფურცლები, რომლებიც სავსეა სიმბოლოებით, ან მკვდარი ტილო, რომელზეც გადღაბნილია საღებავები, ან მკვდარი ქვა, რომელსაც ფორმა მისცეს, არამედ ცოცხალი, ვიბრირებული, აქტუალური. არაფერი დიდი არ კეთდება დიდი ძალისხმევის გარეშე. მუხტი, უნდა იქნას გამომუშავებული ავტორის მიერ პირად ცხოვრებაში. ნაწარმოები, ეს ფანტაზიისა და რეალობის შუალედური ნაზავია, მუხტი კი არის ის, რაც ამ ნაზავში ჩაიდო. ეს არის მუდმივი მუშაობის, მუდმივი დაძაბულობის, მუდმივი სრულყოფის შედეგი. რაც უფრო მეტია ავტორის სულიერ სამყაროში დიდი შეჯახებები, აფეთქებები, დაუკმაყოფილებლობა საკუთარი პერსონით. მით უფრო დიდ სასიცოცხლო ძალას იძენს ნაწარმოები და მით უფრო იზრდება მისი სიცოცხლისუნარიანობა. რა არის ფორმულირებულად მუხტი? მუხტი ესაა ნაწარმოების ტექნიკური მხარის მიღმა არსებული ავტორის იმ ენერგიის ნაკადი, რომელიც დაიხარჯა მოცემული ნაწარმოების შექმნისათვის. ერთ-ერთი კარგი მეთოდი ესაა „სექსი საკუთარ თავთან“.

„სექსი საკუთარ თავთან“
ესაა ერთ-ერთი პრინციპი, რომელიც ნაწარმოებში ენერგიის დიდი დოზის ჩადების საშუალებას იძლევა. ცნობილია, რომ სექსი ადამიანში დაგროვილი ენერგიის სწრაფი გათავისუფლების საუკეთესო საშუალებაა. თუ გვინდა რომ მეტი ენერგია ჩავდოთ ნაწარმოებში, სასურველია დავამსგავსოთ პროცესი სექსუალურ აქტს. სექსი საშუალებას იძლევა აღგზნების პიკურ მდგომარეობამდე გაძლიერებით მოხდეს ორგაზმი. ჩვენ უნდა ვწეროთ (დავუკრათ, დავხატოთ) მანამ, სანამ არ ვიგრძნობთ, რომ მყისიერად გავთავისუფლდით ენერგიისაგან და როგორც კი ვიგრძნობთ ამას, უმალ უნდა დავასრულოთ მუშაობა, რაოდენ საინტერესო სტადიაზეც არ უნდა ვიყოთ შეჩერებულები. უფრო გასაგები რომ გავხადოთ მეთოდის გამოყენების ტექნიკა დავყოფთ მას სტადიებად:
1. აღგზნება - აღგზნება დაკავშირებულია გარე გამაღიზიანებლებთან. სექსუალური აქტისთვის ასეთი გამაღიზიანებელი არის საწინააღმდეგო სქესის ინდივიდი. ხელოვნებაში ეს არის დაუკმაყოფილებლობა საკუთარი თავით, მეტი მოძრაობა ცხოვრებაში, ნაკლები სტაბილურობა, მეტი გახსნილობა, მოკლედ, მეტი მოძრაობა. როგორც კი ვიგრძნობთ, რომ მოგვაწვა რაღაც შიგნიდან და უკვე გვსურს რაღაცის დაწერა, გადავდივართ შემდეგ ეტაპზე.
2. პროცესი - პირველადი აღგზნების შემდეგ, ჩვენ ვიწყებთ პროცესს (სექსთან პარალელებს აღარ გავავლებ, ვინაიდან ვფიქრობ ზედმეტია უკვე), ანუ ვიღებთ კალამს ვჯდებით და ვიწყებთ წერას. მაქსიმალურად ვთიშავთ თავს და ვიწყებთ იმ ყველაფრის წერას რაც თავისთავად მოდის. მუშაობის პროცესში თანდათან იგრძნობთ ენერგიის უფრო და უფრო გააქტიურებას და რაღაც მომენტში ავტომატურად მოხდება მესამე ეტაპზე გადასვლა.
3. ორგაზმი - ამის შემდეგ უცბად თქვენ იგრძნობთ, რომ მყისიერად დაიცალეთ. მნიშვნელოვანია რომ ეს მომენტი დროულად დავაფიქსიროთ და შევწყვიტოთ მუშაობა. ამის შემდეგ ახალს აღარაფერს ვაკეთებთ და გადავდივართ ბოლო ეტაპზე.
4. განბანვა - ეს გულისხმობს ჩვენი ნამუშევრის გაწმენდას უწესრიგობებისგან, სტილისტური და სხვა ტიპის შეცდომებისგან, გარკვეული სიტყვების ამოცვლას, ემოციური ფონის რეგულირებას და ა.შ., ანუ ტექნიკურ სამუშაოს. მაგრამ ამ ეტაპზე ნაწარმოებს არაფერს არ ვამატებთ. მესამე ეტაპის შემდეგ აუცილებელი არ არის ავტომატურად აქ გადმოსვლა. ეს შეგიძლიათ გააკეთოთ ნებისმიერ დროს, როცა შემოქმედებითად არ ხართ აღგზნებული.

