ქორიძე - Koridze

ქორიძეები უხსოვარი დროიდან დასახლებულან გამოჩინებულის მთაზე.(ეს მთა დაჰყურებს ქვემო იმერეთს, სამეგრელოს და გურიის ნაწილს, კერძოდ ჩოხატაურს. თვით გამოჩინებული თავის კალთებით გურიის ნაწილი, ასე ვთქვათ, მისი გეოგრაფიული დასაწყისია.) პატარა ეკლესია ააგეს (წმინდა გიორგის სახელობის XIV-XV ს.ს.) მღდვლებად და დიაკვნებად თვითონ დადგნენ და ეს თანამდებობა მემკვიდრეობით გადადიოდა მამიდან შვილზე, მრევლი კი მახლობელი სოფლები ყავდათ. გამოჩინებულის ქვემო კალთების და ახლომახლო ბარის სოფლები ყოველთვის დაცემის ქვეშ ივნენ, რადგანაც სათესი მიწაც და მოსავალიც საკმაო ქონდათ. ამიტომ ეს სოფლები გამოჩინებულის ტყეს ქორების ბუდეს, ხოლო შიგ მცხოვრებლებს – ქორებს უწოდებდნენ.
ბოლოს და ბოლოს გამოჩინებულის ფერდობებზე მდებარე მოსახლეობა ქორიძეებს შეუთანხმადა; მოსავლიოს აღების დროს მუდმივათ ეძლიათ სიმინდი, ლობიო, ღომი, ღვინო, ხოლო ქორებს "წართმევიაზე" ხელი აეღოთ. ეს იყო ძლიერის უფლებიდან გამომდინარე თავისებური ხარკი, რომელიც შემდეგ საათადო სამართალად გადაიქცა. ეს ხარკი ეკლესიაში სამღვრთო შესაწირავის სახით მიდიოდა.
ახლა საჯავახომ, ორპირმა, საკალოიანომ და სხვა სოფლებმა გამოჩინებულის ხალხი ქორიძეებათ მონათლა, ხოლო ზემო ფერდობების, ქორების მიერ დამორჩილებულ მცხოვრებლებს – ქორიძეების "კაცებს", და არა ძეებს უწოდებდნენ, თითქოს ისინი მწვერვალის ყმები იყვნენ.


ფიცხელაური - Fickhelauri

ფიცხელაურები – ხევსურული წარმოშობის ქართული გვარი. ფიცხელაურები წარმოშობით ხევსურეთის სოფელ ბაცალიგოდან არიან, აქედან გადასახლებულან გუდამაყარში სოფელ ბაკურხევში, საიდანაც შემდეგ საცხოვრებლად გადავიდნენ თიანეთში, ხევში (ხევიდან გადასახლდნენ ქსნის ხეობაში) და გარე და შიგნით კახეთის სოფლებში.ქსნის ხეობის ფიცხელაურთა განშტოება დაწინაურდა, მათ აზნაურის წოდება მოიპოვეს და ახალგორის მოურავებიც კი გახდნენ. აზნაურობა ფიცხელაურებს მეფისაგან მიუღიათ, ბრძოლებში დამსახურებისათვის. მეფესვე გადმოუყვანია ისინი ხევიდან ქსნის ხევის სოფელ წირქოლში და იკოთში. ზუსტი დრო ფიცხელაურების გააზნაურებისა ცნობილი არაა, მაგრამ 1744 წლის ერთ-ერთ დოკუმენტში ფიცხელაურები უკვე აზნაურთა შორის იხსენიებიან.


მაჭავარიანი - Machavariani

მაჭავარიანი — თავადაზნაურთა ერთ-ერთი საგვარეულოა ფეოდალურ საქართველოში
ადრეულ წყაროებიდან მოხსენიებულია, როგორცაზნაურები, რომლებიც სხვა სვანური წარმომავლობის გვარებთან (ყიფიანი, იოსელიანი, დევდარიანი და სხვა) ერთად დაწინაურდნენ იმერეთის მეფის კარზე და ითვლებოდნენ იმერეთის მეფის ვასალებად (ტახტის აზნაურნი). წარჩინებულნი იყვნენ, ასევე, შიდა ქართლში (ქსნის საერისთავო) და კახეთში.
მოგვიანებით ერთ-ერთმა შტომ მიიღო საკუთრებაში რამდენიმე სოფელი ზემო იმერეთში მდინარე ჩხერიმელას ქვემო დინების სამხრეთით, რაც უმაღლეს აზნაურთა (თავადთა) რანგს წარმოადგენდა.ჰყავდათ საკუთარი ვასალი აზნაურები, ყმა-გლეხები და ჰქონდათ საგვარეულო ეკლესია.ამის შემდგომ აღარ გაძლიერებულან სხვა ძლიერ ფეოდალურ საგვარეულოსთან —აბაშიძეებთან დაპირისპირების გამო.