ის რაც უნდა გვახსოვდეს
აუცილებელია გვახსოვდეს, რომ „ხელოვანი“ - არაა პროფესია. ვერასოდეს გახდები ის, ვერასოდეს ისწავლი მას. შეგიძლია ისწავლო კონსერვატორიაში, სამხატვრო აკადემიაში, უნივერსიტეტში, მაგრამ ხელოვანი ვერ გახდები. მაქსიმუმი რაც შეიძლება შენგან გამოვიდეს, ესაა კარგი ხელოსანი, მაგრამ არა ხელოვანი. უნდა გვახსოვდეს, რომ ხელოვნება ერთიანია, მხატვრობა, მუსიკა, კინო და ა.შ., კი არის არა დარგები, არამედ მეთოდები. ასევე უნდა გვახსოვდეს, რომ ხელოვანს ყველაფერი შეუძლია გადააქციოს ხელოვნებად. აინშტაინი იყო ხელოვანი და მან საკუთარი თავის გამოსავლენად მეცნიერება აირჩია. ხელოვნება არ ემორჩილება პროფესიას, ის არ არის ისეთი კატეგორია, რომელიც შეიძლება გადაწყვიტო და გამოხვიდე. ხელოვანი ან ხარ, ან - არა.

[


მხეიძე სალომე - Mkheidze Salome

წრე

(wre)


“ამან გატკინა, ამან მოგირჩინა.”
ხალხური

მტკიცედ მქონდა გადაწყვეტილი, რაიმე მეღონა. დილით ადრე გავედი სახლიდან, რომ ბაზრობაზე აულაგებელი დახლებისთვის მიმესწრო. ბევრი ვიარე და ბოლოს სხეულის ნაწილების მაღაზიასთან მივედი. მაღაზია არც ერქვა, დახლი იყო, სამი მხრიდან ტიხრებით გამოყოფილი. ვიდრე ამ დახლს ვიპოვიდი, შორიდან გამყიდვლებს ვათვალიერებდი, რატომღაც მეგონა, რომ ასეთი "ნივთების" გამყიდველი ძალიან უცნაური უნდა ყოფილიყო, ვთქვათ, რომ მეტი ხელი უნდა ჰქონოდა ან რომ სვირინგი უნდა ჰქონოდა მეოთხე ფეხზე. გამყიდველი ჩვეულებრივი იყო. იმდენად ჩვეულებრივი და სტანდარტული, რომ არც კი დაგამახსოვრდებოდა. როგორც რომანებში მეოთხეხარისხოვანი გმირებია და აი ისეთი, რომ აღწერ, საშუალო სიმაღლის, საშუალო წონის, საშუალო სიგრძის ხელ-ფეხით, საშუალო სიგრძის წამწამებით, საშუალო ზომის ცხვირით, რომელსაც არ ჰქონდა არც კეხი, არც აპრეხილი იყო და საერთოდ, თვალის ფერიც კი "საშუალო" ჰქონდა.

მალევე ვიპოვე, რასაც ვეძებდი. არჩეული მკლავი იდაყვში მოვკეცე, ნაჭრის ჩანთაში ჩავიდე და გაჩერებაზე სამარშრუტო ტაქსში ჩავჯექი. ჩანთა კალთაში ჩავიდე და ფანჯარაში დავიწყე ყურება. მალე სამარშრუტო ტაქსიც გაივსო და დავიძარით. ქუჩების და მგზავრების თვალიერება რომ მომბეზრდა, ჩანთაში ჩავიხედე. მკლავი საკმაოზე დიდი იყო, არც კი მიფიქრია, რომ ამხელას ვიყიდდი. ანუ მე მაქსიმუმ იდაყვზე ოდნავ ზევით გადაჭრილი მინდოდა, ამას კი მხრის სახსარიც მოჰყვებოდა და ცოტაოდენი.. ხორციც. მკლავი თითებით ავარჩიე, გრძელი, თლილი თითები ჰქონდა და ლამაზი ფრჩხილები. მკლავი აშკარად მამაკაცს ეკუთვნოდა. თუმცა ამას არსებითი მნიშვნელობა არ ჰქონია ჩემთვის, როცა ვარჩევდი.

მკლავის ყიდვა მეგობრის რჩევით გადავწყვიტე, უფრო ზუსტად, ჩემი მრავალსაათიანი მსჯელობის შემდეგ, მან ამგვარად დამცინა: "გატყობ, მკლავის ყიდვა მოგიწევს შენო". ახლა ვფიქრობ, ნამდვილად არ ეგონა, რომ ამის ჩამდენი ვიყავი, თორემ არ მეტყოდა მსგავსს არაფერს.

ყველაფერი კი აბსოლუტურად სხვანაირად დაიწყო. ვცდილობ თავიდან ავიცილო თანაგრძნობა, და ამიტომ ყველაფერს წვრილმანების გარეშე და არაადამიანური ლექსიკით მოვყვები. უფრო სწორად, ყველაფერს არა, მხოლოდ იმ ნაწილს, რომელიც თანაგრძნობის გამომწვევია.

ხუთშაბათს, 12 სექტემბერს გავხდი ფიზიკური (და ფსიქოლოგიური, ანუ ემოციური) ძალადობის მსხვერპლი. ძალადობის (განხორციელების) ადგილი, გახლდათ ჩემი ბინის მისაღები ოთახი. ძალადობის სუბიექტი - აივანზე გამავალი ფანჯრიდან შემოსული (გადმომძვრალი) ახალგაზრდა (ან არც ისეთი ახალგაზრდა, ახალგაზრდული ენერგიით კუნთებში). ძალადობის ეკონომიკური შედეგი - მისაღებ ოთახს დააკლდა ტელევიზორი და დისკსაკრავი, ე.წ. DVD, ჩემს ოთახს კომპიუტერი, ე.წ. ნოტებოოკ და კიდევ რამდენიმე ნივთი, რომლის ჩამოთვლაც აღარ არის საჭირო იმისთვის, რომ ცხადი გახდეს მძარცველის ვიზიტის მოტივი ჩემს ბინაში. ძალადობის ფიზიკური შედეგი - მარჯვენა ხელის ამოვარდნილობა წინამხრის სახსარში, სისხლჩაქცევები სახეზე, მუცლისა და ზურგის არეებში, ასევე გადაყვლეფილი კანი და სისხლჩაქცევები თითებზე. ძალადობის ფსიქოლოგიური შედეგი - არ მკითხოთ. შეხების შიში, ნდობის დაკარგვა, ფანჯრის შიში, სახლში მარტო დარჩენის შიში, ძილში კრთომა, მეტყველების დარღვევა.

ამის შემდეგ დავიწყე თვითმკურნალობა, საკუთარი თავის არქეოლოგიური გათხრები. საკუთარ თავზე ძალადობის შედეგად ვნახულობდი მეგობრებს და ვარწმუნებდი თავს, რომ მათთვის არაა აუცილებელი ყველაფერი ესმოდეთ და მათაც განცდილი ჰქონდეთ იგივე. არც ისაა აუცილებელი, რომ მათ იცოდნენ, როგორ მოექცნენ ჩემნაირებს, როგორაა სწორი ჩემთან ურთიერთობა მანამ, სანამ ყველაფერი გამივლის. ვიდრე მკლავის საყიდლად წავიდოდი, ორი დღით ადრე დავასკვენი, რომ ისეთი ტიპი, როგორიც მე ვარ, არ უნდა გახდეს ძალადობის მსხვერპლი. ყველაზე სასაცილო კი ამ დასკვნის ემოციური დანართი იყო - გამიხარდა. გეგონებოდა რამეს ცვლიდა ის, რომ ჩემი სირთულე, რაც აბსოლუტურად არანორმალური იყო სხვებისთვის და ამიტომაც ითვლებოდა სირთულედ, სინამდვილეში კი ერთი უბრალო "ჩაციკლვა" გახლდათ, კმაროდა იმის მიზეზად, რომ მე არა და არ უნდა გავმხდარიყავი ძალადობის მიზეზი. თუმცა ყველაზე საცოდავები მაინც ჩემი მეგობრები იყვნენ.

მე ჩვეულებრივი სახით ვიჯექი მათთან შეხვედრების დროს, ჩვეულებრივად ვხუმრობდი და თუ (ანუ აუცილებლად) ჩამოვარდებოდა საუბარი იმაზე, თუ როგორ ვარ, ვიწყებდი იმ წაკითხული აბდაუბდის მოყოლას, რაც სულაც არ იყო აბდაუბდა მანამ, სანამ ჩემისთანას ჩაუვარდებოდა ხელში და არასწორი ინტერპრეტაციის მსხვერპლი გახდებოდა. ერთ-ერთი შეხვედრისას კი, არ ვიცი რატომ, შეხებაზე ჩამოვაგდე საუბარი და მოვაყოლე ყველაფერი, რაც ვიცოდი, შეგრძნება-აღქმიდან, ნერვიული იმპულსებიდან დაწყებული, ახალშობილებში (და არამარტო) შეხების მნიშვნელობიდან და მასზე რეაქციებით დამთავრებული. რა თქმა უნდა, ამ ყველაფერს თან ახლდა პირადი გამოცდილება, თითოეული კრთომის აღწერა, მისი თანმხლები განცდის ხელებით გადმოცემა და ამ ყველაფრის ანალიზი. ჩემმა მეგობარმა, რომელსაც საკმაოდ პახაბნი ანეკდოტი გავაყწვეტინე ამ მსჯელობით, და რომელმაც სრულიად დარწმუნებული ვიყავი, ძალიან ცოტა რამ გაიგო ჩემი ნაბოდვარიდან, მითხრა - "გატყობ, მკლავის ყიდვა მოგიწევს შენ".

ასე გადავწყვიტე მეყიდა მკლავი, რომელიც ახლა ჩანთაში მიდევს. სახლში მისვლისთანავე ჩანთიდან ამოვიღე და დივანზე დავდე. დიდხანს ყურების შემდეგ გადავწყვიტე, რომ მითრიდატეს მეთოდი გამომეყენებინა და ნელ-ნელა დავიწყე მიჩვევა. რამდენიმე კვირის შემდეგ, როცა უკვე ძალიან გავუშინაურდი, მკლავი წელზე მოვიხვიე და სასიამოვნო ჟრუანტელმა დამიარა. თუმცა მალევე მოვიცილე რომ არ გამენელებინა ეს შეგრძნება. ორ თვეში გამიქრა ყველანაირი ფსიქოლოგიური სიმპტომი ძილში კრთომის გარდა და გადავწყვიტე მკლავთან ერთად დამეძინა. ორი კვირაც არ დასჭირდა უკანასკნელი სიმპტომის გაქრობას და აღარ დავაყოვნე, გადავწყვიტე ერთი დიდი ქეიფი მომეწყო.

მკლავი საგულდაგულოდ დავმალე. ისე, რომ სტუმრები სადმე არ გადაწყდომოდნენ და მისაღებ ოთახში ჩვეულ მხიარულებას შევუერთდი. რა თქმა უნდა, საუბარი ჩემს მდგომარებაზე და ამ მდგომარეობიდან გამოსვლაზე ჩამოვარდა. მილოცავდნენ დაბრუნებას, ახლა უკვე თამამად მიტყაპუნებდნენ მხარზე ხელებს და უდარდელად ცლიდნენ ჭიქებს. ლაპარაკი ქვეყანაში არსებულ ვითარებაზე ჩამოვარდა, ჩემი მეგობრის მოსამართლე ქმარმა, რომელსაც ვერაფრით ვერ ვუწოდებ მეგობარს, საუბარი ბაზრობაზე უკანონო საქონლით ვაჭრობაზე, და კერძოდ, მსჯავრდებულთა სხეულების ნაწილებით ვაჭრობაზე ჩამოაგდო. აღმოჩნდა, რომ მკლავები, რომლებიც ბაზრობაზე იყიდებოდა, ქურდებს, მძარცველებს და სხვა ავაზაკებს ეკუთვნოდათ. რაც უფრო დიდი იყო მკლავი, მით უფრო მძიმე იყო დანაშაული.