მაისურაძე - Maisuradze

მაისურაძე – რაჭული წარმოშობის ქართული გვარი. მიეკუთვნება შერქმეულ გვართა სიას. გვარი მაისურაძე მეფის მიერ არის შერქმეული. ეს ამბავი ასე მომხდარა. ვინმე აზნაურ დიდიძეს უმსახურია მეფის კარზე.იგი ყოფილა შესანიშნავი გარეგნობის, ბრგე ვაჟკაცი, ჭკვიანი და გონიერი, გაბედული, ამაყი. მტრის წინაშე შეუდრეკელი. მეფე მას გვერდიდან არ იშორებდა,პატივსა და დიდებას არ აკლებდა, როგორც კარგ მეომარსა და მეფის ერთგულ კაცს.დიდიძის ბრწყინვალე გარეგნობა, ბაჟკაცური მოქმედება და თავდაბლობა არ გამორჩენია მხედველობიდან მეფის მეფის მეუღლე დედოფალს. დედოფლის მოჭარბებულმა ყურადღებამ გააბედვინა დიდიძეს მასთან ახლო კავშირი დაეჭირა. ეს ამბავი მეფის ყურამდეც მისულა, მეფე განრისხებულა ძლიერ, მაგრამ სასიკვდილოდ მაინც ვერ გაუმეტებია იგი. მეფეს უბრძანებია: ჯარი წინაშე გაეხადა ზედა ტანსაცმელი და დამდგარიყოს მაისურის ამარა. ამ სურათის შემხედვარე მეფეს უთქვამს: ჩამომირთმევია გვარი დიდიძე და წოდება აზნაურისა, მომიცია გვარი მაისურაძე და წოდება გლეხისა. ეს ბრძანება მეფეს ხარის ტყავზე დაუწერია. ასეთ განსაცდელში დაიბადა გვარი მაისურაძე.


თურმანიძე - Turmanidze

თურმანიძეები - უძველესი დროიდან ცნობილი ხალხურ მკურნალთა საგვარეულოა; ძირითადად ზემო იმერეთის სოფ. შორაპნიდან იყვნენ. განსაკუთრებული წესით დამზადებული მალამოთი მკურნალობდნენ ინფიცირებულ ჭრილობებს, კანის ზოგიერთ დაავადებას, სიდამწვრეს და სხვა. თავის მკურნალობის მეთოდს გადასცემდნენ მემკვიდრეებს. ცნობილია, რომ 1812 წელს კახეთის აჯანყების დროს დაჭრილი პოეტის ალ. ჭავჭავაძის სამკურნალოდ ქუთაისიდან მოიწვიეს თურმანიძე. არსებობს ცნობა იმის შესახებაც, რომ იტალიის სახალხო გმირი ჯუზეპე გარიბალდი ფეხის ამპუტაციას გადაარჩინა და განკურნა საქართველოდან საგანგებოდ მიწვეულმა ერთ-ერთმა თურმანიძემ. საქართველოს რუსეთთან შეერთების შემდეგ თურმანიძეები რუსეთის არმიაშიც მსახურობდნენ ქირურგებად (მაგ. ბ. თურმანიძე). საბჭოთა ხელისუფლებამ მკურნალობის ოფიციალური ნებართვა მისცა თურმანიძეების ზოგიერთ წარმომადგენელს.


გუჯაბიძე - Gujabidze

გუჯაბიძე - ერთერთი უძველესი ქართული გვარია. გუჯაბიძეები წარმოშობით ლაზები არიან, რომლებმაც ლიხის ქედი გადაიარეს და დასახლდნენ გურიის ტერიტორიაზე. გუჯაბის სამონასტრო კომპლექსი ერთ-ერთი უძველესია საქართველოში. გვარი გუჯაბიძეც სწორედ აქედან მოდის. საეკლესიო თავადების გვარი განსაკუთრებით ამაყობდა საგვარეულო გერბით რომელზეც ლაზების სიძლიერის სიმბოლო - ლომი იყო გამოსახული.