ამაზე ჩემმა ერთ-ერთმა მეგობარმა ჩვენი საუბარი გაიხსენა, უფრო სწორად, ის გაიხსენა, რაც თვითონ მითხრა მკლავის ყიდვის შესახებ (იმის გამხსენებელი არ იყო, რაც არ მოუსმენია). გაგვეცინა, მე - ცალყბად.



ნავერიანი სანდრო - Naveriani Sandro

შეილა

(sheila)


ჩემი ცოლი, უბრალოდ, გენიოსია. ამერიკელია, ნიუ-მექსიკოელი, ალბაკერკში გავიცანი. ჩვიდმეტი წლის ვიყავი, რაღაც სახელმწიფო პროგრამაში გავიმარჯვე და როჩესტერის კოლეჯში გამიშვეს. მშვენივრად ვსწავლობდი _ აქ, ჩვენთან რო იტყვიან ფრიოადოსანიო, აეგეთი ვიყავი.
კოლეჯში ერთი მეგობარი მყავდა, ბილლი. კარგი ბიჭი იყო, გემოვნებიანი და მაგარი მექალთანე, ყველგან ქალები ყავდა. თან ლამაზ-ლამაზი. ერთხელ მოვიდა ეს ბილლი და მეკითხება, ელეის ნახვა არ გინდაო? ლოს ანჯელესის ნახვა ვის არ უნდა! თან გზაში ლას ვეგასშიც შევივლითო. ავტობუსით წავედით.
აღარც კი მახსოვს ლას-ვეგასამდე რამდენი ვიარეთ, მარა როცა ჩავედით ძალიან გამიხარდა. ლას ვეგასი განათებული და მაღალი ქალაქია, შეიძლება ითქვას ლამაზიც, მარა მე მაინც საფრანგეთის როელიმე ორსართულიანი სოფელი მირჩევნია. ეს ბილლისაც ვუთხარი, როელსაც ძალიან გაუხარდა და მაშინ წამო, აქვე, ახლოს, ალბაკერკში, ზუსტად ეგეთი დაბალი ქალაქია, ჩემი მეგობარი გოგო შეილა ცხოვრობს, დიდი ხანია არ მინახავს და ვინახულოთო. წამო-მეთქი.
ალბაკერკი მართლაც ახლოსაა ლას ვეგასთან და ჩვენც მალე ჩავედით. როცა ბილლიმ შეილას სახლი დამანახა შემეშინდა, იქ ვერ შევალ, შეიძლება თავზე დამენგრეს-მეთქი. მარა ბილლიმ მითხრა, ნუ გეშინიაო. პარმაღზე შეილას მამა შემოგვეგება და ხმამაღლა შემოგვაბოყინა. მერე ბრეტელებიანი მაისურიდან ამოვარდნილი ღიპის ქვედა ნაწილი გაზიპიული მსუქანი თითებით მოიფხანა და ვინ ჩემი ფეხები ხართ, აქ რატო მოეთრიეთო. ბილლიმ აუხსნა ვინც ვიყავით და ვისთანაც ვიყავით და შეილას მამამ შეილას გასძახა, გამოეთრიეო. შეილამ სახლიდან გამოსძახა ფაქოფო - ფუცკ ოფფ. მოკლედ, ბოლოს ჩვენ შევედით.
შეილა ლოგინზე წამოკოტრიალებული დაგვხვდა, ტელევიზორს უყურებდა. შეილა ლამაზი გოგო იყო, ძალიან ლამაზი. დავინახე და მომეწონა. ისე მომეწონა, რო ბილლის ბოდიში მოვუხადე, ელეიში ვეღარ წამოვალ-მეთქი და შეილასთან დავრჩი. რა თქმა უნდა შეილასაც მოვეწონე, ან შეიძლება იმდენი ამერიკული როანტიული კინო ჰქონდა ნანახი, რო ჩემგან სწორედ იმ როანტიკას ელოდა და დიდი სიხარულით დამიტოვა. ორი დღე მე და შეილას ისეთი სექსი გვქონდა და სექსის შემდეგ ისეთი ნასიამოვნები სახეები, რო შეილას მამას ხმა არ ამოუღია - უხაროდა შვილს ასეთ ბედნიერს, რო ხედავდა.
როანტიკა და ამერიკული კინო იქით იყოს და შეილა მართლა შემიყვარდა. ორ დღეში. ცოტა ხანში კი საქართველოში წამოსვლა და ცოლობა შევთავაზე. ჰაუ როენთიქო _ ჰოწ როანტიც _ მითხრა და ჩამეხუტა.
ერთი სიტყვით, მეგონა შეილა წუმპედან ამოვათრიე _ უდაბნოდან წამოვიყვანე და ოაზისში დავასახლე. ცხოვრება ვანახე, თვალი ავუხილე-მეთქი, მარა მაშინ წამითაც ვერ ვიფიქრებდი, რო ეს პროვინციელი ქალი, რომელიც ფილმების ყურების მეტს არაფერს არ აკეთებდა, ჩემს ცხოვრებას ყირაზე დააყენებდა და ისე გამომიყენებდა, უკანალის გამოსაწმენდადაც აღარ ვივარგებდი.
თავიდან ყველაფერი ძალიან კარგად მიდიოდა. ერთმანეთი გვიყვარდა და შეილა, რბილად რო ვთქვა, ჩემთან სექსზე აფრენდა. ისევე, როგროც მე ვაფრენდი მასთან სექსზე. შეილა ისეთი სიხშირით და ისეთი სისწრაფით ამყარებდა ჩემთან სქესობრივ კავშირს, რო ძალიან ხშირად მეშინოდა, სასქესო ორგანო არ გამიცვდეს-მეთქი. თუმცა, უნდა ვაღიარო _ ეს ის სექსი იყო, როელზეც ყველა მამაკაცი ოცნებობს.
ბედნიერი ვიყავი.
მარა სამი კვირის წინ ყველაფერი შეიცვალა:
სამსახურიდან სახლში რო დავბრუნდი კარი შეილამ გამიღო. მას აკვალანგისტის კოსტუმი ეცვა, ხელზე რეზინის ხელთათმანები ეკეთა და ფეხზეც რაღაც რეზინის ეცვა. იატაკზე და კედლებზე კი, ყველგან, პარკი იყო აკრულ-დაფენილი.
_ რა ხდება? _ ვკითხე შეილას.
_ შენთან სალაპარაკო მაქვს.
_ კარგი, მარა ეს რა გაცვია? ან ეს პარკები რა საჭიროა?
_ მე და შენ სერიოზულად უნდა დავილაპარაკოთ, მე ასე აღარ შემიძლია, ჩემი ორგანიზმი ამდენს ვეღარ გადაიტანს, მოვკვდები.
_ რა ხდება გამაგებინე, რამე სიურპრიზს მიმზადებ, ხო?!
_ სანდრო!!!
_ ვიცოდი, კარი გამიღე თუ არა ეგრევე მივხვდი... ერთი წამი მაცადე, ყავას დავისხამ...
_ სანდრო, ყავის დრო არ არის...
_ სულ ორი წუთი... ორი წუთი არაფერს წყვეტს... ეს პლასტმასის ჭიქები საიდან მოიტანე?.. ჩემი ჭიქა სად არის?
_ გადავაგდე.
_ რატო? ხო იცი, როგორ მიყვარდა ის ჭიქა?!
_ სანდრო, რა დროს ჭიქაა, სალაპარაკო მაქვს.
_ ხო, კაი, სხვა ჭიქაში დავისხამ... სხვა ჭიქები სად არის?
_ ყველა ჭიქა გადავაგდე...
_ ვერ ვხვდები... აბა ამ პლასტმასის ჭიქით დავლიო?
_ გთხოვ, სანდრო, დროზე...
_ კაი, ახლავე... ჩაიდანი სად არის?
_ ეგეც გადავაგდე.
_ რატო, რატო, შეგიძლია გამაგებინო რატო გადაყარე ჭიქები და ჩაიდანი? აბა, როგორ დავლიო ყავა?
_ მაცივარზე პლასტმასის თერმოსია და იმაშია ადუღებული წყალი.
_ მაცივარს რა ჭირს, ესეც პარკებში რატოა?
_ სანდრო, შეგიძლია დაისხა დროზე ეგ ყავა და მოხვიდე?
_ კარგი, მოვდივარ საყვარელო, მოვდივარ. შაქარს ჩავიყრი და მოვდივარ. კოვზები სად წაიღე?
_ მაცივარზე, თერმოსის გვერდით პლასტმასის კოვზები ყრია და ის აიღე.
_ რას მიმზადებ? რაღაც ძალიან უცნაურს არა? ცნობისმოყვარეობა მკლავს! აი, მეც მოვედი. აბა, გისმენ, საყვარელო.
_ სანდრო, ძალიან გთხოვ, ყოველგვარი კითხვების გარეშე ადექი, ტანზე გაიხადე, იატაკზე რო დიდი პარკი დევს აიღე და ის ჩაიცვი რაც იმ პარკში აწყვია.
_ ნუ მაინტრიგებ...
_ სანდრო, ხო გთხოვე?!
_ კარგი, კარგი, ყავა გამომართვი!..
_ არ მომეკარო! რა გითხარი?! არ მომეკარო, დადგი ჭიქა იატაკზე და გააკეთე ის რაც გითხარი.
_ ცოტას მაშინებ...
_ გთხოვ, სანდრო!
_ კარგი.
ყველაფერი ისე გავაკეთე როგორც შეილამ მთხოვა და ზუსტად ხუთ წუთში შეილას წინ ვიჯექი აკვალანგისტის კოსტუმში, რეზინის ხელთათმანებსა და რეზინის ბოტებში გამოწყობილი. ცხოვრებაში ასეთ უცნაურ სიტუაციაში არასოდეს ვყოფილვარ. მეგონა აი, ახლა შემოაღებენ კარს და მეტყვიან გაები მახეშიო, მარა არც არავინ შემოსულა და შეილას ისეთი მობილიზებული სახე ჰქონდა დავრწმუნდი, რო მახე და ფარული კამერა არაფერ შუაში იყო _ ჩემი ცოლი ძალიან სერიოზულად აპირებდა ჩემთან რაღაც საკითხის გარჩევას.
_ სანდრო, ბევრი ვიფიქრე, როგორ დამეწყო, ან რით დამეწყო, მარა რაც დავალაგე ყველაფერი იმ წამს აირია როცა კარი გაგიღე. ვიცი, ახლა რასაც გეტყვი შენთვის ძალიან რთული გადასატანი იქნება, მარა დამიჯერე, ჯობია ყველაფერი იცოდე.
_ რაზე ლაპარაკობ?
_ გთხოვ, სანდრო, ნუ მაწყვეტინებ, ისედაც სტრესის ქვეშ ვარ, ძალიან მიძნელდება... ერთი სიტყვით, სანდრო, ხო იცი, მე, შენ ყველაფერს მირჩევნიხარ, შენზე მეტად არავინ მიყვარს და არც არასოდეს მეყვარება, შენ ის ადამიანი ხარ, რომელმაც მე თვალი ამიხილა და ცხოვრება მანახა, შენ პირველი კაცი ხარ ჩემ ცხოვრებაში, რომელთანაც სიყვარულის გამო ვარ. ყველაზე მეტად მიყვარხარ და მინდა იცოდე, რო ჩემი სახით შენ გყავს მეგობარი, რომელიც შენი გულისთვის ყველაფერს გააკეთებს...
_ არ მინდა ყველაფერი, მარტო ის მინდა რო გამაგებინო რა ხდება... ნუ მაშინებ... რა ხდება, გამაგებინე!
_ სანდრო, გახსოვს, ზავინულის კონცერტიდან სახლში რო დავბრუნდით და სამზარეულოში, მაგიდის ქვეშ სექსი რო გვქონდა?
_ კი, მახსოვს...
_ ის თუ გახსოვს, სანამ გავათავებდით უცბათ რო შევხტი და გვერდზე გადაგაგდე?
_ კი, მახსოვს... მერე რა, მაშინ ხო გული აგტკივდა?
_ არა, გული არაფერ შუაში არ ყოფილა.
_ აბა?
_ ის თუ გახსოვს, მეორე დღეს, საღამოს, რო მკითხე გული როგორ გაქვსო და რო მაკოცე და კიდე რო შევხტი?
_ კი მახსოვს. არც ის ყოფილა გულის ბრალი? და არც მესამე და მეოთხე დღეს?
_ არა, გულს ცხოვრებაში არ შევუწუხებივარ... ისიც გახსოვს, შენი შეფის აგარაკზე კაბინეტში სექსი რო გვქონდა?