გიგაური - Gigauri

გიგაური - ხევსურული წარმოშობის ქართული სათემო გვარი ფუძეში შეიცავს წინაპრის საკუთარ სახელს "გიგა", "გიგი", "გიგო". ეს ეპონიმური ტიპის გვარსახელია. გვარი "გიგაური" სათავეს იღებს ბუდე ხევსურეთის, წყალსიქითის თემის სოფელ ბლოდან.
გადმოცემით ხევსურეთში ოთხი ძმა ცხოვრობდა გიგა, თეთრა, ზვიადი და წოწკა. გიგაურების წინაპარი გიგა სოფელ ბლოში დასახლდა. ზვიადაურების წინაპარი ზვიადი - არდოტში გადავიდა. წოწკოლაურების წინაპარი წოწკურა-ფაშავში წავიდა და სოფელ მუქოში დასახლდა, ხოლო თეთრამ საცხოვრებლად სოფელი ჭიმღა აირჩია და მისგან თეთრაულების გვარი წამოვიდა.
მთაში ეს გვარები დღესაც ბიძაშვილობენ ერთმანეთთან


განძიელი - გეგელია Gandzieli - Gegelia

განძიელი - შუა საუკუნეების ქართველ დიდებულთა გვარია, განძიელები ამ წოდებითაა მოხსენიებული გეორგიევსკის ტრაქტატში, რომელიც 1783 წელს გაფორმდა, რაც მეტყველებს იმაზე, რომ განძიელები სულ მცირე 1783 წლამდე აღმოსავლეთ საქართველოს გვერდის ძირის აზნაურნი იყვნენ. შემდგომად ამისა, განძიელების გვარი (ან გვარის ერთი გარკვეული ნაწილი) გადავიდა იმერეთში, სადაც ეს გვარი „იმერეთ შესცვალეს ენის თვისებისა გამო გეგელიათ.“განძიელების გვარის ასეთი გეოგრაფიული გადაადგილება ხსნის იმას თუ რატომ არიან დღესდღეობით იმერელი და მეგრელი გეგელიები.


ბახტიძე - Bakhtidze

გვარი ბახტიძე გავრცელებულია ბაღდათის რაიონ სოფელ საკრაულაში, აგრეთვე ქუთაისსა და ზესტაფონში. 2002 წლის მონაცემებით საქართველოში მხოლოდ 87 ადამიანი იყო ამ გვარით დარეგისტრირებული, გვარის წარმოშობის შესახებ ინფორმაცია არ არის. სავარაუდოდ გვარი წარმოშობილი უნდა იყოს მეორე ქართული გვარი „ბახტაძედან“


აბაშიძე - Abashidze

აბაშიძეები, ფეოდალური საგვარეულოა იმერეთში, ქართლსა და კახეთში. პირველი დოკუმენტური ცნობა ამ საგვარეულოს შესახებ XV საუკუნის II ნახევარს ეკუთვნის. აბაშიძეები განსაკუთრებით დაწინაურდნენ იმერეთის სამეფოში XV-XVI საუკუნეების მიჯნაზე ზემო იმერეთში ჩამოყალიბდა აბაშიძეების სათავადო, რომელიც განსაკუთრებით გაძლიერდა XVII საუკუნის მიწურულსა და XVIII საუკუნის I ნახევარში. ამ დროს აბაშიძეების სახლი ფლობდა 78 სოფელს, რამდენიმე ეკლესია-მონასტერს, 1500 კომლ ყმას, ჩხერის, სვერის, ნავარძეთის, კაცხისა და სხვა ციხესიმაგრეებს. აბაშიძეები იყვნენ იმერეთის მეფის უძლიერესი ვასალები. ხშირად მათი ნებისამებრ წყდებოდა იმერეთის მეფეთა ტახტზე ასვლა-დარჩენის საკითხი. აბაშიძე გიორგი-მალაქია 1701-1707 წლებში იმერეთის ფაქტობრივი მმართველი იყო. 1774 ერეკლე მეორემ თავის სიმამრს ზაალ აბაშიძესა და მის შვილებს კახეთში უბოძა ყმა-მამული. კახეთის აბაშიძეები მათგან მომდინარეობენ. იმერელი აბაშიძეების განაყოფად მიიჩნევენ ქართლის აბაშიძეებსაც. XIII საუკუნის I ნახევარში იმერელი აზნაური აბაშიძეები ბათუმის მხარეში ჩასახლდნენ, გმაჰმადიანდნენ და ოსმალეთის მთავრობისაგან სანჯაყ-ბეგობა მიიღეს.


არ დაგავიწყდეს, რომ გარდა ხორცისა, არსებობს სული...

არ დაგავიწყდეს, რომ გარდა ხორცისა, არსებობს სული... და სულის წარწყმედას
უეჭველად თან სდევს ხორცის ხრწნა.
კაცობრიობას დაღუპვა ემუქრება!-ხალხმა დაკარგა: ზნეობა, გაგება, ადამიანობა.
ერთადერთი ხსნა: სიყვარულია, დიდი სიყვარული!
მინდა: ვიარო სიყვარულით!
დავთვრე სიყვარულში!
გავხდე სიყვარული!


ვინც იცის ქვეყნად რამდენს ჰყვარებია

ვინც იცის ქვეყნად რამდენს ჰყვარებია, მაგრამ სიყვარულის "რეცეპტი" ჯერ არავის გამოუწერია. იგი უნდა იგრძნო გულით, გუმანით, მთელი არსებით.