_ კი. მაშინ არ აღმოჩნდა, რო ეპილეპტიკი ხარ?
_ არა, სანდრო, ეპილეპტიკი არასოდეს ვყოფილვარ.
_ შეილა, ნუ გამაგიჟე, გთხოვ, მითხარი რა ხდება?
_ სიმართლე მინდა იცოდე.
_ რა სიმართლე? რო გულს არასოდეს შეუწუხებიხარ და არც ეპილეპტიკი ხარ? იქნებ ისიც მითხრა მთვარეული არ ვარ და ძილში არ ვკანკალებ და არ ვხტუნავო?!
_ ხო, არც მთვარეული ვარ!
_ მეტი აღარ შემიძლია, გამაგებინე რა ხდება, ეს რა ხუმრობაა?!
_ ეს ხუმრობა არ არის.
_ აბა, რა არის, რა?
_ სანდრო, გთხოვ, მაპატიე, ასე არ უნდა მოვქცეულიყავი, სულ დაგაბნიე...
_ ხო, დამაბნიე! დამაბნიე და მაგრად მანერვიულე... მოდი ჩაგეხუტო...
_ არა, არ მომეკარო!.. მორჩა, პირდაპირ გეტყვი, მე და შენ ერთად ვეღარ ვიცხოვრებთ.
_ რაა? რას ლაპარაკობ შეილა?! მე შენ მიყვარხარ, უშენოდ ერთი წამითაც ვერ ვიცოცხლებ. ვინმესთან მიღალატე და სინდისი გქენჯნის? საყვარელო, არაფერი არ მაინტერესებს, ყველაფერს გპატიობ, ჩემთვის მაგას მნიშვნელობა არ აქვს, თუ გინდა მთელ არმიასთან წოლილიყავი, მთავარია, რო ეგ, იყო. ჩვენ ხომ გვიყვარს ერთმანეთი?!
_ სანდრო, არავისთან არ ვწოლილვარ, შენთვის არ მიღალატია, უბრალოდ, ჩვენ ერთად ვეღარ ვიცხოვრებთ.
_ რატო, რატო?
_ სანდრო, ძალიან გთხოვ, ნუ ტირი...
_ რა მოხდა ასეთი?
_ სანდრო, დაწყნარდი და შემომხედე! აი, ეგრე! სანდრო, შენთან, უბრალოდ, იმიტომ ვერ ვიცხოვრებ, რო შენ ელექტროენერგიას გამოყოფ.
_ რაა?
_ უკვე ერთი თვეა რაც დენს მირტყამ. ამიტომაც ვხტუნავდი სექსის დროს. თავიდან არც ისე დიდ ძაბვას გამოყოფდი, მარა შენი დირექტორის აგარაკზე იმიტომ გავითიშე, რო ძაბვა მოგემატა და ჩემმა ორგანიზმმაც ვეღარ გაუძლო მაგდენს. წარმოიდგინე რო ყოველდღე ასეთ დარტყმებს ვღებულობდე რა დამემართება. მხოლოდ ეს არის მიზეზი და მეტი არაფერი. მთვარეულიც არ ვარ. ძილში მარტო მაშინ ვკანკალებ და ვხტუნავ როცა შენ მეხები.
_ ეს რა ხუმრობაა? გული რატო გამიხეთქე?
_ სანდრო, გაიხედე ირგვლივ, ყველაფერი პლასტიკატისაა, ლითონის რაც კი იყო ყველაფერი გადავყარე, სახლში აკვალანგისტის კოსტუმით დავდივარ და გგონია, რო ეს ხუმრობაა?
_ მართლა მაგრად მანერვიულე.
_ ვიცოდი რო არ დამიჯერებდი!..
_ ისე კარგად კი გამოგივიდა...
_ სანდრო, აი, ის ნათურა აიღე პარკში როა გახვეული და აქ მოიტანე. ახლა გახსენი და ნათურის ხრახნს ხელი მოკიდე. ნუ გეშინია. მასე. ხედავ? კარგი, გეყოფა!.. ჩააქრე!.. გაუშვი ხელი!.. გაუშვი!.. გეყოფა-მეთქი!.. ჩააქრე ნათურა!.. ახლა გჯერა ჩემი?
შეილასი დიდი ხანი არ მჯეროდა. მხოლოდ მას შემდეგ რაც ყველაფერი ავანთე, ტელევიზორი ჩავრთე, ელექტროჩაიდნით წყალი ავადუღე, მაცივარი ავახრიგინე, მობილური დავტენე და ბოლოს ამპერმეტრი მივიდე შუბლზე და 220 ვოლტი აჩვენა, აი მაშინ დავიჯერე ყველაფერი.
ყველაფერი უცებ შეიცვალა: წარმოვიდგინე როგორ მიმატოვებდა შეილა და როგორ ვეღარ გავეკარებოდი ვეღარასოდეს ადამიანებს, მარა არც ისე ცუდად დამთავრდა ამბავი. შეილამ არ მიმატოვა –უკვე ყველაფერი მოფიქრებული ჰქონდა:
გულახდილი საუბრის შემდეგ კონტრაქტის გაფორმება შემომთავაზა. პირობები გამაცნო და გამომიწოდა ორი თაბახი, რომელზეც კონტრაქტორი მხარეების ხელმოწერები უნდა ყოფილიყო. შეილას ხელმოწერა უკვე დასმული იყო, ჩემიღა აკლდა. სხვა გზა არ მქონდა _ მოვაწერე.
კონტრაქტის გაფორმების შემდეგ შეილამ ფრანგ ენერგო-ინვესტორებს ჩემი თავი ჩემთვის უცნობ თანხად, ორმოცი წლით გადასცა და ფრანგებმა წამიყვანეს.
მე, თბილისს ელექტროენერგიით ვამარაგებ. ქვესადგურიდან ვერსად ვერ გავდივარ და როგორც ფრანგები მეუბნებიან, ორმოცი წლის შემდეგ გავალ იმიტო, რო ექსპლუატაციის ვადა გამივა. შეილა კი ყოველ კვირას კონტრაქტით გათვალისწინებულ ერთ საათს ჩემთან ატარებს _ ტირის და მეუბნება, რო ძალიან ვუყვარვარ და უჩემოდ არ შეუძლია ცხოვრება. წასვლის წინ კი გაღიმებული ჰაეროვან კოცნას მიგზავნის და მეც ვცდილობ დავიჭირო ის კოცნა, რომელიც ოფიციალურად მეკუთვნის.



ნავროზაშვილი გურამ - Navrozashvili Guram

მეფრინველეობა ქართულად

(mefrinveleoba qartulad)


თავი I

მეტყევე მჭედლიშვილი და ფილოსოფოსის კომბოსტო


ფერმაში ძალიან ცხელოდა. წინა კვირას დამონტაჟებული გამათბობლები თავიანთ მოვალეობას პირნათლად ასრულებდნენ. ჯაჭვი, რომელიც იმ ხახვის რგოლებისგან იყო შემდგარი, ვერავის რომ ვერ დააჭრეს ყურებზე, ეულად ეკიდა ნიკოლოზისდროინდელ ხის ძელზე და მშვიდად ქანაობდა.
- იქანავე, იქანავე, სანამ მაგის დრო გაქვს - ჩაილაპარაკა მეტყევე მჭედლიშვილმა, ჯაჭვს ირონიული მზერა მოაცილა და სუპის ქვაბს მშვიდად დააფარა ხუფი.
ქვაბში ამ დროს დიდი ამბები ხდებოდა. წვრილად დაჭრილი კომბოსტო, რომელიც ერთ დროს მწნილი იყო და ცოცხალი კომბოსტოს უქონლობის გამო გარეცხეს და სუპში ჩააჭრეს, ქვაბის კედლებს მიკვროდა და თავისუფლებას მოითხოვდა.
- ჰოი უგუნურნო, სად წაიღეთ ჩემი მჟავე კომბოსტო! ყველას მოგკითხავთ პასუხს! მჭედლიშვილო, არ გაგახარებ! არ მოგეშვებით მე თქვენ! სად არის ნიცშე! უხმეთ გველსა და არწივს! სად არის ჩემი ბლეზი! ალბათობის თეორიის თანახმად, მოგსპობთ ყველას და გაგანადგურებთ! ლალი, ტყვიები რატომ დამიმალე! დაგხოცავთ ყველას! - გაჰკიოდა არყისგან სახედამანჭული გალოთებული ფილოსოფოსი, რომლის სახელი არავინ იცოდა. კედლებს გიჟივით აწყდებოდა და სიმწრისგან ბუხრის საკვამურს რამდენჯერმე თავიც კი მიარტყა. მართალია, ამ მაზოხისტურმა აქტმა არყის ოხშივარი ვერ ჩააქრო, მაგრამ მის ნერვულ სისტემაზე აშკარად დადებითად იმოქმედა - ფილოსოფოსი ტკივილისგან გაყუჩდა და გაძვალტყავებულ სავარძელში მიესვენა.
მის მძვინვარებას ის ფაქტიც აძლიერებდა, რომ გასულ ზამთარს მჭედლიშვილმა ფილოსოფოსის არყის მთელი ზამთრის მარაგი ანტიფრიზის მაგივრად ჩაასხა ფერმის კუთვნილ სატვირთო მანქანაში. სხვათა შორის, ექსპერიმენტმა გაამართლა - რადიატორში სითხე არ იყინებოდა, მაგრამ ფილოსოფოსს დიდი დეპრესიის ხანა დაუდგა.
ბოლოს, ამ და სხვა მწარე მოგონებებში ჩაძირულს, როგორც იქნა, ჩაეძინა კიდეც. მოუთვინიერებელი მეუღლის განეიტრალებით უზომოდ გახარებულმა ლალიმ, რომელიც თანამეცხედრისგან განსხვავებით, პროფესიით აგრონომი იყო, თაროდან დიდი მოწიწებით გადმოიღო ა.დ. ხარიზმატოვის “მარცვლოვანი კულტურა და მისი გავლენა ჯავშნოსანი ხოჭოების წონაში მატებაზე” და კითხვას შეუდგა.


თავი II

შიში, როგორც ასეთი


მეტყევე მჭედლიშვილი ტყეში გარბოდა.



თავი III

ლალი


ლალი ფილოსოფოსის ცოლი იყო. ლალიმ და ფილოსოფოსმა ერთმანეთი დასავლეთ ბერლინში გაიცნეს, 1990 წლის 3 ოქტომბერს. ფილოსოფოსი გირებჩამოკიდებულ ექსკავატორზე იჯდა, ბერკეტებს ენერგიულად ამოძრავებდა და გირებს ბერლინის კედელს უბრახუნებდა. ნიშანდობლივია ის ფაქტიც, რომ ფილოსოფოსი, როგორც ჭეშმარიტი მოაზროვნე და დასავლური ღირებულებების მსხვერპლი თუ დამფასებელი, სწორედ დასავლეთ გერმანიის მხრიდან ანგრევდა კედელს.
კედლის ნატეხები ენერგიულად დაფრინავდნენ აქეთ-იქით და თავისუფლებისმოყვარული გერმანელების ჯიბეებში ცვიოდნენ. ნაწილი სუვენირების მაღაზიებშიც იყრებოდა, რის შემდეგაც პირდაპირ დახლებზე ხვდებოდა და ისინი დღემდე წარმატებით იყიდება. ნატეხების გაყიდვიდან მიღებულმა შემოსავალმა მაღაზიების მფლობელთა ყოველგვარ მოლოდინს გადააჭარბა, კედლის 72% იმავე დღეს გაიყიდა. შემოსული თანხები ბავარიის ლუდის სარდაფის რეაბილიტაციას მოხმარდა, რომლის შიგთავსიც ფრიდრიხ III -მ 1862 წლის შემოდგომაზე, ბისმარკთან დადებული ნიძლავის საფუძველზე მთლიანად გამოსცალა.
შემოსავლების არნახული სიდიდით გახარებულმა გერმანიის ხელისუფლებამ სერიოზულად დაიწყო ფიქრი ახალი კედლის მშენებლობაზე, თუმცა იდეას განვითარება არ მოჰყოლია.
გერმანელმა ერმა ფილოსოფოსს ღვაწლი სათანადოდ დაუფასა - მას იმავე საღამოს ბერლინის საპატიო მოქალაქის ტიტული მიანიჭეს. ფილოსოფოსი დათვის გამოსახულებიანი მედლით თავმდაბლად იდგა სცენაზე და საქებარ სიტყვებს არ იშურებდა ქალაქის ადმინისტრაციის მისამართით. ლალი კი არ ჩანდა.


თავი IV

მეტყევე და მეტყევის გაზრდილი მამალი

მეტყევის გაქცევამ ფერმაში არეულობა გამოიწვია. ლალი დაბნეული იყო - ერთის მხრივ ჩალურჯებულშუბლიანი ფილოსოფოსი მეუღლის ბედი აწუხებდა, მეორეს მხრივ კი მეტყევეზე ნერვიულობდა, რომელიც გაურკვეველი მიმართულებით გაიქცა და დაბრუნებასაც არ აპირებდა. ერთედერთი მამალი, რომელიც ფერმის ფრთოსან-ფემინური ნაწილის ასევე ერთადერთი იმედი იყო, მოწყენილი ჩანდა. შეჭრილ ფრთებს იმედგაცრუებული იქნევდა და მარცხენა დეზით ყურსაც იქექავდა დროგამოშვებით.
მეორე დღეს მამალმა შიმშილობა გამოაცხადა.
ლალის მამის ნაქონი მოტოციკლეტის კარდანისგან გაკეთებულ ქანდარაზე შემოჯდა, თვალებს ვნებიანად აკვესებდა და სასკუიხანას ველებზე მოყვანილ სიმინდზეც კი უარს ამბობდა.
ეს პრობლემა კი საბოლოოდ იმით მოგვარდა, რომ ბუნებრივი და ამავდროულად იძულებითი შიმშილობით შეწუხებულმა მეტყევემ ფილოსოფოსის ტყვიების, ფარდობითობის თეორიის, გველისა და არწივისა თუ ზარატუსტრას შიშისდა მიუხედავად, ტყიდან დაბრუნება გადაწყვიტა. მამალმა კი ნებაყოფლობით შეწყვიტა ასევე ნებაყოფლობით წამოწყებული შიმშილობა და აქტიურ ცხოვრებას დაუბრუნდა.


თავი V

დიდი შერიგება


მეტყევე მჭედლიშვილი და ფილოსოფოსი, რომლის სახელიც არავინ იცოდა, ფერმის სასადილოში ისხდნენ და სუპს მიირთმევდნენ.
მჭედლიშვილს აღარაფრის ეშინოდა, რადგან ფილოსოფოსმა თავისი მწნილი მაინც შეჭამა, მიუხედავად მისი სახეცვლილი აგრეგატული მდგომარეობისა და აშკარად დამშვიდებული ჩანდა. ლალი კი მაცივართან იდგა, ელოდებოდა, როდის გაიყინებოდა ქათმის ბარკალი, რომ მეუღლისთვის ბუხრის საკვამურზე რტყმისაგან დალურჯებულ შუბლზე დაედო და მეტყევეს ჩუმ-ჩუმად, მაგრამ მაინც ვნებიანად უკრავდა თვალს.

არსად და არასდროს არარსებული მეფრინველეობის (თუ მეცხოველეობის) ფერმა,
2008 წლის ჟანგიანი 9 იანვარი.


[center][/center]